De Dag

DigiD-gate ontleed

Tue, 21 Apr 2026 14:42:00 +0200

Er zijn grote zorgen over de aangekondigde overname van DigiD en MijnOverheid aan een Amerikaans bedrijf. Van links tot rechts zijn partijen in de Tweede Kamer ertegen en vandaag wordt gestemd over een motie om eventuele schade en risico's te beperken. Maar waarom grijpt het kabinet niet direct in bij de overname?

Tech-specialist Bert Hubert volgt het dossier op de voet en schoof aan bij rondetafelgesprekken om Kamerleden te informeren over de mogelijkheden en de gevaren. Hij reconstrueert in de podcast hoe de kopzorgen zijn ontstaan.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet duidt de Haagse werkelijkheid en schetst hoe de grenzen aan het vrije marktdenken in dit dossier ook tot liberale partijen zijn doorgedrongen. Maar kan de overname nog wel tegengehouden worden?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Judith van de Hulsbeek

De kerosine-crisis en hoe de oorlog het vliegverkeer treft

Mon, 20 Apr 2026 14:29:00 +0200

Het kabinet stelt een crisisplan in werking, omdat er meer brandstoftekorten worden verwacht door de oorlog in het Midden-Oosten. Het vliegverkeer heeft nu al een serieus probleem, want met de prijs en voorraden kerosine gaat het harder dan met benzine.

Rico Luman is sectoreconoom Transport en Logistiek bij ING. Hij legt uit hoe het komt dat het probleem met kerosine nijpender is en welke gevolgen dat heeft voor de luchtvaart. Er is in Europa nog voor maar een paar weken kerosine.

'Met de start van de meivakantie zitten we aan het begin van het hoogseizoen, dit is een kritieke periode.'

Theo van de Laar, docent toerisme aan de Hogeschool van Breda en eigenaar van een reisbureau, vertelt hoe de hoge ticketprijzen en de geopolitieke situatie nu al invloed heeft op de bookingen. Hij verwacht dat hogere prijzen blijvend zullen zijn en zegt dat Nederlanders misschien anders over (vlieg)vakanties moeten gaan nadenken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Lisa Konings

Van onze correspondent... Laura van Megen (China)

Sun, 19 Apr 2026 07:00:00 +0200

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Laura van Megen, correspondent China.

Laura van Megen volgde in 2024 Sjoerd den Daas op als China-correspondent, maar ze kent het land al veel langer en spreekt de taal ook goed. In de podcast vertelt ze hoe een 'rockmuzikant', die in de jaren tachtig met koffers vol Westerse muziek naar China reisde, haar interesse en uiteindelijk ook liefde voor het land aanwakkerde. Maar wie is deze man?

Ook de wereldpolitiek komt uiteraard aan bod, de schuivende wereldorde en de manier waarop China daarvan probeert te profiteren.

En hoe kom je in een land waar burgers niet vrijuit kunnen praten aan je verhalen? Werken als journalist in China betekent dat ze Laura zelf ook moet inleveren op bepaalde zaken. 'Ik heb regelmatig volgauto's achter me aan,' vertelt ze. 'Ik word continu in de gaten gehouden door de veiligheidsdiensten.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lars Hulshof en Max Smedes

Nieuwsuurverhaal: Looksmaxxing, de gevaren van de maakbare man

Sat, 18 Apr 2026 07:00:00 +0200

Je gezicht slaan met een pan, in de hoop een strakkere kaaklijn te krijgen. Zelf peptiden inspuiten, om bruiner te lijken. Alles om te voldoen aan de schoonheidsidealen in de wereld van Looksmaxxing. Een sterke kaaklijn, weinig lichaamsvet, duidelijke wenkbrauwen. En sommigen gaan zelfs zo ver dat ze hun benen verlengen, om langer dan 1.80 meter te worden. Ook een van de idealen.

Verslaggever bij Nieuwsuur Ties Brock dook in de tiktokfilmpjes en fora waar looksmaxxing wordt aangeraden. Hij sprak Jay, die op z’n 12e niet blij was met hoe hij eruit zag. Inmiddels snapt hij dat de reacties op zo’n forum giftig zijn. Maar toch blijven de schoonheidsidealen ergens in zijn hoofd hangen. Experts zich niet alleen zorgen om de ingrepen die jongens doen, maar vooral om die psychische gevolgen van de fixatie op uiterlijk.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Miles Anderson

Bang voor Mythos, de AI-superhacker

Fri, 17 Apr 2026 15:14:00 +0200

In de tech-wereld gaat het deze week over weinig anders dan het nieuwe AI-model Mythos van Anthropic, dat sinds de aankondiging ervan lijkt uit te groeien tot mythische proporties. Mythos zou zo krachtig zijn dat het bedrijf zelf niet wil dat het in handen van het 'gewone' publiek komt.

Paul Verhagen is AI-expert en geopolitiek analist van The Hague Center for Strategic Studie. Hij legt in de podcast uit wat Mythos is, waarom mensen er niet over uitgepraat raken en of we er echt zo bang voor moeten zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Van gecanceld naar comeback?

Thu, 16 Apr 2026 14:54:00 +0200

Marco Borsato is terug op televisie. Gisteravond at en dronk hij met kok Sergio Herman, in het programma Sergio in Italië.
In de afgelopen jaren was Borsato alleen te zien in nieuwsitems over de rechtszaak tegen hem. Nu hij is vrijgesproken van ontucht met een minderjarig meisje, zoekt hij de publiciteit weer op. Volgens Borsato krijgt hij veel steun, en vragen mensen hem wanneer hij weer gaat optreden.

En dat is interessant, zegt filosoof Jenny Janssens. Want Borsato mag dan zijn vrijgesproken van ontucht, hij heeft wel seksueel getinte appjes gestuurd aan een minderjarig meisje. Dat lijken mensen direct vergeten.
Hoe gaan wij als samenleving om met artiesten die gecanceld zijn? En wat is het eigenlijk, cancelen?

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lisa Konings

Paus Leo XIV vs Donald 'Jesus' Trump

Wed, 15 Apr 2026 15:00:00 +0200

Paus Leo de veertiende is niet bang voor Trump. En de president noemt de paus een slappeling en zette een AI-gegenereerde afbeelding online van hemzelf als Jezus. De Amerikaanse president is in openlijk conflict met de Amerikaanse paus. Wat is hier aan de hand?

Vaticaancorrespondent Andrea Vreede legt in podcast De Dag uit waar deze ruzie begonnen is. Paus Leo spreekt zich al veel langer en steeds iets uitdrukkelijker uit tegen het geweld dat de regering van Trump gebruikt. Maar dat geweld gebruikt Trump niet zomaar. Volgens historicus en Amerikakenner aan de Universiteit Utrecht James Kennedy ziet hij zichzelf, na de mislukte aanslag op hem, als een messias.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Als je vastligt bij Hormuz, berichten van boord

Tue, 14 Apr 2026 14:39:00 +0200

Nederlandse opvarenden van schepen die vastliggen bij de Straat van Hormuz vertellen in de podcast (anoniem) wat ze meemaken.

Door het afsluiten van de Straat van Hormuz zitten sinds eind februari duizenden bemanningsleden vast op schepen in de Perzische Golf. Onder wie zo'n 100 Nederlandse zeelieden. Ook sinds het staakt-het-vuren van afgelopen week is onduidelijk wat hun lot is, en nu met de Amerikaanse blokkade die erbovenop komt helemaal.

Het gevaar is reëel. Door Iraanse aanvallen op schepen zijn sinds het begin van de oorlog in de Perzische Golf zeker 18 doden gevallen, vertelt Richard Moti, van de internationale maritieme vakbond Nautilus International. Er zijn geen Nederlandse slachtoffers, maar de Nederlanders die daar vastzitten maken zich uiteraard grote zorgen.

Nederlandse bemanningsleden vertellen in deze podcast geanonimiseerd hun verhaal, in berichten die zij van boord - via de vakbond - stuurden. 'Doordat je constant alert moet zijn, heb je een hele slechte nachtrust. Of een hele gespannen nachtshift.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Rosanne Sies

Brussel na Orbán

Mon, 13 Apr 2026 14:12:00 +0200

De 'kwelgeest van de Europese Unie', Viktor Orbán, is genadeloos weggestemd bij de verkiezingen in Hongarije. Zijn uitdager Péter Magyar won een ruime meerderheid van de stemmen.

Het zorgt niet alleen onder zijn aanhangers voor opluchting, de Nederlandse Europarlementariers Tineke Strik (Pro), Jeroen Lenaers (CDA) en Malik Azmani (VVD) reageren in podcast De Dag verheugd. Al schetsen ze ook waar en hoe Magyar het nu moet gaan waarmaken.

Magyar zegt dat Hongarije per direct weer een betrouwbare bondgenoot wil zijn van de EU en de NAVO. Wat kan Europa van Maygar verwachten, en andersom?

Correspondent Tijn Sadee verdeelt zijn tijd tussen Brussel en Hongarije. Over de nieuwe relatie die Europa en Hongarije nu gaan opbouwen zegt hij: 'Je moet het zien alsof Hongarije opnieuw toetreedt tot de EU, en dus ook opnieuw aan de voorwaarden moet voldoen.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes en Judith van de Hulsbeek

Van onze correspondent... Chiem Balduk (Duitsland)

Sun, 12 Apr 2026 07:00:00 +0200

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zondag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Chiem Balduk, correspondent in Duitsland.

Chiem zit nu een kleine twee jaar voor de NOS in Duitsland. In zijn jeugd woonde hij al vlakbij de Duitse grens, maar het land begon hem pas later te fascineren.

We spreken hem over de U-bahn in Berlijn, waar allerlei lagen uit de samenleving samenkomen. En over het kroegleven in die stad, waar hij graag de 'Alt-Berliner Eckkneipe' mag bezoeken. Maar ook over de Duitse houding in internationale conflicten, de rol van bondskanselier Friedrich Merz en de politieke spanningen in eigen land, waaronder het afbrokkelen van de Brandmauer rondom de Alternative für Deutschland.

De cultuurtips van Chiem:

Duitse popmuziek in de vorm van Neue Neue Deutsche Welle-artiest Nils Keppel en de Berlijnse rapper Ikkimel.

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lars Hulshof, Judith van de Hulsbeek

Volgende week in Van onze correspondent een gesprek met Laura van Megen, correspondent in China. Heb je een vraag voor haar stuur die dan, liefst in een audioberichtje, naar dedag@nos.nl

Nieuwsuurverhaal: de (on)breekbare macht van Viktor Orbán

Sat, 11 Apr 2026 07:00:00 +0200

In Hongarije lijkt voor het eerst in 16 jaar de macht van Viktor Orbán te wankelen. Zijn uitdager Péter Magyar staat in de peilingen van de verkiezingen deze zondag ruim op hem voor. Is de methode-Orbán uitgewerkt? En: laat Orbán zich wel wegstemmen?

Europacorrespondent van Nieuwsuur Saskia Dekkers komt al jaren in Hongarije en is er ook nu weer. Ze zag hoe in een land dat in de greep is (en wordt gehouden) door Viktor Orbán toch opeens iets ging schuiven. In de podcast vertelt ze hoe Orbán in de vele jaren dat hij aan de macht is de rechtsstaat steeds verder afbrak, en hoe het kan dat de nieuwkomer Magyar nu toch opeens door die macht heen lijkt te kunnen breken.

'Ik merk dat er een enorme spanning in de lucht hangt. In de zestien jaar dat ik in Hongarije kom, heb ik dit nog nooit meegemaakt.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De onderschatting van Iran

Fri, 10 Apr 2026 14:10:00 +0200

Delen van de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zijn helemaal afgesloten voor gesprekken tussen Iran en de VS, in een hotel in de stad. Na 6 weken oorlog is er een fragiel staakt het vuren. Morgen beginnen de onderhandelingen. Maar hoe schuift Iran aan tafel, na weken van oorlog?

Midden-oostenkenner en journalist voor Bureau Buitenland Abdou Bouzerda loopt de afgelopen weken door in podcast De Dag. De Amerikaanse president Trump dacht met een snelle actie regime change te verwezenlijken, maar Iran bleek sterker. Volgens Bouzerda is Iran onderschat: hun wapens waren beter, ze wisten wat ze moesten raken en het regime is veel harder dan Trump dacht. Wat betekent dat voor de onderhandelingen? Zeker nu Israël de afgelopen dagen Libanon alsnog aanviel.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

Wachtlijsten en lege behandelkamers: naar de rechter voor een betere ggz

Thu, 09 Apr 2026 15:00:00 +0200

Op de wachtlijst voor een psychiater of psycholoog, terwijl je die hard nodig hebt. In de ggz moeten patiënten wachten. Maanden, en soms zelfs jaren.

Een groep zorgmedewerkers, patiënten en oud-patiënten is het zat. Ze slepen de Nederlandse Staat voor de rechter. Zij zeggen dat 56.000 mensen met complexe problematiek, nu onaanvaardbaar lang moeten wachten.

In deze podcast vertellen twee mensen die betrokken zijn bij de zaak, wat die lange wachttijden voor in de praktijk betekenen. Psychiater Manon Kleijweg hoort het van patiënten, maar loopt er ook als behandelaar tegenaan. Oud-patiënt Linda van der Galiën moest zelf zeven maanden wachten op zorg, en vertelt wat dat met haar en haar klachten deed.

In deze podcast gaat het over mentale problemen. Denk jij aan zelfdoding? Bel 24/7 gratis en anoniem met 113 of chat op 113.nl.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Max Smedes

Wat is de grens bij grensverlegger Kanye West?

Wed, 08 Apr 2026 14:16:00 +0200

Op z'n nieuwe album Bully staat het nummer Highs and Lows. En Kanye West, tegenwoordig Ye, kan opnieuw een low toevoegen aan z'n leven. De Rapper mag het Verenigd Koninkrijk niet in door zijn antisemitische uitspraken. Ye noemde zichtzelf eerder een nazi en verkocht T-shirts met een hakenkruis erop.

In podcast De Dag loopt muziekjournalist bij 3Voor12 Atze de Vrieze de hoogte- en dieptepunten van de carrière van Ye af. Hij verlegde grenzen in zijn albums in de afgelopen twintig jaar. Maar inmiddels is de vraag of de grens rond Kanye bereikt is? Hoe gaan we om met zo'n controversiële artiest? Voorlopig door hem gewoon een podium te geven in het Gelredome in Arnhem in juni.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings & Lars Hulshof

Een 'Europese' NAVO, dagdroom of noodzaak?

Tue, 07 Apr 2026 14:27:00 +0200

Zes weken na het begin van de oorlog met Iran ziet president Trump nog geen reden om die te beëindigen. Hij dreigt vandaag dat 'een hele samenleving zal sterven' als Iran de Amerikaanse eisen niet nakomt. En tot zijn grote woede weigeren Europese NAVO-landen hem in die oorlog te helpen.

Waarom nemen Europese landen explicieter dan ooit afstand van Trump en wat betekent dat voor NAVO-chef Rutte die morgen naar de Amerikaanse president toe gaat? Hoeveel tijd kan Rutte kopen en hoe reëel is inmiddels het scenario van een 'Europese' doorstart van de NAVO - een scenario dat Rutte afdoet als 'dagdromen'?

In deze podcast een rondje langs de correspondenten: Europa en NAVO-correspondent Kysia Hekster, VK-correspondent Arjen van der Horst, Saksia Houttuin vanuit Parijs en Christiaan Paauwe over Polen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra & Max Smedes

Nieuwsuurverhaal: Godfluencers en volle kerken

Sat, 04 Apr 2026 07:00:00 +0200

Er is iets opmerkelijks aan de hand in gelovig Nederland. Terwijl veel kerken leeglopen, barsten andere uit hun voegen en jongeren lijken juist méér interesse te hebben in het geloof. Kerken zelf zien dit al langer, en ook wetenschappers constateren een voorzichtige trendbreuk.

De jonge generatie gelovigen, Generatie-Z, zoekt en vindt elkaar online, waar de 'Godfluencer' volgers én volgelingen verzamelt. Nieuwsuur-redacteur Mikkie van Mieghem dook in gelovig Nederland anno nu en vertelt in de podcast hoe die online wereld eruit, maar ook hoe off line veel jongeren houvast vinden in het geloof.

Een andere groep die tegen de trend van ontkerkelijking ingaat zijn de migranten. Christelijke migrantenkerken hebben zelfs moeite met het vinden van huisvesting. In Rotterdam is de nood nu zo hoog, dat 63 kerken en organisaties in de regio een brandbrief stuurden naar de gemeente.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

'The bright side' van Goede Vrijdag

Fri, 03 Apr 2026 07:00:00 +0200

Je luistert vandaag naar een herhaling van De Dag uit 2023.

Het is misschien wel de vrolijkste meezinger aller tijden: het eindlied van Monty Python's Life of Brian - de film waarin de onbekende Brian door een misverstand wordt aangezien voor de Messias en eindigt aan het kruis. En daar probeert hij er maar het beste van te maken.

De film is een persiflage op het leven en de kruisiging van Jezus, het paasverhaal waar deze dagen bij stilgestaan wordt. Het leek ons voldoende aanleiding om in deze podcast een ode te brengen aan the Life of Brian. En dan meteen ook maar aan het overige werk van Monty Python.

Volgens cabaretier Ronald Snijders en filmkenner Dan Hassler-Forest blijft de film en ook het andere werk van Monty Python relevant, mede door het sterk anti-autoritaire en absurde karakter ervan. Of de humor met de ogen van nu nog houdbaar is? Deze twee liefhebbers vinden van wel, en leggen aan de hand van hun favoriete fragmenten uit waarom.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Een huis uit de printer

Thu, 02 Apr 2026 12:00:00 +0200

Muren van bakstenen met cement ertussen: we bouwen onze huizen vaak nog steeds zoals we dat al eeuwen doen. Maar dat is duur en je hebt veel werklui nodig. Lage productiviteit in de bouw is een van de redenen waarom het niet lukt om snel veel woningen erbij te bouwen.

Een van de mogelijke oplossingen is het 3D printen van delen van huizen. In podcast De Dag vertelt onderzoeker Derk Bos van de TU Eindhoven hoe het onderzoek naar deze techniek ervoor staat. Presentator Mattijs van de Wiel gaat langs in Eindhoven, waar nu één test-huis staat en waar in de fabriek nieuwe testhuizen worden geprint.

Volgens zowel onderzoeker Bos, als hoogleraar Peter Boelhouwer, zijn 3D-huizen zeker niet dé oplossing voor het woningtekort, maar kunnen dit soort nieuwe technieken in de toekomst wel helpen sneller te bouwen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings

Een reis naar de maan

Wed, 01 Apr 2026 14:18:00 +0200

Ruim een halve eeuw na de de laatste maanmissies vertrekt er - als alles goed gaat - vannacht rond halfeen onze tijd voor het eerst weer een bemande missie naar de maan.

Rob van Hassel van Airbus Nederland bouwde mee aan het ruimteschip, hij maakte de zonnepanelen. Achttien minuten na de lancering zal zijn hart flink tekeer gaan, want dan moeten 'zijn' panelen uitklappen. 'Als dat niet lukt, dan is het abort mission en terug naar aarde.'

In de podcast stappen we met Rob van Hassel aan boord van de Orion en reizen we in gedachten de 4 astronauten achterna die straks vertrekken en verder de ruimte in reizen dan ooit gebeurd is.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

OPROEP: Van onze correspondent... Chiem Balduk

Wed, 01 Apr 2026 07:00:00 +0200

Misschien ken je 'm nog van vorig jaar: de serie 'Van onze correspondent...'

Daar gaan we binnenkort weer mee beginnen.

Daarom aan jullie de vraag: wil jij iets weten van één van onze correspondenten? Mail ons!

Volgende week beginnen we met Chiem Balduk in Duitsland, dus al je vragen aan hem kunnen naar dedag@nos.nl

Trumps oorlogskabinet

Tue, 31 Mar 2026 14:15:00 +0200

Wie zijn de mannen in Trumps kabinet die invloed hebben op de oorlog met Iran?

Terwijl president Trump spreekt over volgens hem 'uitstekende' onderhandelingen met Iran, gaat het bombarderen onverminderd door en zijn er Amerikaanse grondtroepen naar de regio gebracht. Steeds vaker rijst de vraag: heeft de VS wel een plan en wie zet de lijnen uit?

In deze podcast werpt Nieuwsuur-collega Eelco Bosch van Rosenthal de blik op het oorlogskabinet van Trump: minister van 'oorlog' Pete Hegseth, de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en vicepresident JD Vance.

Drie mannen die Trump mogelijk willen opvolgen als president. Wat is hun invloed in de oorlog met Iran en wat drijft ze?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Als je als kind slachtoffer van geweld bent

Mon, 30 Mar 2026 14:35:00 +0200

Heel veel kinderen in Nederland hebben te maken met geweld. Thuis, op school, online - het is eigenlijk overal. In deze podcast hoor je Renee, Roze, Bram én zijn moeder Sylvia. Zij mishandelde hem toen hij klein was.

Renee, Roze, Bram en Sylvia spraken openhartig met het Jeugdjournaal, dat samen met De Kindertelefoon onderzoek deed naar kinderen en geweld. Daaruit bleek dat driekwart van hen geweld heeft meegemaakt, heeft gezien of zelf heeft gebruikt. Een op de vijf kinderen is zelf slachtoffer geworden van verbaal of fysiek geweld.

Benjamin Kat presenteerde de speciale uitzending van het Jeugdjournaal. Hij vertelt hoe moeilijk het was om kinderen te vinden die over dit onderwerp willen praten en waarom ze het ook zo belangrijk vonden om een pleger (de moeder van Bram) aan het woord te laten. 'Ook voor hen is er hulp.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Nieuwsuurverhaal: Hoe de olievlek van stijgende prijzen zich uitbreidt

Sat, 28 Mar 2026 07:00:00 +0100

De olieprijs loopt al weken op, ook gas wordt al weken duurder. Maar daar blijft het niet bij. Alles zal uiteindelijk duurder worden, door de oorlog in het Midden-Oosten, volgens de Nederlandsche Bank. Ze gaan ervanuit dat ieders koopkracht geraakt zal worden. De president van DNB, Olaf Sleijpen, zei in de studio van Nieuwsuur dat het code "dieporanje" is. En dat komt bovenop allerlei andere waarschuwingen deze week.

Volgens huiseconoom van Nieuwsuur Mathijs Bouman is dit de week geweest waarin de realisatie komt dat dit niet snel voorbij is. Volgens Bouman gaan de economische gevolgen van de oorlog groot zijn. In dit Nieuwsuurverhaal legt hij uit hoe die oplopende olie- en gasprijzen als een olievlek doorsijpelen in de hele economie.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Helpt Progressief Nederland ook zichzelf vooruit?

Fri, 27 Mar 2026 14:46:00 +0100

GroenLinks-PvdA heeft een nieuwe naam: Progressief Nederland. De fusiepartij wil vooruit. Maar helpt de 'rebranding' de partij zelf ook vooruit?

Journalist Coen van de Ven volgt voor de Groene Amsterdammer al jaren de fusie van GroenLinks en PvdA en schreef er het boek Een links verhaal over. Hij vertelt in de podcast hoe hij een nieuwe partij ziet ontstaan met een lange geschiedenis. Een geschiedenis die z'n invloed zal hebben op de toekomst van Progressief Nederland.

Kiezers van voorheen GroenLinks en PvdA reageren ook. Wat vinden zij van de nieuwe naam, en belangrijker: wat verwachten ze van de nieuwe partij?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Schelden, tics en onbegrip: Tourette in de bioscoop

Thu, 26 Mar 2026 14:20:00 +0100

Vanaf vandaag draait de film I Swear in de bioscopen in Nederland. Het vertelt het waargebeurde verhaal van John Davidson, een man met Gilles de la Tourette. Hij scheldt, likt lantaarnpalen die scheef staan en slaat soms ongecontroleerd om zich heen. 1 op de 100 mensen heeft Tourette en het komt in vele vormen. Hoe is het leven met tics?

Luca Zimmerman is 19, studeert in Rotterdam en heeft ook Tourette. Hij schold vroeger ook, stak ineens middelvingers op en heeft nog steeds tics. Luca herkent zich heel erg in de film en hoopt dat het leven met de tic-stoornis zo inzichtelijker wordt voor iedereen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

De lange arm van Teheran in Nederland

Wed, 25 Mar 2026 14:41:00 +0100

Na een moordpoging op een Iraanse man en explosies en brandstichtingen bij Joodse organisaties, neemt de angst onder Iraniërs in Nederland toe: hoe ver reikt de invloed van het Iraanse regime? Of er in deze gevallen een link is, wordt nog onderzocht. Maar aanwijzingen dat 'de lange arm van Teheran' er iets mee te maken heeft zijn er. Hoe werkt die buitenlandse inmenging?

Yaghoub Sharhani werd geboren in Iran en vluchtte ruim tien jaar geleden naar Nederland. Hij werkt nu als journalist voor ondermeer de Groene Amsterdammer. Hij ziet paralellen met aanslagen in het verleden waar Iran een rol in had. Sharhani deed ook onderzoek naar het gevoel van veiligheid onder Iraniërs in Nederland. Veel van hen zijn angstig dat hen iets kan overkomen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Wat kan Jetten leren van Den Uyl over olie?

Tue, 24 Mar 2026 14:54:00 +0100

Het kabinet staat onder druk om maatregelen te nemen tegen de hoge olieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. Morgen debatteert de kamer erover en daarbij komen ook ideeën uit het verleden voorbij.

Toen het kabinet-Den Uyl in 1973 werd geconfronteerd met de eerste oliecrisis, bedacht het heel snel allerlei maatregelen - waaronder autoloze zondagen. Jan Pronk zat als minister bij alle crisisoverleggen en vertelt in de podcast waarom er toen veel nadruk werd gelegd op het besparen van energie en er aan de samenleving als collectief werd gevraagd om zuinig te zijn. Pronk vraagt zich af waarom dat nu niet gebeurt.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet vertelt hoe het idee van de autoloze zondagen ook nu als optie genoemd wordt, al is het vooralsnog alleen de ChristenUnie die daarover spreekt. De kans is klein dat ze er zullen komen.

Interessanter is volgens Ewoud om te zien of premier Jetten in zal zetten op lagere prijzen aan de pomp, en daarmee bredere steun in de Kamer, of dat hij ook een meer moreel verhaal over verduurzaming gaat houden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De Dag x De Stemming LIVE: koffie en scoops in Den Haag

Mon, 23 Mar 2026 07:00:00 +0100

Marleen de Rooy en Jorn Jonker vertellen in deze speciale live opname van podcast De Dag tijdens het podcastfestival in TivoliVredenburg hoe zij aan hun Haagse scoops komen. Het begint met veel koffie drinken. Of in het geval van Jorn: thee. Of zit er ook weleens iets sterkers in de kopjes?

Marleen vertelt hoe haar contacten met Pieter Omtzigt ertoe leidden dat zij tijdens een collectieve zoektocht naar de oud-NSC-leider, toen hij tijdens de formatie plots van tafel was weggelopen, opeens een mysterieus appje kreeg met zijn locatiegegevens. En Jorn legt uit hoe het soms juist door politici en ministeries op prijs wordt gesteld als je als journalist informatie boven water krijgt waar ze eigenlijk niet op zitten te wachten.

We sluiten af met een heuse koffie-quiz en vragen uit het publiek.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Nieuwsuurverhaal: Hoe gaan we om met mensen met verward gedrag?

Sat, 21 Mar 2026 07:00:00 +0100

De druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag neemt toe. Hulporganisaties waarschuwden deze week dat de problemen ze over de schoenen lopen. "Wij vangen heel veel mensen op die op straat voor onrust en overlast zorgen. Op het moment dat wij dat niet meer kunnen doen, dan zijn ze overgeleverd aan de straat", zegt Tara Jane Thomas van het Leger des Heils bij Nieuwsuur.

Ook het aantal overlastmeldingen bij de politie stijgt. Waren er in 2016 nog krap 75 duizend meldingen over dit soort gedrag, afgelopen jaar liep dat op naar bijna 170 duizend.

In podcast De Dag bespreken we met Nieuwsuur-verslaggever Cecile van de Grift de vraag: Hoe gaan we in Nederland om met mensen met ernstig verward gedrag? En waar gaat het mis?

Van der Grift dook de afgelopen jaren in de wereld van personen met verward gedrag. Ze maakte meerdere reportages, onder meer over de moord op de 25-jarige Rens, op 1 augustus 2023 in Amsterdam, door een psychotische buurman. Ook ging ze langs bij een training voor agenten van de Dienst Speciale Interventies (DSI), die steeds vaker worden ingezet voor incidenten met verwarde personen.

Er zijn steeds minder opvangplekken voor deze mensen, dus blijven ze langer op zichzelf wonen, met alle problemen van dien. Van der Grift bezocht zogenoemde Skaeve Huse, eenvoudige woningen aan de rand van een stad of dorp, die rust moeten brengen voor zowel bewoners als hun omgeving. Maar in veel gemeenten waar dit concept van de grond moet komen verzetten omwonenden zich.

Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek

Victor Orbán, een pijpleiding en een woedende EU

Fri, 20 Mar 2026 14:15:00 +0100

Op de EU-top was de frustratie van Europese leiders over de Hongaarse premier Orbán opmerkelijk zichtbaar en hoorbaar. Orbán weigert in te stemmen met een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, vanwege een ruzie met Oekraine over een pijpleiding die volgens Kyiv door Rusland is gebombardeerd.

Correspondent Christiaan Paauwe reisde af naar de oliepijpleiding die het middelpunt is geworden van de steeds verder escalerende ruzie tussen Hongarije en Oekraïne én tussen Hongarije en de EU. Tamelijk onverwacht kon hij er dichtbij in de buurt komen.

Europa-correspondent Kysia Hekster was op de EU-top in Brussel en vertelt hoe er daar geworsteld wordt met de beste manier om dit aan te pakken. 'Iedereen weet dat Orbán deze ruzie opstookt, omdat hij daar baat bij heeft in zijn verkiezingscampagne.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Nederland kiest lokaal (en) radicaal

Thu, 19 Mar 2026 14:30:00 +0100

Lokale partijen hebben de meeste stemmen gehaald bij de gemeenteraadsverkiezingen en de grootste stijger is Forum voor Democratie. Maar achter de uitslagencijfers gaat een groter verhaal schuil.

'Zo'n verkiezingsuitslag is voor mij een goudmijn,' zegt sociaal geograaf Josse de Voogd die in de podcast de belangrijkste ontwikkelingen schetst. Hij is als onderzoeker al jaren gespecialiseerd in het stemgedrag van kiezers per regio.

De Voogd vertelt waar de groei van sommige lokale partijen vandaan komt en hoe je die moet duiden. Duidelijk is, zegt hij, dat zowel lokale partijen als partijen op radicaal rechts geprofiteerd hebben van anti-azc-standpunten.

Journalist en Forum-watcher Chris Aalberts zoomt in op de winst van FvD. Die partij werkt gestaag aan het opbouwen van een partijkader en, zegt hij, 'is helemaal terug van weggeweest'.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Het tweede front: Libanon

Wed, 18 Mar 2026 12:28:00 +0100

Al ruim twee weken vallen Israëlische bommen op Libanon. In de schaduw van de oorlog in Iran en de Golfstaten is een tweede front ontstaan. Israël breidt de grondoperaties in het zuiden van Libanon uit en Hezbollah vernietigen. Met verwoesting, doden en inmiddels 1 miljoen vluchtende Libanezen tot gevolg. Het land heeft 5 miljoen inwoners.

Ook afgelopen nacht was weer onrustig, vertelt correspondent Daisy Mohr. Opnieuw explosies, opnieuw een ingestort flatgebouw in Beiroet. Gevluchte Libanezen verblijven in kampeertentjes op parkeerplaatsen in het centrum en eten maaltijden die vrijwilligers maken in gaarkeukens. Mohr merkt dat meer en meer Libanezen klaar zijn met Hezbollah, want al 40 jaar af en aan oorlog is teveel. En toch moeten inwoners van Libanon doorgaan.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De ontmaskering van Banksy

Tue, 17 Mar 2026 14:25:00 +0100

Na drie jaar onderzoek hebben journalisten van persbureau Reuters onthuld wie de wereldberoemde street art-kunstenaar Banksy is. Hij is geboren als Robin Gunningham en heeft zijn naam later officieel veranderd in David Jones, in de hoop zijn anonimiteit beter te beschermen.

Hoewel Gunningham het nieuws niet heeft bevestigd, lijkt dit het eindpunt van een decennialang mysterie dat Banksy wereldberoemd en schatrijk maakte.

David Roos is Street art curator en tot recent creatief directeur van het straatkunst museum STRAAT in Amsterdam. Hij heeft contacten in de naaste kringen van Banksy en vertelt in de podcast hoe de grote naam die Banksy heeft opgebouwd ook zwaar op de kunstenaar drukt.

Is dit dan misschien het moment voor Banksy om onder een andere naam verder te gaan? En wie ís Banksy eigenlijk nog, nu iedereen weet wie hij is?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

Varen door een onveilige Straat van Hormuz

Mon, 16 Mar 2026 15:15:00 +0100

De VS wil dat NAVO-landen helpen met het heropenen van de Straat van Hormuz, door olietankers daar met marineschepen te escorteren. Maar wat is ervoor nodig om veilig door de zee-engte tussen Iran en Oman te varen?

Bart Gonnissen was jarenlang stuurman van olietankers in de straat van Hormuz, ook in gevaarlijke periodes. 'Ik zag de zeemijnen drijven.' Hij vertelt in de podcast wat de moeilijkheden zijn voor olieschepen (en hun bemanning) om daar in tijden van conflict te varen. En hoe militaire escortes ook geen garantie zijn voor een veilige doorvaart. Aan hoe de Amerikanen momenteel opereren, zegt hij, zie je 'dat Trump niets heeft begrepen van de complexiteit van de straat van Hormuz.'

John Weyne is Kapitein ter zee buiten dienst en heeft supertankers helpen beschermen in de straat van Hormuz toen het daar in het verleden ook gevaarlijk was. Ook hij wijst op de moeilijkheden om dit gebied te beschermen en vindt dat de Amerikanen de situatie onderschatten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lars Hulshof

Nieuwsuurverhaal: als je Nederlanders vraagt hoe het écht gaat

Sat, 14 Mar 2026 07:00:00 +0100

Woensdag gaan de stembussen open, in elke gemeente wordt weer een nieuwe gemeenteraad gekozen. Wat leeft er lokaal? Nieuwsuurverslaggever Jan Eikelboom onderzoekt dat al bijna 10 jaar in zijn serie De Onderstroom. Hij trekt naar plekken toe die juist niet in het nieuws zijn om de gewone verhalen die onder gewone mensen leven op te tekenen.

Voor deze verkiezingen dook hij in de versnippering van partijen door een AZC in Schiedam, in betaald parkeren in Amersfoort en in de lage opkomst in Rotterdam. Eikelboom zag het sentiment richting asielzoekers verharden en de boosheid richting de politiek blijft altijd. "Hoeveel inspraak je ook regelt, als burgers hun zin niet krijgen zeggen ze er wordt niet naar ons geluisterd. De mensen blijven gewoon boos."

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Drie boekentips van drie generaties schrijvers

Fri, 13 Mar 2026 15:01:00 +0100

Mensje van Keulen (79), Iduna Paalman (35) en Iraida Martha Ooft (51) kozen voor deze podcast drie boeken uit die wat hen betreft alle generaties gelezen moeten hebben.

Het thema van de Boekenweek, die vanavond tijdens het Boekenbal gevierd wordt door mensen uit het boekenvak, is dit jaar: mijn generatie. De drie schrijvers vertellen welke boeken hen gevormd hebben en waarom goede literatuur uiteindelijk universeel en generatieoverschrijdend is.

Mensje van Keulen: Alleen op de wereld van Hector Malot

Iduna Paalman: Minihorror van Barbi Markovic

Iraida Martha Ooft: De jaren van Annie Ernaux

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Redactie: Meryem El Mandoudi & IJsbrand Terpstra

Strijden tegen de diplomakloof in de politiek

Thu, 12 Mar 2026 14:03:00 +0100

3 op de 5 Nederlanders heeft hoogstens een mbo-opleiding afgemaakt. Maar slechts 1 op de 5 raadsleden is praktisch opgeleid. De politiek is een plek voor hoogopgeleiden, wordt al jaren beschreven. De zogenoemde diplomademocratie. En daarom is er nu een cursus voor mbo'ers om ze te helpen een eerste stap te zetten in bijvoorbeeld gemeenteraad na de verkiezingen volgende week.

Sunita Biharie moest niets van politiek hebben. Ze zag mannen in pak die moeilijke taal gebruikten en voelde vooral afstand. Biharie werd na haar mbo-opleiding activist en ontdekte later pas dat ze eigenlijk een politieke stem had die ze wilde laten horen. Ze ging de gemeenteraad van Apeldoorn in voor de SP en is nu wethouder: "Je voelt dat er op je neergekeken wordt. Er werd me 100 keer hetzelfde uitgelegd. En ik begreep wel wat er werd gezegd, maar ik was het er niet mee eens. Maar de houding werd op een gegeven moment: we leggen het haar nog wel een keer uit."

Stichting Voor Democratie probeert met de cursus meer mbo'ers enthousiast te maken voor de politiek. Ze zien dat er vooral veel wantrouwen is, maar ook grote maatschappelijke betrokkenheid. Door de scheve afspiegeling is vooral de stem van de universitair opgeleide Nederlander doorslaggevend in politieke besluiten.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Verslag: Marc-Robin Visscher

Verslikt Trump zich in de olie?

Wed, 11 Mar 2026 14:11:00 +0100

De prijzen aan de pomp stijgen door, de zorgen over de wereldwijde toevoer van olie groeien en de oorlog in het Midden-Oosten is nog niet voorbij. Door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz komt eenvijfde van de wereldwijde olie niet de markt op. De regering Trump probeert van alles om de prijsstijging af te remmen, maar kunnen ze een nieuwe oliecrisis voorkomen?

Amerikakenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas vertelt dat het hoofdtoneel van de oorlog in Iran is verschoven van het vasteland naar deze nauwe zeestraat. De stijgende olieprijzen raken de VS nog niet heel hard, omdat de Amerikanen niet heel erg afhankelijk zijn van de wereldmarkt. Maar als dit langere tijd gaat duren, en de midterm-verkiezingen in het najaar dichterbij komen, kan het politieke probleem voor president Trump wel groeien.

Opvallend is dat de afgelopen dagen de olieprijs direct steeg of daalde door uitspraken van Trump zelf. De Amerikaanse president is één van de grote factoren die invloed hebben op de olieprijs, analyseert directeur van het Centre for International Energy Policy (CIEP) Pier Stapersma. Om de olieprijs te laten dalen kan de Amerikaanse regering van alles proberen, maar essentieel is dat de olietankers weer gaan varen door de Straat van Hormuz.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Hoe rechts zoekt naar de 'nieuwe Wilders'

Tue, 10 Mar 2026 14:17:00 +0100

De PVV en BBB verkeren zichtbaar in crisis, Forum voor Democratie is in opspraak vanwege rechtsextreme kandidaten, JA21 is muisstil en de afgesplitste groep Maruszower zoekt juist de schijnwerpers. Wat is er aan de hand op rechts?

'De korte samenvatting,' zegt politiek verslaggever Ewoud Kieviet in deze podcast, 'is dat de PVV wankelt en dat je ziet dat andere partijen en individuele politici denken dat dit mogelijk hun kans is om het nieuwe gezicht op rechts te worden.'

Wie wordt dan 'de nieuwe Wilders'? Of zou Wilders zélf nog de nieuwe Wilders kunnen worden?

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

De stemmen uit Iran die je nauwelijks hoort

Mon, 09 Mar 2026 14:32:00 +0100

Terwijl de oorlog in Iran z'n tweede week in gaat, blijft het moeilijk om contact te krijgen met Iraniërs die daar wonen. Met veel moeite lukte het de redactie van Nieuwsuur toch om verschillende mensen te spreken. Redacteur Kaja Bouman vertelt hoe de vreugde die aanvankelijk bij sommige Iraniers nog heerste, verdwenen is. 'De realiteit van de oorlog daalt nu in.'

Een Iraanse journalist, die anoniem wil blijven, zegt: "Ik hoop dat iedereen begrijpt dat er een zeer ernstige oorlog gaande is, die veel ernstiger is dan de Twaalfdaagse Oorlog die hier eerder gevoerd werd. Laten we hopen dat deze oorlog snel eindigt. Oorlog geeft geen vreugde, en ik zie ook nergens blijdschap."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Op zondag 22 maart staat Podcast De Dag samen met Podcast De Stemming op het NPO Podcastfestival. Kaarten verkrijgbaar via: https://npoluister.nl/festival

Nieuwsuurverhaal: de zieke sfeer op de IC van Diederik Gommers

Sat, 07 Mar 2026 07:00:00 +0100

Op de intensive care van het Erasmus Medisch Centrum, onder leiding van Diederik Gommers, heerst al jaren een vertrouwenscrisis tussen een deel van de medewerkers en de leiding van de afdeling.

Onderzoeksjournalist van Nieuwsuur Renee van Hest en NOS-gezondheidsredacteur Sander Zurhake spraken de afgelopen maanden tientallen medewerkers en oud-medewerkers en zagen honderden interne mails, documenten, appverkeer en interne rapporten in. Medewerkers spreken van een verziekte werkcultuur en vrezen voor de mogelijke effecten daarvan op de patiëntenzorg.

In deze podcast vertelt Renee van Hest hoe dit gevoelige dossier op haar bureau terechtkwam en hoe zij samen met Sander Zurhake te werk is gegaan. 'Dit verhaal stijgt boven het verhaal van een slechte werksfeer alleen uit.'

Lees hier meer over het onderzoek naar de werkcultuur op de ic van het Erasmus MC. Daar lees je ook meer over het wederhoortraject met het ziekenhuis en Gommers. De volledige reactie van het Erasmus MC lees je hier.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Van sushi naar matcha, en andere Japanse trends

Fri, 06 Mar 2026 12:00:00 +0100

Van iced matcha latte met aardbeiensmaak tot hot hojicha met sojamelk: drankjes met een Japanse thee- achtergrond zijn de afgelopen jaren enorm populair geworden. TikTok staat er vol mee en in grote steden staan er lange rijen voor de tentjes waar je ze kunt drinken, en… fotograferen voor je sociale media.

Ze heten matcha en hojicha, maar ze hebben heel weinig te maken met hoe die theesoorten in Japan worden gedronken. Matcha werd oorspronkelijk volgens allerlei precieze regels voorbereid, en met een eeuwenoud ceremonieel geserveerd. In de podcast legt thee-sommelier Mariela Erkens uit waar het groene drankje vandaan komt, wat die traditie inhoudt en hoe matcha en hojicha zich tot elkaar verhouden.

Hoogleraar Japanse studies Katarzyna Cwiertka doet onderzoek naar Japanse eetcultuur. Ze legt uit waarom Japanse voedseltrends, van sushi tot hojicha zo aantrekkelijk voor ons zijn. En wat de rol van de Japanse voedselindustrie is geweest.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

De hack bij Odido: het grootste datalek ooit

Thu, 05 Mar 2026 14:05:00 +0100

Het houdt ons land al drie weken bezig: de hack bij Odido. Gegevens van 6,5 miljoen klanten en oud-klanten van het telecombedrijf verschenen op het darkweb. Nummers van unieke ID-bewijzen, geboortedata, bankrekeningnummers, telefoonnummers en e-mailadressen van de klanten. Bijna 100 gigabyte aan data is buit gemaakt en daarmee is dit datalek de grootste in ons land tot nu toe.

