Keerpunt '25 | Haagse Hoorspelen met Johan Fretz

Proloog - Een Linkse Lente?

Mon, 16 Feb 2026 11:39:00 +0100

Luister hoe Johan Fretz je in deze politieke detective meeneemt in de wandelgangen en achterkamertjes van de lange gang naar de Linkse Fusie van Groen Links en de Partij van de Arbeid.

#2 - Rutte Speelt De Linkse Wolk Uit Elkaar

Mon, 23 Feb 2026 00:30:00 +0100

Het is de lente van 2021 en Mark Rutte heeft zojuist wonder boven wonder de Functie Elders affaire overleeft. Nu staat hij voor de enorme uitdaging om ondanks de beschadigde verhoudingen een vierde kabinet te smeden. Links ligt volledig op apegapen: GroenLinks, de PvdA en de SP waren gezamenlijk nooit eerder zo klein. Maar PvdA-leider Lilianne Ploumen en GroenLinks-leider Jesse Klaver hebben een list verzonnen: ze laten elkaar deze formatie niet los. Maar daar gelooft Mark Rutte helemaal niets van…

#3 - Loog Klaver Over Afhaken Formatie?

Mon, 23 Feb 2026 00:40:00 +0100

In 2017 werd Jesse Klaver leider van GroenLinks. Een komeetachtige opkomst lag in het verschiet, maar ondanks een enorme ineenstorting voor de PvdA (van 38 naar 9 zetels) bleef Klaver steken op ‘slechts’ 14 zetels. Na die formatie was hij half gaan formeren met Rutte, Buma en Pechtold, maar haakte hij af op migratie. Tenminste: zo luidde de formele motivatie. Maar Rutte geloofde daar geen barst van. En of het nu precies zo zat als hoe Rutte dacht dat het zat: dat Klaver dubbelspel speelde was helemaal niet zo ver gezocht…

#4 - De Missie van Rutte

Mon, 23 Feb 2026 00:50:00 +0100

Met de opdracht om van GroenLinks en de Partij van de Arbeid één fractie te maken stuurt Rutte op Ruttiaanse wijze Klaver en Ploumen het zomerreces in. Een onmogelijke opgave die de linkse tortelduifjes zeker uit elkaar zal spelen. Maar daarmee is er nog geen oplossing: Kaag moet warm worden gemaakt voor het toetreden tot de formatie met Joost Eerdmans van JA21. En wat als het die linkse clubs wél lukt een verbond te smeden in de zomer? We leren dat Rutte nooit risico’s nemt, en ook altijd een Plan B heeft.

#5 - De Informant met Een Links Verhaal (met Coen van de Ven)

Mon, 23 Feb 2026 01:00:00 +0100

De belangrijkste verkiezingen ooit (hoewel?) liggen achter ons, maar onze politieke podcastdetective is pas net op stoom. Wat voor conclusie kunnen we trekken uit het heden? We spreken een getuige van de eerste rang: Coen van de Ven, auteur van Een Links Verhaal, de zinderende journalistieke maar ook beslist literaire reconstructie van de linkse fusie. Voor Fretz is Coen niet alleen getuige, maar ook een noodzakelijke informant.

#6 - Yes We Cohen

Mon, 23 Feb 2026 01:15:00 +0100

Nog altijd is hij niet helemaal over de verkiezingsuitslag van 2025 heen, maar Johan Fretz beseft wel hoezeer het persoonlijke partijverleden van Lilianne Ploumen invloed had op haar handelen toen ze zelf partijleider werd. Dat maakt het tijd eens zorgvuldig naar dat verleden te gaan kijken: de verkiezingen van 2010 waarin Job Cohen de gedoodverfde winnaar was, totdat het PvdA team met een verbijsterend plan op de proppen kwam: Cohen moest… op mediatraining.

#7 - Detective Fretz krijgt Onopvallende Clue

Mon, 23 Feb 2026 01:20:00 +0100

Nu het jaar 2025 bijna ten einde is en ook de wegen van uw nederige podcastmaker en die van BNNVara weer scheiden, gebeurt dat bepaald niet in de mineur. Welnee! We sluiten het jaar af met het laatste deel van onze 'Keerpunt'-serie.

Detective Fretz heeft door dat zijn onderzoek hem dieper de historie van naoorlogs Nederland in sleurt, maar misschien ook wel van de intensiefste 'oorlogs'jaren van zijn eigen bestaan. In elk geval dient zich een onopvallende clue aan die ons weer wat dichter brengt naar het antwoord op de hamvraag: wat was het bepalende moment, het keerpunt?