Hackgroep Shinyhunters zit erachter: hoe deden ze het? Techredacteur Joost Schellevis dook de afgelopen weken in deze hack en vertelt in podcast De Dag ook wat er nu met de gegevens gebeurt. De data is vogelvrij en de vraag is nu hoe zorgvuldig bedrijven omgaan met de gegevens van hun klanten.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redacteur: IJsbrand Terpstra

Naar de stembus voor je zwembad

Wed, 04 Mar 2026 14:30:00 +0100

De gemeenteraadsverkiezingen over twee weken kunnen de krimp van zwembaden keren, dat is de hoop van eigenaren van zwembaden. Al jaren neemt het aantal binnenbaden af. Gemeentes worstelen ermee, omdat het duur is om de baden open te houden en gemeentes de afgelopen jaren zijn gefuseerd. Ook in Harmelen, dat onderdeel is geworden van de gemeente Woerden, is dat het geval. De gemeente heeft twee zwembaden, wat moeten ze ermee? De lokale politiek denkt er verschillend over.

Vaste bezoeker Gerrie de Kruijf zou het kapitaalvernietiging vinden als het zwembad in haar dorp moet sluiten. Het bad is 25 jaar oud en kan nog wel even mee. Maar wethouder Jacques Rozendaal (CU/SGP) legt uit dat op de lange termijn twee zwembaden heel duur zijn. Dit voorbeeld laat zien hoe in meer plekken in ons land geworsteld wordt met het zwembad. Het doet pijn om te laten gaan, want inwoners vinden het heel belangrijk blijkt uit onderzoek van het Mulier instituut. Maar een zwembad verwarmen en schoonhouden kost 400 euro per uur, legt zwembaddirecteur Robert Hoogland uit.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

Hoe de Golf in de oorlog getrokken wordt

Tue, 03 Mar 2026 14:36:00 +0100

Sinds de Israelisch-Amerikaanse aanvallen op Iran, ligt bijna de hele Golfregio onder vuur. Dat zorgt voor onrust onder toeristen en bij mensen die daar permanent wonen, onder wie veel buitenlanders. Zij maken de balans op: blijven of vertrekken?

Nederlanders die in verschillende Golfstaten wonen vertellen aan podcast De Dag hoe dichtbij de oorlog nu al voor hen is, waarom zij desondanks blijven en hoe zij zich voorbereiden op de komende periode.

Ondertussen staan de Golfstaten zelf ook voor een groot dilemma, want de neutrale geopolitieke positie waar ze de laatste jaren zo hard aan gewerkt hebben, die van diplomatieke bemiddelaar, is lastig vol te houden. Correspondent David Poort legt uit hoe de verhoudingen liggen en waarom deze landen nu serieus overwegen om mee te gaan vechten in de Israelisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Rosanne Sies

Waarom ayatollah Khamenei (nu) dood moest

Mon, 02 Mar 2026 14:28:00 +0100

Waarom koos president Trump ervoor om een oorlog in het Midden-Oosten te starten en welke gevolgen heeft dit voor Iran?

Amerika-verslaggever Simone Tukker vertelt in de podcast wat vanuit Amerikaans perspectief de bedoeling was van de operatie om de opperste leider van Iran uit te schakelen - met alle gevolgen van dien. En correspondent Daisy Mohr duidt wat dit voor Iran betekent.

De aanval op ayatollah Khamenei en een groot deel van de Iraanse politieke en militaire top heeft grote gevolgen voor de regio en markeert een kantelpunt in de Iraanse geschiedenis, vertelt Diasy Mohr. 'Het Iraanse regime is nu verwikkeld in een existentiele strijd,' zegt ze. En een vrij Iran? 'Dingen kunnen in het Midden-Oosten heel lang duren, maar soms ook heel snel gaan.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Nieuwsuurverhaal: de ontgroening van premier Jetten

Sat, 28 Feb 2026 07:00:00 +0100

De eerste week van kersvers D66-premier Rob Jetten zit erop. De beëdiging, het bordes, de nieuwe werkkamer, het eerste debat als minister-president in vak K, de eerste keer aan het hoofd van de ministerraad. Jetten beleefde veel eerste keren: hoe ging het hem af? Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander volgde Rob Jetten de hele week van dichtbij.

Volgens Noorlander begon Jetten met veel zin en was hij zichtbaar onder de indruk van de zwaarte van het ambt. Jetten werd direct hard aangevallen door de oppositie in de Tweede Kamer en hij zal iedereen nodig hebben om zijn grootse plannen werkelijkheid te zien worden. Volgens Noorlander begint premier Jetten daarom heel voorzichtig aan zijn nieuwe baan. En houdt hij het dichtbij de stijl van zijn voorganger Mark Rutte.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Het merk Snoop Dogg

Fri, 27 Feb 2026 13:00:00 +0100

Snoop Dogg trad deze week op in Amsterdam. Twee keer stond hij in de Melkweg, een kleine zaal voor zo'n hiphop-grootheid.

Meer dan 100.000 mensen probeerden een kaartje te bemachtigen. FunX-DJ en hiphop-kenner Fernando Halman was 1 van de gelukkigen. In deze podcast hoor je fragmenten die hij bij het concert opnam. En aan de hand van vijf momenten in het leven van Snoop, schetsen we zijn portret.

Want hoe blijft de artiest, die inmiddels 54 jaar is, zo zichtbaar en zo populair? En hoe ziet het Snoop-imperium, dat al lang niet alleen meer bestaat uit muziek, er uit?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Hoe (on)veilig is Mexico na de dood van El Mencho?

Thu, 26 Feb 2026 14:09:00 +0100

Zeker 74 doden, uitgebrande auto's op snelwegen en tankstations die in vlammen op zijn gegaan. Een golf van geweld trok door Mexico nadat de leider van het Jaliscokartel werd gedood. El Mencho, opgeklommen van drugshandelaar tot baas van een van de grootste en machtigste criminele organisaties ter wereld is door Mexicaanse troepen om het leven gebracht.

President van Mexico Claudia Sheinbaum kiest een harde confrontatie met de kartels, mede ingegeven door de druk van de bovenbuurman. De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Mexico de kartels hard aanpakt. Maar de vraag is volgens correspondent Boris van der Spek in podcast De Dag of Sheinbaum Mexico daarmee veiliger maakt. Zeker met het oog op het aankomende WK Voetbal in juni.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Oh oh Den Haag, hoe krijg je mensen naar de stembus?

Wed, 25 Feb 2026 14:46:00 +0100

Historisch weinig animo was er vier jaar geleden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Maar iets meer dan de helft van alle stemgerechtigden bracht z'n stem uit.

In Den Haag lag de opkomst nog lager. In sommige wijken ging minder dan 1 op de 4 mensen stemmen. En dus doet de stad dit jaar van alles om inwoners te betrekken. Zo maakt tiktokker Haagse Juul uitlegfilmpjes. In deze podcast vertelt hij hoe hij dat doet, en waarom.

Socioloog Marianne van Bochove van de Haagse Hogeschool deed na de vorige verkiezingen onderzoek naar niet-stemmers. Zij legt uit waarom mensen niet gaan, en wat je moet doen om dat te veranderen.

Reageren? Mail naar: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

'Rusland piept en kraakt, maar Poetin komt ermee weg'

Tue, 24 Feb 2026 10:22:00 +0100

Het is vandaag vier jaar na het begin van de Russische invasie in Oekraïne. Vier jaar lang wordt er al gevochten en al weken, maanden en zelfs jaren verschuift de frontlinie minimaal. Wat gebeurt er aan Russische kant? Hoe staat Poetin ervoor na vier jaar oorlog: aan het front en in z'n land? Rusland-deskundige Helga Salemon vertelt in deze podcast over een piepend en krakend Rusland, dat grote verliezen lijdt aan het front en er ook economisch niet al te best voor staat. Toch ziet ze nog niet dat president Poetin daar verantwoordelijk voor wordt gehouden. "Veel Russen worden in de Kremlin-bubbel gehouden en die geven hem toch het voordeel van de twijfel."

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & redactie: Marco Geijtenbeek

Montage: Rosanne Sies

Dag 1 van een minister

Mon, 23 Feb 2026 14:47:00 +0100

Het kabinet Jetten kan nu echt aan de slag. Ze zijn beëdigd voor de koning en op de foto gezet op de trappen van het bordes van Paleis Huis ten Bosch. Wat komt er allemaal op nieuwe ministers af op zo'n dag als vandaag? En hoe begin je goed aan die nieuwe baan?

Oud-ministers Lilianne Ploumen (PvdA) en Robbert Dijkgraaf (D66) vertellen openhartig over de eerste dag als bewindspersoon. Vanaf het belletje begint het denken en voorbereiden al. En vanaf dag 1 ben je minister. Ploumen vloog direct naar Turkije voor een staatsbezoek en moest direct 1 miljard bezuinigen. En Dijkgraaf moest binnen een week beslissen waar hij een extra miljard voor het onderwijs aan wilde uitgeven.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Nieuwsuurverhaal: de Nederlandse modellen in de Epstein-files

Sat, 21 Feb 2026 07:00:00 +0100

Zeker tien Nederlandse modellen duiken op in de miljoenen bestanden die vrijgegeven zijn rond Jeffrey Epstein. Nieuwsuur dook erin en zag hoe ook een paar Nederlandse meisjes en vrouwen worden voorgesteld aan de veroordeeld zedendelinquent. Volgens de biograaf van Epstein misbruikte hij dagelijks 3 tot 4 meisjes. De aanwas moet enorm zijn geweest volgens hem.

Anne Mae van Tilburg is redacteur bij Nieuwsuur en leest in deze podcast een paar mails voor die opdoken. Via ronselaars over de hele wereld, zoals Daniel Siad, werden de meisjes en vrouwen doorgestuurd naar Epstein. De Nederlandse modellen zijn geschrokken van deze onthulling. Ze willen anoniem blijven, uit angst om voor eeuwig met Jeffrey Epstein geassocieerd te worden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Met dank aan Anne Mae van Tilburg, Evert-Jan Offringa en Eelco Bosch van Rosenthal

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Stoppen met drinken, een blijvertje?

Fri, 20 Feb 2026 12:00:00 +0100

In de vastentijd na carnaval proberen veel mensen weer tijdelijk of zelfs helemaal te stoppen met het drinken van alcohol.

Bekende Nederlanders die stopten, vertellen er bijvoorbeeld graag over. Maar ondertussen lijkt het leven op social media pas écht geslaagd met een cocktail of glas wijn in de ondergaande zon en is alcohol nog steeds op heel veel plaatsen de norm.

Hoe lastig is het dan om niks te drinken? Wat levert het je op? En hoe pak je dat aan? In de podcast vertelt Nanja van Vliet, coach voor een alcoholvrij leven, over haar eigen verslaving en hoe zij honderden mensen begeleidde naar een leven met minder of helemaal geen drank.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings

Je werk in de knel door mantelzorg

Thu, 19 Feb 2026 12:59:00 +0100

2 miljoen Nederlanders combineren mantelzorg met werk. En volgens de Sociaal-Economische Raad (SER) is de druk op hen te groot en wordt die alleen maar groter. Meer mensen moeten langer thuis blijven wonen met meer mantelzorg tot gevolg. En tegelijkertijd zijn alle mensen in ons land nodig door de krapte op de arbeidsmarkt.

En daarom moet de nieuwe coalitie die maandag begint op alles tegelijk inzetten, vertelt de voorzitter van de adviescommissie bij de SER Ruben Houweling in podcast De Dag. Werkgevers zouden mantelzorgers bijvoorbeeld kunnen helpen om steun te vinden, of flexibeler te roosteren. En er moet vanuit de overheid meer geld komen om zorgverlof te betalen, net als bij pensioenen en ouderschapsverlof.

Bianca Vos-Monster is dubbele mantelzorger. Ze zorgt voor haar vader met kanker en haar man met hersenproblemen. Ze begint de dag met steunkousen, gaat een paar uur werken en schuift dan weer aan tafel bij haar vader voor het avondeten. Zij ervaart veel steun op haar werk en kan het zo juist goed volhouden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Verslag: Marc-Robin Visscher

Redactie: IJsbrand Terpstra & Judith van de Hulsbeek

Waar komt al dat shorttrack-goud vandaan?

Wed, 18 Feb 2026 14:07:00 +0100

Goud, goud, goud en goud. Xandra Velzeboer en Jens van 't Wout zijn shorttrack-sterren op deze Olympische Spelen. Allebei pakten ze al twee keer de eerste plaats.

En vanavond zijn er weer medaillekansen. Dan staan de 500 meter voor de mannen, en de 3000 meter relay bij de vrouwen op het programma.

Hoe zijn Velzeboer en Van 't Wout zo goed geworden? En is Nederland nu, na al die jaren met vooral langebaan-succes, echt een shorttrack-land geworden? Vanuit Milaan vertelt Jorien ter Mors, gouden shorttrackmedaillewinnaar op de Spelen acht jaar geleden, er alles over.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

Een nieuwe Cuba-crisis

Tue, 17 Feb 2026 14:50:00 +0100

Het is donker op Cuba. Grote delen van de dag, en van de nacht, zitten mensen op het eiland zonder stroom.

De oorzaak: een groot tekort aan olie. Het verouderde energienetwerk draait daar op. Cuba haalde veel olie uit Venezuela, maar de Amerikaanse president Trump blokkeert dat nu.

De olietekorten komen bovenop andere problemen, en maken die ook groter. In de winkels ligt minder eten, het openbaar vervoer rijdt niet meer, en de straten liggen vol met vuilnis dat niet meer wordt opgehaald.

In deze podcast vertelt antropoloog Sanne Derks van de Wageningen Universiteit, die in Havana woont, wat zij meemaakt in haar wijk. Correspondent Boris van der Spek, die laatst nog op Cuba was, legt uit hoe het land in deze situatie terechtgekomen is.

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel

Als 16-jarige les krijgen uit boekjes van groep 3

Mon, 16 Feb 2026 13:45:00 +0100

"De vogel roept au, dus ik help 'm gauw". Maar een vogel zegt geen au en dat weet een kind van 16 maar al te goed. En toch is dit een voorbeeld uit het lesmateriaal voor kinderen in het speciaal onderwijs. De boeken waar zij uit moeten leren, sluiten totaal niet aan. En dat terwijl er bijna 110.000 kinderen in het gespecialiseerd onderwijs les krijgen.

Steffie van der Meijden legt in podcast De Dag uit wat dit voor effect heeft in de klassen. "Er vloog weleens een lesboekje door het lokaal". De macht van de uitgevers is groot, schetst redacteur Merel Stikkelorum. Er is geen geld te verdienen voor hen, dus zijn de boeken er niet. Maar er is hoop: het platform GOpen maakt nu lesmateriaal speciaal voor het gespecialiseerd onderwijs.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Nieuwsuurverhaal: in gesprek met Gisèle Pelicot

Sat, 14 Feb 2026 07:00:00 +0100

Ze werd gedrogeerd door haar eigen man, met wie ze 50 jaar samen was. Ze werd verkracht, door hem en door 50 andere mannen. En ze stond maandenlang ferm en krachtig in de rechtszaal tegenover al die daders. Gisèle Pelicot groeide uit tot een wereldwijd icoon tegen vrouwengeweld. Sinds de uitspraken in de rechtszaal bleef Pelicot stil, tot nu.

Gisèle Pelicot schreef het boek Ode aan het Leven. Nieuwsuur-verslaggever Saskia Dekkers interviewde Pelicot in Parijs en blikt in deze aflevering terug op de zaak. Pelicot vertelt dat het voelde alsof een TGV over haar heen reed. Maar al het applaus voor de deuren van de rechtbank hield haar staande. Ze voelde dat haar zaak, ook de zaak van al die andere vrouwen was en hoopt nu een symbool van hoop te zijn voor hen: "ik ben in de wederopbouw, dat is ook mooi. Je moet altijd blijven hopen".

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Offline Down Under: werkt een socialemediaverbod?

Fri, 13 Feb 2026 12:00:00 +0100

Van Spanje tot het Verenigd Koninkrijk en ook in ons land zijn er plannen voor een verbod op sociale media voor jongeren. Wereldwijd zijn landen bezig met de gevaren van apps als Tiktok, Instagram en Facebook. Jongeren voelen zich minder gelukkig door al het scrollen en de eenzaamheid groeit, blijkt uit onderzoeken. De sociale media hebben een duidelijk effect op de mentale gezondheid en de roep om daar wat aan te doen, groeit.

En precies daarom kozen ze er in Australië twee maanden geleden voor om sociale media te verbieden voor kinderen en jongeren onder de 16 jaar oud. Hoe gaat het nu het verbod even actief is? Correspondent Meike Wijers sprak met kinderen, ouders en experts en maakt de balans op in deze aflevering van podcast De Dag. Wat kunnen we leren van het eerste land ter wereld dat sociale media verbood?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Gaan voor je gemeente, ook al word je bedreigd

Thu, 12 Feb 2026 13:10:00 +0100

"De mooiste hondenbaan", zo noemt de Vereniging van Raadsleden het werk als gemeenteraadslid. Raadsleden maken echt het verschil voor de inwoners, vinden ze, en dat weegt zwaarder dan de ellende die ook steeds vaker bij het werk hoort. Want een derde van de raadsleden kreeg in de afgelopen bestuursperiode te maken met agressie, bedreigingen of geweld.

Het werk doen ze ook nog eens bijna allemaal naast hun gewone baan. En het kost je al gauw een hoop avonden aan vergaderingen en andere bijeenkomsten - en dan heb je je dossiers nog niet gelezen.

Toch stelt driekwart van de raadsleden zich opnieuw verkiesbaar. Waarom? Wat maakt dit voor hen zo'n mooie hondenbaan?

Dat vertellen raadsleden Jelte Kolkman uit Rheden, Boris van Oosterom uit Montferland en Hadewych den Ridder uit Moerdijk.

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De uitvaart van de toekomst

Wed, 11 Feb 2026 12:00:00 +0100

Wanneer en hoe je dood gaat heb je meestal niet in de hand. Maar je kunt wel helemaal zelf bepalen wat er daarna met je lichaam gebeurt. En daar komen steeds meer mogelijkheden bij.

De keuze was altijd tussen cremeren, begraven of schenken aan de wetenschap. Maar er komen nieuwe technieken aan, zoals resomeren en humaan composteren. En ook begraven hoeft niet meer op een rijtje op een begraafplaats of kerkhof.

In de podcast vertelt begrafenisondernemer Erik van Zoest waarom hij veel voordelen ziet in resomeren, een techniek die al bestaat maar die in Nederland nog niet is toegestaan. Onderzoeker Brenda Mathijsen vertelt wat de nieuwe trends zijn in de uitvaartwereld en aan welke behoefte deze nieuwe trends voldoen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings en Ulrike Nagel

De minister met de moeilijkste missie

Tue, 10 Feb 2026 13:52:00 +0100

Alle ministersposten voor het nieuwe kabinet zijn ingevuld. Jaimi van Essen, 34 jaar jong en wethouder in Deventer wordt namens D66 minister van Landbouw.

Dat is een van de moeilijkste posten in het nieuwe kabinet. Van Essen zal het land van het stikstofslot moeten halen, én tegelijkertijd de boeren weer perspectief geven.

In Den Haag is Jaimi van Essen nog een grote onbekende, maar Leo van Raaij van Dagblad Tubantia volgt hem al jaren. In de podcast vertelt hij wat de bestuursstijl van de nieuwe minister is.

Lars Geerts van de politieke redactie van de NOS legt uit hoe D66 bij hem uitkomt, wat voor ministerie hij aantreft en welke keuzes hij zal moeten maken.

Roy Meijer van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt, belangenbehartiger van jonge boeren kende Jaimi van Essen ook nog niet, maar hij heeft goede hoop dat de nieuwe minister samen met de agrarische sector eindelijk een oplossing gaat brengen in het vastgelopen en gepolariseerde conflict over stikstof.

Reageren? Mail naar: dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

Britse premier Starmer wankelt door Epstein

Mon, 09 Feb 2026 13:48:00 +0100

Keir Starmer zit in het nauw. De Britse premier krijgt kritiek van alle kanten en volgens de Britse pers is het niet de vraag óf, maar wanneer Starmer Downing Street 10 verlaat. Uit de laatste documenten uit de Epstein-files blijkt dat Peter Mandelson nauwe banden had met Epstein. En Starmer benoemde juist Mandelson tot ambassadeur in de VS.

Correspondent Arjen van der Horst leest in podcast De Dag voor uit de e-mails die Epstein en Mandelson met elkaar uitwisselden. De twee bespraken de politiek en Mandelson lichtte Epstein vroeger dan toegestaan in over grote politieke beslissingen. De vraag in het Verenigd Koninkrijk is nu: hoeveel wist premier Starmer over deze nauwe vriendschap toen hij Mandelson naar Washington stuurde?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

Nieuwsuurverhaal: Geronseld worden voor schoonmaakwerk in een hotel in Arnhem

Sat, 07 Feb 2026 07:00:00 +0100

651 hotelkamers maakte ze schoon, maar geld zag ze tot vandaag niet. Nataliia pakte voor 150 euro de bus uit Oekraïne omdat haar werk was beloofd in Nederland. En ook 20 asielzoekers gaan kamers schoonmaken bij het Ibis Styles hotel in Arnhem, nadat iemand ze op straat aansprak. Ook zij werden lange tijd niet uitbetaald en de schoonmakers blijken te werken op ongeldige contracten.

Nieuwsuur verslaggever Mark Schrader kwam het verhaal bij toeval op het spoor, toen hij met collega Zainab Hammoud op een bankje bij het station in Arnhem zat. Wat volgde was een zoektocht naar de bedrijven en schimmige tactieken hierachter. In deze nieuwe zaterdageditie van podcast De Dag lichten we elke week een verhaal van Nieuwsuur uit. Vandaag vertelt Mark over dit onderzoek.

Wat er gebeurde in dit hotel herkennen experts. De klachten over mensenhandel en uitbuiting nemen toe, merken zij, omdat er zo’n tekort aan personeel is voor juist dit soort werk. De arbeidsinspectie doet onderzoek naar de misstanden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De toekomst van de Olympische Winterspelen

Fri, 06 Feb 2026 15:46:00 +0100

Van biathlon tot freestyle-skieën, en natuurlijk het langebaanschaatsen: de Olympische Winterspelen zijn een vierjaarlijks hoogtepunt voor berg- en ijssporten.
Vandaag begint in Milaan en Cortina d’Ampezzo de vijfentwintigste editie.

Dat deze spelen er zouden komen, was niet vanzelfsprekend. Kandidaat-steden trekken zich terug, en door het opwarmende klimaat kan het ook op steeds minder plekken. Het IOC, internationaal Olympisch Comité maakt zich zorgen daarover.

Ayolt Kloosterboer van NOS-sport is al een week in de Italiaanse Alpen. Hij vertelt hoe deze spelen zijn georganiseerd. Het doel was om zoveel mogelijk bestaande faciliteiten te gebruiken. Dat voorkomt verspilling maar het gevolg zijn hele lange reistijden tussen de locaties. Het zijn de minst compacte spelen ooit.

Rob Ramaker van de NOS Klimaatredactie verdiepte zich in het beleid van het Internationaal Olympisch Comité en de onderzoeken over de toekomst van de winterspelen, nu sneeuw steeds schaarser wordt door klimaatverandering.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel en IJsbrand Terpstra

Wanneer komt vis uit het lab in het schap?

Thu, 05 Feb 2026 12:00:00 +0100

Nu ziet het er nog uit als een roze goedje met zwarte puntjes, alleen te zien onder microscoop. Niet iets dat meteen de eetlust opwekt. Maar in een laboratorium van de Wageningen Universiteit (WUR) wordt er hard gewerkt om klompjes cellen uit te laten groeien tot een stevig stukje makreel of een inktvisring. Zonder dat daar een visnet aan te pas hoeft te komen.

Net als kweekvlees wordt kweekvis gezien als mogelijke oplossing voor overbevissing en dierenleed. Maar ook bij kweekvis is er nog een lange weg te gaan voor het in de schappen ligt. De kweken bevatten nu zo'n 5 tot 15 miljoen cellen. Een kilo kweekvis bevat er ongeveer 2 tot 3 biljoen.

Rene Wijffels, hoogleraar bioprocestechnologie aan de WUR, vertelt dat ze op dit moment werken aan makreel, baars en inktvis. "Cellen van inktvis groeien heel snel weer aan, dus dat is voor onze proeven heel gunstig." In de toekomst willen ze ook zalm en kabeljauw gaan kweken.

Presentator Marco Geijtenbeek bezoekt het lab en kijkt met de onderzoekers hoe zij voor elkaar proberen te krijgen dat de cellen blijven delen, dat ze aan elkaar blijven plakken, dat er uiteindelijk een stukje kweekvis ligt dat in de winkel te kopen is?

Met Wijffels heeft hij het ook over de hobbels naar grootschalige productie van kweekvis. De ontwikkeling van labgemaakt vlees of vis kost veel geld, en dus een lange adem van investeerders. In Europa is verkoop van kweekvlees en -vis nog niet toegestaan. Een van de Nederlandse ontwikkelaars van labvlees ging onlangs failliet.

Wijffels denkt dat ze in Wageningen binnen een of twee jaar wel een eetbaar stukje vis hebben gecreëerd. Hij hoopt dat het hele goedkeuringsproces dan al wat sneller verloopt.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Alle ogen op Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA)

Wed, 04 Feb 2026 14:35:00 +0100

De coalitie van D66, VVD en CDA gaan een kabinet formeren, onder leiding van beoogd premier Rob Jetten. Gisteravond laat kreeg hij daarvoor een meerderheid achter zich in de Tweede Kamer. Maar de coalitie heeft geen meerderheid in die Kamer. Daarvoor moeten ze gaan samenwerken met andere partijen. En vooral GroenLinks-PvdA is daarin interessant. Met hun steun zijn voorstellen direct dichtbij een meerderheid.

Partijleider Jesse Klaver stond in die Tweede Kamer voor het eerst tegenover de nieuwe coalitie. Politiek duider van Nieuwsuur Nynke de Zoeten vertelt in podcast De Dag welke woorden hij kiest en wat dat zegt over de koers van Klaver. De Zoeten denkt dat de kans groot is dat Klaver het coalitieakkoord nog flink kan verbouwen. Maar hoeveel ruimte hij de coalitie wil geven blijft voorlopig onduidelijk.

Oud-partijleider van GroenLinks Bram van Ojik zat in 2013 in hetzelfde schuitje als Jesse Klaver. Toen moest het kabinet Rutte II ook steun vinden voor een meerderheid in de Eerste Kamer. Van Ojik zegt dat Klaver altijd aan tafel moet gaan zitten, maar zit in een lastig parket met de fusie van de partijen en verkiezingen in het vooruitzicht. Hij adviseert zijn opvolger om zijn ervaring en intuïtie te volgen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Waarom Bad Bunny een big deal is

Tue, 03 Feb 2026 13:15:00 +0100

"ICE out," weg met ICE, zei Bad Bunny dit weekend toen hij een Grammy won. De zanger uit Puerto Rico - al jarenlang een van de meest gestreamde artiesten ter wereld - maakte heel duidelijk wat hij vindt van de Amerikaanse immigratiepolitie.

Over een paar dagen staat Bad Bunny op één van de grootste podia ter wereld: hij doet de halftime-show tijdens de Amerikaanse Super Bowl. En president Trump is daar niet blij mee; hij zegt zelfs dat hij Bad Bunny niet kent.

ICE heeft al aangekondigd ook naar de Super Bowl te komen. Wat gaat daar gebeuren? En hoe maakt Bad Bunny zich sterk voor de latino-gemeenschap en voor "zijn" Puerto Rico? We bespreken het met historicus en journalist bij VPRO OVT Christianne Alvarado, met Puerto Ricaanse roots.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: IJsbrand Terpstra

Wanneer zit de digitale euro in je portemonnee?

Mon, 02 Feb 2026 12:00:00 +0100

2026 moet het jaar worden van de digitale euro, als het aan Europa ligt. De Europese Centrale Bank is er al jaren mee bezig en dit jaar moeten de benodigde wetten door Brussel geloodst worden. Naast de fysieke euro moet de digitale variant het groeiende aantal digitale betalingen ook onder de publieke paraplu brengen.

Op dit moment staat vrijwel al ons geld namelijk bij commerciële banken, vertelt financieel journalist bij Follow The Money Thomas Bollen. Hij schreef het boek Geld genoeg, maar niet voor jou en schetst hoe het feit dat we minder contant betalen grote gevolgen heeft voor het hele financiële systeem. Maar een digitale euro is geen oplossing voor banken. Wat dreigt is een waterig compromis als oplossing.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Lezen in het coalitieakkoord

Fri, 30 Jan 2026 15:56:00 +0100

"Aan de slag" is het motto waarmee D66, CDA en VVD aan een nieuw kabinet willen beginnen. Vanmiddag presenteerden Jetten, Bontenbal en Yeşilgöz hun coalitieakkoord. Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander ziet veel zin bij de politiek leiders om te beginnen.

Vanuit Den Haag lezen we in deze aflevering in het coalitieakkoord. Er worden vele miljarden uitgetrokken voor de veiligheid, voor woningbouw, voor stikstof. De coalitie wil dossiers die al lang vastzitten losmaken. En dat wordt betaald door te korten op de zorg en uitkeringen. Hoeveel van deze plannen kunnen de drie partijen verwezenlijken, in deze minderheidsregering?

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Rob Jetten op weg naar het torentje

Thu, 29 Jan 2026 15:24:00 +0100

Nu D66, CDA en VVD het eens zijn over het coalitieakkoord is de weg naar het torentje vrij voor Rob Jetten. Hij wordt de jongste premier ooit, de eerste D66-premier en de eerste premier met een vriend. Hij zegt de verantwoordelijkheid te voelen, dat er meer en meer grijze haren bij zullen komen en dat hij veel zin heeft in deze "klus", zoals hij het noemt.

Politiek verslaggever Lars Geerts ziet hoe Jetten veel gelijkenis vertoont met oud-premier Mark Rutte. Hij is pragmatisch, kan razendsnel schakelen en Lars ontwaart zelfs al de eerste laagjes teflon. Erik-Jan van Dorp vertelt in de podcast wat een premier allemaal moet kunnen in deze tijd. Jetten wordt de komende tijd volop bijgepraat over allerlei zaken om zo goed mogelijk te beginnen aan zijn avontuur in het torentje. Al is zijn kantoor even ergens anders, vanwege de verbouwing van het Binnenhof.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Met pijn in je buik naar Spanje

Wed, 28 Jan 2026 13:55:00 +0100

Sociale media staan er vol mee: verhalen van jonge vrouwen met buikpijn. Heftige, chronische buikpijn, vertellen ze, waardoor ze niet meer kunnen eten. Artsen kunnen vaak geen lichamelijke oorzaak vinden, maar daar leggen de patienten zich niet bij neer. Zij geven zichzelf de diagnose: gastroparese, maagverlamming.

Artsen voelen zich onder druk gezet om sondes te zetten of operaties uit te voeren. Dan doen ze niet, en dus wijken sommige patienten uit naar het buitenland. Naar een Spaanse arts, die wel opereert. Zijn ingrepen zijn invasief, peperduur en onomkeerbaar.

Nieuwsuur en NOS Stories zochten dit verhaal tot op de bodem toe uit, ze reisden daarvoor ook naar Spanje. Yoeri Vugts van Nieuwsuur vertelt erover in deze podcast.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

ICE in Minneapolis: houdt de Amerikaanse rechtsstaat stand?

Tue, 27 Jan 2026 14:26:00 +0100

Na weken van escalatie, heftige protesten en twee dodelijke schietpartijen lijkt de Amerikaanse president Trump nu gas terug te nemen in Minneapolis. Hij zou een deel van de ICE-agenten –de immigratiepolitie- daar weg laten halen. Trump slaat een andere toon aan.

De ICE-operatie in Minneapolis schuurt in allerlei opzichten tegen de grenzen van de wet aan, en wordt de wet soms bewust overtreden. De Amerikaanse rechtsstaat staat onder druk. Maar dat Trump nu draait is bemoedigend, zegt jurist en America-kennner Kenneth Manusama in de podcast.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

Formatie eindsprint, strijden over de "financiële plaat"

Mon, 26 Jan 2026 14:30:00 +0100

De partijleiders van D66, CDA en VVD hebben het hele weekend onderhandeld, en vanochtend gingen ze daarmee verder. De laatste fase van de onderhandelingen over een coalitieakkoord lijkt de moeilijkste, nu er pijnlijke keuzes moeten worden gemaakt over de financiën. Hoe gaan de investeringen in Defensie, stikstofbeleid en energietransitie betaald worden?

Er zit veel druk op de ketel, want de drie partijen hebben zichzelf een deadline opgelegd. Vandaag of morgen moeten ze het eens worden, willen ze vrijdag het akkoord kunnen presenteren, om op 23 februari een nieuw kabinet op het bordes te hebben staan.

In de podcast vertelt Arjan Noorlander, politiek duider bij Nieuwsuur hoe die financiële plaat, zoals het deze formatie wordt genoemd, eruit ziet. Omdat deze partijen geen minderheden in de Eerste en Tweede Kamer hebben moeten ze nu al rekening houden met wat de oppositie wil.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lisa Konings

Kyiv in de kou

Fri, 23 Jan 2026 14:07:00 +0100

Terwijl er weer wordt onderhandeld over een bestand in Oekraïne, maakt het land de strengste winter in jaren mee. En Rusland grijpt dat aan om te proberen de bevolking te breken, door opnieuw de energie-infrastructuur aan te vallen.

Vooral hoofdstad Kyiv moet het ontgelden, met de ene luchtaanval na de andere. Volgens president Zelensky zitten nu al meer dan een miljoen huishoudens zonder stroom. En heel veel mensen hebben geen verwarming.

Wim Borremans woont in Kyiv. Hij vertelt in de podcast hoe de stad toch nog functioneert, en hoe het dagelijks leven eruit ziet. NOS-correspondent Christiaan Paauwe vertelt vanuit Kyiv waarom het niet meer lukt om de energievoorzieningen goed draaiende te houden, en wat de verwachtingen voor de komende tijd zijn.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosanne Sies

Hoe Trumps jacht op "stuk ijs" voor nu ontdooit

Thu, 22 Jan 2026 15:08:00 +0100

Toen deze week op geopolitiek gebied niet nog spannender leek te kunnen worden, was er ineens zicht op een deal op het World Economic Forum in Davos over Groenland. De Amerikaanse president Trump dreigde met het innemen van Groenland en zou importheffingen opleggen aan landen die Groenland steunden. Maar na een gesprek tussen NAVO secretaris generaal Mark Rutte en Trump lijken de neuzen binnen de NAVO weer dezelfde kant op te staan, richting het Noorden.

NAVO-correspondent Kysia Hekster is in Davos en schetst in podcast De Dag hoe de diplomatie overuren draaide en Trump razendsnel gedraaid is op het dossier Groenland. 's Middags zei Trump nog dat hij Groenland echt zelf moest hebben en een paar uur later ging hij akkoord op Ruttes voorstel om met 8 NAVO-landen het Noordpoolgebied te verdedigen.

Maar ook dit dossier laat opnieuw zien hoe onvoorspelbaar samenwerken met de VS is geworden. Er is wat veranderd, zien de correspondenten in Brussel. Chris Ostendorf vertelt dat de EU in dit dossier voor het eerst met meer dan woorden kwam. Een handelsbazooka moest Trump afschrikken. En die koers is nu definitief ingezet.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De gele lijn die Gaza verdeelt

Wed, 21 Jan 2026 12:00:00 +0100

Dwars door Gaza loopt de gele lijn. De denkbeeldige grens waarachter het Israëlische leger zich, volgens de afspraken in de wapenstilstand met Hamas, heeft teruggetrokken.

In de tweede fase van het bestand heeft die gele lijn een belangrijke rol. Gazanen zouden ernaartoe mogen; er zouden betere tenten staan, een kliniek en andere faciliteiten. Maar wie kiest voor de oversteek, mag niet meer zomaar terug.

En waar ligt die lijn precies? Op de grond is dat lang niet altijd duidelijk. En vanuit de lucht is te zien, dat de lijn sinds de wapenstilstand een flink stuk is verschoven.

Samen met correspondent Israël en Palestijnse gebieden Nasrah Habiballah bekijken we satellietbeelden en kaarten van het gebied rond de gele lijn. En beantwoorden we de vraag: welke rol speelt de gele lijn in het leven van Gazanen?

Een kaart van waar de gele lijn loopt, vind je hier: https://www.nytimes.com/interactive/2026/01/12/world/middleeast/israel-cease-fire-gaza-demolition.html

De satellietbeelden zijn te zien in dit artikel van de BBC: https://www.bbc.com/news/articles/ckgxl6zkenqo

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: IJsbrand Terpstra & Judith van de Hulsbeek

Online sadisme in het COM-netwerk

Tue, 20 Jan 2026 14:40:00 +0100

Een slachtoffer online benaderen, onder druk zetten, en zover krijgen dat hij of zij een cut sign zet: dat het slachtoffer de naam van de dader in zijn of haar lichaam snijdt.

Het gebeurt, er zijn internationale netwerken waar die beelden worden gedeeld, die The Com worden genoemd, the community. Slachtoffers worden onder druk gezet en daders stijgen in aanzien als ze zelfverminking of ander geweld kunnen laten zien.

In Nederland alleen al lopen er tientallen onderzoeken en zijn er vijf verdachten hiervoor opgepakt. Twee van hen verschijnen deze week in de rechtbank in Rotterdam.

Dit soort misdrijven zijn nieuw, en dat heeft gevolgen voor de rechtszaken, vertelt Linda van den Oever van het Openbaar Ministerie vanuit de rechtbank. Onderzoeker Tanya Mehra vertelt in de podcast hoe deze netwerken functioneren, en wat je er tegen zou kunnen doen.

Een waarschuwing: in deze podcast gaat het over geweld, zelfbeschadiging en zelfdoding. Als jij hier zelf over nadenkt of je maakt je zorgen om iemand: Praten helpt en kan ook anoniem, via de chat op 113.nl of telefonisch op 0800-0113.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosanne Sies

De vrouw die Trump uit Groenland probeert te houden

Mon, 19 Jan 2026 14:54:00 +0100

De Amerikaanse president Trump hamert er al weken en maanden op: hij wil Groenland hebben. Die wens is niet nieuw. De Deense premier Mette Frederiksen kreeg ook al in 2019 met Trump te maken over Groenland. Toen leek het nog een grap en reageerde ze er ook op die manier op. Nu weet ze dat het menens is en pakt ze het heel anders aan.

NAVO-correspondent voor de Deense televisie TV2 Lise Hessellund volgt de Deense internationale politiek al jaren vanuit Brussel. Ze zag hoe de taal van Frederiksen veranderde en nu over gaat in daden. En de band tussen Denemarken en Groenland is ingewikkeld, vertelt de Deense Claes de Vreese. Hij is hoogleraar politieke communicatie en vertelt hoe de Deense premier de banden aan heeft gehaald en nu strijdt voor het eiland.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

1 jaar Trump binnen de eigen grenzen (2/2)

Fri, 16 Jan 2026 14:13:00 +0100

"America First" was de leus waarmee Donald J. Trump bijna een jaar geleden zijn plek in het Witte Huis won. Hij beloofde dat de VS zich meer met zichzelf zou bezighouden. Minder met het buitenland, maar meer met geld in de portemonnee, immigratie aanpakken en criminaliteit oplossen. Wat heeft de 47e president van Amerika bereikt binnen de eigen grenzen?

In deel twee van een speciaal tweeluik van podcast De Dag vertellen de mannen van Bureau Washington (Ryan Hermelijn, Rudy Bouma en Sjoerd den Daas) hoe moeilijk Trump het in het binnenland had. Amerikanen worstelen nog steeds met hun financiën en de Epstein-files achtervolgen de president het hele jaar. De Trump-aanhang klaagt over de aandacht van hun president voor het buitenland en ook binnen de Republikeinse partij zijn de eerste haarscheurtjes zichtbaar.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

1 jaar Trump over de grens (1/2)

Thu, 15 Jan 2026 13:35:00 +0100

Donald Trump beloofde bij z'n inauguratie de blik vooral op het eigen land te richten: "America First". In zijn speech zei hij geen nieuwe oorlogen te beginnen en er vooral veel te stoppen. De 47e president van Amerika heeft zich laten gelden dit jaar over de grens. Van Venezuela kortgeleden, tot Oekraïne, van Gaza tot Iran.

In een speciaal tweeluik van podcast De Dag vertellen de mannen van Bureau Washington (Ryan Hermelijn, Rudy Bouma en Sjoerd den Daas) hoe zij geleid werden door al het buitenlandnieuws dit jaar. Ze zien een president die vanaf het begin de decenniaoude banden doorsnijdt met Europa en de NAVO en de invloed in de achtertuin uitbreidt. De vraag is of de harde tactiek die Trump gebruikt houdbaar is op de langere termijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Als eerste in je familie studeren

Wed, 14 Jan 2026 12:00:00 +0100

Eerste-generatiestudenten – jongeren die als eersten in hun familie doorstromen naar het hoger onderwijs – komen drempels tegen die voor anderen onzichtbaar blijven. Selectieprocedures, financiële druk, informele netwerken, culturele codes en ongeschreven mores: het zijn geen bijzaken, maar mechanismen die bepalen wie doorstroomt en wie afvalt.

Ze moeten het vaak doen zonder de wegwijzers, financiën en vanzelfsprekende steun die anderen wel hebben. In deze podcast onderzoeken we de wereld van de eerstegeneratie-student via drie persoonlijke verhalen: Etienne, Neha en Charisma vertellen over de dure selectietrainingen, netwerken en de mentale druk om als pionier twee werelden met elkaar te verbinden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Jeroen de Jager

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Wat horen we uit Iran?

Tue, 13 Jan 2026 13:02:00 +0100

Iran is grotendeels afgesloten van de buitenwereld. Internet en telefoonverbindingen liggen plat, journalisten komen het land niet in, en toch sijpelen er steeds heftigere berichten naar buiten.

Over protesten die uit de hand lopen. Over honderden, misschien zelfs duizenden doden. En over families die dagenlang niets horen van hun geliefden.

In De Dag zoeken we naar wat wél bekend is. Wat hoort correspondent Daisy Mohr, en wat krijgen Iraanse Nederlanders nog mee van familie en vrienden in Iran? Hoe komen beelden en cijfers het land uit — en hoe betrouwbaar zijn die?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Jeroen de Jager

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#JusticeforRenee: ICE onder vuur

Mon, 12 Jan 2026 14:49:00 +0100

Dit weekend gingen in 1000 dorpen en steden door heel Amerika mensen de straat op om te protesteren tegen vreemdelingenpolitie ICE. Vorige week werd een Amerikaanse vrouw doodgeschoten in haar auto door een ICE-agent in Minneapolis. Renee Good. Wat daar gebeurde zorgt tegelijkertijd voor groeiende boosheid en enorme vastberadenheid. Opnieuw staan Amerikanen lijnrecht tegenover elkaar.

Verslaggever bij de NOS Simone Tukker volgt het nieuws in de VS vanuit Nederland en ziet hoe het protest tegen de acties van ICE toeneemt. De dood van Good maakt dat al die losse protesten tegen ICE die er al waren verbonden worden en feller worden. Tegelijkertijd zegt de regering Trump dat de agent uit zelfverdediging handelde. Zij zien de dood van Good als aanval op ICE en zijn vastberaden het anti-immigratiebeleid door te zetten. Honderden extra ICE-agenten zouden onderweg zijn naar Minneapolis.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Inspiratiebron David Bowie

Fri, 09 Jan 2026 12:00:00 +0100

Tien jaar na zijn overlijden is David Bowie nog altijd een inspiratiebron. Niet alleen als muzikant, maar ook als kunstenaar die generaties blijft beïnvloeden. Zijn muziek, zijn personages en zijn radicale vrijheid werken door — ook bij artiesten die hem nooit hebben meegemaakt. In deze podcast vertellen twee zangers uit verschillende generaties over hoe Bowie hen inspireert.

Sven Ratzke (48) is theatermaker, zanger en internationaal bekend om zijn Bowie-vertolkingen. Voor hem is Bowie een kunstenaar die liet zien hoe muziek, theater en identiteit in elkaar kunnen grijpen. Lenny Monsou (20) is zanger en songwriter. Bowie overleed toen hij nog een kind was, maar via zijn ouders, de muziek en verhalen over Bowie werd hij ook voor Monsou een voorbeeld.

Aan de hand van muziekfragmenten spreken Ratzke en Monsou over inspiratie, over durven veranderen, over performance en over de vrijheid om jezelf steeds opnieuw uit te vinden. Ook komt Bowie's laatste album Blackstar voorbij — als artistiek afscheid en als blijvende bron van betekenis.

Inspiratiebron David Bowie is een podcast over hoe grote kunstenaars blijven doorwerken in de generaties na hen. En over waarom David Bowie, tien jaar later, nog steeds relevant is.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Jeroen de Jager

Redactie: Lisa Konings

Hoe weervrouw Roosmarijn een sneeuwdag doorkomt

Thu, 08 Jan 2026 14:30:00 +0100

Al een weeklang horen we in de weersverwachting dat er sneeuw op komst is, er kans is op gladheid, de temperatuur onder nul is. Het winterse weer heeft nogal effect op het dagelijks leven en dus houdt het Nederland flink bezig. Ook de weermensen van de NOS zijn er heel druk mee.

Weervrouw Roosmarijn Knol neemt ons in deze podcast een dag mee in haar werk. Ze rent van livestream, naar radiostudio, naar tv-studio en moet ondertussen alle weermodellen ook nog in de gaten houden. Hoe kom je tot een goede weersverwachting? En wat doet het als je weet dat het zo'n groot effect heeft op het dagelijks leven van mensen?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

Wat is Trumps volgende doelwit?

Wed, 07 Jan 2026 13:00:00 +0100

In een interview van president Trump aan boord van zijn regeringsvliegtuig, moesten meerdere landen eraan geloven. Vanuit de deuropening van de Air Force One bedreigde hij eerst Groenland en daarna Colombia. Ook in Iran grijpt hij in als hij het nodig vindt, zei hij opnieuw.

De landen zouden - na Venezuela - zo maar de volgende kunnen zijn waar Amerika militair in actie komt. Hoe serieus is die dreiging? En hoe wordt er in deze landen op gereageerd?

Correspondenten Rolien Creton en Nina Jurna vertellen vanuit Denemarken en Colombia, en Thomas Erdbrink vanuit Iran.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Waarom Nederland stilvalt als het sneeuwt

Tue, 06 Jan 2026 14:39:00 +0100

Nederland kleurt wit, en daardoor kleuren de borden op de stations juist rood. Op veel plekken rijden geen of nauwelijks treinen. Met de auto op pad is geen alternatief, want het is glad en er staan files. Reizigers op Schiphol komen ook niet weg: honderden vluchten zijn geannuleerd.

Het sneeuwt hier maar een paar dagen per jaar, en toch kunnen we dat niet aan. Landen waar geregeld een dik pak sneeuw valt, lijken deze problemen niet te hebben. Hoe kan dat?

Andy Wiemer van ProRail, hoogleraar wegbouwkunde Sandra Erkens en docent luchtvaarttechniek Joris Melkert van de TU Delft vertellen in deze podcast hoe het Nederlandse spoor, de weg en het vliegveld zijn voorbereid op winters weer. En hoe ze het in andere landen anders doen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel

Wie runt Venezuela?

Mon, 05 Jan 2026 14:53:00 +0100

Een tumultueus weekend in Venezuela. Na maanden opbouwende druk voerde de VS luchtaanvallen uit, is dictator en president Maduro ontvoerd naar New York en wordt hij in een rechtbank daar aangeklaagd als drugscrimineel. Ondertussen is vice-president Rodriguez beëdigd als voorlopige opvolger van Maduro, maar zegt de Amerikaanse president Trump dat de VS Venezuela nu runt.

Wat wil Trump met Venezuela? Volgens Amerikakenner en jurist Kenneth Manusama staat olie bovenaan het lijstje. Maar of dat hem gaat lukken? Volgens Manusama zijn de risico's zo groot dat er kans is dat Venezuela Trump's Irak wordt. De invasie die toenmalig president Bush daar inzette, leidde tot een jarenlange burgeroorlog met honderdduizenden doden en miljoenen vluchtelingen.

En hoe vergaat het de Venezolanen zelf na dit weekend? Journalist en correspondent Latijns-Amerika Edwin Koopman vertelt hoe mensen thuisblijven en niks zeggen, omdat de repressie die Maduro invoerde nog altijd aanwezig is en ze dus nog altijd gevaar lopen. Veel Venezolanen zijn blij met de stappen van Trump, ondanks alle internationale kritiek. Maar willen wel dat de VS nu doorpakt en de verkiezingswinnaar tot president maken.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

De Winterdag: Duitse dienstplicht-discussie

Fri, 02 Jan 2026 07:00:00 +0100

Het oude jaar is ten einde en de eerste dagen van het nieuwe jaar dienen zich aan. Terwijl de redacteuren van De Dag nog aan het uitbuiken zijn van het kerstdiner en de vele oliebollen, kunnen ze pas echt beginnen aan 2026 nadat ze hun favoriete aflevering van 2025 hebben gekozen. Een aflevering die indruk maakte of die hen bijbleef, in een nieuwsjaar dat opnieuw intens en bewogen was.

Vandaag hoor je de keuze van Ulrike Nagel: Duitse dienstplicht-discussie, verplichten of ...loten?, oorspronkelijk gepubliceerd op 11 november 2025.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

De Winterdag: de (on)bereikbaarheid van Zeeland

Thu, 01 Jan 2026 07:00:00 +0100

Het oude jaar is ten einde en vandaag beginnen we aan een nieuw jaar. Terwijl de redacteuren van De Dag nog aan het uitbuiken zijn van het kerstdiner en de vele oliebollen, kunnen ze pas echt beginnen aan 2026 nadat ze hun favoriete aflevering van 2025 hebben gekozen. Een aflevering die indruk maakte of die hen bijbleef, in een nieuwsjaar dat opnieuw intens en bewogen was.

Vandaag hoor je de keuze van Lisa Konings: De (on)bereikbaarheid van Zeeland, oorspronkelijk gepubliceerd op 5 juni 2025.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings & Ulrike Nagel

De Winterdag: 20 jaar gieren met Geer en Goor

Wed, 31 Dec 2025 07:00:00 +0100

Het oude jaar is bijna ten einde en het nieuwe staat alweer in de startblokken. Terwijl de redacteuren van De Dag nog aan het uitbuiken zijn van het kerstdiner en de vele oliebollen, kunnen ze pas beginnen aan 2026 nadat ze hun favoriete aflevering van 2025 hebben gekozen. Een aflevering die indruk maakte of die hen bijbleef, in dit nieuwsjaar dat opnieuw intens en bewogen was.

Vandaag hoor je de keuze van Rosanne Sies: 20 jaar gieren met Geer en Goor, oorspronkelijk gepubliceerd op 15 augustus 2025.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Met dank aan: Rinie van den Elzen, voice-over van het programma Joling en Gordon over de vloer

De Winterdag: een week voor de Russische tv

Tue, 30 Dec 2025 07:00:00 +0100

Vandaag hoor je de keuze van IJsbrand Terpstra: Een week voor de Russische tv, oorspronkelijk gepubliceerd op 13 maart 2025.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

De Winterdag: Nederland koos - zo verliep de verkiezingsavond

Mon, 29 Dec 2025 07:00:00 +0100

Vandaag hoor je de keuze van Judith van de Hulsbeek: Nederland koos: zo verliep de verkiezingsavond. Oorspronkelijk gepubliceerd op 30 oktober 2025.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Ulrike Nagel

Het jaar van: activist en dichter Jerry Afriyie

Fri, 26 Dec 2025 07:00:00 +0100

Elisabeth en Marco trekken deze week het land in om mensen te spreken die in 2025 iets bijzonders maakten of meemaakten. Vandaag: Jerry Afriyie, meest bekend als leider van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP).

Afgelopen 5 december hief KOZP zich op en sloot Jerry Afriyie een heftige vijftien jaar van activistisch werk af. ‘Ik heb de dagen afgeteld zoals gevangenen streepjes zetten op de muur,’ zegt hij in de podcast. ‘Mijn leven begint in 2026.’

Zijn werk, zijn missie, heeft veel van hem gevraagd. En van zijn gezin. Jerry vertelt hoe hij zijn kinderen moest uitleggen dat ze niet alleen naar school konden lopen. Toch was het hem waard, zijn missie ging voor en hij is trots op wat er bereikt is.

En nu? Op vakantie met zijn kinderen. Dat is er de afgelopen vijftien jaar niet een keer van gekomen. En dan? De film gaat nu pas beginnen, zegt hij, en we gaan zeker nog van hem horen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage, redactie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

Het jaar van: de Fortuyn-docu van Menna Laura Meijer

Thu, 25 Dec 2025 07:00:00 +0100

Elisabeth en Marco trekken deze week het land in om mensen te spreken die in 2025 iets bijzonders maakten of meemaakten. Vandaag: het jaar van de maakster van de achtdelige documentaireserie over Pim Fortuyn, Menna Laura Meijer.

Haar kantoor is een soort ‘Fortuyn-museum’ geworden, vertelt Menna als we haar opzoeken. En het staat ook nog eens om de hoek van het voormalige woonhuis van Pim Fortuyn, Palazzo di Pietro.

Jarenlang werkte Menna samen met een toegewijd team aan deze monsterklus: een achtdelig epos, grotendeels gebaseerd op nauwelijks bekend archiefmateriaal, dat ze vond door ‘anders’ te zoeken. Het vergde veel van haar en haar collega’s. Misschien wel te veel. ‘We zijn wel over grenzen heen gegaan.’

Het resultaat is er naar. Maar was het ‘t waard? Krijg je na zo’n inspanning ooit de erkenning waar je op hoopt? En was dit dan haar levenswerk? ‘Absoluut niet!’

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage, redactie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

Het jaar van: traumachirurg in Gaza Geertje Govaert

Wed, 24 Dec 2025 07:00:00 +0100

Elisabeth en Marco trekken deze week het land in om mensen te spreken die in 2025 iets bijzonders maakten of meemaakten. Vandaag: het jaar van traumachirurg in Gaza, en ‘woman of the year’ Geertje Govaert.

Geertje werkte dit jaar drie periodes van ongeveer zes weken lang in Gaza voor het internationale Rode Kruis en werd vanwege dat werk door Harpers Bazaar uitgeroepen tot woman of the year. Al vindt ze dat soort persoonlijke aandacht ongemakkelijk. Ze vertelt in deze podcast liever over haar werk. Als traumachirurg werkte ze eerder ook al in oorlogsgebieden, maar zo erg als in Gaza heeft ze niet eerder gezien, zegt ze. Hoe verwerkt ze al die beelden en gebeurtenissen?

Vanaf het komend jaar wordt Geertje Govaert militair chirurg bij Defensie en zal ze dus niet terugkeren naar Gaza. Ze strijkt voorlopig neer in Rotterdam, waar ze een oude kerk heeft gekocht om in te wonen. Tijdens de rondleiding komen we vast te zitten in de kerktoren. Hoe loopt dit kerstverhaal af? En welk cijfer geeft ze aan dit intensieve jaar? Daar hoeft ze niet lang over na te denken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage, redactie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

Het jaar van: cabaretier en hoofdpiet Niels van der Laan

Tue, 23 Dec 2025 07:00:00 +0100

Elisabeth en Marco trekken deze week het land in om mensen te spreken die in 2025 iets bijzonders maakten of meemaakten. Vandaag: het jaar van cabaretier, mediapersoon van het jaar en hoofdpiet Niels van der Laan.

We ontmoeten Niels in het DeLaMar-theater in Amsterdam waar hij komend jaar met zijn kompaan Jeroen Woe op de planken staat. Hij blikt in deze podcast terug op een druk en soms ‘grimmig’ jaar, mede door de doodsbedreigingen aan zijn adres rondom zijn werk als hoofdpiet in het Sinterklaasjournaal.

Ook het interview dreigt even grimmig te worden als Elisabeth doorvraagt op de ambities van Niels van der Laan. ‘Ik hoor dat jij graag wil dat ik stop met mijn werk.’

Welk cijfer geeft hij zijn jaar dan? Na een ingewikkelde rekenkundige exercitie komt er een specifiek getal uit dat veel zegt over hoe hij in het leven staat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage, redactie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

Het jaar van: politiek duider Marleen de Rooy

Mon, 22 Dec 2025 07:00:00 +0100

Elisabeth en Marco trekken deze week het land in om mensen te spreken die in 2025 iets bijzonders maakten of meemaakten. Vandaag: het jaar van hoofdduider van het NOS Achtuurjournaal Marleen de Rooy.

Marleen volgde in het voorjaar van 2025 Xander van der Wulp op als politieke hoofdduider van de NOS. Tijd om aan die nieuwe rol te wennen was er niet, want al na een paar weken viel het kabinet en volgde er een jaar vol politiek nieuws.

'Het was het meest interessante en bizarre jaar uit mijn carriere.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage, redactie: Elisabeth Steinz en Marco Geijtenbeek

#2021 - Nederlandse IS'ers in Syrië

Fri, 19 Dec 2025 13:52:00 +0100

Correspondent Daisy Mohr sprak in Noord-Syrië een uur met een Nederlandse IS'er, Yasin, die daar al zeven jaar in de gevangenis zit. In deze podcast laat ze delen van het gesprek horen en vertelt ze hoe de Koerdische autoriteiten in het gebied in hun maag zitten met de duizenden buitenlandse IS-aanhangers zoals Yasin die daar vast zitten. Zij zien het gevaar van IS toenemen.

Verslaggever Nicole le Fever volgt voor de NOS al jaren zaken rondom Nederlandse Syriëgangers en heeft ook contact met de advocaat van Yasin. Al weet Yasin zelf helemaal niet wie zijn advocaat is, hij mag met niemand contact hebben. Nicole legt uit wat de juridische en politieke dilemma's zijn bij het terughalen van Nederlanders die naar Syrië zijn vertrokken om zich bij IS aan te sluiten. En waarom de situatie van Yasin waarschijnlijk niet snel zal veranderen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Ulrike Nagel

#2020 - De ultieme guilty pleasure: de kerstfilm 🎄

Thu, 18 Dec 2025 14:30:00 +0100

Elk jaar verschijnen er tientallen nieuwe kerstfilms, bovenop de vele al bestaande kerstfilms. In de decemberdagen zijn films vol kerstbomen, sneeuw, opbloeiende liefde en familie niet weg te slaan van streamingsdiensten. Wat trekt ons zo aan? En wat moet je tussen die berg kerstfilms echt eens aanzetten?

Samya Hafsaoui schrijft voor NRC al jaren artikelen over kerstfilms en is scenarioschrijver, actrice en columnist. Ze keek tientallen uren aan nieuw materiaal en geeft haar tips van 2025. Hafsaoui verwacht dat de kijkcijfers van deze decemberfilms enorme hoogtes gaan bereiken, omdat de wereld om ons heen onrustig is. Want in een kerstfilm komt altijd alles weer goed. En de zoen komt altijd pas op het eind.

De titels in deze aflevering in chronologische volgorde: Home Alone, The Holiday, Red One, Jingle Jangle: A Christmas Journey, The Holdovers, A Princess for Christmas, Jingle Bell Heist, Alles is Liefde, Alles is Familie, Sint, Kerstappels (van Oogappels), Dit is geen kerstfilm, Goodbye June, Home for Christmas en Hot Chocolate Holiday.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#2019 - Hoe de oorlogsdreiging voelbaar wordt op Curaçao

Wed, 17 Dec 2025 12:00:00 +0100

KLM treft extra veiligheidsmaatregelen voor vluchten van en naar Curaçao. Reden: een aantal bijna-incidenten tussen civiele en militaire vliegtuigen van de afgelopen dagen. De luchtvaartmaatschappij heeft de interne veiligheidsmaatregelen aangescherpt en verplicht toestellen om maximaal zichtbaar te zijn als ze in het Curaçaose luchtruim vliegen.

De confrontatie tussen civiele en militaire vliegtuigen hoog in de lucht maken de spanning tussen Trump en Venezuela opeens heel tastbaar voor de inwoners en toeristen op Curaçao. Het eiland is namelijk volledig afhankelijk van luchtverbindingen. Hoe zorg je ervoor dat die betrouwbaar en veilig blijven?

Correspondent Dick Drayer werd getipt over de bijna-botsingen en wist niet wat hij las toen hij de transcripten van de communicatie met de verkeerstoren in handen kreeg. Hij vertelt hoe groot de mogelijke impact van de gebeurtenissen op het toerisme is, en waarom geen van de belanghebbenden of autoriteiten het over de bijna-botsingen wil hebben.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

#2018 - In het spoor van de bevroren Russische tegoeden

Tue, 16 Dec 2025 14:04:00 +0100

De Europese Unie staat op het punt een besluit te nemen met mogelijk grote politieke en juridische gevolgen. Het gaat om meer dan 200 miljard euro aan bevroren Russische tegoeden, vastgezet na de inval in Oekraïne. Het grootste deel daarvan ligt bij Euroclear in België, een cruciale schakel in het internationale financiële systeem.

Europa wil het bevroren kapitaal inzetten als onderpand voor een grote renteloze lening aan Oekraïne, zonder het formeel te confisqueren. Dat roept fundamentele vragen op. Want mag dat wel? En wat zijn de risico’s?

België waarschuwt voor juridische claims uit Moskou en voor schade aan het vertrouwen in Europa als veilige plek om staatsreserves te parkeren. Rusland heeft inmiddels een schadeclaim van 195 miljard euro ingediend tegen Euroclear. Voorstanders zeggen: Oekraïne heeft dit geld dringend nodig en Rusland zal als veroorzaker van deze oorlog de enorme schade toch zelf moeten vergoeden. Tegenstanders vrezen een gevaarlijk precedent.

In deze podcast volgen we het spoor van de tegoeden. Waar komt dat geld vandaan, waarom staat er zoveel van in België en waar wil de EU het voor gebruiken? Ook onderzoeken we met sanctierechtadvocaat Heleen over de Linden en EU-correspondent Kysia Hekster wat er juridisch en geopolitiek op het spel staat: helpt Europa Oekraïne hiermee vooruit, of zet het zijn eigen rechtsorde en financiële geloofwaardigheid onder druk?

#2017 - De terugkeer van superdunne modellen

Mon, 15 Dec 2025 12:00:00 +0100

Superdunne modellen zijn bij modeshows terug van nooit helemaal weggeweest. In de jaren '10 van deze eeuw leek er even meer ruimte voor diversiteit en curvy modellen, maar daar lijkt weinig van over te zijn.

Dat blijkt uit verschillende onderzoeken en dat zien ook Linda Gümus Gerritsen, hoofdredacteur van de Nederlandse Vogue, en Robbie Baauw, mede-eigenaar van The Movement Models. Beiden maken zich ernstige zorgen, vertellen ze in deze podcast.

'Ik vrees dat body positivity een marketinghype is, die nu voorbij is.'

Hoe komt het dat superskinny weer terug is en wat is toch de aantrekkingskracht van heel erg dun?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

N.b. De fragmenten van de Nederlandse modellen komen uit de docuserie 'De modellenmythe' van BNNVara

#2016 - De noodscenario's van het KNMI

Fri, 12 Dec 2025 13:47:00 +0100

Het KNMI waarschuwt in een nieuw rapport voor weersextremen die nu al kunnen voorkomen, maar waar Nederland niet goed op is voorbereid. En, zeggen drie makers van het rapport in deze podcast, het tijd is dat 'de BV Nederland' in actie komt.

Een ongekende hittegolf, een tropische storm die afzwaait naar Nederland of extreem lage waterstanden in de Rijn. In een nieuw rapport schetst het KNMI hoe weersextremen ons land kunnen raken. En wat daarvan de gevolgen zouden zijn.

Stormdeskundige van het KNMI Hylke de Vries schreef mee aan het fictieve scenario waar de tropische storm Kirk van vorig jaar iets verder was afgezwaaid en ook Nederland had getroffen. 'Het was kielekiele.'

Carolina Pereira Marghidan is hitte-expert bij het KNMI en werkte mee aan een scenario waarbij de hittegolf in de zomer van 2018 enkele dagen langer had geduurd. Hitte is volgens haar een onderschat probleem.

En Maarten van Aalst, hoofddirecteur van het KNMI, legt uit waarom voor de vorm van fictieve scenario's is gekozen. Het is volgens hem geen bangmakerij, maar een plausibele schets van situaties waar Nederland zich op moet voorbereiden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Ulrike Nagel

#2015 - America first, Europa last?

Thu, 11 Dec 2025 12:59:00 +0100

Een week na de verpletterende woorden in de Nationale Veiligheidsstrategie van de regering Trump in Amerika, druppelen de reacties vanuit Europa binnen. In die strategie worden de scheidingspapieren overhandigd: Amerika neemt zwart op wit afstand van het huidige Europa. De Europese Unie is een bedreiging voor de Europese bevolking, volgens de strategie. Europa zou volgens de Amerikaanse over 20 jaar niet meer te herkennen zijn.

Dat de VS een andere koers op gaat is niet nieuw, schetst Anna van Zoest van de Atlantische Commissie in podcast De Dag. Maar nu het op papier staat, is het opnieuw zorgwekkend. De vriendschap die er was, kan niet op eenzelfde voet verder. Want de VS en Europa kijken fundamenteel anders naar de wereld, blijkt uit deze strategie volgens van Zoest.

Maar die vriendschap uitmaken gaat niet zomaar, volgens EU-correspondent Kysia Hekster. De vergelijking met een relatie vol geweld waarin de partner maar niet vertrekt, gaat rond in Brussel. Europa is nog steeds heel erg afhankelijk van de VS, om te beginnen op het gebied van veiligheid. En dat verklaart de trage en de voorzichtige reactie van Europese leiders op de frontale aanval van Trump.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#2014 - Hoe ziek zaad door heel Europa is verspreid

Wed, 10 Dec 2025 14:16:00 +0100

Een Deense spermadonor met een ernstige genetische afwijking blijkt bijna 200 kinderen te hebben verwekt door heel Europa. De kinderen lopen een grote kans om kanker te krijgen. Maar veel ouders en kinderen zijn nog niet ingelicht hierover.

Nieuwsuur deed hier onderzoek naar, samen met collega’s van 13 Europese publieke omroepen. In de podcast vertelt Judith Pennarts van Nieuwsuur hoe dit heeft kunnen gebeuren.

Door de regels over donorschap en schaarste op de zaad-markt zijn Deense spermabanken heel groot geworden. Het gevolg is dat er per donor veel meer kinderen zijn geboren dan is toegestaan. Met alle risico’s van dien als er toch iets mis blijkt te zijn met de donor.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

#2013 - Hoe GL-PvdA en JA21 een blauwtje liepen

Tue, 09 Dec 2025 14:29:00 +0100

En toen zaten er drie partijen aan tafel: de VVD schuift aan bij D66 en CDA voor formatieonderhandelingen. GroenLinks-PvdA en JA21 worden daarmee voorlopig aan de kant gezet.

GL-PvdA-watcher Eva Wiessing en JA21-watcher Ewoud Kieviet vertellen in deze podcast hoe de vlaggen er bij die partijen nu bij hangen en wat de voor- en nadelen zijn van het al dan niet steunen van D66, CDA en VVD. Want dat GL-PvdA en JA21 nodig zijn voor meerderheden in zowel de Tweede als in de Eerste Kamer, dat staat vast.

'Jesse Klaver is echt pissig,' zegt Eva Wiessing. En ook voor JA21 is dit niet wat ze gehoopt hadden, vertelt Ewoud Kieviet. 'Maar daar klampen ze zich vast aan de VVD en hopen ze uiteindelijk toch nog in te kunnen stappen.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#2012 - Eén jaar vrijheid in Syrië

Mon, 08 Dec 2025 13:58:00 +0100

Vandaag een jaar geleden viel het Assad-regime in Syrië. De omverwerping van de dictatuur, die meer dan 50 jaar duurde, gaf Syriërs vrijheid, maar ook zorgen. Toch overheerst een positief gevoel, want 'het had allemaal veel erger kunnen zijn'.

Correspondent Daisy Mohr reisde vorig jaar december zo snel als ze kon naar het nieuwe, vrije Syrië. In totaal is ze er sindsdien zes keer geweest. Aan de hand van haar reizen en reportages probeert ze in deze podcast antwoord te geven op de vraag: hoe gaat het nu met Syrië, een jaar na de val van Assad?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage, redactie: Elisabeth Steinz

#2011 - Hoe de goede Sint ons al eeuwen verdeelt én verbindt

Fri, 05 Dec 2025 13:48:00 +0100

Van de zwartepietenkwestie tot de discussie over liegen tegen kinderen, er is altijd gedoe rondom het Sinterklaasfeest. En dat is niet nieuw, dat is al eeuwen zo. Sommige discussies komen steeds terug.

Cultuurhistoricus Hanneke Nap deed hier onderzoek naar. Vandaag – pakjesavond – verdedigt ze haar proefschrift over Sinterklaas. Dit oer-Nederlandse feest, zegt ze, is al tweehonderd jaar een belangrijke barometer voor spanningen en een aanjager van maatschappelijke vernieuwing. En dat zal altijd zo blijven.

In de podcast vertelt ze dat er tweehonderd jaar geleden al gedoe was over Sinterklaas versus Kerst, hoe Zwarte Piet ooit een verbindend figuur was en waarom vroeger stemmen opgingen om niet meer te liegen over Sinterklaas.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

#2010 - Wat blijft er over van de publieke omroep?

Thu, 04 Dec 2025 14:46:00 +0100

Kassa, Draadstaal, Studio Voetbal, Zomergasten, de Joodse Raad: de afgelopen weken maakt omroep na omroep bekend welke programma's worden geschrapt, vanwege bezuinigingen. Nu heeft de NPO 952 miljoen euro budget en daar moet 156 miljoen vanaf. En dat kan niet zonder te snijden in programma's.

Directeur van de EO Arjan Lock vertelt in deze podcast dat hij baalt van de programma's die van de buis moeten. Het ergste is volgens hem nog dat er een grote hervorming van de publieke omroep aan komt, maar de politiek ervoor kiest om eerst te bezuinigen en dan te hervormen. Daardoor doen deze bezuinigingen onevenredig veel pijn.

De discussie om te bezuinigen draait al jaren om bestuurders en topsalarissen, terwijl de bedragen die de omroepen moeten besparen niet gehaald kunnen worden zonder programma's te schrappen. Dat constateert mediahistoricus Huub Wijfjes. De aanvallen op de omroep blijven maar komen, terwijl de grotere vraag niet wordt gesteld. Wat moet de publieke omroep doen? Zodat daar vervolgens stabiele financiering bij geregeld kan worden, aldus Wijfjes.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ulrike Nagel

#2009 - Hakken D66 en CDA écht knopen door?

Wed, 03 Dec 2025 14:04:00 +0100

Met veel plezier zetten D66 en het CDA een handtekening onder het tussenstuk in de formatie, volgens D66-leider Rob Jetten. In minder dan drie weken tijd hebben de partijen in 17 pagina's op papier staan hoe ze de 5 grote vraagstukken van deze tijd op willen lossen. Wonen, stikstof, economie, migratie en de veiligheid. Ze zeggen knopen door te willen hakken in dossiers die al lange tijd stil liggen.

Lukt dat ook? Voor podcast De Dag lazen 5 experts op die thema's de plannen door. Wat gaat werken? Wat mist er in de plannen? En het belangrijkste: zorgt het ervoor dat die jarenlange dossiers vlot getrokken worden? In deze aflevering hoor je hoogleraar woningmarkt Peter Boelhouwer, hoogleraar milieu en duurzaamheid Jan Willem Erisman, hoofdeconoom Marieke Blom, hoogleraar migratiegeschiedenis Marlou Schrover en defensiespecialist Peter Wijninga.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ulrike Nagel

#2008 - De Oranjes in/en Suriname

Tue, 02 Dec 2025 14:48:00 +0100

Het staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Maxima in Suriname echoot geschiedenis. De koning reist niet alleen in het voetspoor van zijn grootmoeder, koningin Juliana, die in 1978 het vorige staatsbezoek aan Suriname bracht - 3 jaar na de onafhankelijkheid. Maar hij reist ook in het spoor van de slavernijgeschiedenis, waarin ook zijn eigen familie een bijzondere rol speelde.

Koningshuisverslaggever Simone Tukker reist deze dagen op haar beurt mee in het voetspoor van de koning en vertelt in deze podcast hoe de relatie tussen de Oranjes en Suriname de afgelopen halve eeuw ingrijpend is veranderd. En hoe er na de eerste dag van het staatsbezoek volgens velen een nieuwe fase is ingeluid.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#2007 - Een stabiel minderheidskabinet, kan dat?

Mon, 01 Dec 2025 14:43:00 +0100

Een minderheidskabinet van D66, CDA en VVD lijkt een steeds serieuzere optie te worden. Zeker na de uitspraken van informateur Buma afgelopen vrijdag dat de optie van een meederheidscoalitie met GL-PvdA is afgevallen, hoor je in Den Haag de geluiden hierover luider worden.

In deze podcast vertellen kiezers van deze drie partijen wat ze van het idee van een minderheidskabinet vinden, en legt politiek duider Arjan Noorlander uit waarom zo'n constructie misschien wel eens de stabielste samenwerking kan zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel en IJsbrand Terpstra

#2006 - Zorgen over AI-bubbel

Fri, 28 Nov 2025 14:41:00 +0100

De bazen van grote AI-bedrijven beginnen er kribbig op te reageren: de aanhoudende vragen over een AI-bubbel die op knappen zou staan. Zelf relativeren ze de zorgen en wijzen ze erop dat de technologie van kunstmatige intelligentie in de toekomst alleen maar méér gebruikt zal worden. Toch zijn beleggers er niet gerust op.

In deze podcast vertelt Mathijs Bouman, financieel redacteur bij Nieuwsuur, waarom er de laatste weken zoveel onrust is ontstaan rondom de investeringen in kunstmatige intelligentie en waarom dat verder niets zegt over de onderliggende technologie. Daar zitten de twijfels niet. In die zin zijn er volgens hem veel parallellen met de internetzeepbel, en trouwens ook met de kredietcrisis van 2008.

Er zijn dus veel alarmbellen die afgaan, en ook genoeg 'goeroes' die waarschuwen voor een barstende bubbel, zegt Mathijs, 'maar ik ben er ook altijd wel een beetje beducht op als iedereen een zeepbel ziet, want dan is hij er vaak juist niet.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel en Judith van de Hulsbeek

#2005 - Tegen welke drones wapenen we ons?

Thu, 27 Nov 2025 15:10:00 +0100

Het ministerie van defensie investeert tussen de 1,5 en 3 miljard euro om drones te bestrijden. Er moeten extra antidronekanonnen komen, meer radarsystemen en drones die andere drones kunnen onderscheppen. Gisteravond sprak de Tweede Kamer over het anti-drone plan van het demissionaire kabinet. Sinds vorig weekend zijn de zorgen daarover ook ons land binnengevlogen, nadat vliegveld Eindhoven en vliegbasis Volkel last hadden van drones.

Maar tegen welke drones wapenen we ons eigenlijk? Wat is er nu allemaal? Onderzoeksprofessor aan de universiteit Antwerpen Marijn Hoijtink is gespecialiseerd in technologie in oorlogsvoering en vertelt over de kleinste drones die op een vingertopje passen tot enorme drones zo groot als een vliegtuig.

De ontwikkelingen gaan door de oorlog in Oekraïne razendsnel. En daarmee is ook de vraag of de maatregelen die nu worden genomen ook zin hebben over een paar jaar. Veel van die anti-drone middelen zijn er pas in 2028. Hoeveel zorgen moeten we ons eigenlijk maken in de tussentijd?

N.B.: Marijn Hoitink vertelt in deze podcast over 100.000 drones die Oekraïne geproduceerd heeft vorig jaar. Dat zijn er meer: 1,5 miljoen.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#2004 - Wat we nu weten over de verdachte in de zaak Lisa

Wed, 26 Nov 2025 12:53:00 +0100

Chris Jude stond gister voor het eerst oog in oog met nabestaanden van Lisa. Zij werd eind augustus op een fietspad in Duivendrecht vermoord. Lisa was onderweg naar huis in Abcoude na een avondje stappen in Amsterdam. In de rechtbank presenteerde het Openbaar Ministerie veel bewijs tegen Jude. Ook in een verkrachtingszaak, een paar dagen voor de moord op Lisa.

Verslaggever Mattijs van de Wiel was bij de zaak en vertelt in podcast De Dag dat uit camerabeelden, DNA-sporen en het moordwapen sluitend bewijs lijkt te zijn. Wie Chris Jude nou precies is blijft de vraag, aangezien zijn naam en geboortedatum vooralsnog onduidelijk blijven. Maar dat maakt voor de berechting niets uit, want het bewijs is er.

Chris Jude heeft verklaard dat hij stemmen hoort, maar het slachtoffer van de verkrachting kan dat niet rijmen met het uur dat zij moest doorbrengen met hem tijdens die verkrachting. Dat vertelt advocaat Wendy van Egmond. Zij staat het slachtoffer van de verkrachting en de nabestaanden van Lisa bij en vertelt hoe het voor hen was om de verdachte in de rechtbank te zien.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ulrike Nagel

#2003 - Grasduinen in de Epstein-files

Tue, 25 Nov 2025 10:59:25 +0100

Donald Trump heeft onder druk van het Congres getekend voor vrijgave van de Epstein-files en de eerste twintigduizend documenten staan inmiddels online. Amerika-correspondent Sjoerd Den Daas wierp er een blik in en vond heel veel interessante én heel veel oninteressante informatie.

In deze podcast vertelt Sjoerd hoe het Google Docs-bestand waarin alles is verzameld is opgebouwd en hoe hij daarin zoekt. In eerste instantie richtte hij zich op Nederlandse connecties en kwam er zo achter dat Epstein naar Nieuwsuur had gekeken en zich interesseerde in Geert Wilders en Mark Rutte.

Komende maand komt er nog 300 gigabyte aan informatie vrij. Dan volgt mogelijk deel twee van Sjoerds zoektocht in The Epstein Files.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#2002 - Het omstreden 28-puntenplan voor Oekraïne

Mon, 24 Nov 2025 15:06:00 +0100

President Zelensky noemt het een van de moeilijkste momenten in de geschiedenis van Oekraïne. Hij moet beslissen of hij een 28-punten-plan van de Amerikaanse president Trump accepteert. Volgens Zelensky is het een keuze tussen de VS als bondgenoot of de waardigheid van zijn land. Van Europese zijde ligt er nu een tegenvoorstel, daarin staat onder meer dat grenzen niet met geweld kunnen worden verlegd.

Podcast De Dag bespreekt met Ruslandkenner Hubert Smeets wat er precies op tafel ligt. En wat de 28 punten van Trump en de plannen van Europa voor de toekomst van Oekraïne betekenen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#2001 - Wat wél lukt op de klimaattop

Fri, 21 Nov 2025 18:01:00 +0100

De COP30 is een klimaattop onder een slecht gesternte, met veel kritiek over bijvoorbeeld de locatie - midden in het regenwoud- en over de afwezigheid van de VS. En dan brak er ook nog eens brand uit. Maar er zijn ook veel mensen aanwezig die positief gestemd zijn.

Thomas Spekschoor en Sven Schaap van de NOS-klimaatredactie zochten voor deze podcast verschillende kampen op de top op die hard bezig zijn de wereld vooruit te helpen. En soms met succes.

Zo is er een Amerikaanse zogenoemde 'coalition of the willing', met als uithangbord de gouverneur van Californië Gavin Newsom. Daarnaast wordt er hard gewerkt om de regenwouden en de inheemse bevolking van Amazone-landen te beschermen. En heeft een coalitie van tachtig landen, waaronder veel Europese, afgesproken om een routekaart te maken over hoe ze 'weg gaan bewegen van fossiele brandstoffen'.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#2000 - 🎈De Dag LIVE: het politieke interview

Thu, 20 Nov 2025 14:00:00 +0100

We vieren vandaag een jubileum: dit is de 2000e aflevering van podcast De Dag. Om die mijlpaal te vieren, hebben we wat mensen uitgenodigd op ons feestje. Samen met een groep studenten journalistiek van de Hogeschool Utrecht interviewen we politiek journalisten Nouschka van der Meijden van de NOS en Floor Bremer van RTL Nieuws. En het gaat over misschien wel het moeilijkste type interview: het politieke interview.

In deze aflevering vertellen Van der Meijden en Bremer over de omstandigheden in Den Haag. Ze staan met steeds meer camera's politici op te wachten en vaak met dezelfde vraag. Die politici staan ondertussen meer en meer geharnast door mediatraining voor de microfoons. Hoe breek je daar doorheen?

En beiden nemen een voor hen groot voorbeeld mee, iemand die een meester is in het politieke interview. Voor Floor Bremer is dat Tim Russert, presentator van het Amerikaanse programma Meet the Press. Nouschka van der Meijden kijkt met veel weemoed terug naar de interviews van Ischa Meijer, die onvoorbereid een écht gesprek voerde met politici. In deze tijd een zeldzaamheid.

Reageren? mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Elisabeth Steinz & Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

#1999 - Uit de trukendoos van het Binnenhof: lekken

Wed, 19 Nov 2025 12:32:00 +0100

Het vertrek van Hans Wijers als informateur, nadat via een lek bekend werd dat hij VVD-leider Yesilgöz een feeks noemde, maakt veel los. Lekken gebeurt veel in politiek Den Haag. Wanneer gebruikt de politiek het? Wanneer werkt het? En hoe ga je daarmee om als journalist?

Volgens Julia Wouters, voormalig politiek adviseur van PVDA-minister Lodewijk Asscher, zit er altijd strategie achter lekken. Mensen in de politiek gebruiken journalisten en hun mediums heel doelbewust, volgens Wouters, om hun verhaal het beste naar voren te brengen. Er werd in de jaren dat Ron Fresen politiek verslaggever was bij de NOS ook regelmatig naar hem gelekt. Maar volgens hem komen de beste lekken naar boven, door hard werken van Haagse journalisten. En wie denkt dat dat allemaal in donkere parkeergarages gebeurt, komt bedrogen uit.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1998 - De slachtoffers van Funcaps

Tue, 18 Nov 2025 12:17:00 +0100

Twee mannen uit Limburg runden jarenlang een webshop waar je namaakmedicijnen en designer drugs kon kopen. Pillen en poeders die waarschijnlijk vervuild waren, waardoor ze én sterk verslavend waren én zeer gevaarlijk. Volgens het Openbaar Ministerie zijn de verdachten verantwoordelijk voor de dood van mogelijk 49 mensen.

Lydia Bottenburg verloor haar zoon Mathias nadat hij kalmeringsmiddelen van Funcaps had genomen. Ze vertelt in deze podcast beeldend en openhartig over de nacht waarop er plotseling twee agenten voor de deur stonden, hoe daarna haar zoektocht begon naar wat er gebeurd kon zijn en hoe ze luistert naar de argumenten die de advocaat van de eigenaren van Funcaps gisteren in de pro-formazitting al naar voren bracht.

Op de zogenoemde 'research chemicals' die Funcaps verkocht, stond de tekst 'not for human consumption'. Tegelijkertijd werden deze producten wel aan mensen aangeboden. De vraag is: wie is er dan verantwoordelijk voor de gevolgen?

'Uiteindelijk is het natuurlijk stom geweest,' zegt Lydia over de beslissing van haar zoon en zijn vriendin om deze middelen te nemen. Maar dat neemt volgens haar niet weg dat de verkopers zelf, en de nederlandse overheid die pas dit jaar de opiumwet heeft aangescherpt, ook een rol spelen in dit drama.

Lydia Bottenburg schreef, voordat bekend werd dat er veel meer jongeren zijn omgekomen na het gebruik van middelen die ze op Funcaps.nl kochten, over de dood van haar zoon het boek Aan het einde van de regenboog.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, montage en redactie: Elisabeth Steinz

#1997 - Trumps obsessie met Venezuela

Mon, 17 Nov 2025 14:46:00 +0100

Het grootste vliegdekschip, 16.000 militairen en aanvallen op vermeende drugsbootjes: de Amerikaanse president Trump voert de druk op Venezuela op. Ook vannacht werd nog zo'n bootje aangevallen, daarmee staat het totale dodental van de aanvallen op 83. De VS is een oorlog tegen narcoterroristen, zoals zij ze noemen, begonnen zonder bewijs voor deze aanvallen aan te leveren.

Maar dat maakt eigenlijk ook niks uit, ziet correspondent Rudy Bouma. Er is geen uitleg, maar de president zit comfortabel aan de macht en kan z'n gang gaan. Vanaf de eerste termijn van Trump is hij al gefocust op Venezuela en de dictator daar Maduro. Eerst ging het om democratie, toen om olie en nu zijn drugs de reden om het land aan te pakken. Nu het vliegdekschip USS Gerald R. Ford voor de kust van Venezuela ligt is de vraag: wat wil Trump nou met het land?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1996 - Deze Nederlanders vochten aan het Oekraïense front

Fri, 14 Nov 2025 15:16:00 +0100

Twee Nederlandse mannen die zich aansloten bij het Oekraiense leger vertellen hoe zij aan het front bij de stad Pokrovsk belandden.

Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp kwam afgelopen maand in contact met twee Nederlanders die als dronepiloten werkten aan het front bij de Oost-Oekraiense stad Pokrovsk, momenteel het belangrijkste slagveld in de oorlog. In deze podcast hoor je hoe ze vertellen dat zij de oorlog in korte tijd drastisch zagen veranderen. 'Het was gekkenwerk'.