#8 - Rutte vs Cohen en een exitpoll in The Carlton Beach Club Hotel

Mon, 23 Feb 2026 01:30:00 +0100

Het onderzoek heeft ons naar 2010 geleid. Lilianne Ploumen, een van de twee aanjagers van de linkse fusie, was destijds partijvoorzitter en zag dus van nabij hoe de al meer dan zeker geachte monsterzege voor Job Cohen door de plee werd gespoeld door genant geblunder achter schermen. Dat opende de deur daar iets dat heel lang niet voor mogelijk werd gehouden: de VVD als grootste partij van Nederland. Maar zou het die ooit zo bespotte Mark Rutte ook werkelijk lukken?

Ter elfder ure had zelfbenoemde 'diesel' Job Cohen alsnog het stuur gepakt en nu zaten beiden heren, elk met hun eigen gevolg, in hun eigen stad te wachten op de eerst exitpoll die misschien wel de definitieve teloorgang van de sociaaldemocratie zou in kunnen leiden of juist de wederopstanding.

#9 - Het verzet van Beatrix

Mon, 23 Feb 2026 02:00:00 +0100

Beatrix had weinig politieke macht, maar de macht die ze had, moest optimaal worden ingezet. Zeker in 2010. Mark Rutte, de jonge onervaren winnaar die de VVD voor het eerst de grootste partij van het land had gemaakt, was tenslotte de voormalig boezemvriend van Geert Wilders. En Geert Wilders, had die in had ons landsbestuur wel wat te zoeken? Zij kon het weten: dit was tenslotte háár koninkrijk. Hoogtijd voor een list.

#10 - De wortels van Sylvana Simons

Mon, 23 Feb 2026 02:20:00 +0100

We hebben domweg niet goed opgelet, denkt Fretz. 2010 was misschien wel gewoon het keerpunt. Als rooie leftie hoopte hij innig op de winst van Job 'Yes We' Cohen. Maar toen het Rutte van de VVD werd was hij ook niet bepaald in paniek. Nederland zou toch nooit een VVD land worden. Toch?

Was hij al maar wat radicaler geweest toen. Radicaal wordt vaak gezien als probleem, maar Sylvana Simons leerde Fretz ooit op een magische avond wat het woord werkelijk betekent.

#11 - Gaat Cohen dan toch nog winnen?

Mon, 23 Feb 2026 02:40:00 +0100

We verplaatsen ons naar Paleis Huis Ten Bosch, om in te zoomen op het schaakspel dat Beatrix voor ogen had om de PVV buiten de regering te houden. Maar zoals het vaker gaat in de geschiedenis: het scheelt vaak bijzonder weinig of het loopt allemaal anders.

En kan jij je nog herinneren dat, in die ene bloedstollende verkiezingsnacht, de NOS een kort moment Cohens PvdA de winst toebedeelde? Namelijk 32 zetels tegenover de 30 zetels van de VVD van Rutte. Het is diezelfde nacht dat in The Carlton Beach Club Rutte in zak en as zit, maar gelukkig kan je op zulke momenten altijd terugvallen op oude vrienden.

#12 - Ruud en Beatrix, Zo Waarlijk Helpe Mij!

Mon, 23 Feb 2026 03:00:00 +0100

De ochtend van 10 juni, de dag na de zinderende parlementsverkiezingen van 2010. Koningin Beatrix weet dat zij behoedzaam te werk moet gaan bij deze formatie: de polder heeft het afgelopen decennium met de Fortuyn-revolte en de -in de ogen van Beatrix- amateuristische hork Balkenende al heel wat doorstaan, maar nu doemt er pas echt een schrikbeeld op.

#13 - We houden elkaar nooit vast - Halsema's waarschuwing

Mon, 23 Feb 2026 03:10:00 +0100

Wat heb je er eigenlijk aan om het keerpunt te herleiden? Dat verandert toch helemaal niets aan de geschiedenis? Waarom zoekt Fretz houvast in het politieke verleden? Liggen de wortels van dit onderzoek niet heel ergens anders? Of is het juist een kwestie van bij de kern blijven, terug naar het begin van de detective: waarom hielden Klaver en Ploumen elkaar vast terwijl links elkaar doorgaans vooral de tent uit vecht? En hoezeer speelde voor Klaver mee wat Halsema hem ooit in 2010 had meegegeven?

#14 - Jesse Klaver, Johan Fretz en Doris de Kat

Mon, 23 Feb 2026 03:30:00 +0100

Als politicus heb je weinig vrienden. Er zijn tenslotte maar weinig mensen die je echt kunt vertrouwen. Toch raakte Jesse Klaver min of meer bevriend met de maker van deze podcast, uw politieke true detective Johan Fretz. In het voorjaar van 2023 reisde Klaver, toen nog leider van alleen GroenLinks, af naar huize Fretz om daar aan de keukentafel een aflevering op te nemen voor Waanzinnig Land. Hoewel Fretz in het verleden bepaald niet mild over Klaver had geoordeeld in zijn columns, bleek er in het echt meer verwantschap te zijn dan gedacht: strebers herkennen andere strebers. En ze werkten, elk op hun eigen manier, natuurlijk feitelijk aan dezelfde missie: na vijftien jaar Rutte straks eindelijk dan toch, alsnog... die linkse lente!