Aanvankelen dachten de mannen dat ze relatief veilig konden blijven door zich bij een drone-eenheid aan te sluiten. Op dat moment liep Oekraine nog voorop in de drone-technologie, maar dat veranderde snel. De situatie werd voor hen zo gevaarlijk dat ze besloten om terug te keren. Maar dat was geen gemakkelijke beslissing.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Koning

#1995 - De positiviteit tussen D66 en CDA

Thu, 13 Nov 2025 14:35:00 +0100

D66 en het CDA gaan de komende drie weken praten onder leiding van informateurs Hans Weijer (D66) en Sybrand Buma (CDA). Dat moet een positieve agenda opleveren, waarna andere partijen aan kunnen sluiten. En zo belandt de formatie, zo hoopt verkenner Wouter Koolmees, niet direct in een impasse. Rob Jetten en Henri Bontenbal gaan het hebben over de vijf thema's waar rap iets aan moet gebeuren: wonen, stikstof, asiel, defensie en de economie.

D66-watcher Lars Geerts en CDA-watcher Roel Bolsius vertellen in podcast De Dag waar de twee partijen het in al die thema's al wel over eens zijn. Zo tekenen de contouren van een kabinet met de tandem Jetten-Bontenbal af. Hoe willen zij omgaan met boeren uitkopen? Komen er nationale asielmaatregelen? En wat gaat er gebeuren met de hypotheekrenteaftrek?

Eerder maakten we in deze formatie afleveringen over hoe GroenLinks/PVDA samen zou kunnen werken met de VVD en welke dilemma's een coalitie tussen D66 met JA21 zouden opleveren.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings & Judith van de Hulsbeek

#1994 - Opnieuw crisis bij de BBC

Wed, 12 Nov 2025 14:27:00 +0100

De Britten discussiëren volop over de publieke omroep, de BBC. Dit weekend stapten de directeur en hoofdredacteur van het nieuws op. In een uitgezonden documentaire waren twee uitspraken in een speech van de Amerikaanse president Trump tegen elkaar aangezet, wat de indruk kon wekken dat hij opriep tot geweld. In werkelijkheid zaten er tientallen minuten tussen die twee uitspraken en is door het knip- en plakwerk de uitspraak uit context gehaald.

Correspondent Arjen van der Horst ziet wat de rel losmaakt. De BBC is een speelbal geworden in de steeds heftiger geworden cultuurstrijd in het Verenigd Koninkrijk. Rechtse politici vinden de BBC te links en linkse politici vinden de BBC te rechts. De neutrale status van de BBC ligt daarmee onder een enorm vergrootglas. En elk incident de afgelopen jaren gaf dat opnieuw een zwengel. Hoe moet de BBC verder, na deze rel?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings & Judith van de Hulsbeek

#1993 - Duitse dienstplicht-discussie: verplichten of...loten?

Tue, 11 Nov 2025 14:02:00 +0100

In Duitsland woedt een hoogoplopende discussie over de dienstplicht. Om aan de NAVO-norm te voldoen moeten er snel tachtigduizend militairen bij, maar jongeren verplichten - dat ligt gevoelig. En dus wordt er nagedacht over een systeem waarbij er geloot wordt om te bepalen welke jongeren in dienst gaan en welke niet.

Voor deze podcast legden we contact met Duitse jongeren die bijna 18 worden om aan hen te vragen wat zij daarvan vinden.

"Ik vind dat jonge mensen veel te weinig betrokken worden bij deze discussie," zegt Eddie. "Dat vind ik echt heel erg, dat de mensen die het land zouden moeten verdedigen, niet worden gevraagd hoe ze dat voor zich zien."

Tilda vindt een systeem waarbij geloot wordt 'mensonterend'. "Dat je nadenkt: kan ik mijn leven zo verder leven? En mijn vrienden? Moet mijn vriendin dan ineens weg en ik hoef niet?"

Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers vertelt hoe de Duitse politiek worstelt met dit thema en hoe het komt dat er nu serieus over dit soort draconische maatregelen wordt nagedacht.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1992 - Het Vlaardingse pleegmeisje, verbijstering in de rechtbank

Mon, 10 Nov 2025 13:16:00 +0100

De eerste twee dagen van de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak over de mishandeling van het Vlaardingse pleegmeisje waren voor iedereen loodzwaar. De biologische moeder van het meisje verliet op een zeker moment de zaal, terwijl de rechter de details besprak - zelf ook zichtbaar geëmotioneerd. Morgen gaat de zaak verder.

Maartje Kamphuis volgt voor een EO-documentaire die eind deze maand op NPO Start verschijnt samen met haar collega Dirk Mostert al maanden de biologische moeder van het meisje. En was erbij in de rechtszaal. Ze vertelt in deze podcast hoe de zittingsdagen verliepen en hoe de biologische moeder zich ondanks alles staande weet te houden. 'Ik was trots op haar.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1991 - D66 en Ja21, kan het wél?

Fri, 07 Nov 2025 15:17:00 +0100

Hoe (on)waarschijnlijk is het dat deze twee partijen hun verschillen kunnen overbruggen?

Verkenner Wouter Koolmees wil vaart maken met de kabinetsformatie en praat vandaag in koppeltjes met tegenpolen VVD en GL-PvdA, en met D66 en JA21 om te horen hoe groot hun onderlinge verschillen nou écht zijn. Om een kabinet te vormen zijn er compromissen nodig, zegt hij. Dus of VVD moet de blokkade tegen links opheffen of D66 moet onderzoeken of samenwerking met JA21 mogelijk is. Ook al ziet Rob Jetten dat niet snel gebeuren.

In deze podcast vertellen D66-watcher Lars Geerts en JA21-watcher Ewoud Kieviet over de afstand tussen de partijen en de vraag of die misschien tóch overbrugd kan worden.

In de podcast van dinsdag legden VVD-watcher Wilma Borgman en GL-PvdA-watcher Wilco Boom de inhoudelijke verschillen tussen die partijen al onder de loep.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1990 - Kritiek op Shein groeit, maar Shein groeit harder

Thu, 06 Nov 2025 14:03:00 +0100

De Franse buitenlandminister Barrot wil EU-sancties tegen de Chinese fast fashion webshop Shein. Het overtreedt regels zegt hij nadat wapens en sekspoppen van kinderen aangeboden werden. Brussel zegt de zorgen over Shein te herkennen en te kijken naar nieuwe stappen. Het is een nieuw hoofdstuk in het verzet tegen de winkel, die deze week voor het eerst een fysieke winkel in modehoofdstad Parijs opende.

Frankrijk-correspondent Frank Renout zag hoe die openingsdag een dag vol protest werd. De Franse regering probeert Shein aan te pakken met boetes en dreigingen om de site offline te halen, maar de winkel is desondanks razend populair onder Fransen. 25 van de ongeveer 68 miljoen Fransen hebben weleens iets besteld bij Shein.

En dat laat zien hoe succesvol de tactiek van de webshop is, constateert China-correspondent Laura van Megen. Ze werken op een hele andere manier dan de grote modemerken in Europa en daardoor kunnen ze razendsnel inspelen op de nieuwste trends. Shein groeit als kool en de fabrieken die kleding maken voor de webshop zeggen dat ze zich altijd aan zullen passen aan nieuwe regels.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1989 - Wie stopt de horror in Sudan?

Wed, 05 Nov 2025 14:26:00 +0100

De verhalen uit Sudan zijn nauwelijks te bevatten. Massamoorden, honger, etnisch geweld, verkrachtingen en miljoenen mensen op de vlucht. Wat begon als een machtsstrijd tussen twee militaire leiders is uitgegroeid tot een van de dodelijkste conflicten van dit moment.

Toch lijkt de wereld nauwelijks te reageren. Er is geen internationale coalitie, geen vredesmissie, nauwelijks diplomatieke druk. En terwijl hulporganisaties waarschuwen voor een nieuwe genocide, blijven de gruwelijkheden doorgaan.

In deze aflevering hoor je waarom het geweld in Sudan zo uit de hand is gelopen, waarom ingrijpen politiek zo ingewikkeld is en wat er nog te redden valt in een land dat al twee jaar in oorlog is.

Afrika-correspondent Elles van Gelder is net terug uit Sudan. Zij sprak met families die alles zijn kwijtgeraakt. En we spreken Amna Nagi, woordvoerder van de Soedanese gemeenschap in Nederland. Zij vertelt over de machteloosheid van de diaspora, en de angst dat de wereld opnieuw wegkijkt, zoals twintig jaar geleden in Darfur gebeurde.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies & Ivo Talsma

#1988 - VVD & GL-PvdA, (niet zo) ingewikkeld

Tue, 04 Nov 2025 13:50:00 +0100

Hoe ver liggen deze partijen uit elkaar en wat leren eerdere formatie(pogingen) ons daarover?

Nu ook bekend is hoe de restzetels verdeeld worden en met het aanwijzen van een verkenner, begint vandaag de weg naar de formatie van een nieuw kabinet. D66 wil het liefst een breed middenkabinet samen met VVD, CDA en GroenLinks-Pvda. Die combinatie lijkt ook het meest voor de hand te liggen, omdat uit de restzetelverdeling blijkt dat er geen meerderheid is voor een combinatie met JA21.

Maar er blijft één groot struikelblok: de VVD wil niet met GroenLinks-PvdA. Waarom eigenlijk niet?

In deze podcast leggen VVD-watcher Wilma Borgman en GL-PvdA-watcher Wilco Boom uit hoe ver de partijen nou echt uit elkaar liggen en wat eerdere formaties en formatiepogingen (in 2010, 2012 en 2017) ons over hun huidige relatiestatus vertellen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1987 - Zohran Mamdani, rijzende ster van de Democraten

Mon, 03 Nov 2025 14:41:00 +0100

De gedoodverfde winnaar van de burgermeestersverkiezing in New York is 34 jaar oud, geboren in Oeganda, moslim en, voor veel Amerikanen misschien nog wel het ergste, een socialistische Democraat. En toch slaat hij 'soort van' aan, zegt president Trump vol ongeloof.

Mamdani is in korte tijd zo populair geworden dat hij morgen de grootste kans maakt om de nieuwe burgemeester van New York te worden. In internationale media trekt hij de aandacht als de nieuwe belofte binnen de Democratische partij.

In deze podcast schetst correspondent Rudy Bouma een profiel van deze a-typische rijzende ster aan het Democratische firmament. Waar staat hij voor en hoe heeft hij, met zijn profiel, zoveel mensen achter zich weten te scharen?

Zohran Mamdani 'spreekt als ultieme 'anti-Trump' veel mensen aan, vertelt Rudy, maar hij is óók een ideaal doelwit voor de president. En zijn populariteit kan grote negatieve gevolgen hebben voor zowel de stad New York als voor de Democratische partij.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1986 - Rob Jetten mag het gaan proberen

Fri, 31 Oct 2025 14:28:00 +0100

D66 is niet meer door de PVV in te halen en is dus als eerste aan zet in de komende formatie. Het maakt de weg vrij voor een eerste premier van D66-huize: Rob Jetten. In deze podcast een uitgebreid profiel van hem. Hoe is hij hier beland?

Het is 2008 als de jonge Rob Jetten voor het eerst in de politieke actualiteitenrubrieken begint te verschijnen. Hij is dan begin twintig en voorzitter van Jonge Democraten, de jongerenafdeling van D66.

'Als ik eerlijk ben, had ik niet meteen een positieve indruk van hem,' vertelt Roy Kramer in de podcast. Hij zag als D66-campagnestrateeg en politiek adviseur van Alexander Pechtold hoe Jetten pijlsnel opklom in de partij. 'Ik dacht niet meteen: dit wordt een hele goeie.' Maar toen Pechtold zijn pupil Jetten een aantal moeilijke dossiers toeworp en hem op de proef stelde, werd voor iedereen in de partij al snel duidelijk dat ze met een groot talent te maken hadden.

Jetten profileerde zich aanvankelijk met een relatief links verhaal. Maar in de laatste campagne benadrukte hij juist dat hij niets moet hebben van de scheidslijnen tussen links en rechts. Hij wil 'een middenkabinet'. Maar wat betekent dat?

Politiek verslaggever en D66-watcher Lars Geerts vertelt over de strategieën die in aanloop naar de formatie een rol spelen. 'Formeren is elimineren,' legt hij uit. Het zal interessant worden om te zien met welke partijen D66 als eerste aan tafel gaat, en die dus mogelijk als eerst uitgesloten worden. 'Maar er is altijd het risico dat het opeens 'per ongeluk' lukt met een partij die je eigenlijk niet wil. En hoe leg je dat dan uit aan je achterban?'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel en Judith van de Hulsbeek

#1985 - Nederland koos: zo liep de verkiezingsavond

Thu, 30 Oct 2025 06:00:00 +0100

D66 is de grootste partij geworden bij de Tweede Kamerverkiezingen, volgens de laatste exitpoll. Gevolgd door PVV, VVD, GroenLinks-PVDA en CDA. Hoe verliep de verkiezingsavond- en nacht? Podcast De Dag was bij de uitzendingen van de NOS en doet verslag.

Daarin hoor je presentatoren Rob Trip en Albert Bos over de voorbereidingen net voor de uitzending en politiek duiders Marleen de Rooy en Arjan Noorlander. Ook analyseren universitair docent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam Rachid Azrout en politicoloog Tom van der Meer de uitslag, naar aanleiding van de exitpolls.

Het laatste nieuws vind je natuurlijk op nos.nl of in onze app.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Ulrike Nagel

#1984 - De campagne was verwarrend

Wed, 29 Oct 2025 12:54:00 +0100

De stembussen zijn open, de verkiezingsdag is in volle gang en vanavond weten we welke politieke partij de grootste is in de Tweede Kamer. In deze aflevering een overzicht van de campagne in audio. Wat voor campagne hebben we gezien? Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander noemt 'm verwarrend en dat zorgde voor heel veel zwevende kiezers.

Er was geen duidelijk overheersend verkiezingsthema, de zittend premier deed niet mee en door het uitsluiten van de PVV ging de strijd om het torentje om plek 2. Noorlander merkte daardoor verwarring bij de lijsttrekkers: waar moet deze campagne over gaan en hoe zorgen wij ervoor dat die zwevende kiezers bij ons landen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek, Ulrike Nagel, Lisa Konings, IJsbrand Terpstra, Rosanne Sies

#1983 - Marco Borsato voor de rechter

Tue, 28 Oct 2025 12:39:00 +0100

Bijna vier jaar nadat er aangifte tegen Marco Borsato werd gedaan voor ontucht met een minderjarige, is nu de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen hem van start gegaan. Voor het eerst reageert hij op de aantijgingen. In deze podcast zijn fragmenten te horen uit de rechtszitting, die op het moment van publiceren nog bezig is.

Verder zet justitieredacteur Remco Andringa uiteen waar de zaak over gaat en hoe het nieuws rondom de aangifte tegen Marco Borsato zich de afgelopen jaren ontvouwde.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

redactie: Lisa Konings

#1982 - Hoe Wilma Borgman Den Haag zag veranderen

Mon, 27 Oct 2025 13:55:00 +0100

Wilma Borgman begon in 1995 als parlementair journalist en verslaat dit jaar voor de elfde keer de Tweede Kamerverkiezingen voor de radio. In de podcast vertelt ze wat de campagne anno 2025 toch weer bijzonder maakt en hoe ze politiek Den Haag in de afgelopen dertig jaar zag veranderen. 'Eigenlijk is alles anders.'

Zowel politici als journalisten zijn nu veel kwetsbaarder, zegt Wilma. Dat heeft ermee te maken dat er altijd en overal camera's zijn, maar ook dat de rol van journalisten in de duiding en analyse van het nieuws groter is geworden.

Daarnaast zijn de onderlinge verhoudingen tussen journalisten en politici sterk veranderd. Politici wantrouwen journalisten, en journalisten weten dat er soms glashard tegen ze gelogen wordt. 'Dat gebeurde vroeger niet op deze manier.'

Het maakt haar werk moeilijker, maar ook belangrijker dan ooit.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1981 - Hoe de winter onze slaap beïnvloedt

Fri, 24 Oct 2025 12:00:00 +0200

Als de wekker 's ochtends gaat en de gordijnen open gaan is het weer donker buiten, de temperaturen zakken en de wintertijd gaat dit weekend weer in. Uit bed komen wordt er niet makkelijker op. Wat betekenen die verandering voor onze slaap?

Somnoloog Manu Sastry van het Nederlands Slaap Instituut vertelt dat we meer slapen in de winter en dus beter slapen dan in de zomer. Toch maakt het gebrek aan zonlicht uitrusten wel moeiljker, zeker omdat we allemaal eigenlijk te laat naar bed gaan. En omdat de dagen qua licht wel korter worden maar praktisch gezien weinig veranderen, doen slaapspecialisten ook vaak een oproep om ritmes in de winter aan te passen. Moeten kinderen bijvoorbeeld niet later naar school?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie, montage en redactie: Marco Geijtenbeek

#1980 - Hoe Bruce Springsteen de anti-Trump werd

Thu, 23 Oct 2025 14:53:00 +0200

Vanaf vandaag draait de film Deliver me from Nowhere in de bioscopen. Daarin staat de weg naar het album Nebraska van Bruce Springsteen centraal, in de jaren '80. Hij had al hits op z'n naam staan als Born to Run, maar wilde persé een ander verhaal vertellen met zijn muziek. En dat verhaal van toen vormt nog steeds de kern van zijn kijk op de VS en verklaart waarom Springsteen nu zo fel tekeer gaat tegen president Donald Trump. Het Amerika dat Springsteen zag en ziet, is een totaal ander Amerika dan Trump nu voor zich ziet.

Hoogleraar economische geografie aan de UvA Robert Kloosterman bekeek hoe de teksten van Springsteen evolueerde door zijn 50-jarige carrière. Springsteen is een geweldig goed waarnemer vindt hij. Als een geograaf bekijkt hij wat er om zich heen speelt en vat hij dat in mooie teksten. Hoe steden veranderen omdat fabrieken sluiten, hoe mensen vermorzeld worden door systemen tot uiteindelijk ook een verzoenend geluid in de hoop Amerikanen samen te brengen. En daarmee is Springsteen volgens Kloosterman steeds politieker geworden.

En zo staat The Boss na tientallen jaren nu politiek lijnrecht tegenover president Donald Trump. Sinds de jaren '80 kiest Springsteen al de kant van de Democraten na een conflict met Ronald Reagan, vertelt correspondent Rudy Bouma. Na de eeuwwisseling mengt Springsteen zich in campagnes, gaat op tour om stemmen binnen te halen en maakt zelfs een podcast met de democratische president Barack Obama. Inmiddels spreekt hij zich bij elk optreden en interview uit en kruipt zo onder de huid van Trump. Daarmee is Springsteen één van de meest invloedrijke tegenstemmen in de VS volgens Bouma.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1979 - Wat de strijd om chipmaker Nexperia blootlegt

Wed, 22 Oct 2025 13:56:00 +0200

Demissionair minister van Economische Zaken Karremans praat weer met China, na alle tumult rond chipbedrijf Nexperia in Nijmegen. Het demissionaire kabinet nam vorige week de leiding over van het bedrijf, omdat er tekenen waren dat kennis weg zou lekken naar China. De gevolgen: een exportstop vanuit China van deze chips naar Europa. Autofabrikanten maken zich grote zorgen.

Wat is Nexperia voor bedrijf en hoe belangrijk is het? Volgens hoogleraar chipdesign aan de Universiteit Twente Bram Nauta zijn het geen enorm ingewikkelde chips die ze maken, maar gaat het om de aantallen. Hij noemt het de stap van Karremans heftig, maar ziet ook de Chinese invloed in de chipsector toenemen. Nauta zou graag zien dat Europa een soort Airbus voor chips opricht om de sector te helpen groeien.

Maar ondertussen zijn de plannen voor de lange termijn in China groots. Volgens journalist en oud-correspondent Anouk Eigenraam wil China de grootste worden in chips wereldwijd, precies op de manier zoals dat ook lukte met zonnepanelen en elektrische auto's. En ook deze stap van Karremans zal ze niet tegenhouden. Eigenraam verwacht dat China het aangrijpt om nog meer miljarden in Chinese chips te investeren.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1978 - (De bevriezing van) het basispakket uitgelegd

Tue, 21 Oct 2025 13:45:00 +0200

Het basispakket in de zorg is opeens een belangrijk discussiepunt in de verkiezingscampagne. Zes partijen (VVD, D66, SGP, ChristenUnie, Volt en JA21) kiezen er in hun partijprogramma voor dat ze het basispakket structureel bevriezen. En volgens GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans zijn ze daar niet allemaal eerlijk over.

Gezondheidsredacteur Sander Zurhake legt in deze podcast uit wat dat betekent: een bevriezing van het pakket. En wie er eigenlijk over gaat.

Hij noemt het in dat opzicht een vreemde discussie, want op dit moment gaat de politiek grotendeels niet over het basispakket. Zorgverzekeraars en artsen wel. En dat is een gevolg van een grote stelselhervorming die juist onder leiding van de VVD en D66 in 2006 is doorgevoerd en die in 2008 van kracht is gegaan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1977 - Als kindermisbruikers hulp zoeken

Mon, 20 Oct 2025 08:36:00 +0200

Sommige mannen die zich niet aangetrokken voelen tot kinderen, kijken toch naar beelden waarin minderjarigen misbruikt worden. En willen daar vanaf.

Er zijn ook mannen die zich wel seksueel aangetrokken voelen tot kinderen, en ook willen stoppen met het zoeken naar beelden. Of erger.

Ze kunnen dan bellen met Kelly van den Heuvel, die bij een hulplijn werkt. In deze podcast vertelt Kelly wat voor gesprekken zij met deze mannen voert.

Een waarschuwing vooraf: in deze podcast zijn delen van gesprekken te horen met mannen die kinderen misbruikt hebben en stappen we dus in een wereld van kindermisbruik. De telefoongesprekken zijn samengesteld door de mensen van de hulplijn Stop it Now. Zo blijven de sprekers anoniem en zijn de echte telefoontjes niet herleidbaar. We hebben de dialogen met eigen stemmen nagesproken.

Zoek je zelf hulp rondom dit onderwerp? Dan kun je terecht bij www.stopitnow.nl

Reageren op de podcast? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1976 - De zoekende kiezer op rechts

Fri, 17 Oct 2025 14:51:00 +0200

80% van de kiezers zweeft en volgens deskundigen zal de slag om deze groep de verkiezingen bepalen. Dat kiezers op rechts zoekend zijn is relatief nieuw. Waar zijn ze naar op zoek?

In deze podcast vertellen verschillende rechtse kiezers tussen welke partijen ze twijfelen, wat voor hen belangrijk is in hun keuze, en waar zij tijdens de campagne op letten.

UvA-politicoloog Rachid Azrout heeft zich verdiept in 'verweesde' kiezers, die sinds de ontzuiling minder trouw zijn aan een partij. Er is een grote groep kiezers, legt hij uit, die niet natuurlijk bij een bepaalde partij horen. Zij staan in het bijzonder open voor 'the new kid on the block'. Maar het gevaar is dat dit een recept voor teleurstelling is.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel en Judith van de Hulsbeek

#1975 - De chaos in Gaza is nog niet weg

Thu, 16 Oct 2025 14:28:00 +0200

Palestijnen in de Gazastrook hoeven op het moment niet te vrezen voor Israëlische raketten, maar het leven is nog niet totaal anders een week na het staakt het vuren tussen Hamas en Israël. Contact krijgen blijft moeilijk, er is nog maar weinig eten en er zijn ook nog steeds gevechten in Gaza.

Midden-Oostenverslaggever voor Nieuwsuur Zainab Hammoud schetst hoe het dagelijks leven nu is op basis van de beelden, gesprekken en verhalen die naar buiten komen. Er heerst volgens Hammoud een soort wetteloosheid, waarin Hamas rivaliserende clans in toom probeert te houden. En dat laat volgens arabist Leo Kwarten zien dat Hamas de macht in de Gazastrook weer naar zich toe probeert te trekken. Wat betekent dat voor het bestand?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1974 - Zorgen om de kraamzorg

Wed, 15 Oct 2025 12:00:00 +0200

Iedereen die in Nederland bevalt, krijgt thuis hulp van een kraamverzorgster. Het is een gewaardeerd beroep, een uniek systeem in de wereld, maar de kraamzorg staat onder druk.

Er is een personeelstekort, veel kraamverzorgsters zitten ziek thuis, de werkdruk is hoog en de vergoedingen zijn laag. Bonden en werkgevers praten al ruim een jaar over een nieuwe CAO voor de kraamzorg. Deze week zijn de onderhandelingen weer opgestart.

Kraamverzorgster Evelyn Dibbets hield voor podcast De Dag een audiodagboek bij over haar werk bij de gezinnen waar ze thuis komt. Dat zijn er soms meerdere op één dag. Ze kan heel veel betekenen voor pasbevallen moeders, maar het is soms een race tegen de klok. En haar eigen vrije avonden schieten er vaak bij in.

Fleur Lambermon, onderzoekster in de kraamzorg vertelt hoe dit unieke Nederlandse systeem is bedacht, en wat er gedaan kan worden om het in stand te houden. Want, zegt ze: we moeten dit koesteren.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

#1973 - Netanyahu na de vrijlating van de gijzelaars

Tue, 14 Oct 2025 14:46:00 +0200

De vrijlating van de gijzelaars stelt de Israelische premier Netanyahu voor - deels persoonlijke - problemen. Door de oorlog kon hij de grote corruptiezaak tegen hem bijvoorbeeld op afstand houden. En er is een politiek probleem. Het pad naar vrede, waar volgens het Amerikaanse plan vanaf nu aan gewerkt moet worden, voorziet in uitzicht op een Palestijnse staat. Dat is voor de extreemrechtse coalitiepartners van Netanyahu onacceptabel en ook zelf is hij daar op tegen.

Wil Netanyahu nu wel vrede?

In deze podcast schetst Israel-duider Inez Polak hoe er in Israel op dit moment twee werkelijkheden naast elkaar lijken te bestaan. De werkelijkheid van Netanyahu die dit weekend door honderdduizenden mensen op het Gijzelaarsplein werd uitgefloten. Zij zeggen dat hij de oorlog onnodig lang heeft door laten gaan uit eigen politiek belang. En de werkelijkheid van de politieke applausmachine zoals die gisteren in de Knesset te horen was. En waar de Amerikaanse president Trump de Israelische president Herzog vroeg om Netanyahu gratie te verlenen zodat hij niet vervolgd kan worden.

Hoe kwetsbaar is de positie van Netanyahu geworden na de vrijlating van de gijzelaars?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1972 - Met zwevende kiezers voor de televisie

Mon, 13 Oct 2025 14:46:00 +0200

Het eerste grote verkiezingsdebat op tv zit erop, volgens experts een niet te onderschatten belangrijk moment. Want het zet de toon van de zogenoemde 'hete fase' van de verkiezingen, waarin zwevende kiezers hun stem bepalen.

Een aantal zwevende kiezers en debat-expert Roderik van den Bos keken voor deze podcast naar het RTL-debat. Wat viel hen op? En hoe aanwezig was Geert Wilders in zijn afwezigheid?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Judith van de Hulsbeek

#1971 - Hoe politiek is de Nobelprijs voor de Vrede?

Fri, 10 Oct 2025 14:05:00 +0200

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado. En dus NIET naar de Amerikaanse president Trump. Hij vindt zelf dat hij de prestigieuze prijs meer dan verdiend heeft, maar verwacht tegelijkertijd niet dat hij hem ooit zal krijgen. 'Als de toekenning eerlijk verliep, zou ik de Nobelprijs voor heel veel dingen krijgen. Maar het verloopt niet eerlijk.'

De Nobelprijs voor de Vrede is een politiek beladen prijs en dat er vanuit landen en politici druk op het Nobelcomité wordt uitgevoerd is niet nieuw, vertelt historicus Ivo van de Wijdeven in deze podcast. In het verleden zijn ook wel 'politieke' besluiten genomen, waarvan sommige leden van het comité later spijt hadden. Dat was onder meer het geval na de door Trump zo gewraakte toekenning van de prijs aan zijn nemesis Barack Obama.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1970 - Het Gaza-akkoord

Thu, 09 Oct 2025 14:23:00 +0200

Israël en Hamas zijn het eens geworden over een eerste fase van een wapenstilstand in Gaza. De Amerikaanse president Trump maakte het vannacht bekend. Direct ontstond er feest op de straten van de Gazastrook en Israël. De Palestijnen hopen op rust na twee jaar oorlog. De Israëli hopen snel de 20 nog levende gijzelaars terug te zien.

Die twee dingen zijn ze met elkaar overeengekomen: een wapenstilstand en het vrijlaten van de gijzelaars. Maar er is ook veel niet met elkaar afgesproken vertelt oud-correspondent Sander van Hoorn. Het akkoord roept veel vragen op over hoe het hierna verder moet. In Podcast De Dag nemen we het met elkaar door. En ondanks de vaagheid is de hoop na deze eerste fase groot.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1969 - Hoe Trump de druk op het leger opvoert

Wed, 08 Oct 2025 14:15:00 +0200

De Amerikaanse president Trump belooft een wet in te zetten, de Insurrection Act, om soldaten in de steden te stationeren als rechters en politici de komst blijven blokkeren. Rechters verklaren keer op keer dat er geen goede argumenten zijn om het leger in te zetten op eigen grond. Maar volgens Trump moet het om de criminaliteit in te dammen. Nu al wordt de National Guard ingezet, een militaire macht van de staten, op plekken waar Democraten aan de macht zijn.

En daarmee stuurt Trump het leger een hele politieke kant op, vertelt generaal buiten dienst Mart de Kruif in podcast De Dag. Een gevaarlijke stap, omdat het leger ten diepste onpartijdig zou moeten zijn. De Kruif hoort van oud-collega's in de VS hoe de speeches van Trump en defensieminister Hegseth voor een hele groep legerleiders vorige week nog nadreunt. Wat kunnen militairen, wetende dat ze orders moeten opvolgen? En wat betekent dit voor het leger?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1968 - De gijzelaars van Hamas

Tue, 07 Oct 2025 14:43:00 +0200

Toen Hamas op 7 oktober 2023, vandaag precies twee jaar geleden, Israël binnenviel, werden er ruim 1200 mensen gedood en meer dan 250 mensen gegijzeld. Een deel van hen is vrijgelaten. Op dit moment zijn 48 gijzelaars nog niet teruggekeerd en van hen zijn rond de twintig nog in leven. Op een lijst staan hun namen. Wie zijn deze gijzelaars en wat in hun verhaal?

In deze podcast vertelt verlsaggever Sander van Hoorn over de gijzelaars van Hamas. Hij loopt de lijst langs en vertelt wat er in de afgelopen twee jaar over hen naar buiten is gekomen, hoe Hamas ze gebruikt voor propaganda-doeleinden en hoe hun verhalen ook door Israelische politici worden gebruikt om steun te zoeken voor de verwoestende oorlog in Gaza.

Onder druk van Amerika wordt er in Egypte op dit moment intensief onderhandeld over de gijzelaars en de hoop is dat Hamas ze de komende dagen alsnog laat gaan. Al zal het waarschijnlijk niet op tijd zijn voor de toekenning van de Nobelprijs voor de vrede waar Donald Trump zo vurig op hoopt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Judith van de Hulsbeek

#1967 - Hoe politici online proberen op te vallen

Mon, 06 Oct 2025 14:15:00 +0200

Met nog drie weken tot de verkiezingen is de campagne in een cruciale fase terechtgekomen. En juist nu zijn de regels voor online politieke reclames aangescherpt. Meta en Google staan ze niet meer toe. Toch vinden partijen allerlei manieren om op jouw scherm te belanden.

Online strateeg bij campagnebureau BKB Justin Koornneef vertelt in deze podcast hoe politici en politieke partijen hun online strategieën voorbereiden en wat je daar nu en de komende weken van gaat terugzien op de socials. Van 'bolletjesterreur' tot snippets van interviews, en van een eigen podcast tot samenwerking met politieke influencers, het komt allemaal voorbij.

Toch blijven, zeker nu de regels voor politieke reclames online zijn aangescherpt, de traditionele media het belangrijkst, legt Tom Dobber uit. Hij is universitair docent aan Universiteit van Amsterdam en deed onderzoek naar online campagnes van partijen. Vooral aan de talkshowtafels kunnen partijen impact maken. Maar om daar te komen wordt er vaak wel eerst geprobeerd om online aandacht voor of ophef over 'hun' onderwerp te krijgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1966 - Angst onder asielzoekers na rellen en protesten

Fri, 03 Oct 2025 14:17:00 +0200

Veel asielzoekers voelen zich onveilig sinds de rechtsextremistische rellen in Den Haag, een dreigende bestorming van een azc in Den Bosch en de soms grimmige protesten bij asielzoekerscentra van de afgelopen weken. In deze podcast bezoekt Elisabeth de 46-jarige Yousef uit Syrie, die op een azc in Winterswijk woont, en de 25-jarige Irakees Dawood in Arnhem.

De angst is groot, vertelt Yousef. Bewoners van het azc durven niet meer alleen het centrum van Winterswijk in uit angst voor problemen. Hij is bang om in elkaar geslagen te worden of erger: gedood.

Ook Dawood herkent die gevoelens, onder asielzoekers wordt er veel over gesproken. In een enquête van vluchtelingenwerk zei 70% van de respondenten bang of heel bang te zijn.

Het COA zegt in een reactie dat de protesten zich veelal richten op nieuwe azc's. De ervaring van het COA is dat de weerstand sterk afneemt als een azc er langer is en de opvang goed gaat. Als er zorgen over de veiligheid zijn is er beveiliging op COA-locaties, voorlichting voor azc-bewoners en zijn er vertrouwenspersonen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel en Judith van de Hulsbeek

#1965 - De keuze van Hamas: opheffen of nog meer oorlog

Thu, 02 Oct 2025 14:16:00 +0200

De Amerikaanse president Trump gaf Hamas zo'n drie dagen de tijd om te reageren op zijn 20 puntenplan voor Gaza. Samen met de Israëlische premier Netanyahu presenteerde hij het eerder deze week. Samen staan ze achter onder meer een eind van de oorlog, vrijlating van de gijzelaars, ontwapening van Hamas, terugtrekking van Israëlische troepen in fases en een toekomstig bestuur voor de Gazastrook.

Ook internationaal kan het voorstel op steun rekenen van Europese en Arabische landen. Maar Hamas zal niet enthousiast reageren, vertelt arabist Leo Kwarten in podcast De Dag. De bronnen die hij spreekt noemen het een vernederend plan, want eigenlijk zou de groepering tekenen voor het opheffen van zichzelf. Maar veel keus is er niet, want als er geen handtekening komt zal Israël doorvechten in Gaza.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1964 - De kracht van de cliffhanger

Wed, 01 Oct 2025 13:59:00 +0200

GTST bestaat 35 jaar. De RTL-soap in Meerdijk volgt al jaren een vast stramien: voor de reclame een cliffhanger, aan het eind van de aflevering een cliffhanger en net voor de zomer om het seizoen af te sluiten een hele grote cliffhanger.

Hoe houdt Goede Tijden Slechte Tijden al die tientallen jaren de spanning vast met die cliffhangers? Volgens creative director van de serie Idse Grotenhuis had GTST de 35 jaar niet gehaald zonder al die spannende eindes. Maar de waarde van cliffhangers is wel afgenomen in de jaren.

Dat ziet ook recensent voor de Volkskrant Alex Mazereeuw. We kijken niet alleen nog maar tv, maar kunnen op streamingsdiensten direct door om de volgende aflevering te bingen. De kijker vasthouden is een stuk minder belangrijk geworden. En toch zijn er nog genoeg hele geslaagde voorbeelden, vroeger én nu.

Fragmenten: RTL Nederland

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel & Lisa Konings

#1963 - Als de drones ook hier opduiken

Tue, 30 Sep 2025 14:01:00 +0200

De EU en de NAVO werken aan een zogenoemde Drone Wall; een luchtverdedigingssysteem dat vijandelijke drones beter kan detecteren, volgen en onderscheppen. Het plan wordt deze week besproken op een top in Denemarken, waar de laatste dagen meerdere drones opdoken. En niet alleen daar. De afgelopen weken was er een reeks aan schendingen van het luchtruim van NAVO-landen.

Dit weekend werd ook de Polderbaan bij Schiphol gesloten. Het bleek loos alarm. Maar wat als de drones ook hierheen komen?

In deze podcast vertelt defensie-specialist van het Haags Centrum voor strategische studies Peter Wijninga wat er gebeurt op het moment dat er een vijandelijke drone het Nederlandse luchtruim inkomt. Wie ziet dat, welke procedures worden er in gang gezet, hoe schiet je drones uit de lucht en wat missen we aan militaire apparatuur om ons land weerbaarder te maken voor deze nieuwe dreiging?

'In de tijd van de koude oorlog hadden we allerlei goede spullen rond de vliegvelden, maar die zijn allemaal afgeschaft en verkocht.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1962 - Leren religieuze scholen kinderen te discrimineren?

Mon, 29 Sep 2025 14:56:00 +0200

Alle scholen in Nederland zijn verplicht om democratische waarden te bevorderen, bijvoorbeeld dat iedereen gelijke rechten heeft. Maar sommige religieuze scholen doceren een andere boodschap, blijkt uit maandenlang onderzoek van Nieuwsuur-journalist Milena Holdert en Yoeri Vugts. In deze podcast vertelt Milena wat ze tegenkwam in het lesmateriaal dat ze bestudeerde en wat ze hoorde in gesprekken met betrokkenen en deskundigen.

Volgens deskundigen is er op sommige scholen sprake van een intolerante boodschap en discriminatie. Tegelijkertijd bepaalt artikel 23 van de grondwet, dat over de vrijheid van onderwijs gaat, dat scholen ook veel wél mogen zeggen. Maar ondermijnt het één niet het ander?

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Ulrike Nagel

#1961 - ChatGPT als therapeut of beste vriend

Fri, 26 Sep 2025 14:52:00 +0200

Jongeren grijpen naar ChatGPT voor mentale problemen, blijkt uit een rondgang van NOS Stories. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie gebruikt de helft van de jongeren zo'n chatbot voor advies en hulp. En ook steeds meer jongeren worden via ChatGPT doorverwezen naar zelfdodinghulplijn 113. Wat zoeken jongeren in ChatGPT?

Raoul vertelt in Podcast De Dag dat de chatbot voelt als een beste vriend in je broekzak, een adviseur, iemand die je goed kent. De antwoorden op grote vragen helpen hem bij twijfel, hij voelt zich gezien en ChatGPT is altijd neutraal. Maar Raoul is ook bezorgd: want hij deelt intieme dingen, wat als dat door een hack ooit op straat beland?

Zo zijn er meer zorgen volgens universitair docent mens-machine-communicatie aan de Universiteit van Amsterdam Margot van der Goot. De data belandt bij een commercieel bedrijf, de teksten die de chatbot genereert kunnen veel emoties losmaken en leiden soms tot verwijdering van echte mensen. Maar het is ook een kans: want dit laat zien wat jongeren bezig houdt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

#1960 - Hoe de pleegzorg verder moet na Vlaardingen

Thu, 25 Sep 2025 13:28:00 +0200

Twee inspecties concluderen vandaag dat de hulp aan pleegkinderen tekortschiet. Gesprekken met hen worden te weinig gevoerd en de hulporganisaties werken niet goed samen waardoor de veiligheid van pleegkinderen eigenlijk niet duidelijk is. Het zijn conclusies die veel van de 15.000 pleegouders herkennen, want de kritiek onder hen klinkt al langer. Maar het is na het incident in Vlaardingen voor het eerst grondig onderzocht door de inspecties.

Ruim een jaar geleden kwam de pleegzorg onder een vergrootglas te liggen, nadat een pleegmeisje van 10 zwaar mishandeld in een ziekenhuis belandde in Vlaardingen. Haar pleegouders zitten vast op verdenking van onder andere mishandeling en vrijheidsberoving. Die zaak heeft pleegouders door het hele land geraakt, vertelt Remco Oosterhoff van de Vereniging voor Pleeggezinnen in podcast De Dag. Wat moet er beter na Vlaardingen?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1959 - Henriette moest van Denemarken een spiraal

Wed, 24 Sep 2025 13:24:00 +0200

Bij de nu 67-jarige Groenlandse Henriette Berthelsen werd toen zij 13 jaar oud was een spiraal geplaatst. Onvrijwillig. In podcast De Dag vertelt ze haar verhaal.

Henriette is een van de duizenden oorspronkelijke bewoners van Groenland die gedwongen een spiraal kregen, soms zelfs zonder dat ze dat wisten. Een praktijk die tot in de jaren negentig voorkwam. De Deense regering wilde met deze vorm van anticonceptie de bevolkingsgroei remmen. Vandaag is de Deense premier in Groenland om excuses aan te bieden.

Henriette Berthelsen vertelt hoe pijnlijk de ingreep was, mede omdat haar baarmoeder nog te klein was voor het type spiraal dat werd gebruikt. Het moest meerdere keren over. Daarnaast was Henriette ook deel van een Deens experiment om, ver weg van haar Groenlandse ouders in Denemarken, 'een betere Deen' van haar te maken.

Correspondent Rolien Creton legde voor de podcast contact met Henriette en sprak ruim een uur met haar. 'Haar verhaal heeft me echt aangegrepen, omdat ze tot in detail heeft verteld wat er is gebeurd. Het is onbevattelijk.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Judith van de Hulsbeek

#1958 - Tussen de relschoppers in Den Haag

Tue, 23 Sep 2025 14:26:00 +0200

Terwijl de eerste relschoppers die betrokken waren bij het geweld in Den Haag worden voorgeleid, blikt onderzoekster Willemijn Kadijk in de podcast terug op wat zij daar zaterdag zag gebeuren en welke groepen ze herkende.

Willemijn Kadijk is onderzoeker politiek extremisme en radicale groepen bij onderzoeksbureau NTA. Ze was zaterdag in Den Haag en besloot een kijkje te gaan nemen bij de demonstratie op het Malieveld. Van dichtbij zag ze hoe wat als een protest tegen het asielbeleid begon, uitliep op een veldslag. En herkende ze de verschillende groepen die daarvoor verantwoordelijk waren.

'De hypothese dat dit gewone hooligans waren die uit zijn op rellen, vind ik niet passend. Hun gekozen doelwitten zijn politiek geweest,' zegt ze in deze podcast.

De schaal waarin het geweld tegen politie, journalisten en andere symbolen van de rechtsstaat plaatsvond, in combinatie met rechts-extreme uitingen zoals vlaggen en leuzen, maakten deze dag volgens haar grimmiger dan corona-protesten, die soms ook flink uit de hand konden lopen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1957 - (Het gevaar van) werken in de gevangenis

Mon, 22 Sep 2025 13:42:00 +0200

Werken in de gevangenis is gevaarlijk, blijkt uit een lijst incidenten die vakbond FNV naar deze podcast stuurde. Komende woensdag voeren gevangenismedewerkers actie tijdens een commissiedebat in de Tweede Kamer, omdat ze zowel binnen als buiten de muren met veel geweld en bedreigingen te maken krijgen.

Zo zijn er afgelopen maand bij drie gevangenisbewaarders thuis explosieven geplaatst. Ook werd een bewaarder op straat geslagen met een honkbalknuppel.

'Bedreigingen stoppen niet bij de muren,' weet ook Yola Wanders. Zij was elf jaar lang verantwoordelijk voor de veiligheid van de zwaarst beveiligde gevangenis van Nederland: de Penitentiaire Inrichting in Vught. Ze stuurde de EBI aan, waar Ridouan Taghi en Willem Holleeder vastzitten, en ze had de leiding over de terroristenafdeling. In de podcast vertelt ze hoe gevangenen altijd al hebben gedreigd met geweld en intimidatie, maar hoe ze het werk ook grimmiger heeft zien worden.

De personeelskrapte waar gevangenissen mee te maken hebben, maken het probleem nijpender. Want: wie reageert er onder deze omstandigheden nog op de vele vacatures die openstaan? En, waarschuwt Wanders, te snel gevangenismedewerkers in het diepe gooien kent ook risico's. 'Er moet nu heel erg voor gewaakt worden dat je het instapniveau niet gaat verlagen om zo snel mogelijk nieuwe mankracht in je inrichting te krijgen.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1956 - Trumps aanval op "the radical left"

Fri, 19 Sep 2025 14:05:00 +0200

Al direct na de moord op Charlie Kirk zei Trump in een toespraak vanuit het Witte Huis dat links de oorzaak van zijn dood was. En die woorden herhaalde de Amerikaanse president deze week nog meerdere malen. De ministers uit zijn regering kondigen van alles aan om linkse groeperingen aan te pakken. Wie zijn dat? En welke daden horen bij de woorden van afgelopen week?

Verslaggever Simone Tukker reist regelmatig naar de VS om daar verhalen te maken en zet de uitspraken op een rij. Wat opvalt is dat de aanval op links al geopend is, terwijl het precieze motief van de verdachte van de moord op Kirk, Tyler Robinson, nog onduidelijk is. Nu de late night show van Jimmy Kimmel is geschrapt, zijn Amerikanen bang voor meer en meer censuur. Volgens Tukker zien ze een "chilling effect", terughoudendheid om kritiek te leveren op de Amerikaanse president Trump.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1955 - De overgang te lijf met hormonen

Thu, 18 Sep 2025 14:16:00 +0200

Steeds meer vrouwen gebruiken hormoontherapie in de overgang. Dat blijkt uit cijfers die deze podcast heeft opgevraagd bij Stichting Farmaceutische Kengetallen. In 2018 waren het nog 45-duizend vrouwen tussen de 40 en 60. In 2024 gebruikten 129-duizend vrouwen hormoonmedicatie.

In deze aflevering vertellen 5 vrouwen hun ervaring met hormonen. Het blijkt vaak een zoektocht naar de goede dosis en de juiste behandelaar, maar voor veel vrouwen zijn de klachten uiteindelijk minder. Want 8 op de 10 vrouwen heeft last van de overgang, van opvliegers tot brainfog en van nachtzweten tot pijn in gewrichten.

Volgens gynaecoloog en voorzitter van de Dutch Menopause Society Femi Janse is het toenemende gebruik van hormonen goed nieuws. Het geeft aan dat vrouwen beter gezien en behandeld worden. Door een onderzoek jaren geleden was de blik op hormonen lange tijd negatief, maar dat begint te keren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings, Ulrike Nagel en Merel Stikkelorum

#1954 - Het grondoffensief in Gaza, de eerste 24 uur

Wed, 17 Sep 2025 14:11:00 +0200

Een paar uur nadat de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Marco Rubio, op bezoek in Israël, tijdens een persconferentie met premier Netanyahu zei dat Amerika onverminderd achter het Israelische beleid in Gaza staat, volgden om kwart over twee in de nacht de eerste berichten van zware aanvallen op Gaza-Stad en van tanks in de straten.

Het grote al eerder aangekondigde grondoffensief is begonnen en sindsdien kijkt de wereld realtime toe hoe Palestijnse burgers worden verdreven en hun stad wordt vernietigd. In deze podcast vertelt correspondent Nasrah Habiballah over de eerste 24 uur van dit offensief, dat volgens het leger zeker enkele maanden gaat duren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1953 - Hoe politici en media het vertrouwen knakken

Tue, 16 Sep 2025 13:22:00 +0200

Terwijl in Den Haag vandaag het feest van de democratie wordt gevierd, blijkt uit onderzoek dat kiezers somber zijn over de politiek. Slechts drie op tien Nederlanders hebben vertrouwen in de politiek. Een veel grotere groep van bijna 70% heeft weinig of heel weinig vertrouwen.

Renske Leijten en Ron Fresen liepen als respectievelijk Tweede Kamerlid voor de SP en als parlementair verslaggever van de NOS jarenlang mee in Den Haag en herkennen dat gevoel, vertellen ze in deze podcast. 'Hoe meer ik afstand neem van de Haagse wereld en hoe meer ik als gewone burger naar de politiek kijk, hoe cynischer ik word,' zegt Leijten. En ook Fresen ziet nu naar eigen zeggen beter wat er mis gaat.

Ze reflecteren op de vraag wat politici en media (en misschien kiezers ook zelf wel) kunnen doen om het vertrouwen te herstellen. En steken daarbij ook hand in eigen boezem. 'Ook ik vond dat politiek moest gaan over de verschillen en over de strijd.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1952 - Beverwijk, online en offline

Mon, 15 Sep 2025 14:17:00 +0200

Een waarschuwing vooraf: in deze podcast zijn geluidsfragmenten te horen van het ernstige geweld tussen jeugdgroepen in Noord-Holland.

In Beverwijk en omstreken hebben online video's van jongeren die elkaar mishandelen en vernederen, die met een vuurwapen schieten en dreigen met geweld, geleid tot angst onder jongeren én hun ouders. Een typisch voorbeeld van zogenoemd 'hybride geweld', vertelt criminoloog Shanna Mehlbaum in deze podcast. Daarbij komen online en offline geweld samen.

Door de online-dynamieken wordt het geweld verlengd en versterkt, zegt Mehlbaum, soms met grotere psychische schade dan de oorspronkelijke mishandeling. Ze deed er in opdracht van Politie en Wetenschap uitgebreid onderzoek naar. Opvallend is dat jongeren vaak betrokken zijn als dader, slachtoffer, filmer én toeschouwer en dat die rollen ook regelmatig wisselen. Dit gebeurt vaak uit eigen lijfsbehoud.

Loïs Iglesias is verslaggever bij NH Nieuws en komt zelf uit Beverwijk. Zij vertelt over de angst die onder jongeren in de omgeving is ontstaan en over wat er nu bekend is over hoe dit zo uit de hand heeft kunnen lopen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1951 - Van Kirk tot Hortman: meer politiek geweld in de VS

Fri, 12 Sep 2025 14:47:00 +0200

De moord op de conservatieve influencer Charlie Kirk verdeelt de Verenigde Staten. De reacties aan zowel Republikeinse als Democratische kant zijn fel. Politieke verschillen worden uitvergroot, ook door de Amerikaanse president Trump. In een speech niet lang na de dood van Kirk wijst hij naar links, die zouden aanstichter zijn van deze moord.

Amerikaanse media zijn het erover eens dat Amerika een tijd van politiek geweld ingaat, als die tijd niet al aangebroken is. Verslaggever Simone Tukker schetst in podcast De Dag hoe politieke aanslagen toenemen sinds de Capitoolbestorming op 6 januari 2021 aan beide kanten van het spectrum. Geweld is meer en meer een optie om politieke verschillen te beslechten, blijkt uit onderzoek onder Amerikanen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

#1950 - Drones over de grens: een test voor de NAVO

Thu, 11 Sep 2025 14:32:00 +0200

Volgens de Poolse premier Tusk was Polen het dichtst bij een gewapend conflict sinds de Tweede Wereldoorlog, toen Russische drones gisternacht de grens overkwamen. Voor een deel zijn ze door Nederlandse F35's uit de lucht gehaald, onder vlag van de NAVO. Europese leiders zeggen stuk voor stuk dat opzet in het spel is, maar hoe zeker is dat?

Defensiespecialist aan het Haags Centrum voor Strategische Studies Peter Wijninga is er niet zeker van. In Podcast De Dag schetst hij wat we nu weten. Het aantal drones dat de grens over kwam kan duiden op opzet, tegelijkertijd is de reactie van de NAVO alles wat Poetin niet wil. Eenheid en escalatie. Dus waarom zou hij?

Rusland zou het bondgenootschap kunnen testen met dit soort speldenprikken, die steeds vaker voorkomen. Daarmee moet de NAVO, of het nou opzet is of niet, reageren volgens Wijninga. Want de risico's zijn te groot. Wat zijn de opties om te escaleren?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1949 - B&B vol spin-offs

Wed, 10 Sep 2025 13:53:00 +0200

Het populaire RTL-programma B&B Vol Liefde blijkt een bron van inspiratie voor andere makers. In deze podcast vertellen verschillende makers wat zij zo leuk vinden aan het programma, aan het nationale gesprek dat ieder seizoen over de deelnemers ontstaat, over hoe dit hen zelf inspireert, en: wat levert ze dat zelf ook op?

Theatermaker Diederik Ensink maakt grappige liedjes en video's over B&B Vol Liefde, die online massaal gedeeld worden. Een uit de hand gelopen grap waar hij inmiddels een dagtaak aan heeft, vertelt hij in deze podcast. Zijn liedjes zijn zo populair dat deelnemers van B&B hem zelf benaderen. En hoewel hij het puur voor zijn eigen plezier doet, is een bijkomstigheid van zijn online zichtbaarheid dat theaterbezoekers hem ook beter weten te vinden.

Timo Harmelink en Dook van Dijck maken de podcast Realitycheck, een podcast waarin dagelijks de laatste aflevering van B&B wordt besproken. 'Timo maakt ook nog veel inhoudelijke podcasts,' vertelt Dook, 'ikzelf maak theatervoorstellingen en documentaires, maar waar we vooral aan herkend worden is deze podcast.' Ze vertellen hoe zij naar B&B kijken en wat dit televisieprogramma volgens hen nou zo geschikt maakt voor het schijnbaar onuitputtelijke meta-gesprek over de Petra's, Illya's, Jean Pauls en Dicks van deze wereld.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie IJsbrand Terpstra & Ulrike Nagel

#1948 - Crisis in Frankrijk, de nouveau

Tue, 09 Sep 2025 14:22:00 +0200

Frankrijk kent een lange traditie van slechte begrotingsdiscipline en van maatschappelijk protest zodra er bezuinigingen worden voorgesteld. Maar door een giftige mix aan omstandigheden, lijkt de crisis nu dieper dan ooit.

Het Franse parlement stuurde gisteren premier Bayrou naar huis. Hij was de tweede premier die president Macron had aangesteld in negen maanden tijd en de vierde in twee jaar tijd. Problemen met de begroting zijn de oorzaak. Frankrijk heeft een gigantische staatsschuld en het hoogste begrotingstekort van de eurozone. Maar pogingen om de begroting beter op orde te krijgen met hervormingen en bezuinigingen, leiden telkens tot politieke crisis en maatschappelijk protest.

De Franse afkeer van bezuinigen, legt universitair docent Franse geschiedenis Niek Pas uit, kent een lange, hardnekkige geschiedenis. In deze podcast loopt hij met grote stappen door de geschiedenis, beginnend bij het 'open sluizen-beleid' van Mitterand in de jaren '80, via Sarkozy ('de schatkist is leeg'), de gele hesjes-protesten en Macrons worstelingen tijdens de pandemie ( 'we helpen, wat het ook moge kosten'), tot de porblemen van nu.

Morgen staan grote maatschappelijke protesten op stapel, volgende week volgen de vakbonden, komende donderdag wordt mogelijk de kredietwaardigheid van Frankrijk verlaagd en de politieke situatie is meer dan instabiel. Hoe diep is deze nieuwste crisis in Frankrijk?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1947 - De balanceeract van Henri Bontenbal

Mon, 08 Sep 2025 14:30:00 +0200

Het CDA koerst af op een van de spectaculairste comebacks uit de parlementaire geschiedenis. Met een verhaal dat juist géén spektakel belooft. 'Rust, reinheid en regelmaat,' zei partijleider Henri Bontebal in zijn toespraak op het partijcongres dit weekend.

Bontenbal presenteert zijn partij als een middenpartij die niet naar links en niet naar rechts buigt. Tegelijk staan in het programma wel opmerkelijke nieuwe standpunten. Weten kiezers eigenlijk wel waar de partij inhoudelijk voor staat? En is die positionering als middenpartij vol te houden?

'Het CDA heeft een aantal keuzes gemaakt waarvan ze van te voren wisten dat er kritiek op zou komen,' zegt parlementair verslaggever en CDA-watcher Roel Bolsius in deze podcast. Nu de campagne echt van start gaat zul je volgens hem zien dat de handschoenen uit gaan en dat het 'met z'n allen schieten op Bontenbal' wordt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Ulrike Nagel

#1946 - Overal rivierkreeften, in het water en op het bord

Fri, 05 Sep 2025 12:00:00 +0200

Vijftien jaar geleden was het nog een uitzondering als je er een tegenkwam, een rode Amerikaanse rivierkreeft. Maar inmiddels zwemmen er volgens experts miljarden rond in Nederlandse wateren. En dat is een probleem want ze vreten de oevers kapot, verdringen inheemse soorten en verstoren hele ecosystemen.

Een Nederlands bedrijf probeert die problemen op te lossen door de kreeften te vangen. Volgens hen zorgt het ervoor dat sloten van een boer bij Woerden weer terugveren. En er is groeiende vraag naar de rivierkreeften op het bord, dus daar helpt het ook bij. Maar experts denken dat er meer nodig is.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

#1945 - De macht van de talkshowtafel

Thu, 04 Sep 2025 12:30:00 +0200

Praatprogramma’s domineren onze avonden, maar bepalen ze ook hoe wij in Nederland met elkaar praten?
In deze aflevering van De Dag duiken we in de wereld van de talkshowtafels. Zijn ze vooral bedoeld als amusement, of vormen ze het kloppend hart van het publieke debat?

In deze podcast Tina Nijkamp, kijkcijferanalist en dé kenner van wat scoort op tv, en Jonasz Dekkers, tv-recensent van NRC en auteur over het publieke debat. Wat is er nodig om de talkshows van morgen nog beter te maken?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Jeroen de Jager

Redactie: Ulrike Nagel & Judith van de Hulsbeek

#1944 - De cijfermist in Wiersma's stikstofdossier

Wed, 03 Sep 2025 14:01:00 +0200

Verschillende nieuwsorganisaties eisen in een kort geding dat demissionair landbouwminister Wiersma uitstootcijfers van boerenbedrijven openbaar maakt. Ondanks een eerdere uitspraak van de rechter blokkeert zij dat. Morgen is de uitspraak in het kort geding.

Eerder stapten wetenschappers naar voren omdat Wiersma in de media blijft zeggen dat kennisinstellingen haar stikstofplannen goed vinden. Zij spreken dat zelf tegen.

In deze podcast legt politiek verslaggever Lars Geerts uit hoe het kan dat er zoveel tegenstrijdige geluiden te horen zijn in Wiersma's dossier en waarom er onduidelijkheid heerst over cijfers en wetenschappelijke analyses - onder meer over het aanpassen van de rekenkundige ondergrens voor de stikstofuitstoot.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1943 - De Gaza-riviera, lezen in het plan op Trumps bureau

Tue, 02 Sep 2025 13:59:00 +0200

Het is 38 pagina's dik en op de voorkant staat een titel die Trumpiaans in de oren klinkt: het 'Gaza Reconstitution, Economic Acceleration and Transformation'-plan, kortweg het GREAT Trust-plan. Een plan dat doet denken aan de AI-video die de Amerikaanse president eerder dit jaar verspreidde waarin een onherkenbaar Gaza te zien is met wolkenkrabbers en gouden Trump-standbeelden.

Dit papieren document zou binnen de regering-Trump circuleren als naoorlogs scenario voor Gaza. The Washington Post kreeg het in handen en zette het online. Te lezen is hoe de Gazastrook tien jaar onder Amerikaans bestuur zou komen te staan om het gebied in een technologisch en toeristisch centrum te veranderen. En alle Gazanen moeten verhuizen.

In deze podcast leest verslaggever in Israel Sander van Hoorn in het plan en voorziet het van de broodnodige context.

'Vorig jaar had ik je uitgelachen als je me had gevraagd om over dit plan een podcast te maken,' zegt hij. 'Maar in deze tijden is alles anders.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1942 - Taghi's advocatenprobleem

Mon, 01 Sep 2025 13:58:00 +0200

Al maanden wordt er gezocht naar een advocaat voor Nederlands grootste crimineel: Ridouan Taghi. Gisteravond verliep een deadline voor advocaten om zich aan te dienen en morgen gaat Taghi's hoger beroep verder, maar de vraag is of dat wel echt kán. Want wie stapt er na acht voorgangers, van wie er drie zijn opgepakt, nog naar voren?

In deze podcast vertelt strafrechtadvocaat Jan Hein Kuijpers wat je als advocaat bij zo'n besluit tegen elkaar afweegt en wat het betekent om in zo'n grote zaak te stappen. Kuijpers staat twee andere verdachten in het Marengo-proces bij en was in het verleden de advocaat van Willem Holleeder toen Moskovicz het werk moest neerleggen. Hij kent het wereldje en alles wat er bij komt kijken als je advocaat bent in complexe strafzaken van verdachten uit het criminele milieu. 'Het is óók gewoon leuk,' zegt hij.

Justitie-redacteur Remco Andringa zet uiteen wat de gevolgen van Taghi's advocatenprobleem zijn voor het hoger beroep in het Marengo-proces en welke scenario's er voor liggen mocht het Taghi niet lukken om een advocaat te vinden.

Regaeren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Ulrike Nagel

#1941 - Als je keer op keer die kamer niet krijgt

Fri, 29 Aug 2025 13:49:00 +0200

Maandag begint het nieuwe studiejaar weer, maar heel veel studenten die graag uit huis willen hebben nog geen kamer. Er is een tekort van zo'n 23-duizend studentenkamers. De potentiële huisgenoten die kans willen maken op een plek, moeten hospiteren. Maar worden door die kamernood steeds vaker afgewezen. Wat doet dat met je? En met degenen die de keuze moeten maken?

Sven Hendriksen woont in Zutphen, studeert in Deventer en zou daar graag op kamers gaan. In podcast De Dag vertelt hij dat het na 32 mails en 9 hospiteeravonden nog steeds niet gelukt is. Hij is er verdrietig van en al die afwijzingen leiden tot twijfels. Dat is iets dat de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) herkent bij andere studenten.

Wat valt er te zeggen over de impact van afwijzingen? Hoofddocent Sociale en Organisatiepsychologie aan de Universiteit Leiden Gert-Jan Lelieveld deed onderzoek naar hospiteeravonden. Elke nee die studenten horen leidt tot meer pijn. Een simpel belletje met degenen die het niet zijn geworden zou al helpen.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra & Lisa Konings

#1940 - Gaat de sloopkogel door de hypotheekrenteaftrek?

Thu, 28 Aug 2025 14:05:00 +0200

Al 132 jaar kan je de rente die je betaalt over je hypotheek aftrekken van je inkomen. Zo betaal je als huizenbezitter uiteindelijk minder belasting. In 1893 bedacht om de verschillen tussen huur en koop te verkleinen, vervolgens verworden tot instrument om huizenbezit te stimuleren met nu als gevolg hogere huizenprijzen en juist een ongelijke situatie tussen kopers en huurders.

Daarom pleit hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft Peter Boelhouwer voor het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Waar dat in Den Haag jarenlang vooral tot verzet leidde, verschijnt die boodschap nu in meer en meer verkiezingsprogramma's. Eerst GroenLinks/PVDA en deze week ook in die van het CDA. Daarmee bereikt de almaar doorlopende discussie een nieuw punt. Wat doet die hypotheekaftrek door de jaren heen voor onze woningmarkt? En wat zijn de gevolgen als we afscheid zouden nemen?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Marco Geijtenbeek & Rosanne Sies

#1939 - De Maxwell-tapes en Trumps Epstein-probleem

Wed, 27 Aug 2025 13:09:00 +0200

Op een moment dat de Amerikaanse president Trump in toenemende mate onder vuur ligt om zijn banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein, heeft het ministerie van justitie gesprekken vrijgegeven met Epsteins handlanger Ghislaine Maxwell. Waarom nu? En welke rol spelen deze tapes in de pogingen van Trump om de negatieve berichtgeving over zijn contacten met Epstein te keren?

Casper Thomas verdiepte zich voor de Groene Amsterdammer in Trumps 'Epstein-probleem' en hij vertelt in deze podcast of de Maxwell-tapes Trump helpen, of juist niet.

'Je hebt nu een topje van de ijsberg, dat later ook nog eens een keer op de ijsberg is gezet.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

#1938 - De kopzorgen van het rompkabinet

Tue, 26 Aug 2025 14:01:00 +0200

Arjan Noorlander over wat er nu achter de schermen speelt bij Schoof, de VVD en BBB.

Een rompkabinetje wordt het genoemd: de ploeg waar demissionair premier Schoof mee verder moet, met alleen nog de VVD en BBB die over zijn na het vertrek van NSC en eerder al de PVV. Het is een rompkabinetje met grote kopzorgen, niet alleen over de bestuurbaarheid van Nederland, maar ook - met de verkiezingen in zicht - over hun eigen positie.

Arjan Noorlander, politiek duider van Nieuwsuur, loopt de overgebleven ploeg in deze podcast één voor één langs: Schoof ('er is niemand meer die naar hem luistert'), de VVD ('ze beginnen in paniek te raken') en BBB ('alles draait nu om beeldvorming om af te leiden van het echte probleem').

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1937 - Wat Lisa's dood online losmaakt

Mon, 25 Aug 2025 14:35:00 +0200

Een online bericht van schrijfster Nienke 's Gravemade over de dood van Lisa uit Abcoude heeft een nationaal gesprek over geweld tegen vrouwen op gang gebracht. Haar tekst over het rode handtasje van Lisa en het 'opeisen van de nacht' werd massaal gedeeld en leidt tot allerlei intitiatieven.

Maar sinds bekend is gemaakt dat de vermoedelijke dader een asielzoeker is, ontstaan er online ook andere gesprekken. 'En die gesprekken raken vertroebeld met elkaar,' zegt 's Gravenmade in deze podcast.

Nienke 's Gravemade reflecteert op wat zij nu online ziet gebeuren, op het ongemakt rondom haar eigen rol daarin en wat al deze online reacties op de dood van Lisa volgens haar zeggen over onze samenleving.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Ulrike Nagel

#1936 - Het verhaal van Khristina, Nederlandse commandant in Oekraïne

Fri, 22 Aug 2025 14:21:00 +0200

Hoe komt een Nederlandse vrouw in het Oekraïense leger terecht en hoe kijkt ze naar de onderhandelingen over de toekomst van dat land?

De Nederlands-Bulgaarse Khristina uit Den Haag reed drie jaar geleden met een truck vol hulpgoederen naar Oekraïne en besloot daar om zich bij het Oekraiense leger aan te sluiten. Inmiddels is ze opgeklommen tot plaatsvervangend commandant in een bataljon van het vreemdelingenlegioen en leidt ze andere buitenlanders op tot medisch verzorgers die naar het front gaan.

'Ik ben de eerste buitenlander én de eerste vrouw op deze positie,' vertelt ze in deze podcast. En dat laatste is niet altijd even makkelijk.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1935 - NSC-kiezers over hun leeglopende partij

Thu, 21 Aug 2025 13:44:00 +0200

Nieuw Sociaal Contract bestaat 2 jaar. De partij viert het met vrolijke filmpjes op hun eigen kanalen. En vandaag presenteert de piepjonge regeringspartij weer een nieuwe kandidatenlijst, want ze maken zich opnieuw op voor verkiezingen. Nu hebben ze 20 zetels in de Tweede Kamer, maar de peilingen voorspellen een leegloop. In podcast De Dag vertellen NSC-kiezers hoe ze nu tegen de partij aankijken: "de partij mag zich kapotschamen".

Politiek verslaggever en NSC-watcher Ewoud Kieviet vertelt hoe NSC er intern aan toe is na 2 jaar van vertrekkende partijgenoten, chaos in de coalitie en natuurlijk het afscheid van oprichter Pieter Omtzigt. Volgens Kieviet mist de energie om nieuwe mensen aan te trekken, om een nieuw programma te schrijven en maken de partijleden zich op voor een enorme klap in oktober. Hoe proberen ze dat tij alsnog te keren?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

#1934 - Hoe het E1-plan de weg naar een Palestijnse staat blokkeert

Wed, 20 Aug 2025 14:18:00 +0200

Er komen duizenden nieuwe woningen voor kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Israël heeft het zogenoemde E1-plan goedgekeurd. Een plan dat illegale nederzettingen op de Westoever moet verbinden. En daardoor tegelijkertijd een enorme impact heeft op het leven van Palestijnen daar. Zoveel impact dat het de doodsteek van de Palestijnse staat genoemd wordt.

Verslaggever en oud-correspondent Sander van Hoorn reisde door E1. Veel Palestijnen die er wonen moesten tientallen jaren geleden al vertrekken vanwege de bouw van een andere nederzetting. En nu vallen ze in herhaling. Ondanks dat de bulldozers van Israël elk moment kunnen komen, vertrekken velen niet. Want dan hebben de kolonisten gewonnen, vertellen ze in deze aflevering van podcast De Dag.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1933 - Onderhandelen met hackers

Tue, 19 Aug 2025 13:35:00 +0200

De hoogste baas van de hackersgroep Nova, die medische gegevens van honderdduizenden Nederlandsers heeft buitgemaakt, laat vandaag van zich horen. Hij wil persoonlijk onderhandelen met laboratorium Clinical Diagnostics, waar is ingebroken.

Pim Takkenberg is algemeen directeur cybersecurity bij beveiligingsbedrijf Northwave, dat bedrijven bijstaat die gehackt zijn. Hij helpt onder meer met het onderhandelen met de criminelen. In deze podcast vertelt hij hoe dat soort onderhandelingen gaan en laat hij zien wat er in het geval van de hack bij Clinical Diagnostics op het darkweb nu gebeurt.

De digitale inbraak bij het laboratorium vond al een maand geleden plaats, maar het lab lichtte pas vorige week de samenwerkende organisaties in, waaronder Bevolkingsonderzoek Nederland. Die besloot de hack afgelopen maandag openbaar te maken. RTL Nieuws meldde op basis van bronnen bij Nova en Clinical Diagnostics dat het lab losgeld heeft betaald na de hack. Een bedrag is niet bekend. Opmerkelijk is dat er nu voor de tweede keer geld wordt geeist.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1932 - Hoogspanning na Alaska-top

Mon, 18 Aug 2025 13:37:00 +0200

Een extra lange podcast over de nieuwe situatie die is ontstaan voor Oekraine en Europa na de topontmoeting tussen presidenten Trump en Poetin in Alaska.

Sinds de ontmoeting tussen Trump en Poetin in Alaska wordt er gestuurd op een alomvattende vredesdeal voor Oekraine, inclusief draconische eisen van Rusland. Trump wil dat Zelensky de deal accepteert. Europese leiders, die samen met Zelensky het Witte Huis bezoeken, gaan proberen Trump weer 'aan hun kant te krijgen'. Maar gaat dat wel lukken?

'Het geduld van Trump begint op te raken,' zegt Amerika-correspondent Sjoerd den Daas, die op de Alaska-top in Anchorage was. Hij schetst in de podcast hoe de Amerikaanse president daar naartoe ging en met welk gemoed hij is teruggekomen. Het belooft voor Oekraine niet veel goeds.

Bob Deen, Oekraïne-deskundige van Instituut Clingendael, maakt zich ook grote zorgen. Hij vertelt wat er nu bekend is over wat er met de Russen besproken is, waaronder eisen over grondgebied en veiligheidsgaranties.

Poetin lijkt succesvol een wig te hebben gedreven tussen Amerika en Oekraine, zegt Deen, waardoor Trump de Oekraiense president als dwarsligger is gaan zien. De 'artikel vijf-achtige veiligheidsgarantie' waar speciaal gezant Steve Witkoff nu over spreekt, noemt hij 'vaag' en daardoor ook gevaarlijk.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1931 - 20 jaar gieren met Geer en Goor

Fri, 15 Aug 2025 14:22:00 +0200

Een continue klaagzang van twee gierende diva's. Dat is in het kort waar Joling en Gordon over de vloer om draaide. Twintig jaar geleden werd de eerste aflevering uitgezonden. En hoewel de serie allang niet meer gemaakt wordt en Geer & Goor geen duo meer zijn, leiden fragmenten van de twee nog altijd een eigen leven online, waar de programma's een onuitputtelijke meme-bron blijven.

In deze podcast vertelt Alex Mazereeuw, tv-recensent bij de Volkskrant én zelfverklaard Geer en Goor-connaisseur, welke plek Joling en Gordon over de vloer wat hem betreft inneemt in de Nederlandse televisiegeschiedenis en wat het succes zegt over de tijd waarin het gemaakt werd. Ook probeert hij antwoord te geven op de vraag: hoe komt het toch dat we al twintig jaar gieren om Geer & Goor?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

Met dank aan: Rinie van den Elzen, voice-over van het programma Joling en Gordon over de vloer

#1930 - Merz blinkt uit in Brussel, botst in Berlijn

Thu, 14 Aug 2025 14:05:00 +0200

Direct na z'n aantreden, 100 dagen geleden, reisde bondskanselier Friedrich Merz de hele wereld over. Hij wilde Duitsland internationaal opnieuw op de kaart zetten. En dat de Oekraïense president Zelensky gisteren juist naar Berlijn vertrok voor een Europese top laat zien: de Duitsers zijn terug onder leiding van Merz.

Maar nu de mijlpaal van 100 dagen voorbij is, valt het gemor in eigen land ook op. Correspondent Charlotte Waaijers maakt de balans op. Duitsers werd beloofd dat de grenzen direct dichtgingen, de kwakkelende economie aangezwengeld zou worden en de energierekening zou goedkoper worden. Maar Duitsers moeten langer wachten op resultaat. Volgens Waaijers wordt Merz gezien als "Aussenkanzler", een bondskanselier met de blik naar buiten en niet naar binnen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1929 - De AI-wereld van Wilders' PVV

Wed, 13 Aug 2025 13:45:00 +0200

"Aan U de keuze op 29/10" schreef PVV-leider Geert Wilders bij een afbeelding die hij op X plaatste met daarop twee gezichten. Links een jonge blonde vrouw met een vriendelijke lach. Daaronder PVV. Rechts een oudere vrouw met hoofddoek die met boze blik kijkt en daaronder PVDA. De ophef en discussie is groot, inmiddels hebben 14 moslimorganisaties en het discriminatiemeldpunt aangifte gedaan tegen Wilders.

Het beeld past in een trend, volgens journalist bij de Groene Amsterdammer Eva Hofman. Ze deed onderzoek naar AI-beelden bij de PVV. In Facebookgroepen gaan ze volop rond. Wie zit erachter?

Volgens oud-campagnestrateeg van VVD'er Rutte, Bas Erlings, werkt de inzet van deze beelden. Er is discussie over en de aanhang van Wilders zal daardoor juist sterker naar de PVV neigen, schat hij in. Maar waar ligt de grens van het gebruik van AI in campagnebeeld?

Meer over het onderzoek van de Groene vind je hier.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1928 - VVD-kiezers over Yesilgöz en de campagne

Tue, 12 Aug 2025 13:45:00 +0200

Slechte peilingen, gemopper in de eigen achterban en een pijnlijke rel rondom Douwe Bob. Het is voor VVD-leider Dilan Yesilgöz geen ideale aanloop naar de verkiezingen over tweeënhalve maand. En daar maken VVD-kiezers zich zorgen over, zeggen ze tegen podcast De Dag. Sommigen twijfelen of Yesilgöz wel de juiste persoon op de juiste plek is en of haar stijl bij een 'nette, rechtse partij' past.

De strategische koerswijziging om in de campagne en het verkiezingsprogramma minder nadruk te leggen op asiel en als partij meer te focussen op defensie en veiligheid, kan op meer begrip rekenen.

Toch zijn er achter de schermen bij de VVD zelf ook veel bezorgde gezichten, vertelt parlementair verslaggever van Nieuwsuur Nynke de Zoeten. 'Reken maar dat ze daar op de peilingen letten en zich grote zorgen maken. Zeker nu het CDA ze voorbij is en de VVD op de vierde plaats staat.'

Een leiderschapswissel vóór de verkiezingen ziet ze niet snel gebeuren. 'Yesilgoz krijgt nu de kans om het tij te keren en dan wordt na de verkiezingen een afweging gemaakt of ze kan blijven of niet.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek en Judith van de Hulsbeek

#1927 - Wat moet (en kan) Nederland doen tegen genocide in Gaza?

Mon, 11 Aug 2025 13:23:00 +0200

De regering-Netanyahu wil de oorlog in Gaza verder uitbreiden door Gaza-stad te bezetten. Dit voornemen leidt internationaal tot groeiend verzet en tot een roep om meer te doen om Palestijnse burgers te beschermen, zo ook in de Nederlandse politiek.

'Waarom doet Nederland niet wat het moet doen,' was een van de vele vragen aan demissionair Veldkamp tijdens een debat vorige week, waar de minister en Kamerleden hun zomerreces voor onderbraken.

Nederland is volgens het internationaal recht verplicht om te handelen. Hoofddocent internationaal recht aan de UvA Marieke de Hoon legt in deze podcast uit wat Nederland moet en kan doen om druk uit te oefenen op Israel.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1926 - De koffer van Lisa Loeb (komiek)

Fri, 08 Aug 2025 07:00:00 +0200

Deze week pakt Podcast De Dag de koffers met bekendere Nederlanders. Wat lezen, luisteren of kijken zij om inspiratie op te doen voor de rest van het jaar? Welke boeken, podcasts en series gaan de koffer in om op te laden? Vandaag: schrijver, presentator en komiek Lisa Loeb.

De tips van Lisa op een rijtje:

- Duik in een rabbithole en lees je in in een complottheorie

- Vrouw en vrijheid, Jolande Withuis

- Intentioneel Leven, Ernst-Jan Pfauth

- Grip, Rick Pastoor

- The Rest is Politics US

- Poker Face

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1925 - De koffer van Mart de Kruif (generaal buiten dienst)

Thu, 07 Aug 2025 07:00:00 +0200

De tips van Mart op een rijtje:

- Forrest Gump

- De kanonnen van augustus, Barbara Tuchman

- Führer und Verführer

- Napleiten

- Im Westen nichts Neues, Erich Maria Remarque

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1924 - De koffer van Saskia Belleman (misdaadjournalist De Telegraaf)

Wed, 06 Aug 2025 07:00:00 +0200

De tips van Saskia op een rijtje:

- In Control, Jane Monckton Smith

- Veroordeeld, aflevering 21: Tottie ontsnapte via een tunnel uit de gevangenis

- Misdaad en Liefde, Marian Husken

- Pride and Prejudice & Sense and Sensibility

- Het huis van de vier winden & Er stromen rivieren in de lucht, Elif Shafak

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1923 - De koffer van Abel van Gijlswijk (frontman Hang Youth)

Tue, 05 Aug 2025 07:00:00 +0200

De tips van Abel op een rijtje:

- Wijsheid, Paul Verhaeghe

- Zet de lokale radio aan en ontdek artiesten als Raymix

- The Left Hand of Darkness, Ursula K. Le Guin

- De Rustelozen, Olga Tokarczuk

- Gamen, zoals Final Fantasy IX of Pokémon ROM hacks

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1922 - De koffer van Sheila Sitalsing (journalist Volkskrant)

Mon, 04 Aug 2025 07:00:00 +0200

De tips van Sheila op een rijtje:

- De instructies, Carolina Trujillo

- The Wire

- Nellie Bly: Daredevil, Reporter, Feminist, Brooke Kroeger

- Een adres, Michal Citroen

- Habitus, Radna Fabias

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

De Zomerdag: Nina Jurna

Fri, 01 Aug 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Nina Jurna, correspondent Latijns-Amerika

De Zomerdag: Charlotte Waaijers

Thu, 31 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Charlotte Waaijers, Duitsland-correspondent

De Zomerdag: Sjoerd den Daas

Wed, 30 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Sjoerd den Daas, Amerika-correspondent

De Zomerdag: Fleur Launspach

Tue, 29 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Fleur Launspach, correspondent Verenigd Koninkrijk

De Zomerdag: Kysia Hekster

Mon, 28 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Kysia Hekster, correspondent voor de EU en NAVO

De Zomerdag: Frank Renout

Fri, 25 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Frank Renout, Frankrijk-correspondent

De Zomerdag: Elles van Gelder

Thu, 24 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Elles van Gelder, Afrika-correspondent

De Zomerdag: Geert Groot Koerkamp

Wed, 23 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Geert Groot Koerkamp, Rusland-correspondent

De Zomerdag: Nasrah Habiballah

Tue, 22 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen.

Vandaag met: Nasrah Habiballah, correspondent voor Israel en de Palestijnse gebieden

De Zomerdag: Andrea Vreede

Mon, 21 Jul 2025 07:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit voor een zomerbreak. Een mooi moment om onze - vinden we zelf - superleuke serie Van onze Correspondent nog eens te laten horen in De Zomerdag.

Vandaag: Vaticaan-correspondent Andrea Vreede

#1921 - De stress bij Tomorrowland

Fri, 18 Jul 2025 14:19:00 +0200

Het had een ijsschots van 45 meter hoog moeten worden, maar woensdagavond brandde het hoofdpodium van dancefestival Tomorrowland helemaal af. Teleurstelling bij festivalgangers en grote stress bij de organisatie. Want kan het festival met wereldartiesten als Martin Garrix en Dimitri Vegas doorgaan? In allerijl is geprobeerd een vervangend hoofdpodium te bouwen en dat is gelukt.

Maar de stress is enorm geweest, vertelt festivalverslaggever van VRT Nieuws Stijn Defoirdt vanaf het festivalterrein. Het festival annuleren lag urenlang op tafel, maar de hulp kwam van alle kanten en er is een nacht doorgehaald om heel snel iets nieuws te maken. In alle chaos is zelfs nog nagedacht over een thema.

De vraag die overblijft is natuurlijk: hoe kon dit zo misgaan? Daar heeft decorbouwer Jake Kooi ook geen antwoord op. Er zijn veel veiligheidsprotocollen, zeker bij Tomorrowland. Want hoe de mainstage van dit festival in België eruitziet, zet de toon voor andere festivals.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ulrike Nagel

#1920 - Wat 'Tante Jenny' aan Suriname wil veranderen

Thu, 17 Jul 2025 13:57:00 +0200

Jennifer Simons is de nieuwe president van Suriname. Liefkozend wordt ze door Surinamers 'Tante Jenny' genoemd, maar Surinamekenner en journalist Roy Khemradj zou haar liever een soort Margaret Thatcher noemen. Een stevige vrouw die zelfverzekerd aan de klus begint.

In Podcast De Dag een profiel van de nieuwe leider van Suriname. Ze erft financiële problemen van, vooral haar partijgenoot van de NDP en voormalig president, Desi Bouterse en haar voorganger Chan Santokhi. Maar voor de Surinaamse kust is ook olie gevonden dat miljarden moet gaan opleveren de komende jaren. Wat wil Simons? En hoe gaat ze om met de geschiedenis van haar partij NDP in het landsbestuur.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1919 - Hoe Oekraïne de zomer in gaat

Wed, 16 Jul 2025 14:09:00 +0200

De toezeggingen van Trump en Rutte zijn een opsteker voor Oekraïne, dat de wapensystemen hard nodig heeft. Maar ze helpen niet tegen de honderden drones die Rusland dagelijks afvuurt.

Oekraïne gaat zijn vierde zomer in oorlogstijd in. NOS-correspondent Christiaan Paauwe was op pad met een luchtafweer-eenheid die de drones uit de lucht probeert te schieten. Hij vertelt wat de strategie van Rusland nu is, en wat Oekraïne hiertegen kan en wil doen. Het wordt een zware zomer.

Journalist Michiel Driebergen woont het grootste deel van het jaar in de stad Charkiv. Hij vertelt wat de die massale drone-aanvallen doen met de veerkracht van de bevolking. Poetin wil de bevolking breken, maar dat lukt niet. Michiel vertelt over nieuwe pyjama’s en over zomerbarbecues, die hoe dan ook doorgaan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

#1918 - Zomercursus bosbranden bestrijden

Tue, 15 Jul 2025 14:29:00 +0200

Van Portugal tot Griekenland, maar ook hier: overal in Europa woeden iedere zomer weer steeds extremere natuurbranden. De brandweer moet alles uit de kast halen om het vuur te bestrijden. Soms is dat niet genoeg, zoals vorige week bij Marseille.

Een groep Nederlandse brandweermannen en -vrouwen is vandaag afgereisd naar Galicië, in Spanje, om daar te leren van de Spaanse collega’s. Ze kijken mee en werken mee, bij de bosbranden die daar dagelijks woeden.

Jelmer Dam, Landelijk Coördinator Natuurbrandbeheersing bij het Nederlands Instituut Publieke Veiligheidvertelt wat de Nederlandse brandweer van Spanje kan leren.

De NOS-correspondenten in Frankrijk en in Griekenland vertellen hoe daar de aanpak aan het veranderen is. En: hoe ook burgers verantwoordelijkheid krijgen, nu door klimaatverandering de zomers heter worden en de natuurbranden feller.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel en Judith van de Hulsbeek

#1917 - Iedereen aan de Ritalin?

Mon, 14 Jul 2025 14:22:00 +0200

Het aantal mensen dat ADHD-pillen slikt is in 17 jaar tijd verviervoudigd. Het CBS deed hier onderzoek naar. Steeds vaker krijgen 25-plussers medicijnen voorgeschreven en ook vrouwen maken meer gebruik van die medicijnen.

Worden nu van meer mensen die met de klachten kampen de problemen eindelijk erkend? Of zijn de pillen een te makkelijke oplossing? Social media staan vol met ervaringen en tips, een zelf-diagnose snel gemaakt.

In de podcast vertelt GZ-psycholoog en ADHD- onderzoeker Tycho Dekkers waarom steeds meer mensen de diagnose krijgen, en wat de nadelen daarvan kunnen zijn. Er zijn veel misverstanden over ADHD. En het pillengebruik zegt ook iets over tolerantie in onze samenleving.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosanne Sies

#1916 - Artiesten pakken het podium om te protesteren

Fri, 11 Jul 2025 14:29:00 +0200

Van Bob Vylan tot Kneecap, van Bruce Springsteen tot Sophie Straat en dan is er ook nog Douwe Bob. Artiest na artiest laat meer en meer protest horen op podia. De oorlog in Gaza, de regering Trump en de positie van minderheden zijn onderwerpen die muzikanten zichtbaar boos maken tijdens optredens.

3FM-dj Jasper Leijdens laat drie proteststemmen horen van deze tijd. Wat vertellen ze? Wat doet het ook met hen? Zitten fans te wachten op dit soort boodschappen tijdens concerten? En wat is de invloed van de politiek? En zijn de gevolgen voor hun boekingen?