#15 - De Onderschatte - Lilianne Ploumen

Mon, 23 Feb 2026 04:00:00 +0100

Klaver zag het, ondanks waarschuwingen van Halsema en vele PvdA-sceptici binnen zijn eigen partij, nog altijd zitten met de linkse samenwerking. Heilig geloof of speelde er wat anders? Genoeg over bromances in Waanzinnig Land: who run the world? Girls! Women. Lilianne Ploumen werd in 2021 de eerste vrouw die leiding zou geven aan de PvdA en het toeval wilde dat de linkse samenwerking in vele opzichten een rode draad vormde in haar politieke leven. Het zou bepalend zijn voor haar beweging richting Klaver na de domper bij de verkiezingen in 2021. In zekere zin hadden zij en Klaver precies dezelfde gedachte.

#16 - 'Sorry Matthijs, maar Felix heeft een ideetje'

Mon, 23 Feb 2026 04:30:00 +0100

Richting het slot schaatsen we, met flinke slagen, van de ene tijdlijn naar de andere. Maar geen zorgen: Fretz neemt je glashelder mee van heden naar verleden.

In deze aflevering bevinden we ons in 2010, op 22 februari om precies te zijn. Twee dagen na de val van Balkenende IV wordt Femke Halsema ter elfder ure uitgenodigd aan de tafel van Matthijs van Nieuwkerk. En daar treft ze een oude bekende...

#17 - Fretz' Vrije Val & De Informant (Coen vd Ven) Deel II

Mon, 23 Feb 2026 05:00:00 +0100

We moeten terug naar de radix... dat had Sylvana Simons toch gezegd? Bij Johan wordt steeds helderder dat het duiken in het politieke verleden niet los staat van zijn eigen vlucht van persoonlijke stormen. Waarom is hij, een schrijver, medio najaar 2022 eigenlijk drie jaar lang gestopt met schrijven? En hoe helpt het herbeluisteren van het gesprek met politiek journalist en auteur van Een Links Verhaal, Coen van de Ven, helemaal aan het begin van Keerpunt hem aan een wezenlijk inzicht dat zowel de resolutie van dit onderzoek als die van zijn eigen reis dichterbij brengt?

#18 - A Big Short History of Femke Halsema

Mon, 23 Feb 2026 05:30:00 +0100

Femke Halsema is bij uitstek degene die zich midden in de cultuurstrijd bevindt, maar dan toch vooral tegen wil en dank. Zij de belichaming van alles dat men niet kan uitstaan aan links. Hoe is dat mogelijk? Als er iemand is die de mantel der vrijheid altijd doelbewust wilde oppakken en tegen de klippen op oud links bevocht, dan was zij het toch? Natuurlijk zijn er littekens....oude wonden... maar ook oude bondgenoten die zich plots ontpoppen als machers in de best bekeken talkshow ooit.

#19 - Het Laatste Hoofdstuk: 2021, Ploumen & Klaver in noodweer

Mon, 23 Feb 2026 06:00:00 +0100

2021. Het einde van de zomer. Het is Ploumen niet gelukt om de PvdA fractie te laten instemmen met de fractie-versmelting die door Mark Rutte als harde eis is gesteld om GL en PvdA, die beloofd hebben elkaar vast te houden, te laten toetreden tot de formatie. Ze is onderweg naar de regentenkamer waar het bepalende gesprek zal plaatsvinden. Één probleempje: ze heeft het nog niet aan Jesse Klaver durven te vertellen. Ook hij zal het daar dus pas horen. Ze weet het zeker: dit is het einde van de linkse samenwerking. Een nieuwe lente in de dop geknakt. Of...?

Aan alles komt een einde, maar bij Johan's monologen kon je je in drie jaar Waanzinnig Land de podcast nog al eens afvragen of dat einde nog in het vat zat, en zo ja: of dat nog zou plaatsvinden voordat Groenland zou worden ingenomen. Toch werd dit een bewogen podcast-jaar waarin Fretz X BNNVara de politieke true detective én het dood gewaande radio hoorspel opnieuw tot leven wekten. Deze audioseries werden gemaakt door een geweldig audio-team van BNNVara: David Zandbergen, Marieke Rietkerk, Andy Teerlink en Camiel van Houdt. Samen met Johan Fretz maakten zij het hele jaar voor NPO Luister Waanzinnig Land.