In de historie is de muziek altijd verbonden geweest met activisme, vertelt Laurens Ham. Hij schreef het boek Op de vuist: Vijftig jaar politiek en protestliedjes in Nederland. Maar zo intens als het protest op podia nu ziet Ham niet terug in de geschiedenis.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

Muzieklijst:

Kneecap - Get your Brits out

Bruce Springsteen - Land of Hope and Dreams

Bruce Springsteen - City of Ruins

Sophie Straat - Tweede Kamer

Sophie Straat - Vlinder

Boudewijn de Groot - Welterusten mijnheer de president

The Scene - Beschaving

Zangeres zonder naam - Luister Anita

Vader Abraham - Den Uyl is in den olie

Klein Orkest - Over de muur

#1915 - Het stilzwijgen rond Srebrenica

Thu, 10 Jul 2025 15:25:00 +0200

30 jaar geleden was de genocide van Srebrenica. Nederlandse militairen moesten in een VN-missie de enclave met Bosnische moslims, Bosniakken, beschermen. Maar het Bosnisch-Servische leger kwam Srebrenica binnen en vermoordde uiteindelijk meer dan 8000 mannen.

Correspondent Thijs Kettenis reisde naar Srebrenica. Hij ontmoette Edin, een Bosniak die ervoor koos om terug te verhuizen naar de plek waar zoveel heftigs is gebeurd. Hij merkt dat de spanningen met de Bosnische-Serven toenemen, onder meer omdat zij de genocide ontkennen.

Zoran Bogdanovic heeft een Servische vader en gaat vaak terug naar zijn geboortestad Prijedor waar ook een genocide werd gepleegd. Erover praten doet vrijwel niemand. Zijn stad noemt hij dan ook de Zwijgende Stad. Hij vertelt over zijn zoektocht naar waarom de stilte overheerst onder de Serviërs.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & Montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1914 - Rusland voor de rechter om MH17

Wed, 09 Jul 2025 14:48:00 +0200

Voor het eerst zegt een internationale rechter dat Rusland verantwoordelijk is voor de ramp met MH17 in 2014. Het toestel werd met een raket naar beneden geschoten in Oekraïne en 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders. De rol van Rusland bij de crash is nu internationaal erkend door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Wat betekent dat voor Rusland zelf? Want Rusland erkent het hof niet en hoeft zich dus niet aan de uitspraak te houden. Toch is volgens advocaat Flip Schüller deze dag van groot belang. Dat het zwart op wit vaststaat schept een precedent. Het laat zien hoe Rusland regels consequent schendt en dat is ook van belang voor nieuwe zaken. Dat komt bovenop de waarde die het heeft voor nabestaanden van de slachtoffers.

De internationale rechtspraak heeft het drukker dan ooit, volgens hoogleraar internationale geschillenbeslechting aan de Universiteit Leiden Eric de Brabandere. En die vraag: welk nut heeft het als uitspraken niet opgevolgd worden, komt daarmee ook vaker op. Volgens de Brabandere heeft is ook deze uitspraak belangrijk, want het wordt ooit een bewijsstuk op een onderhandeltafel.

Presentatie & Montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

#1913 - Hoe in Texas het water steeg, een reconstructie

Tue, 08 Jul 2025 13:47:00 +0200

Het waterpeil van de Guadalupe River in Texas steeg afgelopen vrijdag binnen 45 minuten met acht meter. Inmiddels zijn er meer dan 100 doden bevestigd, onder wie tientallen kinderen die op zomerkamp waren en aan de oevers van de rivier kampeerden.

De vraag die overheerst: hoe kan men dit niet hebben zien aankomen? En: waarom is er niet beter gewaarschuwd?

In deze podcast een reconstructie van de gebeurtenissen met Maarten van Aalst, directeur van het KNMI.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Marco Geijtenbeek en Ulrike Nagel

#1912 - Eigen grenscontrole eerst

Mon, 07 Jul 2025 14:21:00 +0200

Steeds meer landen voeren aparte grenscontroles in om migratie tegen te gaan. Polen begon er gisteren mee, België vandaag en 10 andere landen zijn al langer bezig, waaronder ook Nederland. Daarnaast ontstaan er op verschillende plekken zogenoemde burgerwachten, waarbij burgers zelf controles uitvoeren omdat ze vinden dat de autoriteiten te weinig doen.

Europa-correspondent van Nieuwsuur Saskia Dekkers reisde de afgelopen jaren langs heel wat kilometers Europese grens en komt net terug van de grens tussen Duitsland en Polen, waar ook tientallen burgerwachten actief zijn.

Polen en Duitsland hebben nu beide grenscontroles ingevoerd, maar werken daarin niet goed samen. Aangejaagd door de Poolse oppositiepartij PiS worden er geruchten verspreid dat er duizenden migranten uit Duitsland teruggestuurd worden naar Polen en dat leidt tot een groot wantrouwen, vertelt Saskia in deze podcast.

Landen willen aan hun bevolking laten zien dat ze zélf de controle pakken en willen dus ook hun eigen controles uitvoeren. 'Het is eigen grenscontrole eerst.'

Die zichtbare maatregelen aan de grenzen zijn bepaald niet nieuw. Saskia Dekkers maakt er al jaren reportages over en vertelt aan de hand van verschillende voorbeelden hoe moeilijk het is om met dit soort maatregelen werkelijk iets tegen de instroom van migranten te doen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1911 - Een playlist vol AI

Fri, 04 Jul 2025 14:08:00 +0200

Vanuit het niks kreeg de band Velvet Sundown in korte tijd honderdduizenden luisteraars op muziekstreamingdienst Spotify. Maar meteen was er ook twijfel: de bandleden gaven geen interviews, ze traden nooit op en de foto was té mooi.

Het is de laatste relletje in de muziekwereld, die worstelt met het gebruik van kunstmatige intelligentie. Onlangs trokken ruim 400 Britse muzikanten aan de bel, omdat zij vrezen dat AI, met hun muziek gevoed, er vandoor gaat met de geld.

In de podcast vertelt Max Tiel van innovatielab Thunderboom Records wat de mogelijkheden en de beperkingen zijn van het gebruik van AI in de muziekindustrie. En we laten horen hoe iedereen nu in zes seconden een liedje kan produceren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1910 - Wippen? Of toch liever tegels in de tuin?

Thu, 03 Jul 2025 12:00:00 +0200

In deze snikhete week kon iedereen het verschil voelen. In een groene tuin kan het wel 8 graden koeler zijn dan in een betegelde tuin. Maar ook de rest van het jaar hebben bomen en planten veel voordelen voor zowel de biodiversiteit als het voorkomen van wateroverlast.

Gemeenten, vrijwilligers en milieuorganisaties doen al jaren verwoede pogingen om mensen te overtuigen dat ze hun tuin beter kunnen vergroenen. Dat gaat van tegeltaxi’s tot NK tegelwippen, en allerlei andere lokale initiatieven.

Toch willen veel mensen er niet aan. Een groot deel van de Nederlandse achtertuinen is versteend, en hoveniers halen ook nog dagelijks het groen uit tuinen om er nieuwe tegels te leggen.

Podcast De Dag duikt vandaag de achtertuin in. Janneke de Vries is klimaatburgemeester in Tilburg. Ze zet zich al jaren in voor de vergroening van tuinen. En ze ziet nu de resultaten.

Reint Jan Renes is lector psychologie voor een duurzame stad. Hij onderzocht wat mensen wel of niet kan motiveren om te vergroenen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel en Lisa Konings

#1909 - Steve Witkoff, van dealmaker tot 'dealmaker'

Wed, 02 Jul 2025 14:42:00 +0200

De speciaal gezant Vredes Missies voor de VS, Steve Witkoff, en Donald Trump kennen elkaar al heel erg lang. Zij waren, zeggen ze zelf, de dealmakers in de New Yorkse vastgoedwereld van de jaren tachtig. Nu, beiden multimiljardairs en opererend vanuit het Witte Huis, willen ze dat weer zijn: op het wereldtoneel.

Volgens president Trump is een nieuw bestand tussen Israël en Gaza dichtbij, en liggen deals over Oekraïne en het Iraanse atoomprogramma ook in het verschiet. Hij hoopt hiervoor uiteindelijk de Nobelprijs voor de Vrede te krijgen. De man die de weg daarnaartoe moet leiden is zijn oude vriend Steve Witkoff.

In deze podcast tekent politicoloog en Amerikadeskundige van de Radboud Universiteit Chris Nijhuis een profiel op van Trumps beoogde super-dealmaker en vriend. Wat is zijn achtergrond, hoe zien de banden tussen hem en Trump eruit, hoe opereert hij zonder enige diplomatieke ervaring in deze zeer complexe geopolitieke crises en wat zijn zijn beoogde deals waard als hij namens Amerika in deze conflicten duidelijk partij kiest?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings en Judith van de Hulsbeek

#1908 - Als de natteboltemperatuur stijgt

Tue, 01 Jul 2025 13:57:00 +0200

Natte hitte is voor mens en dier gevaarlijker dan droge hitte. En daarom is het belangrijk om de zogenoemde 'natteboltemperatuur' in de gaten te houden. In deze podcast wordt uitgelegd wat dat is en welk effect deze temperatuur op je lichaam heeft.

Er is een hitteplan, nieuwssites houden hitteblogs bij en in heel Europa wordt het ene hitterecord na het andere verbroken. Maar hoeveel graden de thermometer uitslaat, zegt niet alles over hoe gevaarlijk die temperatuur kan zijn. De natteboltemperatuur doet dat beter. Als die boven de 35 graden komt, kunnen mensen al binnen 6 uur overlijden.

In deze podcast vertelt klimaatexpert van het KNMI Peter Siegmund hoe de natteboltemperatuur gemeten wordt en vooral: wat het betekent. Hoogleraar fysiologie van het Radboudumc Maria Hopman legt uit wat er in het menselijk lichaam gebeurt als hitte niet meer goed kan verdampen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1907 - Jonge asielzoekers, drugs en het Utrechtse Bollendak

Mon, 30 Jun 2025 14:34:00 +0200

Abdou Al Quahlaoui, beter bekend als Appie, is buddycoach van Syrische amv'ers: alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Een, zo blijkt uit een nieuw rapport, groeiende groep overlastgevers, waar burgemeesters en instanties - en ook Appie - zich grote zorgen over maken. Hij signaleert een verharding in hun gedrag, en heeft zo zijn eigen ideeën hoe dat komt.

In deze podcast treffen we Appie onder het zogenoemde Bollendak tussen station Utrecht Centraal en de ingang van winkelcentrum Hoog Catharijne, waar veel van deze jongeren samenkomen. Samen lopen we rondje door de buurt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1906 - De magie van de TT

Fri, 27 Jun 2025 14:10:00 +0200

Het is een jaarlijks hoogtepunt voor Drenthe, voor motorliefhebbers en voor feestgangers. De TT Assen bestaat honderd jaar. Het is uitgegroeid van een race op zandwegen tot het grootste meerdaagse sportevenement van Nederland. En het is de trots van Assen.

In de podcast vertelt de 78-jarige superfan Bé Hoiting over de geur van verbrande olie en over de kriebels die hij krijgt als de TT er weer aankomt. Hij heeft sinds 1954 nooit een editie gemist. Hij zag het evenement veranderen, maar houdt er nog steeds evenveel van.

Op woensdag streken de eerste bezoekers al neer op de camping om het feest te beginnen. Ze vertellen wat de TT zo bijzonder maakt voor ze. Karin Mulder van RTV Drenthe presenteert al 25 jaar het TT-journaal op TV Drenthe. Zij weet als import-Drent de magie van de TT in woorden te vatten.

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosanne Sies en Ulrike Nagel

Verslaggever camping: Martijn Bink

#1905 - Trump-taal die de NAVO-top domineerde

Thu, 26 Jun 2025 13:47:00 +0200

NAVO-baas Mark Rutte sloot de top in Den Haag zichtbaar tevreden af. Volgens hem was het een historische bijeenkomst, waarin de lidstaten eensgezind afspraken maakten over de defensie-uitgaven en de koers richting Rusland. Maar achter die eensgezindheid schuilt een verhaal van diplomatieke acrobatiek.

Om de Amerikaanse president Trump aan boord te houden, werd alles uit de kast gehaald: van korte, Trumpiaanse zinnen in appjes tot een slotverklaring van slechts 450 woorden. Was het diplomatie, slimme communicatie of te veel vleierij? En hoe kijken de media en de Europese NAVO-bondgenoten naar deze 'Ruttiaanse' methode?

In deze aflevering praten we met verslaggever Kysia Hekster over hoe de taal op de top werd aangepast aan Trump.

#1904 - Hoe GroenLinks-PvdA de veren opschudt

Wed, 25 Jun 2025 13:58:00 +0200

Tachtig procent van de leden van fusiepartij GroenLinks-PvdA stemde dit weekend op het ledencongres voor een aangescherpte Israël-koers. Dit tot onvrede en soms verdriet van een groep (veelal oudere) prominente partijleden.

Maar, benadrukte partijleider Frans Timmermans, 'een meerderheid van de leden beslist welke richting we op gaan.' Wie is deze 'nieuwe meerderheid' die de koers van GroenLinks-PvdA nu bepaalt, en hoe zien hun ideologische veren eruit?

Voor deze podcast legden we contact met een aantal relatief jonge en actieve leden van GroenLinks en de PvdA. Wat opvalt is dat zij het congres van dit weekend als positief, inspirerend en strijdbaar hebben ervaren en ook zeer enthousiast zijn over Frans Timmermans.

Nynke de Zoeten, politiek verslaggever voor Nieuwsuur, die ook op het congres was, herkent dat beeld. Het was volgens haar een 'heel optimistisch congres.' Maar de discussie die is ontstaan over de motie-Piri, over de Israël-koers, is volgens haar geen goede start van de campagne.

'Timmermans heeft juist in de Tweede Kamer vaak gezegd dat we niet in een land moeten leven waar alleen de mening van de meerderheid geldt, dat het er ook om gaat hoe je met minderheden omgaat. In zijn eigen partij heeft hij dat niet echt goed aangepakt.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Judith van de Hulsbeek

#1903 - Het verhoor van Jumbo-baas Frits van Eerd

Tue, 24 Jun 2025 14:21:00 +0200

Voor het eerst in drie jaar neemt voormalig Jumbo-baas Frits van Eerd in de rechtszaal het woord in een zaak die al jaren breed wordt uitgemeten in de media en deze dagen inhoudelijk wordt afgerond. Hij wordt verdacht van witwassen, fraude en geknoei met papieren, maar ontkent.

AD-journalist Jurriaan Nolles is co-auteur van het boek Fritske, hij sprak meer dan honderd mensen rond Van Eerd, had inzage in politieverhoren en volgt het proces van dichtbij. Met hem bespreken we de zaak, die in ieder geval bij de hoofdverdachte veel emoties oproept.

Reageren? dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en IJsbrand Terpstra

#1902 - Waarom Trump all-in gaat in Iran

Mon, 23 Jun 2025 13:51:00 +0200

Amerika is in de Israëlische oorlog met Iran gestapt. President Trump verbreekt hiermee een van zijn belangrijkste verkiezingsbeloftes, want hij zou de 'vredespresident' worden die oorlogen beëindigt en geen nieuwe avonturen in het buitenland begint. Waarom heeft hij dan toch Iraanse doelen aangevallen en op basis waarvan heeft hij deze beslissing eigenlijk genomen?

In deze extra lange podcast vertelt oud-militair en hoogleraar krijgswetenschappen Martijn Kitzen over de zogenoemde operatie Midnight Hammer en de uitzonderlijke inzet van Massive Ordnance Penetrator-bommen (de 'bunkerbusters'). Hoe effectief zijn die, welke schade hebben ze aangericht en: wat lag er nou daadwerkelijk op de drie locaties die zijn aangevallen? Ook spreekt hij over de (on)mogelijkheid om met louter militaire middelen een atoomprogramma uit te schakelen.

Amerika-deskundige Casper Thomas gaat in op de politieke implicaties. Trump heeft het Congres niet geraadpleegd, binnen zijn eigen partij wordt getwijfeld of deze stap verstandig was, hij heeft adviezen van de eigen veiligheidsdiensten over het Iraanse atoomprogramma terzijde geschoven en onduidelijk is of er een strategie aan deze aanvallen ten grondslag ligt.

Is er wel een plan of is dit in feite een solo-actie van de president?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1901 - BONUS Van onze correspondenten

Sat, 21 Jun 2025 06:00:00 +0200

Onze zaterdagse serie Van onze correspondent is tot een voorlopig einde gekomen. Maar afgelopen week deed de unieke gelegenheid zich voor dat (bijna) alle NOS-correspondenten in Nederland waren voor de correspondentendagen. Tijdens de publieksavond in theater Flint in Amersfoort maakten we een rondje door de foyer en spraken enkele correspondenten die we nog niet in de serie gehoord hadden:

- Mustafa Marghadi (Zuidoost-Azië)

- Thijs Kettenis (Griekenland en Balkan)

- Laura van Megen (China)

- Mitra Nazar (Turkije)

- Anoma van der Veere (Japan)

- Daisy Mohr (Midden-Oosten)

- Ryan Hermelijn (coördinator Bureau Washington)

- Chiem Balduk (Duitsland)

- Sjoerd den Daas (Amerika)

Eerdere afleveringen in deze serie zijn terug te luisteren via de feed van podcast De Dag.

#1900 - Hoe Poetins spionnen te werk gaan

Fri, 20 Jun 2025 13:50:00 +0200

Ze hebben als doel: kennis stelen, saboteren en de westerse samenleving ontwrichten. Acties van Russische spionnen in Europa.

Nieuwsuur maakte een driedelige serie over de werkwijze van de Russische geheime diensten. President Poetin – zelf oud-spion – behandelt zijn agenten in Europa als helden, en hij maakt er geen geheim van dat zijn spionnen op technologische en militaire geheimen jagen.

Eelco Bosch van Rosenthal vertelt in de podcast over Russen die jarenlang undercover-levens leiden in Europese landen en over Russische acties in Nederland. Soms worden ze ontmaskerd, soms wordt duidelijk hoe ze te werk gaan. Maar feit blijft: we weten niet wat we allemaal niet over ze weten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ulrike Nagel

#1899 - In de schuilkelder in Israël

Thu, 19 Jun 2025 12:47:00 +0200

Sinds het begin van de aanval op Iran, afgelopen vrijdag, moeten inwoners van Israël meerdere keren per dag de schuilkelders in. Ze zoeken daar dekking voor de Iraanse tegenaanvallen. NOS-correspondent Sander van Hoorn doet dat ook, en hij doet verslag vanuit die schuilkelders.

In Israël moet iedereen een veilige ruimte in zijn huis hebben. Er zijn officiële schuil-bunkers en geïmproviseerde schuilplekken. Om op de hoogte te zijn van de gevaren zijn er apps, die precies vertellen waar een inslag dreigt. Maar Israëlische Arabieren hebben veel minder veilige plekken om heen te gaan.

In de podcast vertelt Sander hoe dat het er aan toegaat als het luchtalarm klinkt, welke discussies er ontstaan over het sluiten van de deur en hoe de bevolking denkt over de keuze van premier Netanyahu, nu ze de gevolgen dagelijks zelf ondervinden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1898 - Iraniërs over (de hoop op) regime change

Wed, 18 Jun 2025 13:47:00 +0200

Terwijl de Israëlische aanvallen in Iran alsmaar doorgaan, klinkt steeds vaker de vraag: Is Israël uit op de dood van de machtigste leider van Iran, ayatollah Khamenei, en op het omverwerpen van zijn regime? Hoe reëel is dit scenario, en wat vinden Iraniërs hier zelf van?

In deze podcast reageren Iraniërs in Nederland (namen bij de redactie bekend) op de aanvallen van Israël. 'Verandering in Iran is nooit het resultaat geweest van buitenlandse bommen,' zegt één van hen. 'De echte kracht zit in de mensen zelf.'

Midden-Oosten correspondent Daisy Mohr komt al twintig jaar in Iran en heeft daar veel contacten. Ze vertelt wat zij van hen hoort. 'De meeste Iraniërs zien het regime graag vallen, maar of ze nou door Netanyahu de democratie in gebombardeerd willen worden...?'

Wordt deze oorlog in Iran als een kans gezien voor een regime-wissel? En wat zou er gebeuren als de man om wie in Iran alles draait, ayatollah Khamenei, inderdaad gedood zou worden?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel en Lisa Konings

#1897 - 5% NAVO-norm, een rekbaar begrip

Tue, 17 Jun 2025 14:12:00 +0200

In aanloop naar de NAVO-top van volgende week heeft het kabinet besloten in te stemmen met de nieuwe NAVO-norm van 5%. Een meerderheid van de Tweede Kamer, die er vandaag over debatteert, is het daarmee eens.

5% klinkt overzichtelijk, maar ís dat niet: want het ene NAVO-land interpreteert de NAVO-percentages heel anders dan het andere. Welke uitgaven rekenen de lidstaten onder het brede begrip 'defensie'?

"Ik heb ook al van landen gehoord die vinden dat het tegenhouden van asielzoekers voor meer veiligheid zorgt, of landen die zeggen dat het tegengaan van klimaatverandering belangrijk is voor de eigen veiligheid."

NAVO-correspondent Kysia Hekster vertelt in deze podcast hoe er sinds de oprichting van de NAVO gesteggeld wordt over geld, hoe de fluctuerende NAVO-normen in de loop van de jaren tot stand zijn gekomen en wat er nu eigenlijk met de huidige vijf procent wordt bedoeld.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1896 - Lezen in de asielstukken over Syrië

Mon, 16 Jun 2025 13:09:00 +0200

Hoe veilig of onveilig is Syrië na de val van Assad en kunnen Syriërs die hier asiel hebben aangevraagd nu teruggestuurd worden?

Het demissionaire kabinet wil meer Syriërs terug naar Syrië sturen, omdat het daar na de val van het Assad-regime veiliger zou zijn. Maar in het ambtsbericht waarop dit politieke besluit gebaseerd wordt, staat juist dat de situatie heel onzeker is. Hoe zit dat?

In deze podcast bladeren we samen met Henrike Schurink, asieladvocaat bij Van Schie advocaten, door het 164 pagina's lange ambtsbericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Wat staat daar precies in over de veiligheidssituatie in Syrie? En hoe komt het dat de conclusies die eraan verbonden worden zo verschillen? Volgens demissionair minister Van Weel kan de asielaanvraag van veel meer Syriërs afgewezen worden, maar hulporganisaties en asieladvocaten zeggen dat het te snel gaat en ook waarschijnlijk tot veel nieuwe rechtszaken gaat leiden. 'De minister lijkt vooral voor de bühne te spreken,' aldus Schurink.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie (en stem van de asielstukken): Judith van de Hulsbeek

#1895 - Van onze correspondent...Kysia Hekster (EU, NAVO, België & Luxemburg)

Sat, 14 Jun 2025 06:00:00 +0200

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zaterdag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Kysia Hekster, correspondent voor de EU, NAVO, België en Luxemburg.

Haar standplaats is Brussel maar Kysia Hekster is voor haar correspondentschap veel op reis, vooral om het EU- en NAVO-nieuws te volgen. Die portefeuilles slokken veruit de meeste van haar tijd op, vanwege de radicaal veranderende wereldorde na de inval van Rusland in Oekraïne en de herverkiezing van Trump in Amerika. Vroeger was de NAVO iets wat een Brussel-correspondent er een beetje naast deed, maar tegenwoordig ligt hier een belangrijke focus.

Kysia vertelt hoe de alliantie onder druk staat en hoe er achter de schermen wordt nagedacht over een terugtrekkende beweging van de Amerikanen uit de NAVO binnen vijf tot tien jaar. 'Rutte probeert uit alle macht de NAVO bij elkaar te houden,' aldus Kysia, en het verhaal naar buiten toe is een stuk positiever dan dat je achter de schermen hoort.

Verder vertelt ze over haar drang - van jongs af aan - om zich 'overal mee te bemoeien', zich in te zetten en uit te spreken. Bijvoorbeeld toen ze voorzitter was van de Landelijke Studenten Vakbond en grote studentenprotesten leidde. Waarom is ze eigenlijk de politiek niet in gegaan? 'Het is me wel gevraagd.'

Gevaarlijke reizen maakte ze ook, zoals naar Kirgizië toen ze nog Rusland-correspondent was en een Kalasjnikov op haar gericht kreeg, of naar het front in Oekraïne waar de raketten over haar hoofd vlogen. 'Mijn brein werkt zo dat ik op dat soort gevaarlijke momenten rustig word, pas later ga ik het verwerken.'

Er kwamen ook veel luisteraarsvragen voor Kysia binnen, onder meer één van iemand met een rolodex vol contacten van wereldleiders waar Kysia graag even in zou neuzen.

Kysia's cultuurtips: De podcast Het mirakel van Schuman - https://www.vrt.be/vrtnws/nl/luister/podcasts/programma/het-mirakel-van-schuman~program-c4156e38-4eb4-4d8c-bfbe-ab778cdd5e06/

En de uitvoering van L'Enfer van Stromae bij Tiny Desk van de NPR - https://www.youtube.com/watch?v=6dkDepLX0rk&list=RD6dkDepLX0rk&start_radio=1&ab_channel=NPRMusic

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie en eindredactie: Rosanne Sies

#1894 - Waarom Israël nu escaleert

Fri, 13 Jun 2025 14:10:00 +0200

Nucleaire installaties en de legertop van Iran zijn aangevallen door Israël. Vannacht vlogen tientallen straaljagers het land binnen en doodden kopstukken en verwoestten gebouwen. Wat wil de Israëlische premier Netanyahu met deze aanval? In Podcast De Dag schetst oud-correspondent Inez Polak hoe een verandering van regime in Iran al langer een grote wens van Netanyahu is.

Iran zou komend weekend voor de zesde keer in gesprek met de VS over hun atoomprogramma. De Amerikaanse president Trump wilde een nieuwe deal sluiten, maar volgens arabist Leo Kwarten gebeurde er aan tafel de afgelopen tijd weinig. De VS legde hele strenge voorwaarden op tafel, die veel pijn zouden doen. Wat wil Iran nu?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Redactie: IJsbrand Terpstra & Ulrike Nagel

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

#1893 - Hoe krijgen herders de schaapjes weer op het droge?

Thu, 12 Jun 2025 12:00:00 +0200

Al eeuwenlang lopen ze over heidegebieden en ze zijn hartstikke goed in het beheren van die hei. Schapen. Maar schaapskuddes en hun herders hebben het zwaar. In het afgelopen halfjaar stopten twee kuddes ermee, vanwege financiële problemen. En dus zijn er nog 88 kuddes en 200 herders over.

Over de toekomst van hen maakt het goededoelenfonds Dinamo Fonds zich grote zorgen. Want zonder extra geld hebben de kuddes simpelweg geen toekomst. Wat betekent dat? De Drentse schaapsherder Julie Teunen zou graag zien dat, net als in andere landen, vaccinaties tegen blauwtong vergoed worden. Want die vaccins van een paar euro drukken zwaar op de begroting. Volgens de voorzitter van de Stichting Behoud Drentse Schaapskuddes Albert Kerssies is er een structureel betere vergoeding nodig om de schaapskuddes in heel het land op de hei te houden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Redactie: Ulrike Nagel & Lisa Konings

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

#1892 - Los Angeles en het verzet tegen de migrantenpolitie ICE

Wed, 11 Jun 2025 14:09:00 +0200

In de Amerikaanse stad Los Angeles wordt al dagenlang gedemonstreerd tegen de migrantenpolitie ICE. Demonstraties die vreedzaam beginnen eindigen ’s avonds met geweld. Daarom werd gisteren een avondklok ingevoerd.

Agenten van ICE jagen in de stad op ongedocumenteerde immigranten. President Trump wil dat er iedere dag 3000 migranten worden opgepakt, zodat hij zijn verkiezingsbelofte van massadeportatie kan waarmaken. In Los Angeles zijn niet alleen criminele migranten gearresteerd, maar ook mensen die daar al jaren wonen, werken en belasting betalen.

Los Angeles is de plek geworden waar het migratiebeleid van Trump op fel verzet stuit. Zijn beslissing om -tegen de wil van de burgemeester en de gouverneur- militairen naar de stad te sturen gooide olie op het vuur. Het is een strijd geworden tussen Trump en het democratische Californië.

In de podcast vertelt journalist Mari Meyer vanuit LA welke positie migranten in haar stad innemen, en wat de acties van ICE teweegbrengen. NOS-correspondent Sjoerd den Daas vertelt wat Trump daar wil bereiken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1891 - Heeft mijn dierenarts wel de juiste papieren?

Tue, 10 Jun 2025 14:17:00 +0200

Het rommelt in de wereld van dierenklinieken. Na onthullingen over woekerprijzen bij grote ketens die zijn overgenomen door buitenlandse durfinvesteerders, blijkt nu uit onderzoek van NOS-redacteur Nina Jansen dat er bij die ketens ook veel behandelaren niet geregistreerd zijn. In de podcast vertelt ze welke vervelende gevolgen dat kan hebben voor huisdiereigenaren die met klachten zitten.

Rian Keijzers is zo iemand. Haar hondje Bohdi kreeg volgens haar een verkeerde behandeling nadat hij van de bank was gevallen en zijn nekwervel had gebroken. Ze wil een tuchtzaak beginnen tegen de behandelend verzorger. Maar dat kan niet, want: hij staat niet geregistreerd.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1890 - Van onze correspondent...Fleur Launspach (Verenigd Koninkrijk & Ierland)

Sat, 07 Jun 2025 06:00:00 +0200

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zaterdag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland Fleur Launspach.

Terwijl de Britten een nieuw hoofdstuk ingingen, na Brexit, werd Launspach correspondent in Londen voor de NOS. Ook voor haar begon een nieuw hoofdstuk nadat ze jaren in Afrika en Qatar werkte. Het is wennen want de omgang met Britten is onverwachts toch anders dan met Nederlanders. Launspach belandt door haar toenmalige relatie recht in de Britse elite en kijkt haar ogen uit. Daar ziet ze dat de klassenmaatschappij er nog steeds is. Het maakt uit op welke school je zit en de mensen met macht komen vaak van dezelfde dure privéschool. Het contrast met de andere kant van het Verenigd Koninkrijk is enorm, want een groot deel van de Britten leeft in armoede. Een land met twee compleet verschillende gezichten.

In de jaren in Londen ging het Verenigd Koninkrijk door grote veranderingen heen: vier premiers kwamen voorbij, koningin Elizabeth overleed, de Conservatives droegen de macht voor het eerst in 14 jaar over naar Labour en regerend premier Keir Starmer trekt meer en meer naar Europa. Fleur zag de Britten afstand nemen van de andere kant van het kanaal en ziet ze nu weer in de armen van de EU drijven. Al die verhalen maakt Launspach vanuit haar "postzegel" zoals ze haar huis in het centrum van Londen noemt. Een piepklein appartement in een stad waar ze van houdt, maar waar de mensen niet altijd zo vriendelijk zijn.

De cultuurtips van Fleur: de film The Darkest Hour & muziek van Kae Tempest - People's Faces. (In de podcast werden de verkeerde voornaamwoorden voor Kae Tempest gebruikt; deze hadden moeten zijn: hij/hem.)

Volgende week: Kysia Hekster, EU-correspondent. Heb je vragen voor haar of wil je reageren op deze podcast, mail dan naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Rosanne Sies

#1889 - De plussen en minnen van de batterij (van de toekomst)

Fri, 06 Jun 2025 12:00:00 +0200

De batterij is één van de belangrijkste puzzelstukjes van de energietransitie. Niet alleen om auto’s te laten rijden, maar ook om de pieken en dalen van de stroomvoorziening op te vangen.

Accu’s en batterijen hebben een grote ontwikkeling doorgemaakt, maar er kleven nog steeds heel wat bezwaren aan. Ze zijn zwaar, er gaan zeldzame grondstoffen in, ze verouderen en ze worden onvoldoende gerecycled.

In het Battery Lab van de TU Delft wordt onderzoek gedaan naar technieken om die bezwaren weg te nemen. Podcast De Dag keek mee in het lab, en sprak er met de onderzoekers over hun zoektocht naar de batterij van de toekomst.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosanne Sies en IJsbrand Terpstra

#1888 - De (on)bereikbaarheid van Zeeland

Thu, 05 Jun 2025 13:52:00 +0200

De Zeelandbrug moet aangepakt worden, maar er wil geen aannemer aan beginnen. Bussen vallen geregeld uit. En over een paar jaar rijden er maandenlang geen treinen naar Zeeland, vanwege een test in het veiligheidssysteem. Het nieuws over de bereikbaarheid van de provincie Zeeland stapelt zich de afgelopen maanden op. Om de zorgen van de Zeeuwen op te tekenen maakte Podcast De Dag een rondje door Zeeland.

Politiek verslaggever van Omroep Zeeland Pim van den Berge vertelt wat de knelpunten nu en in de verdere toekomst gaan zijn. Want er zijn plannen voor meer kerncentrales in de provincie, windmolens moeten aan land komen in Zeeland en ondertussen groeit het toerisme door. Hoe zorg je ervoor dat iedereen de provincie door kan komen. Volgens het provinciebestuur wordt daar hard aan gewerkt. Maar ook daar klinkt chagrijn over bijvoorbeeld die test op het spoor. Daar is het laatste woord nog niet over gesproken, verzekert gedeputeerde Jo-Annes de Bat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings & Ulrike Nagel

#1887 - Wat Dick (wel en niet) vooruit Schoof

Wed, 04 Jun 2025 13:30:00 +0200

De val van het kabinet leidt tot vragen, zorgen en frustraties over de stilstand op de grote probleemdossiers: asiel, stikstof, wonen, bestaanszekerheid en klimaat. Wat is er onder het kabinet-Schoof op deze onderwerpen bereikt, en wat niet?

In de podcast een rondje langs de NOS-redacteuren met deze onderwerpen in hun portefeuille: Brian van der Bol (asiel), Sarah Bürmann (stikstof), Ruben Eg (bestaanszekerheid en wonen) en Rob Ramaker (klimaat).

Tijdens het debat over de kabinetsval zei demissionair premier Schoof vanochtend dat er vier thema's zijn waar hij graag mee door wil, ondanks de demissionaire staat van zijn kabinet. En Geert Wilders wil dat de asielwetten van zijn voormalig asielminister Faber nog doorgang vinden. Of dat gebeurt, is aan de meerderheid van de Kamer.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Ulrike Nagel

#1886 - Wilders wil niet verder, maar wat wil hij dan wél?

Tue, 03 Jun 2025 14:23:00 +0200

De PVV is uit het kabinet gestapt. Geert Wilders heeft zijn ministers en staatssecretarissen teruggetrokken uit het kabinet en hij laat zijn coalitiegenoten boos en teleurgesteld achter. Zij zeggen dat hij wel door kón, maar niet wilde. Wat wil Wilders dan wél?

In deze extra lange podcast De Dag duidt politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander de gebeurtenissen. Hij ziet een "onzekere PVV-leider", "een politicus in paniek" die nog maar één oplossing zag: wegwezen.

Ook PVV-kiezers geven in de podcast een eerste reactie. Veel van hen begrijpen waarom Wilders dit doet en zij hopen dat hij na de volgende verkiezingen een nieuwe kans krijgt.

De vraag is of andere partijen na deze breuk nog wel met Wilders willen samenwerken, zegt Noorlander. Hij ziet dat de VVD bijvoorbeeld niet snel meer doen en sorteren voor op een campagne die erop gericht is om te zeggen dat zij het enige werkbare alternatief op rechts zijn.

Wat betreft het asielbeleid wijzen de coalitiepartijen steeds naar de verantwoordelijk PVV-minister Faber. Ze zeggen dat zij haar werk niet goed heeft gedaan. Was zij dan de zwakke plek van Wilders? En hoe verstandig was het van Wilders om zijn eigen partij juist op asiel en migratie de eindverantwoordelijkheid te geven?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Ulrike Nagel

#1885 - Homo in Hongarije

Mon, 02 Jun 2025 14:34:00 +0200

Krisztian Marton is 35, schrijver, homo en Hongaars. Zijn autobiografische roman werd onlangs uit de handel gehaald vanwege een nieuwe anti-homowet van de regering-Orban. Aan podcast De Dag vertelt hij hoe het is om gay te zijn in Hongarije en waarom hij zich ondanks mogelijke zware repercussies toch uitspreekt en opkomt voor homorechten in zijn land.

Juni is pride-maand: op allerlei plekken in de wereld wordt aandacht besteed aan de positie, emancipatie en acceptatie van de regenboog-gemeenschap. De rechten van de LHBTQI-gemeenschap staan op steeds meer plekken onder druk. In Hongarije is dat al langer het geval, maar nieuwe wetten zijn reden tot grote zorg. Nederland leidt daarom in Europa ook nieuw verzet tegen de wetten in Hongarije en een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat kabinetsleden naar de Pride in Boedapest gaan op 28 juni. Die wordt waarschijnlijk verboden.

In de podcast hoor je ook de Nederlandse fotograaf Kris Oosting die enkele maanden in Boedapest is neergestreken en wekelijks bij demonstraties tegen de regering-Orban is. En Rémy Bonny is van Forbidden Colours, een ngo die lhbti-rechten onder de aandacht brengt. Hij probeert druk te zetten op de Europese Commissie om met tegenmaatregelen tegen Hongarije te komen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Sid van der Linden

#1884 - Van onze correspondent...Frank Renout (Frankrijk)

Sat, 31 May 2025 06:00:00 +0200

Van onze Correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zaterdag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Frankrijk-correspondent Frank Renout.

Frank woont al meer dan 20 jaar net buiten Parijs. Tussen de vogeltjes vindt hij de rust die nodig is om de hectische nieuwsdagen aan te kunnen in de stad. Want Frankrijk zit niet stil: zeker politiek is het tumultueus de afgelopen tijd. De Franse samenleving is heel erg verdeeld in een driedeling tussen de stad, de voorsteden die banlieues heten en het platteland. De gevolgen daarvan kan Frank scherp analyseren na al die jaren in het land. En de vele gebruiken en cultuurverschillen blijken toch groter dan we denken van een land zo dichtbij huis waar veel Nederlanders vaak komen om vakantie te vieren.

De jonge Frank Renout draaide z'n hoofd razendsnel bij het horen van sirenes en wil altijd al overal vooraan staan. Journalist worden was dus een logische stap. Eigenlijk dacht hij als twintiger aan een heel ander werelddeel, maar z'n vrouw spoorde hem in 2004 aan om de stap te wagen en te emigreren naar Frankrijk. Nu vormen ze samen een team om verslag te doen van al die grote nieuwsgebeurtenissen van de afgelopen jaren: aanslagen, de brand in de Notre Dame, vele presidenten, maar ook waarom baguettes nou zo lekker zijn. Maar niet elke week in het leven van een correspondent zit vol joie de vivre: Frank stond dinsdag nog langs de weg met een kapotte auto.

De cultuurtip van Frank: De serie Dix pour cent op Netflix.

Volgende week: Fleur Launspach, correspondent in het Verenigd Koninkrijk. Heb je vragen voor haar of wil je reageren op deze podcast, mail dan naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

Eindredactie: Rosanne Sies

#1883 - Zo voelt een maand zonder Instagram, TikTok en Facebook

Fri, 30 May 2025 12:39:00 +0200

Begin deze maand sloten zo'n 2500 Nederlanders zich aan bij een initiatief om de hele maand geen social media te gebruiken, onder de noemer 'Mei Social Vrij'. Voor podcast De Dag stuurden enkele deelnemers hun bevindingen door.

Zij zijn opvallend positief, maar daaruit moet je niet te snel conclusies trekken, vindt ontwikkelingspsycholoog Loes Pouwels van de Radboud Universiteit. Ze wijst erop dat de mensen die deze maand vrijwillig digitaal hebben gedetoxed wellicht niet de mensen zijn die het meest gebaat zijn bij minder socialmediagebruik, zoals middelbare scholieren. Voor hen zou dit experiment tot veel meer problemen leiden. Daarnaast is ze het eens met andere wetenschappers dat er gewaakt moet worden voor een te negatief beeld van de smartphone. De telefoon kan - ook voor jongeren - een positief effect hebben op de sociale en psychologische ontwikkeling.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1882 - 50 jaar Normaal: høken tot je erbij neervalt

Thu, 29 May 2025 13:44:00 +0200

Op Hemelvaartsdag 1975 klonken in het Openluchttheater in Lochem in het plat Achterhoeks de woorden "Ik zat laatst te schijten op de plee". Het publiek ging door het dak en de rest is geschiedenis. De band Normaal was geboren en het succes begon daar. De provocerende teksten in eigen streektaal zijn al 50 jaar populair. Vanavond treden ze weer op in Lochem om het jubileum te vieren.

Dolf Ruesink haalt herinneringen op in Podcast De Dag. De anhangers, zoals de fans heten, konden zich eindelijk trots voelen over hun dialect en afkomst. Normaal is de trotse stem van de Achterhoek geworden. En een stem voor het platteland.

De liefde voor de streektaal deelt voorman Bennie Jolink met de voorman van Rowwen Hèze, Jack Poels. Normaal maakte de weg vrij om in eigen taal te zingen. Want Poels zag bij hen voor het eerst hoe groot je dan kon worden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1881 - Le Scouarnec, de arts die honderden kinderen misbruikte

Wed, 28 May 2025 15:27:00 +0200

Weer een duizelingwekkend omvangrijke misbruikzaak in Frankrijk. Chirurg Joël Le Scouarnec heeft toegegeven dat hij bijna 300 kinderen heeft misbruikt. Vandaag hoorde hij dat hij 20 jaar de gevangenis in moet.

Correspondent Frank Renout volgt de rechtszaak en sprak met familieleden van slachtoffers. Hij vertelt welke impact de zaak heeft op Frankrijk, en welke vragen na de uitspraak nog open staan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1880 - Waarom Wilders de ijskast weer openzet

Tue, 27 May 2025 12:52:00 +0200

Geert Wilders zegt dat hij met zijn partij uit het kabinet stapt als er niet snel méér wordt bereikt met het asielbeleid. Op een door hemzelf georganiseerde persconferentie presenteerde hij een 'tienpuntenplan'. Maar de tien maatregelen die hij voorstelt, zijn volgens deskundigen onhaalbaar, onrealistisch en voor zijn coalitiepartners voor een groot deel onacceptabel.

Op zijn lijstje staan onderwerpen die tijdens de formatieonderhandelingen 'in de ijskast' waren gezet, zegt Arjan Noorlander, politiek verslaggever van Nieuwsuur in deze podcast. Wilders stelt dus maatregelen voor waarvan hij weet dat de andere partijen er niet mee zullen instemmen. En de haalbaarheid is voor hem ook niet belangrijk.

Wat probeert Wilders dan wél te bereiken? Wil hij dat de andere partijen de stekker uit het kabinet trekken?

Volgens Noorlander is Wilders' poging het coalitieakkoord open te breken nóg geen bom onder het kabinet. Wel zet hij de zaken op scherp. Niet in de laatste plaats zijn eigen geloofwaardigheid. 'Het is ook voor hem spannend om te zien of dit niet in zijn eigen gezicht gaat ontploffen.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1879 - Bree Fram, trans en (nog even) kolonel in het Amerikaanse leger

Mon, 26 May 2025 13:05:00 +0200

Op de dag dat president Trump werd geïnaugureerd, kondigde hij aan dat er in Amerika vanaf dat moment nog maar twee geslachten bestaan: die van man en vrouw. Nu zet hij dit om in concreet beleid. Er komt een verbod op transgender personen in het Amerikaanse leger. Binnenkort worden waarschijnlijk duizenden van hen ontslagen. Een van hen is kolonel Bree Fram. Al laat ze zich niet zomaar wegsturen, zo vertelt ze in podcast De Dag. "Tot ze me wegsturen, trek ik gewoon elke dag mijn uniform aan".

Verslaggever Simone Tukker zocht Fram thuis op en sprak met haar over haar situatie en die van haar trans collega's. Fram vertelt over haar persoonlijke 'coming out' in het leger in 2016, toen het verbod op trans zijn in het leger werd opgeheven, en hoe moeilijk ze het vindt dat de situatie nu weer wordt teruggedraaid. "Het is moeilijk om door te blijven werken, maar mijn collega's rekenen op me."

Ze zal niet met de stille trom vertrekken, zegt ze. "Er zijn zoveel stereotypes over transgenders, ik wil laten zien dat we gewoon mensen zijn."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1878 - Van onze correspondent...Andrea Vreede (Vaticaanstad)

Sat, 24 May 2025 06:00:00 +0200

Andrea vertelt in deze podcast hoe zij naar eigen een beetje een vreemde eend in de bijt is in de wereld van het Vaticaan: als ongelovige, als Nederlandse, als vrouw en dan ook nog eens als vrouw die op vrouwen valt. Maar die positie als 'outsider' biedt ook voordelen, zegt ze. Het belemmert haar nooit in haar werk, noch in haar interesse of fascinatie voor de katholieke kerk. Waar komt die toch vandaan?

De afgelopen periode - met het ziekbed en de dood van paus Franciscus en daarna het conclaaf en de installatie van de nieuwe paus - is haar niet in de koude kleren gaan zitten. Het was topsport, een achtbaan, en pas nu ze wat meer rust begint te krijgen komt er ook een zekere emotie los.

Andrea woont al ruim dertig jaar in Italië en kent het land door en door. Ze ziet zichzelf niet snel terug gaan. Ze heeft de keuze gemaakt die haar ouders niet konden maken: ze is verhuisd naar een land waar ze zelf heen wilde, en waar ze zich nu ook echt thuis voelt. Al blijft het volgens haar een schok om te ontdekken 'hoe vreselijk Nederlands je bent terwijl je eigenlijk dacht dat je een wereldburger was.'

De cultuurtips van Andrea: De film 'C'è ancora domani' en het lied Bella Ciao van Tosca

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Judith van de Hulsbeek
Eindredactie: Rosanne Sies

#1877 - Tot de laatste cent: de strijd om de supermarktprijzen

Fri, 23 May 2025 13:45:00 +0200

Fabrikanten en supermarkten strijden hard tegen hard om prijzen af te spreken voor hun producten in de schappen. Heineken en Jumbo kwamen er niet uit en belanden voor de rechter. De supermarkt koopt minder bier in, omdat ze het oneens zijn met de prijs. Volgens Heineken is dat niet volgens afspraak.

Het is volgens retailexpert aan de Katholieke Universiteit Leuven Els Breugelmans nog niet eerder gebeurd dat zo'n onderhandeling eindigt voor de rechter. Ze ziet de partijen verharden in hun strijd voor de scherpste supermarktprijzen. Supermarkten verenigen zich in zogenoemde inkoopallianties, samen met andere buitenlandse supers. Daarmee krijgen zij meer macht aan de onderhandeltafels en verharden de onderhandelingen.

Hoever dat kan gaan tekende economieverslaggever bij het AD Jurriaan Nolles op. Hij sprak anoniem met betrokkenen en hoorde verhalen van pesterijen, scheldpartijen en mensen die niet meer willen beginnen aan de baan omdat het te heftig is geworden. De vraag is ook: levert het voor de klanten uiteindelijk iets op? Betalen we minder voor de boodschappen?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ulrike Nagel

#1876 - Hoe vergaat het... buitenlandminister Veldkamp?

Thu, 22 May 2025 14:47:00 +0200

Buitenlandminister Casper Veldkamp zien we deze week volop. Hij is nu in China om te praten over onder andere de oorlog in Oekraïne en chips. Eerder deze week was hij in Brussel om te lobbyen voor zijn verzoek tot een onderzoek naar Israël. Volgens de minister schendt Israël het internationaal humanitair recht en moet opnieuw bekeken of een handelsverdrag met de EU nog wel in stand kan blijven. Een meerderheid van EU-lidstaten stemde in.

En daarmee is Veldkamp verschoven van de stille diplomatie binnenskamers naar krachtige veroordelingen buitenkamers in het beleid rond Israël. Wat is er bij hem gebeurd de afgelopen tijd? In Podcast De Dag analyseert politiek verslaggever Nouschka van der Meijden hoe NSC-minister Veldkamp beweegt in deze coalitie met de PVV. Want vooral de partij van Wilders staat soms haaks op het buitenlandbeleid van de minister.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

#1875 - Hoe Beerta zocht naar Jeffrey en Emma

Wed, 21 May 2025 13:48:00 +0200

Na dagen zoeken zijn Jeffrey van 10 en Emma van 8 gevonden. Ze leven niet meer.

De broer en zus werden zaterdag in Beerta, in Groningen, meegenomen door hun vader. Ook zijn lichaam is gevonden. De politie heeft aanwijzingen dat hij zichzelf en zijn kinderen iets aan wilde doen.

Beerta is een dorp in Groningen, waar zo'n tweeduizend mensen wonen. Veel van hen kenden de kinderen en hun vader, en voelen zich betrokken.

Verslaggever van RTV Noord Goos de Boer vertelt in deze podcast hoe je die betrokkenheid bij de zoektocht terugzag. En Dennis van der Kraats van het Veteranen Search Team neemt ons mee in hoe de zoektocht in z'n werk ging.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel

#1874 - Het lugubere verhaal van Adriana Smith

Tue, 20 May 2025 13:51:00 +0200

In de Amerikaanse staat Georgia wordt al drie maanden een hersendode vrouw kunstmatig in leven gehouden, omdat ze zwanger is. Artsen zeggen dat dat moet vanwege de strenge abortuswetten. Hoe hou je een dode in leven om nieuw leven te redden? En is het medisch ethisch verantwoord?

In deze podcast vertelt Amerika-deskundige Laila Frank wie Adriana Smith is en hoe de strenge anti-abortuswetten haar en haar familie in deze situatie hebben gebracht.

Klinisch ethicus Erwin Kompanje deed promotieonderzoek naar hersendode zwangere vrouwen en werkte veertig jaar lang op de intensive care van het Erasmus MC. Daar zag hij zelf ook enkele van dit soort situaties voorbij komen. Hij vertelt over de medische, morele en ook financiële dilemma's en hoe daar in Nederland over gedacht wordt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel

#1873 - Waarom de 'Roemeense Trump' NIET won

Mon, 19 May 2025 14:21:00 +0200

De teleurstelling is groot bij George Simion, de radicaal rechtse presidentskandidaat in Roemenië die gisteravond onverwacht de verkiezingen niet won. Aanvankelijk claimde hij nog de overwinning, en eerder tijdens de campagne sprak hij over mogelijke stembusfraude, maar uiteindelijk legde hij zich toch bij zijn verlies neer.

De presidentsverkiezingen in Roemenië vonden dit weekend onder hoogspanning plaats na een meer dan turbulente aanloop, vanwege mogelijke Russische inmenging. Niemand had verwacht dat de pro-Europese Nicosar Dan er met de winst vandoor zou gaan.

In deze podcast vertelt Christiaan Paauwe, correspondent Midden- en Oost Europa, over de enorme opluchting bij aanhangers van Dan. Sommigen droegen de vlag van de Roemeense revolutie bij zich. 'Voor hen voelt dit als een zachte revolutie tegen de opmars van radicale politici in Roemenië.' Net als eerder in Canada en in Duitsland lijkt er in Roemenie in die zin nu sprake van een negatief Trump-effect.

Maar, zegt Christiaan, de samenleving blijft enorm gepolariseerd en er is veel wantrouwen. Wantrouwen dat nu bovendien gevoed wordt door Rusland dat in een reactie de verkiezingsuitslag van een NAVO-, EU- en Oekraïnegezinde kandidaat in twijfel trekt. De uitslag is "op zijn minst merkwaardig", zegt Kremlin-woordvoerder Peskov.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Sid van der Linden

#1872 - Van onze correspondent...Elles van Gelder (Afrika)

Sat, 17 May 2025 06:00:00 +0200

Elles, opgegroeid in een klein dorp in Gelderland, vertelt in deze podcast hoe ze al van jongs af aan wist dat ze naar een plek 'ver weg' wilde. Die plek werd Zuid-Afrika, waar ze al ruim 15 jaar woont en van waaruit ze ook al zes jaar voor de NOS de rest van het continent bereist. Ze is een 'rouwdouwer' en werkt altijd door, ook al is het gevaarlijk, of zijn haar persoonlijke omstandigheden zwaar. In 2020 werd ze behandeld voor een agressieve vorm van borstkanker en verscheen ze ook toen haar haar uitviel op de televisie. 'Dat vond ik belangrijk,' zegt ze daarover, al kan ze naar beelden van zichzelf uit die tijd niet goed meer kijken.

Elles is op veel 'rotplekken' in Afrika geweest, plekken waar ze getuigenissen optekende van gruwelijkheden, etnisch geweld en genocide. Ze vindt het onbegrijpelijk dat de wereld weg lijkt te kijken van dit soort verhalen en het sterkt haar in haar motivatie om juist naar die plekken toe te blijven gaan.

Werken in Afrika is zeer complex. '70 procent van mijn werk is logistiek.' Om toegang te krijgen tot landen moet je toestemming hebben, maar soms is er geen officiële regering meer en moet je onderhandelen met rebellen om ergens heen te mogen.

De cultuurtip van Elles: Kletsrym (rap) uit Kaapstad, in het bijzonder Nooit genoeg van Matt Levai

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1871 - De ogen in Gaza

Fri, 16 May 2025 13:45:00 +0200

Het zonlicht schijnt door een raam op het gezicht van de 9-jarige jongen Mahmoud die voor zich uitstaart. Hij mist twee armen en zijn ribben zijn zichtbaar. Het is de winnende World Press Photo van fotograaf Samar Abou Elouf. Haar ogen vertelden door de lens van haar camera één van de vele verhalen die tot ons komen in de oorlog tussen Hamas en Israël.

In Podcast de Dag vertelt fotojournalist Ilvy Njiokiktjien wat deze foto zo indrukwekkend maakt. Ze heeft contact met fotografen in Gaza en weet in welke omstandigheden zij hun werk doen. Het wordt steeds moeilijker om te laten zien wat daar gebeurt. Journalisten wordt het werken moeilijk gemaakt en zijn een doelwit voor het Israëlische leger, volgens de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ).

En toch bereiken de verhalen over bombardementen, honger en verwoesting ons. Correspondent Nasrah Habiballah legt uit wie haar ogen in Gaza zijn en hoe moeilijk het is om een beeld te vormen van het leven in Gaza. Ondanks al die foto's en video's die op ons af komen en zoveel Palestijnse journalisten die proberen te vertellen hoe het eraan toe gaat, blijven er plekken over waar niemand een blik op werpt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Sid van der Linden

#1870 - Om tafel - of niet - met Rusland

Thu, 15 May 2025 14:15:00 +0200

De spanning liep de afgelopen weken op: gaat de Russische president Poetin om tafel met z'n Oekraïense collega Zelensky? Het antwoord kennen we inmiddels: nee. De delegatie die Poetin wel stuurt, laat volgens Ruslandkenner Hubert Smeets zien hoe hij naar de oorlog kijkt: de tactiek is vooral om de onderhandelingen te vertragen.

Dat terwijl het een moment zou kunnen zijn geweest waarop wat zou kunnen keren, na een lange lijst aan onderhandelingen sinds het conflict begon tussen Oekraïne en Rusland ruim 10 jaar geleden. De twee zaten één keer eerder met elkaar om tafel in 2019. In Podcast De Dag blikt Smeets terug op die ontmoeting. Zelensky hoopte de verhoudingen met buurland Rusland toen nog te verbeteren.

Maar die hoop is met de jaren oorlog vervlogen. Er is onderhandeld in Parijs, in Minsk, in Istanbul en in Riyadh. Met bemiddelaars Frankrijk, Duitsland, Turkije en de VS. Maar na al deze onderhandeltafels zijn beide partijen veranderd volgens Hubert Smeets. Beide kanten zijn meer en meer uit elkaar gedreven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1869 - NSC: Nicoliens Sociaal Contract?

Wed, 14 May 2025 16:00:00 +0200

Na het afscheid van Pieter Omtzigt als NSC-leider gisteren, is het nu de beurt aan zijn opvolger. Nicolien van Vroonhoven neemt het stokje van hem over. Een baan die ze, volgens politiek verslaggever en NSC-watcher Nouschka van der Meijden, laatst nog omschreef als "een totaal uit de hand gelopen hobby".

Anderhalf jaar na de verkiezingen staat NSC op nog maar 1 of 2 zetels in de peilingen. Hoe gaat Van Vroonhoven de partij uit het slop trekken? Gaat het haar lukken om er Nicoliens Sociaal Contract van te maken?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel

#1868 - En de Songfestival-punten van De Dag gaan naar...

Tue, 13 May 2025 13:14:00 +0200

De Dag verdeelt alvast de twaalf punten van het Eurovisie Songfestival 2025. Wat zijn dit jaar de tops en flops?

Het grote lijstjes maken kan beginnen, want vanavond is de eerste halve finale van het Songfestival.

Cabaretier Sjamke de Voogd is liefhebber, kenner en ervaren jurylid: ze zat 2 jaar geleden in de Nederlandse jury voor het Songfestival en is sinds twee jaar ook betrokken bij de selectie van de Zwitserse inzending. Voor deze podcast verdeelt zij alvast haar 'douze points' en loodst ze ons langs de tops en flops van deze 69e editie van het Eurovisie Songfestival.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Sid van der Linden

#1867 - Trumps 'trillion dollar'-trip naar Saudi-Arabië

Mon, 12 May 2025 13:41:00 +0200

Hoe persoonlijk zijn de zakelijke banden van Trump met Saudi-Arabië? En wat willen de Saudi's van de Amerikanen?

Net als tijdens zijn eerste termijn als president gaat de eerste buitenlandse reis van Donald Trump ook nu naar Saudi-Arabië. Hij hoopt daar 1000 miljard dollar aan investeringen op te halen voor Amerika. Amerikaanse bedrijven gaan profiteren, zegt hij, maar Trump en zijn familie zélf waarschijnlijk ook.

In deze podcast schetst Victor Pak, Amerika-deskundige van EW-magazine, hoe de persoonlijke band van Trump met Saudi-Arabië eruit ziet en welke financiële belangen er spelen. Die band dateert al van vóór zijn eerste presidentschap, maar vooral sinds hij politiek actief is is er vanuit Saudi-Arabië veel geld gevloeid naar de bedrijven van Trump en zijn familie. En die investeringen gaan door tot op de dag van vandaag.

Arabist Leo Kwarten vertelt over het Saudische perspectief. Die zakendeals zijn ook voor Saudi-Arabië belangrijk, zegt hij, maar veel belangrijker vindt dat land een aantal geopolitieke kwesties en stabiliteit in de regio. Dit bezoek is ook belangrijk voor de gesprekken over het beëindigen van de oorlog in Gaza, de normalisering van de Saudische banden met Israël.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1866 - Van onze correspondent.... Charlotte Waaijers (Duitsland)

Sat, 10 May 2025 06:00:00 +0200

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zaterdag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Charlotte Waaijers, correspondent voor Duitsland, Oostenrijk, Slowakije, Tsjechië, en Zwitserland.

Charlotte vertelt in deze podcast over haar stap van economie-verslaggever in Hilversum naar correspondent op een van de meest gewilde plekken onder correspondenten: bureau Berlijn. Ze heeft een persoonlijke band met Duitsland en dat helpt haar om verhalen te vinden en begrijpen die illustreren hoe dit land - de politiek en de onderstromen in de maatschappij - een periode van grote en fundamentele veranderingen beleeft. Vaak wordt gedacht dat Nederlanders en Duitsers erg op elkaar lijken, zegt ze, maar er zijn grote verschillen.

Verder geeft ze ook antwoord op prangende vragen als: hebben Duitsers nou wel of niet humor? En: weet Charlotte waar haar fietssleutel ligt?

De cultuurtip van Charlotte: alle films met Sandra Hüller, in het bijzonder: Toni Erdmann en The zone of interest

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Eindredactie: Rosanne Sies

#1865 - Een (on)Amerikaanse paus: Leo XIV

Fri, 09 May 2025 13:47:00 +0200

Voor het eerst komt de leider van de katholieke kerk uit de VS. Robert Prevost is geboren in Chicago en is sinds gisteravond de nieuwe paus. De nieuwe bisschop van Rome noemt zichzelf Leo XIV. En in die naam zit zijn boodschap verscholen: de vorige paus met de naam Leo was een sociale paus die zich inzette voor de armen en naastenliefde.

Door zijn naam kiest de nieuwe paus voor tegengeluid. Want juist dat sociale gezicht klinkt nu niet door vanuit het Witte Huis. De nieuwe paus doet theologe Laetitia van der Lans denken aan Mariann Bude. De bisschop die recht voor de ogen van Trump zijn beleid bekritiseerde. De Amerikaanse president zette haar weg, maar dat zal Trump niet durven bij de paus. In dat opzicht kan Leo XIV op gelijke hoogte met de president in gesprek gaan, volgens van der Lans, om een verbindend geluid te laten horen.

In de VS wordt vol blijdschap gereageerd op het nieuws dat de 267e paus uit hun land komt. En vol verrassing. Ook Amerikanen zien het contrast tussen de woorden van de Amerikaanse president Trump en die van de nieuwe paus. Er circuleren volgens verslaggever Simone Tukker ook berichten van Robert Prevost eerder vol kritiek op het migratiebeleid van Trump. Maar dat geeft in de VS ook hoop, vertelt Tukker in Podcast De Dag. Het is een kans om een ander geluid te laten horen vanuit Amerika.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel

#1864 - De stem van de natuur is jarig: David Attenborough

Thu, 08 May 2025 14:20:00 +0200

99 jaar oud en als cadeau nog een film uitbrengen. David Attenborough doet het vandaag. Zijn nieuwe film Ocean is vanaf nu te zien in de bioscopen. Bijna een eeuwlang reisde Attenborough de wereld over om kijkers van over de hele wereld de schoonheid van de planeet te laten zien. Maar door de jaren heen kreeg de rol van de mens op die planeet een steeds groter aandeel in zijn natuurdocumentaires.

In deze nieuwe film Ocean zegt Attenborough dat hij na bijna 100 jaar reizen tot het inzicht is gekomen dat juist het water de belangrijkste plek op aarde is. Want de oceanen kunnen ons helpen om klimaatverandering tegen te gaan. Wat maakt zo'n film van juist hem over oceanen los? Zeebioloog bij Naturalis Katja Peijnenburg heeft hoop dat het een impact gaat hebben op de bescherming van de oceanen.

De stem van treinenprogramma Rail Away Bob van der Houven sprak in de jaren '90 de Nederlandse versie van Attenborough's natuurseries in. Hij kroop dus in de huid van David Attenborough zelf: wat is het geheim van zijn vertellingen? Volgens van der Houven is hij de grootste omdat hij zo dichtbij de kijker komt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Sid van der Linden

#1863 - Gideons strijdwagens: gaat Israël Gaza permanent bezetten?

Wed, 07 May 2025 14:06:00 +0200

"De proporties lijken in Israël volledig zoekgeraakt." Het zijn de woorden van minister Veldkamp van Buitenlandse Zaken. Hij vindt dat Israël met de voortdurende humanitaire blokkade van Gaza de mensenrechten en democratische principes niet meer respecteert.

Deze week kwam Israël met een nieuw militair plan voor de Gazastrook, met de naam 'Gideons strijdwagens'. Ministers hebben het over het permanent bezetten van de Gazastrook, en het verplaatsen van Palestijnen.

Journalist en oud-correspondent Inez Polak vertelt wat dit nieuwste plan inhoudt. En hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam André Nollkaemper bespreekt hoe het zich verhoudt tot het internationaal recht.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ivo Talsma

#1862 - Sch(Merz)

Tue, 06 May 2025 14:51:00 +0200

Sch(Merz), kopt het Duitse Bild na een dramatisch verlopen stemming vanochtend in de Bondsdag - een samenvoeging van schmerz (pijn) en Merz. Want totaal onverwacht heeft Friedrich Merz, die vandaag als nieuwe bondskanselier van Duitsland zou beginnen, bij een eerste stemming geen meerderheid gekregen. Dit betekent, zegt correspondent Charlotte Waaijers in podcast De Dag, een ernstige politieke beschadiging nog vóór hij van start kon als Bondskanselier. Hij lijdt hoe dan ook politiek pijn door de gang van zaken vandaag.

Wat is er aan de hand en wat betekent deze historische stemming voor de monsterklus waar Merz eigenlijk zo snel mogelijk mee aan de slag wil?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1861 - Hoe de blik op de bevrijding is veranderd

Mon, 05 May 2025 07:00:00 +0200

Wie beelden van de bevrijding oproept denkt aan grote mensenmassa's met vlaggetjes in de hand, colonnes met legervoertuigen en soldaten door de straten en vooral grote blijdschap verlost te zijn van bezetter Nazi-Duitsland. Maar in die meidagen van 1945 gebeurde er veel meer dan dat. De blik op dat deel van de bevrijding is in de afgelopen 80 jaar flink uitgebreid.

In Podcast De Dag historicus Tijmen Dokter over de andere kant van de bevrijding. Aan de hand van drie ooggetuigen vertelt hij hoe bijvoorbeeld Joden werden opgevangen na de verschrikkingen die ze meemaakten in de concentratiekampen. Tot in de jaren '60 was er geen oog voor hun leed. Nu komen de verhalen van collaborateurs steeds vaker naar boven, door het openstellen van archieven en mensen die in hun eigen familiegeschiedenis duiken. Dat noemt Dokter goed: ook het perspectief van hen is belangrijk om te vertellen voor de hele maatschappij.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1860 - Van onze correspondent...Nina Jurna (Latijns-Amerika)

Sat, 03 May 2025 06:00:00 +0200

Podcast De Dag presenteert als weekendbijlage op zaterdag de serie Van onze correspondent. Iedere week maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, met het land waar ze wonen en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Verder: persoonlijke ontboezemingen, cultuurtips en luisteraarsvragen.

Vandaag: correspondent Latijns Amerika Nina Jurna

Wil je reageren of heb je een vraag aan onze correspondenten, mail dan naar: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Lisanne van Sadelhoff

#1859 - Goeiedag: door deze formule komen overal meer bomen

Fri, 02 May 2025 07:00:00 +0200

Het helpt tegen eenzaamheid, we bewegen er meer door, het verlaagt stress, zorgt voor wat meer koelte in tijden van klimaatverandering en uiteindelijk leven we er zelfs langer door. Bomen en groen om ons heen doen ons goed blijkt uit onderzoeken. En toch lukt het maar niet om meer groen aan te leggen. De cijfers dalen en daar bedacht de Nederlandse groenexpert Cecil Konijnendijk een simpele formule op, die inmiddels van Arnhem tot aan Australië wordt overgenomen.

"Ik heb 30 boeken geschreven, maar met één social media post heb ik meer impact gehad dan met al die boeken bij elkaar", lacht Konijnendijk. Hij noemt het bizar dat deze formule zo aanslaat, maar "het was allemaal te vaag". Er is zoveel meer bekend geworden over de waarde van groen "en deze formule zorgt voor discussie en actie", aldus Konijnendijk. Tweederde van de Nederlandse gemeentes hebben de leidraad overgenomen en projectontwikkelaars hebben veel interesse. Alleen op het resultaat is het nog even wachten, want voor bomen volgroeid zijn duurt even.

Podcast De Dag verruilt het grote wereldnieuws een week voor goed nieuws. Want het nieuws is, zeker in deze tijd, vol ellende, onheil en somberte. En daarom verlaten we deze meivakantie de studio en trekken het land in voor vijf opbeurende lichtpuntjes.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

#1858 - Goeiedag: met het dorp de buurtsuper redden & runnen

Thu, 01 May 2025 07:00:00 +0200

Door heel het land verdwijnen de buurtsupers, supermarkten in kleine dorpen. Ze kunnen de concurrentie met de grote ketens en bezorgservices niet meer aan. Toch zwemmen sommige dorpen tegen de stroom, tegen de trend, in.

Zoals het Gelderse dorp Megchelen, met haar duizend inwoners. Daar houdt niet één eigenaar, maar het hele dorp de buurtsuper draaiende. Peter Jager is voorzitter van de stichting die de buurtsuper runt: "In de tijd dat onze buurtsuper verdween in Megchelen, zeiden we: dat kan niet. We moeten hier gewoon een winkel hebben en toen hebben daarvoor gezorgd."

Inmiddels is het de trots van het dorp en werken tientallen dorpsbewoners af en toe vrijwillig in de winkel.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1857 - Goeiedag: momentum voor vrouwenzorg

Wed, 30 Apr 2025 07:00:00 +0200

Een stalen martelwerktuig, daar lijkt de eendenbek - het instrument waarmee vaginaal onderzoek wordt gedaan - nog het meest op. Twee industrieel ontwerpers uit Delft bedachten een geupdate versie van ervan. Een vrouwvriendelijker ontwerp, dat de toch al niet zo plezierige ervaring ietwat moet verbeteren.

In podcast De Dag een interview met een van de twee ontwerpers, Tamara Hoveling, en een gesprek met Jeanine Roeters van Lennep, internist en initiatiefnemer van het vrouwencentrum in het Erasmus MC in Rotterdam. Volgens haar is het hoog tijd dat er wat verandert ide zorg voor vrouwen.

Nu is de zorg nog vooral ingericht op mannen, vertelt ze. Behandelingen en medicijnen worden veelal alleen getest op mannen of mannelijke proefdieren, terwijl een vrouwelijk lichaam bij ziekte vaak anders reageert dan een mannelijk lichaam. Met verkeerde diagnoses en uitgestelde behandelingen tot gevolg.

Als er al aan vrouwen wordt gedacht, gaat het over borstkanker of gynaecologie. "Dat noemen we de bikinivisie. Er moet veel breder worden gekeken. Neem bijvoorbeeld blaaskanker, dat wordt bij vrouwen soms later ontdekt, omdat artsen vrouwen naar huis sturen als ze denken dat bloed bij het plassen van de menstruatie komt."

Maar de vrouwenzorg heeft momentum, zegt Roeters van Lennep. Zij voelt zich niet langer roepende in de woestijn en ziet dat er ook in het wetenschappelijk onderzoek steeds meer aandacht is voor de vrouw.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1856 - Goeiedag: rappen als remedie

Tue, 29 Apr 2025 07:00:00 +0200

Rapper Ricardo McDougal, onder meer bekend als Rico van hiphopformatie Opgezwolle, helpt jongeren met problemen. Ruim tien jaar geleden richtte hij de Fakkelteit op: een plek waar jongeren twee keer per week terecht kunnen om onder zijn begeleiding teksten en beats te maken.

Het is een plek waar jongeren hun problemen kunnen bespreken en als input gebruiken voor hun muziek. Want, zo weet Rico uit eigen ervaring, rappen helpt.

In deze aflevering van de podcast vertelt hij over zijn eigen worsteling met verslaving en hoe muziek maken daarbij helpt. "Muziek laat je nooit alleen, het laat je nooit in de steek. Zelfs in de diepste dalen kon ik nog wel schrijven."

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1855 - Goeiedag: het leven redden van een vreemde

Mon, 28 Apr 2025 07:00:00 +0200

Steeds meer mensen zijn burgerhulpverlener. Ze schieten te hulp als mensen een hartstilstand krijgen om te reanimeren. Dat is hard nodig, omdat de aanrijtijden van ambulances oplopen. Door die vrijwilligers is de kans dat je een hartstilstand overleeft de afgelopen jaren toegenomen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1854 - LIVE Van onze oud-correspondenten…Marieke de Vries en Sander van Hoorn

Sat, 26 Apr 2025 06:00:00 +0200

Tijdens het Podcast Event in TivoliVredenburg op 23 maart namen we LIVE een podcast op met twee van de meest ervaren oud-correspondenten van de NOS: Marieke de Vries en Sander van Hoorn. Ze vertellen over hun ervaringen in de verschillende gebieden waar zij werkten, hoe zij grote nieuwsmomenten beleefden, ze geven hun analyse over de veranderende wereldorde, vertellen vermakelijke en soms indringende anekdotes en beantwoorden vragen uit het publiek.

Wil je reageren of heb je een vraag aan onze correspondenten, mail dan naar: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1853 - Het A4'tje waarmee Trump de oorlog in Oekraïne wil stoppen

Fri, 25 Apr 2025 13:45:00 +0200

Allerlei details komen naar buiten over het bestand dat de Amerikaanse president Trump probeert uit te onderhandelen tussen Oekraïne en Rusland. Hij wil de oorlog in de eerste 100 dagen van zijn termijn beëindigen en de klok tikt hard door, want dan zou er een deal moeten liggen voor 29 april. In Podcast De Dag een analyse van wat er nu op tafel ligt.

En dat is summier, weet Oekraïnedeskundige aan Instituut Clingendael Bob Deen. De afspraken die er nu liggen passen op één A4'tje: het zijn alleen de grote lijnen. Volgens Deen roepen zelfs die teksten al vragen op. En dus is er nog heel wat onderhandeling nodig over de details. En dat kost tijd. De vraag is of Oekraïne en Rusland die tijd krijgen van de VS.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1852 - Lobbyen voor de nieuwe paus

Thu, 24 Apr 2025 13:41:00 +0200

Voor de Sint Pieter in Vaticaanstad staan lange rijen. Veel mensen willen afscheid nemen van de overleden paus Franciscus. Zo veel, dat de basiliek vannacht open bleef.

Terwijl de wereld nog afscheid neemt, wordt al druk gespeculeerd over zijn opvolger. En wordt al druk gelobbyd bij de 133 kardinalen die straks bij elkaar gaan zitten om de nieuwe paus te kiezen. Vaticaancorrespondent Andrea Vreede vertelt hoe dat in z'n werk gaat, in een tijd dat kardinalen gewoon online te vinden en te bereiken zijn. En bisschop van Rotterdam Hans van den Hende onthult of hij een favoriete kandidaat heeft.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Sid van der Linden en Ulrike Nagel

#1851 - Mark (10) heeft al drie jaar long covid

Wed, 23 Apr 2025 13:46:00 +0200

Mark is tien jaar en hij heeft long covid. Al drie jaar is hij ziek: aan het Jeugdjournaal vertelt hij dat hij niet meer hele dagen naar school kan, en dat lang buitenspelen met z'n vrienden of naar judo gaan, niet meer lukt.

Mark heeft daarmee natuurlijk enorme pech, maar toch heeft hij ook een beetje geluk. Want hij is ingeloot om behandeld te worden in een van de drie long-COVID centra voor kinderen. Sinds begin dit jaar kunnen daar zo'n 150 kinderen terecht.

In deze podcast bespreken we met NOS-gezondheidsspecialist Sander Zurhake hoe het, vijf jaar na de eerste coronabesmettingen, staat met de behandeling van long covid, en met het onderzoek.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1850 - 20 jaar kattenfilmpjes en vlogs op Youtube

Tue, 22 Apr 2025 12:00:00 +0200

Twintig jaar geleden werd de eerste video op Youtube geupload. Sindsdien is er voor 60.000 jaar aan non-stop videomateriaal bijgekomen. De eerste video van 19 seconde is inmiddels 353 miljoen keer bekeken, maar video’s zijn professioneler geworden en makers verdienen er inmiddels hun brood mee.

Bo Beljaars is al vijftien jaar actief op Youtube met haar kanaal Bokado. In de eerste jaren trok ze enkele duizenden kijkers, maar dat veranderde toen ze een kanaal over gamen begon. Dat leverde honderdduizenden abonnees en miljoenen kijkers op. Waarom besloot ze onlangs dan toch om Youtube te verlaten?

Socialmedia-deskundige Joey Scheufler legt uit waarom Youtube wel lukte wat andere video-plaforms twintig jaar geleden niet is gelukt: hét videoplatform op internet worden. Welke rol speelde de overname door Google daarin? En wat is er nodig om dat succes ook de komende twintig jaar vol te houden?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1849 - EXTRA: paus Franciscus overleden

Mon, 21 Apr 2025 15:27:00 +0200

Gisteren was hij nog aan het werk, vandaag is hij niet meer. Paus Franciscus is vanochtend rond half acht overleden. In deze extra podcast reflecteert Vaticaankenner Stijn Fens op het leven en werk van deze paus, op wat hij nalaat, op wat paus Franciscus voor hem persoonlijk betekende en waarin hij hem ook teleurstelde, en op hoe het nu verder gaat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie, redactie en montage: Elisabeth Steinz

Een kwarteeuw muziek - met Sef

Mon, 21 Apr 2025 07:00:00 +0200

Herhaling: de eerste 25 jaar van dit millennium zitten erop en om dat moment te markeren kiezen in de podcast deze week vijf prominente Nederlanders vijf voor hen betekenisvolle momenten uit die de geschiedenisboeken in moeten.

Vijf keer vijf. In deze aflevering Sef over een kwarteeuw muziek.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een kwarteeuw Europa - met Geert Mak

Mon, 21 Apr 2025 07:00:00 +0200

Vijf keer vijf. In deze aflevering Geert Mak over een kwarteeuw Europa.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Een kwarteeuw nieuws - met Rob Trip

Mon, 21 Apr 2025 07:00:00 +0200

Vijf keer vijf. In deze aflevering Rob Trip over een kwarteeuw nieuws.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

Een kwarteeuw protest - met Sunny Bergman

Mon, 21 Apr 2025 07:00:00 +0200

Vijf keer vijf. In deze aflevering Sunny Bergman over een kwarteeuw protest.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

Een kwarteeuw op je scherm - met Erwin van der Zande

Mon, 21 Apr 2025 07:00:00 +0200

Vijf keer vijf. In deze aflevering Erwin van der Zande over een kwarteeuw tech.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

#1848 - Van onze correspondent...Nasrah Habiballah (Israël en de Palestijnse gebieden)

Sat, 19 Apr 2025 06:00:00 +0200

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zaterdag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Nasrah Habiballah, correspondent voor Israël en de Palestijnse gebieden.

Nasrah vertelt in deze podcast openhartig over hoe haar leven in een achtbaan terechtkwam sinds ze correspondent werd op deze post. Het is een baan die bekendstaat als een van de meest bekritiseerde plekken binnen de Nederlandse journalistiek, waarbij zowat ieder woord dat je gebruikt op een weegschaal ligt. Zeker nu, na 7 oktober. Hoe gaat zij daarmee om, ook als de kritiek persoonlijk wordt?

Verder gaat het ook over hoe Israël en de Palestijnse gebieden door de oorlog drastisch veranderd zijn, het gebrek aan perspectief in dit conflict en wat dat met de mensen daar - en met Nasrah zelf - doet.

'Ik denk er regelmatig over na hoe lang ik dit nog wil doen en hoe lang ik dit volhou,' zegt ze, 'maar voor nu zit ik er en doe ik mijn werk zo goed mogelijk.'

De cultuurtip van Nasrah: Fairuz -"Nassam Alayna-l Hawa"

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Eindredactie: Rosanne Sies

#1847 - Hoe het Songfestival worstelt met Israël

Fri, 18 Apr 2025 13:00:00 +0200

De Spaanse publieke omroep wil dat de deelname van Israël aan het Songfestival opnieuw besproken wordt. Maar die oproep werd door de organiserende EBU snel van de hand gedaan. Er wordt al over gepraat, is het antwoord. Praten over die deelname gebeurde vorig jaar ook, maar er veranderde niks. Wie bepaalt of een land, zoals Israël, mee mag en kan doen aan het Songfestival?

Songfestivalverslaggever Jorn Kompeer vertelt wat de oproep van de Spanjaarden losmaakt. En weer is er ook kritiek op de inzending van Israël, die door critici wordt gezien als een politieke boodschap. En dat is uit den boze op het liedjesfestijn dat Europa moet verenigen.

Met al deze kritiek riskeert de EBU "toondoof" te worden, volgens oud-EBU-bestuurder Hans Laroes. Hij zag in het verleden van dichtbij hoe de EBU omgaat met politieke moeilijkheden en weet als geen ander dat die politiek dus wel degelijk doordringt binnen de organisatie. Hoe werkt die politiek achter de schermen?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ulrike Nagel & Sid van der Linden

#1846 - Hoe het kabinet niet viel over de voorjaarsnota

Thu, 17 Apr 2025 12:49:00 +0200

De ministerraad praat over de voorjaarsnota. Gisteren sloten de coalitiepartijen daar, na 17,5 uur aaneengesloten overleg, een akkoord over. Er zijn nu afspraken over waar het geld wel en niet naar toe gaat.

Maar de ministers krijgen vandaag pas alle details te horen, en daar zal niet iedereen blij mee zijn.

Nu de eerste uurtjes slaap zijn ingehaald, bekijken we met politiek verslaggever Arjan Noorlander wat er op papier staat. En hoe het kabinet deze - naar verluidt erg ongezellige boel aan de onderhandelingstafel - toch weer heeft overleefd.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies en Ulrike Nagel

#1845 - Wat gemeenten (niet) hebben geleerd van azc-protesten

Wed, 16 Apr 2025 13:53:00 +0200

Uden in Brabant maakt zich klaar voor een nieuwe informatie-avond over een asielzoekerscentrum in de gemeente. Vorige week liep een demonstratie tijdens zo'n bijeenkomst uit de hand.

Ook op andere plekken zagen we azc-protesten, soms met fakkels en zwaar vuurwerk. In Bedum, bijvoorbeeld, en Bussum en Best.

Tien jaar geleden waren er ook dit soort protesten, en daarna is uitgebreid onderzocht hoe je ze kunt voorkomen. Hoe kan het dan toch weer misgaan? We bespreken het met één van de onderzoekers, hoogleraar Ira Helsloot. En met burgemeester Hans van der Pas van Maashorst, waar Uden onder valt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel

#1844 - Eigen staal eerst

Tue, 15 Apr 2025 14:21:00 +0200

De staalindustrie in Europa heeft het moeilijk. In Nederland moeten bij Tata 1600 banen verdwijnen en in het Verenigd Koninkrijk dreigt het roemruchte staalbedrijf British Steel, dat formeel nog in Chinese handen is, om te vallen. Maar daar kiest de Britse regering voor een opvallende nieuwe koers: nationaliseren. Want, zo luidt het, de nationale veiligheid staat op het spel.

In deze podcast vertelt Arjen van der Horst, correspondent Verenigd Koninkrijk, over de opmerkelijke eensgezindheid van politiek links tot rechts om de Britse staalindustrie in staatshanden te brengen. Terwijl je je ook kan afvragen: moet je dat wel willen, een bedrijf redden dat volgens de eigenaren 800duizend euro verlies per dag maakt?

En wat kan Nederland leren van de situatie in het VK?

Arjen schetst hoe de geschiedenis van het Britse staal verweven is met de nationale identiteit en ook hoe het strategisch belang een extra lading krijgt in een tijd dat defensiebudgetten omhoog gaan en er meer wapens op eigen bodem geproduceerd moeten worden. 'Voor de Britten is het nu eigen staal eerst.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Sid van der Linden

#1843 - Trump versus de Iraanse ayatollah Khamenei

Mon, 14 Apr 2025 14:05:00 +0200

Wordt het oorlog of een deal in Iran? Dat is de vraag die de Amerikaanse president Trump afgelopen maand herhaaldelijk stelde. Ondertussen voerde hij de Amerikaanse militaire aanwezigheid in de regio op. Dit weekend begonnen de onderhandelingen.

Trump stuurt aan op een deal over het Iraanse atoomprogramma, omdat het land nu bijna in staat zou zijn om zelf kernwapens te produceren. Volgens experts is dit een direct gevolg van de terugtrekking van Trump in 2016 uit de atoomdeal die zijn voorganger Obama met Iran had gesloten.

In deze podcast vertelt Iran-deskundige en geopolitiek analist Damon Golriz over de ingewikkelde relatie tussen Trump en de opperste leider van Iran: ayatollah Khamenei - die vlak voor de verkiezingen opdracht zou hebben gegeven om Trump te vermoorden. Toch zijn de twee nu tot elkaar veroordeeld, en lijkt het niet onwaarschijnlijk dat ze er - via onderhandelaars - met elkaar uit komen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: IJsbrand Terpstra

#1842 - Van onze correspondent...Geert Groot Koerkamp (Rusland)

Sat, 12 Apr 2025 06:00:00 +0200

Geert woont al in Rusland sinds begin jaren negentig en kent het land dat Churchill ooit omschreef als 'A riddle wrapped in a mystery inside an enigma' door en door. Hij vertelt in de podcast hoe het is om te leven en werken in het Rusland van Poetin.

Veel buitenlandse journalisten, onder wie zijn NOS-collega Iris de Graaf, moesten Rusland gedwongen verlaten. Waarom kan en wil hij blijven en hoe gaat hij om met de repressie en intimidatie van journalisten?

De cultuurtips van Geert:

film: Andrej Roebljov van Andrej Tarkovski
muziek: DDT

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Eindredactie: Rosanne Sies

Volgende week in Van onze correspondent een gesprek met Nasrah Habiballah , correspondent voor Israël en de Palestijnse gebieden. Heb je een vraag voor haar stuur die dan, liefst in een audioberichtje, naar dedag@nos.nl

#1841 - "Ik liep de halve marathon in Noord-Korea"

Fri, 11 Apr 2025 13:22:00 +0200

Een groepje van 200 sporters van over de hele wereld liep mee met de marathon van Pyongyang, de hoofdstad van Noord-Korea. Voor de coronapandemie kwamen er duizenden toeristen per jaar in de dictatuur van Kim Jong-un. Maar de afgelopen 6 jaar bleven de grenzen dicht. Tot nu.

In Podcast De Dag een reisverslag van Gijs die meedeed aan de marathon en vervolgens nog een paar dagen met gids door Pyongyang trok. Van tevoren was hij best bang iets fout te doen: een krantje met het hoofd van leider Kim Jong-un erop mocht bijvoorbeeld niet gevouwen worden. Dus sleepte Gijs die krant ongekreukt de halve dag mee tot hij in zijn hotelkamer was. Maar die spanning verdwijnt snel door het contact met de mensen. Vooral de gesprekken met de gids blijven hem bij.

Maar wat heeft dit kleine groepje toeristen gezien van Noord-Korea? Volgens journalist en Koreakenner Casper van der Veen slechts de showroom van het regime. De onderdrukking, de strafkampen en de armoede blijven allemaal buiten beeld voor buitenstaanders. Noord-Korea is heel gesloten en invloed van buitenaf wordt vakkundig weggehouden bij de eigen bevolking. Wat heeft Noord-Korea dan aan het toerisme?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1840 - De serie Dying for sex, over seks als je ernstig ziek bent

Thu, 10 Apr 2025 13:49:00 +0200

De serie Dying for sex, op dit moment te zien op Disney+, vertelt het verhaal van Molly. Molly heeft borstkanker en ze wordt niet meer beter. Als ze de diagnose krijgt, besluit ze dat seks een belangrijk onderdeel wordt van haar laatste levensfase.

Dying for sex is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Waar lopen kankerpatiënten tegenaan op het gebied van seks en intimiteit?

Verpleegkundige in opleiding tot Specialist Krisja Berrevoets begeleidt patiënten met borstkanker in het Maasziekenhuis. Journalist en recensent Anke Meijer neemt ons mee in de serie.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel, Rosanne Sies

#1839 - Israël op het matje: wat kan de wereld doen?

Wed, 09 Apr 2025 14:39:00 +0200

Officieel geldt in Gaza nog een staakt het vuren, maar Israël blijft aanvallen. En nu ook herkenbare hulpverleners niet veilig blijken te zijn, heeft minister Veldkamp de Israëlische ambassadeur ontboden.

In een gesprek vandaag wil hij opheldering over de dood van vijftien medewerkers van de Rode Halve Maan. Zij reden in een VN-konvooi met ambulances. En hoewel Israel eerst zei dat het konvooi er verdacht uitzag, dook deze week een video op waarin te zien is dat de voertuigen met hun zwaailichten en verlichting, duidelijk herkenbaar waren.

Premier Netanyahu van Israël vliegt intussen de wereld over, voor een bezoek aan premier Orban van Hongarije, en een ontmoeting met president Trump in het Witte Huis. Tegen Netanyahu is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd, maar meerdere landen geven al aan dat ze hem niet zullen oppakken. Mag dat zomaar? En wat kan de wereld doen als Israël mogelijk het oorlogsrecht schendt?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Ulrike Nagel en Rosanne Sies

#1838 - De meltdown op de beurzen uitgelegd

Tue, 08 Apr 2025 14:12:00 +0200

De handelsoorlog die de Amerikaanse president Trump heeft ontketend zorgde de afgelopen dagen, en vooral gisteren, voor een bloedbad op de beurzen. Hoewel het de dag na 'bloody monday' nu iets rustiger lijkt, zijn de problemen nog niet voorbij. President Trump houdt vast aan zijn handelstarieven en vooraanstaande Amerikaanse zakenmensen verwachten dat de Amerikaanse economie in een recessie belandt, of zelfs al zit.

De nieuwsberichten over de chaos op de financiële markten buitelen over elkaar heen, maar zijn door de vele cijfers en termen soms ook moeilijk te doorgronden. In deze podcast legt economie-verslaggever Eva Wiessing uit hoe het tot deze meltdown op de beurzen kwam en vooral wat het betekent, ook op langere termijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1837 - Eindelijk legale wiet (of niet?)

Mon, 07 Apr 2025 13:52:00 +0200

Terwijl een reeks aan landen het gebruik, bezitten, kweken en verhandelen van cannabis allang gelegaliseerd heeft, wordt er in Nederland (ooit gidsland in het gedogen van cannabis) nog altijd geëxperimenteerd met de legale teelt en verkoop.

Vandaag gaat de 'wietproef' een volgende, cruciale fase in. In tien gemeenten mogen coffeeshops alleen nog legaal geteelde wiet verkopen. Waarom duurt het hier zo lang en wanneer kan heel Nederland over op legale wiet?

Nicole Maalsté is onderzoeker en cannabisexpert. Ze is medeauteur van het boek Polderwiet, met portretten van telers en andere ondernemers in de wietwereld en ze volgt deze wereld al meer dan dertig jaar. In de podcast vertelt ze over de aanloop naar dit moment en de hobbels die er nog genomen moeten worden voordat cannabis in héél Nederland gelegaliseerd is.

Momenteel is vooral de productie van hasj een probleem. In Marokko kunnen ze dat beter en vooral goedkoper. Er wordt daarom ook gewerkt aan een legale samenwerking met hasj-producenten in Marokko, vertelt Maalsté.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ulrike Nagel en Judith van de Hulsbeek

#1836 - Van onze correspondent... Sjoerd den Daas (VS)

Sat, 05 Apr 2025 06:00:00 +0200

Van onze correspondent is een serie van de makers van podcast De Dag. Iedere zaterdag maken we kennis met een van de correspondenten van de NOS, het land waar ze wonen, en de verhalen die wat hen betreft meer aandacht verdienen. Vandaag: Sjoerd den Daas, correspondent in Amerika en voorheen in China.

Toen Sjoerd vanuit China naar Amerika verhuisde, vlak voor de presidentsverkiezingen, wist hij niet wie er ging winnen maar hij wist wel dat hij met alle scenario's rekening moest houden. 'Ik ben altijd wel overal op voorbereid,' vertelt hij, 'ik ben Covid-China gewend, maar ik heb ook hier voor wekenlang rijst, pasta en bloem in huis. En ik heb ook een gasmasker gekocht.' Hij verwacht niet dat hij het binnenkort nodig zal hebben, maar de onzekerheid in Amerika is wel groot, 'dus waarom niet?'

Sjoerd vertelt verder in de podcast over de actualiteit, de handelstarieven en de zorgen onder Amerikanen over de gevolgen. Het gesprek gaat verder over de democratie, over de al dan niet autocratische visie van Trump, de persvrijheid die onder druk staat, de groeiende gelijkenissen tussen China en de VS, over het correspondentschap in een tijd waarin er bijna dagelijks breaking news-momenten zijn. Sjoerd geeft ook nog twee mooie cultuurtips, er zijn luisteraarsvragen én, niet onbelangrijk, antwoord op de vraag: heeft hij tijdens het preppen in zijn voorraadkast wel rekening gehouden met zijn grote liefde, de frikandel?

De cultuurtips van Sjoerd:

to do: White House Garden Tours
muziek: The Red Clay Strays (Wondering Why)

Volgende week: Geert Groot Koerkamp, correspondent in Rusland. Heb je vragen voor hem of wil je reageren op deze podcast, mail dan naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Rosanne Sies en Lisanne van Sadelhoff

#1835 - Ons drinkwater onder druk door droogte

Fri, 04 Apr 2025 12:00:00 +0200

Natuurbrand in het Gelderse Ede en een sproeiverbod in Brabant: de droogte is terug in ons land. Afgelopen maart was de droogste maart sinds het begin van de metingen in 1906. En die droogte kan uiteindelijk ook gevolgen gaan hebben voor ons drinkwater. Het RIVM verwacht in 2030 door het hele land een tekort aan water uit de kraan. Wat is daar aan te doen?

In Podcast De Dag vertelt hoogleraar Drinkwaterkwaliteit & Zuivering aan de Technische Universiteit Delft Doris van Halem hoe ons drinkwater zo goed is geworden en hoe erg het nu onder druk staat. Waterbedrijven, de provincies en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat presenteerden begin dit jaar een actieplan dat ervoor moet zorgen dat er over vijf jaar nog steeds water uit de kraan komt. En de druk op drinkwater is niet nieuw: in de jaren '60 was het drinkwater in Rotterdam er slecht aan toe en dat leidde tot flinke veranderingen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra & Ivo Talsma

#1834 - How to handle een handelsoorlog

Thu, 03 Apr 2025 13:26:00 +0200

Het is Liberation Day - althans, volgens Donald Trump. De dag waarop de Amerikaanse president zijn nieuwe handelstarieven bekendmaakt. Hij komt met importheffingen voor de hele wereld. Want, zegt hij: andere landen doen het ons aan, en dus doen wij hetzelfde terug.

Nu duidelijk(er) is wat Trump wil, kunnen z'n handelspartners gaan reageren. Maar hoe? Wat is wijsheid? Universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht Jacob Jordaan bespreekt de mogelijkheden - en de gevolgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

#1833 - Hoe minister Faber van lintjes een crisis maakte

Wed, 02 Apr 2025 14:09:00 +0200

In Den Haag gaat het vandaag over lintjes. Vijf lintjes voor vrijwilligers van het COA, de organisatie die de opvang van asielzoekers regelt. Voor zo'n koninklijke onderscheiding is een handtekening van de minister nodig. Maar minister Faber van Asiel en Migratie weigert te tekenen.

Tweede Kamerleden zijn daar niet over te spreken. Gisteren ging het al los in het vragenuurtje, en vandaag moet Faber zich opnieuw verantwoorden in een debat. Ook premier Schoof is er bij.

Hoeveel van dit soort crises kan het kabinet nog hebben?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1832 - over Marine Le Pen (en de vrees voor het 'Amerika-scenario')

Tue, 01 Apr 2025 14:23:00 +0200

Marine Le Pen is veroordeeld voor het verduisteren van Europees gemeenschapsgeld. De populaire politica die hoopte de nieuwe president van Frankrijk te worden, mag zich de komende vijf jaar niet meer verkiesbaar stellen. De uitspraak markeert een mokerslag voor het Franse politieke landschap en voor populistische partijen en kiezers wereldwijd.

De vragen die overheersen zijn: is dit het einde van Le Pens politieke carrière of katapulteert het haar radicaal rechtse partij Rassemblement National juist het Elysée in? En wat is een rechterlijke uitspraak waard als die door populisten wordt gebruikt om de rechterlijke macht te ondermijnen?

In deze podcast vertelt correspondent Frank Renout hoe de uitspraak nadreunt in Frankrijk en er een totaal situatie is ontstaan die nieuw en ongekend is in Frankrijk. Er wordt volgens hem volop gespeculeerd over hoe het nu verder gaat, en daarbij wordt ook de vrees geuit voor 'het Amerika-scenario'.

Frederik Dhondt is rechtshistoricus en Frankrijk-kenner, verbonden aan de Vrije Universiteit Brussel. Hij legt uit hoe de rechter tot dit oordeel én de strafmaat is gekomen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1831 - Maakt Elon Musk zijn Tesla kapot?

Mon, 31 Mar 2025 13:50:00 +0200

Wereldwijde protesten bij Tesla-dealers, anti-Musk bumperstickers, cybertrucks die in brand worden gestoken, een instortende verkoop en een duikvlucht op de beurzen. Tesla-baas Elon Musk erkent dat het bedrijf door een 'stormachtige tijd' gaat. En dan moeten de importheffingen van Trump, waar ook Tesla last van gaat krijgen, later deze week nog komen.

Hoe groot zijn de problemen van Tesla? En waar zet het bedrijf op in om de toekomst van Tesla 'great again' te maken?

Gast: Jean-Paul van Oudheusden, marktanalist bij eToro

Presentate & Montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1830 - De ramadan-diaries

Fri, 28 Mar 2025 13:40:00 +0100

Drie moslims hielden voor de podcast de afgelopen maand een audiodagboek bij over hoe zij de vastenmaand beleefden.

Nora Akachar (39) is presentatrice, actrice en afgelopen seizoen Wie is de Mol-kandidaat. Luuk Kruijsdijk (24) is professioneel freestyle voetballer, content creator, en sinds vier jaar een bekeerde moslim. En Deqa Warsame (35) is consultant, podcastmaker en ze en presenteert sinds dit jaar het NTR-programma Suhoor Stories, de dagelijkse 'ramadanshow' in de vroege ochtend op NPO Radio 1.

Ze zijn drie van de ongeveer 900 duizend moslims die in Nederland de afgelopen maand mee hebben gedaan aan de ramadan, die dit weekend ten einde loopt. Voor deze podcast hielden ze een audiodagboek bij. Alle drie kijken ze terug op een bijzondere maand met af en toe moeilijke maar vooral ook mooie momenten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & Montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1829 - Meelezen in topgeheimen in Signal-gate

Thu, 27 Mar 2025 12:46:00 +0100

Van berichten over welke wapens worden ingezet, tot tijdstippen waarop ze worden ingezet. Signal-gate houdt de VS bezig. In een groepsapp op Signal werd een journalist toegevoegd en zo kon de wereld lezen hoe Amerikaanse ministers praatten over een aanval op Houthi's in Jemen. Volgens henzelf is dat geen vertrouwelijke informatie, maar deskundigen zijn het daar niet mee eens.

Willemijn Aerdts is expert inlichtingen- en veiligheidsdiensten aan de Universiteit Leiden en vertelt in Podcast De Dag wat de appjes zeggen en wat de schade zou zijn, als dit soort informatie in verkeerde handen was gevallen. Volgens Aerdts kunnen de gevolgen alsnog groot zijn, nu andere landen zien hoe de VS omgaat met geheime informatie.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & Montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

Deze aflevering van De Dag kun je hier beluisteren. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren!

#1828 - Hoe jonge jongens criminelen worden

Wed, 26 Mar 2025 12:51:00 +0100

In de podcast het verhaal van Jamal (niet zijn echte naam) die op zijn 13e geronseld werd om criminelen te helpen. Inmiddels is hij 16 en zet hij zelf andere 'sukkels' aan het werk.

Het jongerenkanaal van de NOS, NOS Stories, dook in de wereld van ronselaars en geronselde kinderen in het criminele circuit. Presentator Crystalina Agyeman-Prempeh sprak onder meer met een 16-jarige jongen die vrijuit vertelt over zijn criminele activiteiten. Zelf werd hij op zijn dertiende benaderd en inmiddels zet hij andere jongens aan het werk. 'Die klusjes laat ik doen door kneuzen,' zegt hij. 'Want zelf doen, dat is teveel risico. En ja, ik weet wel dat ik deze jongens meetrek in het criminele leven, maar goed, dat is natuurlijk hun eigen keuze.'

De Europese politiedienst Europol waarschuwt voor de kwetsbaarheid van jongeren. Zij zouden steeds vaker "het vuile werk" voor criminele organisaties opknappen.

Abdellaziz Akhath is jongerenwerker, werkte 10 jaar in een jeugdgevangenis, en staat in nauw contact met jongens die in het criminele circuit terecht zijn gekomen of ertegenaan schurken. Hij vertelt vanuit de praktijk welke verhalen hij tegenkomt. 'We krijgen het steeds drukker.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & Montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1827 - Imamoglu, rivaal van Erdogan

Tue, 25 Mar 2025 14:34:00 +0100

In Turkije wordt al een week massaal gedemonstreerd tegen president Erdogan en tegen de arrestatie van de burgemeester van Istanbul en tevens presidentskandidaat voor de oppositie: Ekrem Imamoglu. Wie is hij en wat heeft Erdogan van hem te vrezen?

Correspondent Mitra Nazar doet verslag van de protesten, die zich steeds verder uitbreiden over het land. 'Dit lijkt het begin van een volksopstand,' zegt ze in podcast De Dag. De protesten draaien namelijk om meer dan de arrestatie van Imamoglu. Volgens velen staat de democratie op het spel.

De timing van de arrestatie is volgens Mitra veelzeggend: namelijk vlak vóór Imamoglu door zijn partij als presidentskandidaat naar voren werd geschoven. En Erdogan weet bovendien dat Europa en de NAVO zijn steun momenteel hard nodig hebben op defensiegebied, dus de druk vanuit de internationale gemeenschap blijft waarschijnlijk beperkt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1826 - Staatssecretaris Coenradie in de knel

Mon, 24 Mar 2025 14:15:00 +0100

Morgen stemt de Tweede Kamer over een motie om de plannen van PVV-staatssecretaris Coenradie te dwarsbomen. De bewindspersoon van Justitie en Veiligheid wil gevangenen bij capaciteitsgebrek twee weken eerder vrijlaten. Er is een tekort aan cellen en personeel. Volgens haarzelf heeft ze geen andere optie, maar drie van de vier coalitiepartijen steunen haar plan niet.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet schets in podcast De Dag een profiel van Coenradie. Ze begon nog maar kortgeleden in de politiek, in Rotterdam. En veiligheid is vanaf het begin haar speerpunt. Daarom houdt zij vast aan haar plan, want ze gaat geen concessies doen aan de veiligheid van gevangenisbewakers. Daar veranderde de ruzie met PVV-leider Geert Wilders niets aan. Wat betekent dat voor haar eigen politieke carrière?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

#1825 - Adolescence, de onverwachte megahit op Netflix

Fri, 21 Mar 2025 12:58:00 +0100

De Netflix-serie Adolescence is geen whodunnit, maar een whydunnit. De mini-serie over een 13-jarige jongen die beschuldigd wordt van moord op een meisje uit zijn klas is in korte tijd uitgegroeid tot kijkcijferhit met lovende kritieken. De serie maakt bovendien een brede maatschappelijke discussie los over geweld door mannen én dus ook: door jonge jongens. Wat is de kracht van Adolescence?

In de podcast analyseert Anke Meijer, serie-recensent voor onder meer NRC en de VPRO, en host van de podcast Skip Intro, het succes van Adolescence.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ivo Talsma

#1824 - De geur van de lente

Thu, 20 Mar 2025 14:26:00 +0100

Van de geur van versgemaaid gras tot frisse bloemen die weer tot bloei komen. De lente is vandaag weer begonnen en dat is te ruiken. Welke geuren komen er los in het voorjaar? En wat doet dat met ons? In Podcast De Dag een verzameling van de spaarzame wetenschappelijke onderzoeken naar geuren in de lente.

Zo vertelt geurhistoricus Caro Verbeek dat de geur van de lente niet altijd dezelfde is geweest. Vroeger stonk Amsterdam vooral, door de vieze grachten. Door het planten van bomen ruikt de stad tegenwoordig heel anders als het voorjaar zich aandient.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1823 - Antisemitisme bij de Maccabi-rellen, het oordeel van de rechter

Wed, 19 Mar 2025 14:52:00 +0100

Cenk D. staat terecht voor de Ajax-Maccabi rellen. Niet omdat hij heeft meegevochten op straat, maar vanwege de berichten en antisemitische memes die hij verstuurde in een grote app-groep die nacht. Vandaag hoorde hij zijn vonnis.

Willem Nijkerk is hoofd van het Landelijk Expertisecentrum Discriminatie van het Openbaar Ministerie. Hij beoordeelt of uitspraken of publicaties discriminerend zijn. In de podcast vertelt hij wat je wél en wat je niet mag zeggen, en waarom.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1822 - De 'bromance' tussen Trump en Poetin

Tue, 18 Mar 2025 13:59:00 +0100

De Amerikaanse en Russische president trekken zichtbaar naar elkaar toe op het wereldtoneel. Vandaag bellen ze over het einde van de oorlog in Oekraïne. Maar wat willen ze verder van elkaar? Wat levert hun 'bromance' de VS en Rusland op?

Trump en Poetin bellen vandaag met elkaar over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne, nadat de afgelopen tijd met name vanuit Amerika fors is geïnvesteerd in de verhoudingen met Rusland. Maar de banden tussen Trump en Poetin gaan veel verder terug; tot vóór het eerste presidentschap van Trump.

Amerikadeskundige van de Groene Amsterdammer, en oud-correspondent in de VS, Casper Thomas verdiept zich al jaren in de band tussen Trump en Poetin. Hij vertelt wat er bekend is over hun onderlinge contacten, wat niet, en over hoe ze ideologisch naar elkaar toe getrokken zijn.

Rusland-kenner Hubert Smeets belicht de verhouding vanuit het perspectief van Rusland. Wat vindt Poetin van Trump en zal hij bereid zijn om een stapje terug te doen in de relatie met China - iets wat Trump graag zou zien?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Anouk Kantelberg

#1821 - Reservisten, de parttimers van Defensie

Mon, 17 Mar 2025 12:24:00 +0100

Terwijl Defensie worstelt met personeelstekorten, moeten reservisten een steeds grotere rol gaan spelen. Gaat dat lukken en wat kan de reservist bijdragen? In deze aflevering spreken we met Peter Wijninga, defensiespecialist bij het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de haalbaarheid van de groeiplannen van Defensie. Daarnaast delen reservisten Koen Dolron (27) en Leroy Fisscher (28) hun persoonlijke ervaringen: waarom kozen zij voor dit pad, hoe combineren ze het met hun burgerbaan en wat verwachten zij van de toekomst?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Jeroen de Jager

Redactie: Lisa Konings

#1820 - Leuker lezen zonder leeslijst

Fri, 14 Mar 2025 12:00:00 +0100

Het is boekenweek, die ene week in maart waarin het Nederlandse leesboek wordt gepromoot. Dit jaar alweer voor de 90e keer. Er is in de loop der jaren een hoop veranderd in ons leesgedrag. Maar wat al heel vaak is vastgesteld, is dat veel jongeren moeilijk aan het lezen te krijgen zijn. Sommigen komen niet verder dan de boeken die ze verplicht moeten lezen op de leeslijst van de middelbare school.

Daarom is presentator Mattijs van de Wiel vandaag op het Coornhert Gymnasium in Gouda. Om te horen hoe die boekenlijst eruit ziet anno 2025 en hoe het wél kan lukken om jongeren aan het lezen te krijgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Anouk Kantelberg

#1819 - Een week voor de Russische tv

Thu, 13 Mar 2025 15:09:00 +0100

In nieuwsuitzendingen en talkshows hier wordt dagelijks gepraat over de onderhandelingen voor een wapenstilstand in Oekraine. Onderhandelaars van de VS zouden in Moskou met Poetin gaan praten, want de bal ligt bij het Kremlin. Oekraine en Amerika zijn er namelijk al uit. Maar dat is niet waar het nu in de Russische media over gaat. Daar nog steeds een en al beeld van de oorlog.

Ruslandkenner Helga Salemon keek voor Podcast De Dag een week naar de Russische tv. Wat viel haar op? De oorlogstaal is nog lang niet voorbij in de propaganda. Maar de programma’s worstelen met hun blik op Trump nu de Amerikaanse president de ene keer richting het Kremlin leunt en de andere keer de Oekraïense president Zelensky openlijk steunt. Al het oorlogsbeeld is volgens Salemon een teken hoe Poetin kijkt naar de onderhandelingen: hij wil doorvechten.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Rosanne Sies

#1818 - Wat je moet weten over Eurobonds

Wed, 12 Mar 2025 14:21:00 +0100

Europa investeert de komende vier jaar 800 miljard euro extra in defensie, deels gefinancierd met Eurobonds. Een Kamermeerderheid stemde tegen dit defensieplan.

Nederland is in Europa 'de laatst overgebleven vrek' van de 'vrekkige landen' die zich traditioneel tegen gezamenlijke Europese leningen en met name tegen het gebruik van Eurobonds keren. En daar wordt in Brussel met enige verbazing naar gekeken, vertelt Europa-correspondent Kysia Hekster in deze podcast.

Maar wat zijn Eurobonds en waarom is er in Nederland zoveel verzet tegen?

Wim Boonstra is als econoom verbonden aan de Vrije Universiteit. In het verleden was hij hoofdeconoom van de Rabobank en hij wordt ook wel de 'uitvinder van de Eurobonds' genoemd. Hij publiceerde in 1989 als eerste over dit gemeenschappelijk Europees schuldpapier - en, zegt hij in de podcast, als hij eerlijk is, stoort hij zich aan de terugkerende discussie over dit onderwerp. Hij hoort politici veel argumenten gebruiken die helemaal niet kloppen. Tijd dus voor een lesje Eurobonds.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1817 - Nederlandse CO2 per boot naar Noorwegen, hoe dan?

Tue, 11 Mar 2025 13:47:00 +0100

Vanaf begin volgend jaar wordt voor het eerst op relatief grote schaal Nederlandse CO2 in de zeebodem bij Noorwegen gepompt en opgeslagen. Hoe werkt dat en helpt het tegen klimaatverandering?

Tussen Zeeland en Noorwegen gaan vanaf komend jaar iedere week twee schepen varen met aan boord containers vol Nederlandse CO2. De CO2 wordt hier afgevangen en gaat daar onder de grond. Verslaggever Thomas Spekschoor volgde het CO2-spoor naar Noorwegen en vertelt erover in de podcast.

De hoop is dat CO2-opslag in ieder geval tijdelijk kan leiden tot een vertraging van de opwarming van de aarde. 'Niemand is dolenthousiast over CO2-opslag, maar we zijn op een punt gekomen dat klimaatwetenschappers en beleidsmakers zeggen: dit is de enige oplossing die we nog kunnen aandragen om de Klimaatdoelen te halen.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Judith van de Hulsbeek

#1816 - Hoe het nieuws De Speld lijkt in te halen

Mon, 10 Mar 2025 14:30:00 +0100

De kranten, nieuwsapps en nieuwssites staan elke dag vol met berichten die heftig zijn, die onzeker maken en die soms absurd klinken. Het gaat van oorlog, noodpakketten tot nucleaire paraplu en uitspraken vol vraagtekens van de verse Amerikaanse president Donald Trump. Hoe maak je van al dat nieuws satire?

Podcast De Dag ging op bezoek bij de satirische website De Speld. Hoofdredacteur Jochem van den Berg vertelt dat deze crisistijd volop voer is voor satirici. Er is meer behoefte aan duiding en volgens van den Berg troost satire ook in onzekere tijden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie & verslaggeving: Anouk Kantelberg & Judith van de Hulsbeek

#1815 - Scrollen door de vrouwonvriendelijke 'manosphere'

Fri, 07 Mar 2025 14:10:00 +0100

Aan de vooravond van internationale vrouwendag een blik op de online wereld van jongens en mannen met sterke meningen over de positie van vrouwen.

Jongens die online gamen, YouTuben, Instagrammen of Tiktokken komen gemakkelijk in de zogenoemde 'manosphere' terecht. Een omgeving waar op subtiele en onsubtiele wijze vrouwonvriendelijke content verspreid wordt en mannen met elkaar praten over crypto, vrouwen, fit worden en snel rijk worden.

Andrew Tate is het bekendste voorbeeld, maar inmiddels zie je dit soort uitspraken op allerlei plekken opduiken - ook in Nederland. Influencers die zich richten op mannen en mannelijkheid bereiken daarnaast jongere groepen. De invloed ervan op het gedrag van jongeren wordt volgens docenten steeds meer zichtbaar.

Met Djoeke Ardon, expert gender gerelateerd geweld bij Movisie, en mediapedagoog Berber Broekstra scrollen we in de podcast door deze online wereld.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1814 - Wat Groenland aan Trumps aandacht heeft

Thu, 06 Mar 2025 14:15:00 +0100

De Amerikaanse president Trump beloofde opnieuw dat Groenland een deel van de VS zal worden, voor de nationale veiligheid van de Amerikanen. Tijdens een speech in het congres deze week zei hij dat het op de één of andere manier zal gebeuren. Het is de zoveelste keer dat Trump op Groenland aast. Maar de Groenlanders zelf azen op iets anders.

Dinsdag gaan 43.000 Groenlanders naar de stembus. Correspondent Rolien Creton reisde naar het land om te horen waar ze op hopen en vertelt daarover in Podcast De Dag. Nu is Groenland onderdeel van Denemarken. Dat inruilen voor de VS zien Groenlanders niet zitten. Ze willen graag onafhankelijk worden en hopen dat de wereldwijde aandacht die nu op het land staat ze daarbij kan helpen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1813 - De hotspots van de Europese wapenindustrie

Wed, 05 Mar 2025 14:19:00 +0100

Europese wapenproducenten profiteren van de enorme vraag naar wapens en de aangekondigde massa-investeringen. Maar lukt het wel om fors op te schalen?

De Europese defensie-industrie gaat het de komende jaren heel erg druk krijgen. De afhankelijkheid van Amerikaanse wapens moet zo snel mogelijk worden afgebouwd en daarom presenteerde Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen een 'herbewapeningsplan' ter waarde van 800 miljard euro.

De Europese wapenindustrie is grotendeels nationaal georganiseerd en kent een aantal hele grote, maar ook verschillende kleinere spelers. Allen zien hun beurswaardes de afgelopen tijd door het dak gaan. In deze podcast richten correspondenten Chiem Balduk, Heleen d'Haens en Rolien Creton de blik op drie hotspots: in Duitsland (Rheinmetall), Italië (Leonardo) en Zweden (Saab).

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Lisa Konings

#1812 - Afvallen met injecties, een revolutie

Tue, 04 Mar 2025 14:00:00 +0100

Medicijnen die mensen helpen met afvallen zorgen voor een kleine revolutie in de strijd tegen obesitas. Dokters en wetenschappers schrijven ze vaker voor, want - indien onder de juiste voorwaarden en begeleiding gebruikt - zijn ze zeer effectief.

Internist en hoogleraar Obesitas Liesbeth van Rossum aan het Erasmus MC spreekt vandaag, op Wereld Obesitas-dag, het Europarlement toe over deze chronische aandoening. Ze vertelt in de podcast waarom zij denkt dat de pillen en injecties die de laatste jaren populair zijn geworden volgens haar een goede aanvulling kunnen. Maar benadrukt ze: het is geen quick-fix en een bredere aanpak van obesitas blijft ook nodig.

Gebruiker Hanny Roskamp zweert bij haar afvalmedicijnen. Ze is twintig kilo afgevallen en voelt zich letterlijk en figuurlijk lichter. Ze beschrijft hoe de 'foodnoise' uit haar leven is verdwenen, waardoor ze niet meer de hele tijd aan eten denkt. 'Ik dacht: eindelijk rechtvaardigheid,' zegt ze over het moment dat ze realiseerde dat ook zij géén zin in méér eten kon hebben, 'eindelijk heb ik ook een keer de wind in de zeilen. Ik ben eindelijk normaal.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

#1811 - Wat moet Europa na dit weekend met Trump?

Mon, 03 Mar 2025 14:02:00 +0100

Opnieuw kwamen regeringsleiders uit Europa bij elkaar om de gevolgen van daden van de Amerikaanse president Trump te bespreken. Die kreeg vrijdag ruzie met de Oekraïense president Zelensky in het Witte Huis, waarop de Britse premier Starmer bevriende landen uitnodigde om te praten over hoe zij Oekraïne kunnen steunen en Europa veilig kunnen houden.

Correspondent Kysia Hekster was twee weken geleden ook al op de spoedtop in Parijs en reisde nu ook naar Londen voor de ingelaste top. Ze vertelt in podcast De Dag dat Europa met eigen plannen probeert om opnieuw aan tafel te komen bij vredesbesprekingen in de Oekraïne-oorlog. Europese landen beloven hun defensie-uitgaven flink te verhogen om zo aan de VS te laten zien: ook wij doen ons best. Maar de steun van de Amerikanen is en blijft hoognodig. En dus moet Europa, ondanks alle openlijke aanvallen vanuit Amerika, aardig blijven.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Anouk Kantelberg

#1810 - Nina Gantz over haar Oscar(nominatie)

Fri, 28 Feb 2025 13:01:00 +0100

In de podcast een uitgebreid gesprek met Nina Gantz over haar stop-motionanimatie Wander to Wonder waarmee ze komende zondag een Oscar kan winnen. In de podcast spreken we ook haar moeder Loes Luca.

Acht jaar lang werkte Nina Gantz aan de 12 minuten durende film Wander tot Wonder. De film vertelt het verhaal van een goeiige, oude, Britse presentator die met drie poppetjes in de jaren tachtig een tv-programma maakt. Hij overlijdt en de animatiefiguurtjes moeten zich vervolgens zelf zien te redden.

'Ze blijven maar doorgaan met die tv-show maken, terwijl er niemand meer kijkt,' legt Nina Gantz uit. Een idee dat ontstond na het overlijden van haar schoonvader, toen ze zag hoe iedereen anders reageerde op rouw.

Moeder en actrice Loes Luca is 'zo trots als een aap' op de film en de internationale erkenning - want Nina sleepte er al een Bafta mee in de wacht. Met de Oscarnominatie erbij 'is de buit al binnen.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en IJsbrand Terpstra

#1809 - Een Europees leger (zonder Amerika)

Thu, 27 Feb 2025 14:30:00 +0100

Van een enorm leger aan soldaten tot tanks en van vliegtuigen tot inlichtingen. Amerika is een enorme steunpilaar voor de Europese veiligheid. Maar nu de regering Trump de koers wijzigt en militair gezien de peilen richt op eigen land en China, discussieert Europa over de eigen verdediging. Moet er een Europees leger komen?

Hoogleraar militair-operationele wetenschappen aan de Nederlandse Defensie Academie Han Bouwmeester legt in Podcast De Dag uit waar het aan schort in Europa. Van soldaten aan een eventueel front tot de aansturing: om tot één verenigd leger te komen zal zeker tien jaar duren. Maar, zegt Bouwmeester, dit is het moment.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1808 - Amerika 'haakt af', Nederlandse kiezer schuift op

Wed, 26 Feb 2025 13:55:00 +0100

Veel Nederlanders maken zich zorgen over de veiligheid van Europa en Nederland als gevolg van het onvoorspelbare gedrag van president Trump.

Uit een representatief onderzoek onder bijna tweeduizend Nederlanders in opdracht van de NOS blijkt dat defensie voor Nederlandse kiezers een veel belangrijker thema is geworden én dat zij over dat thema anders zijn gaan denken. Meer mensen verlangen naar een sterker Europa en naar een Europees leger.

In deze podcast vertellen kiezers van de vier coalitiepartijen over hun zorgen omtrent de geopolitieke veranderingen en hoe Nederland daar wat hen betreft op moet reageren. Politiek verslaggever Lars Geerts ziet dat het voor de coalitiepartijen een zoektocht is om zich tot de nieuwe werkelijkheid te verhouden - met name voor de PVV. 'Geert Wilders is fan van Trump, maar zit in een klem op het moment dat Trump de arm om Poetin heen slaat.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

#1807 - Houden van de paus

Tue, 25 Feb 2025 14:36:00 +0100

Drie liefhebbers van paus Franciscus vertellen wat hij voor hen betekent.

Schrijver, zangeres en praktiserend katholiek Aafke Romeijn houdt van de paus, zegt ze in podcast De Dag. Net als miljoenen andere katholieken volgt zij de berichten over zijn ziekenhuisopname op de voet.

Ook journalist en Vaticaankenner van KRO-NCRV Stijn Fens en schrijfster Rosita Steenbeek ('buurvrouw' van de paus in Rome) doen dat. 'De updates worden steeds gedetailleerder,' zegt Fens. 'We krijgen nog net niet zijn zuurstofwaardes door.'

Alle drie hebben ze een bijzondere band met paus Franciscus. In deze podcast vertellen ze wat die band voor hen zo betekenisvol maakt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

#1806 - Het Duitsland van Friedrich Merz

Mon, 24 Feb 2025 14:50:00 +0100

Duitsland heeft gekozen: CDU/CSU van Friedrich Merz is de grootste geworden bij de verkiezingen dit weekend. Op twee AfD en op de derde plek de nu regerende SPD van bondskanselier Olaf Scholz. Wat betekent dit voor de koers van de oosterburen nu Merz hoogstwaarschijnlijk de nieuwe bondskanselier wordt.

Politiek journalist bij de ARD Anke Plättner schetst hoe de Duitse politiek ervoor staat na zondag. En schetst een profiel van de man die al z'n hele leven droomt van dit ambt. Hij probeerde het meerdere keren maar nu hij 69 is, mag hij eindelijk het land leiden. Merz trok zijn partij, het CDU, naar rechts en staat bekend als conservatiever dan Merkel. En dat is niet het enige verschil met de oud-bondskanselier.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1805 - Elles van Gelder in gesprek met rebellen in Congo

Fri, 21 Feb 2025 13:59:00 +0100

In de Democratische Republiek Congo maakt de rebellengroep M23 een opvallend snelle en zeer bloedige opmars.

Correspondent Elles van Gelder reisde er naartoe en sprak onder andere met de politiek leider van de rebellenbeweging, die net als zoveel andere machthebbers in het verleden het oog hebben laten vallen op de kostbare grondstoffen in de regio. En ondertussen dood en verderf zaaien.

Maar, benadrukt Elles, er speelt veel meer. En nu de ogen van de wereld gericht zijn op andere oorlogen en geopolitieke conflicten ziet M23, met steun van Rwanda, kans om zijn slag te slaan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1804 - Wat als je studie verdwijnt?

Thu, 20 Feb 2025 12:49:00 +0100

Door bezuinigingen in het hoger onderwijs dreigen studies te verdwijnen. Het Keltisch of Koreaans, maar ook de studie aardwetenschappen gaan op de schop. Vandaag demonstreren studenten en personeel bij de VU in Amsterdam. In deze aflevering spreken we met Niek van der Hoek, masterstudent aan de VU. Hij vertelt hoe de bezuinigingen de kennis van bijvoorbeeld klimaatonderzoek en energietransitie bedreigen.

En Frits van Oostrom, emeritus hoogleraar, schetst een historisch perspectief. Hij vertelt hoe het schrappen van studies blijvende gevolgen heeft gehad voor de maatschappij en betwist de nadruk op een puur kosten/batenanalyse bij onderwijsbeleid.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Jeroen de Jager

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1803 - Saskia Belleman over 15 jaar rechtbankverslag

Wed, 19 Feb 2025 12:58:00 +0100

Voor de podcast selecteerde Belleman drie rechtszaken die de afgelopen 15 jaar het meeste indruk op haar maakte. Ze vertelt hoe ze de rechtsspraak in Nederland zag veranderen en waarom ze grote processen zoals het Marengo-proces eigenlijk niet interessant vindt, en de vele andere zaken die relatief weinig aandacht krijgen juist wel.

De bekendste rechtbankverslaggever van Nederland krijgt deze week maar liefst twee prestigieuze prijzen: vandaag de Machiavelliprijs voor opmerkelijke prestaties op het gebied van publieke communicatie en morgen die van Journalist van het jaar 2024, voor haar rechtbankverslag en haar podcast Zij is van mij over femicide in Nederland.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

X-berichten voorgelezen door Catrien Straatman

#1802 - Zelensky's troef: kritieke grondstoffen

Tue, 18 Feb 2025 13:56:00 +0100

In Saoedi-Arabië beginnen de onderhandelingen tussen Amerika en Rusland over een mogelijk bestand in de Oekraïne-oorlog. Vooralsnog niet aan tafel: president Zelensky. Een troef heeft hij nog wel, namelijk een goudmijn aan kritieke grondstoffen die in de Oekraïense bodem liggen. Zowel de VS, Rusland als de EU willen aanspraak op deze grondstoffen maken.

Amrish Ritoe is onafhankelijk adviseur kritieke grondstoffen, onder meer verbonden aan het The Hague Centre for Strategic Studies. Hij buigt zich in deze podcast minutieus over de grondstoffenkaart van Oekraïne en legt uit wat er waar ligt en wat er voor nodig is om het uit de grond te halen zodat de gigantische potentie benaut kan worden. Dit is, zegt hij, een enorme kans voor Oekraïne én voor Europa, want Oekraïne heeft veel kennis, kunde en ervaring in huis die we elders in Europa niet meer hebben. 'Maar het begint bij vrede en veiligheid.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1801 - Crisis in Europa

Mon, 17 Feb 2025 13:58:00 +0100

Europa moet zelf voor z'n eigen verdediging zorgen, staat buitenspel bij de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne en Europa is een gevaar voor zichzelf. Vanuit de VS klinken al een week flinke aanvallen op Europa, met de veiligheidsconferentie in München tot voorlopig toppunt. Europese regeringsleiders reizen direct door van München naar Parijs voor een ingelaste crisistop.

Volgens correspondent Kysia Hekster is de Amerikaanse aanval als een bliksem ingeslagen. Terwijl Commissievoorzitter Ursula von der Leyen nog grootse nooit eerder vertoonde plannen aankondigde dit weekend om de Europese defensie flink op te krikken, is de afdronk van de top toch vooral crisis. Europa is bang voor een wereldorde waarin de VS en Rusland onderling de dienst gaan uitmaken. En daarom probeert Europa terug te knokken. Hoe maken ze nog indruk?

Aanvulling: de voorzitter van de veiligheidsconferentie in München laat een dag later weten dat hij emotioneel was omdat hij afscheid nam.

Reageren: mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1800 - Spelen aanslagen AfD in de kaart?

Fri, 14 Feb 2025 14:50:00 +0100

In München reed gisterochtend een 24-jarige Afghaanse man opzettelijk met zijn auto in op een menigte. Het is de vijfde keer in een jaar tijd dat iemand met een migratieachtergrond slachtoffers maakt en dat is iets wat zo kort voor de verkiezingen in Duitsland het debat over migratie en veiligheid verder verhit, vertelt correspondent Charlotte Waaijers in deze podcast. Met name CDU, grootste in de peilingen, en de AfD, die als tweede grootste partij wordt gepeild, strijden om de zwevende kiezer die hardere maatregelen verlangt.

Historicus Hanco Jürgens van het Duitsland Instituut zoomt verder in op de AFD en schetst een partij met verschillende gezichten. Reden dat andere partijen nog altijd zeggen dat ze niet met de partij van Alice Weidel willen samenwerken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

#1799 - Opgelicht worden door moderne slaven aan de Thaise grens

Thu, 13 Feb 2025 14:29:00 +0100

Langs de grenzen van Thailand, Cambodja, Laos en Myanmar verrijzen de laatste jaren talloze scamcentra. Zo'n 300.000 mensen zouden vanuit daar over de hele wereld slachtoffers maken. In 5 jaar tijd is minstens 75 miljard dollar verdiend met online oplichting. Ook in Nederland gebeurt dat steeds vaker. Vooral pig-butchering scams zijn populair: iemand wordt net zo lang bewerkt tot hij of zij uiteindelijk heel veel geld stort.

In Podcast De Dag het verhaal van één van die slachtoffers, Mark. Hij vertelt anoniem hoe hij dacht met een leuke vrouw te appen, maar op den duur ruim 100.000 euro verloor. Correspondent Mustafa Marghadi reisde naar één van die plekken waar scamcentra staan om het verhaal van de oplichters te vertellen. Zij die slachtoffers maken, blijken ook slachtoffer te zijn van mishandeling en mensenhandel. Wat kan hier aan gedaan worden?

Met speciale dank aan Mark voor het vertellen van zijn verhaal.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1798 - De Duitse (on)tevreden kiezer aan het woord

Wed, 12 Feb 2025 12:24:00 +0100

Correspondent Chiem Balduk reisde door heel Duitsland om in gesprek te gaan met Duitse kiezers. Aan de hand van vijf kiezersportretten vertelt hij in de podcast welke onderwerpen er spelen, wat de stem van kiezers bepaalt en waarom de verkiezingen van 23 februari zo spannend zijn.

Wat opvalt is dat veel Duitsers ontevreden en erg zoekend zijn, vertelt Chiem. 'De behoefte aan verandering is groot, maar dan vooral om te kunnen behouden wat Duitsland heeft.' Mensen willen 'nicht weiter so', maar ook 'keine Experimente'. Dit leidt tot onzekerheid, óók over hoe de uitslag van de verkiezingen er straks uit zal zien.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Reportages: Chiem Balduk

#1797 - Kan Europa nog meekomen in AI-race?

Tue, 11 Feb 2025 14:45:00 +0100

Elon Musk wil OpenAI kopen, het bedrijf achter tekstgenerator ChatGPT. En de EU gaat 200 miljard euro in kunstmatige intelligentie investeren. De 'AI-race' is in volle gang, maar is die race wel verstandig?

In Parijs zijn grote tech-bazen, wetenschappers en een keur aan presidenten en vice-presidenten bij elkaar gekomen voor een AI-top. Drijvende kracht achter de top is de Franse president Macron die vindt dat Europa moet 'investeren, investeren, investeren' om de eigen AI-positie te versterken en niet vermorzeld te worden tussen de AI-supermachten Amerika en China. Maar kán en moet Europa wel mee willen doen in die felle strijd om AI-dominantie?

'AI is een geopolitieke troefkaart geworden,' zegt Cynthia Liem, universitair hoofddocent intelligente systemen aan de TU Delft, in deze podcast. Ze schetst wat in Europa de mogelijkheden en beperkingen zijn van het ontwikkelen van een 'ethische' AI-sector waar ook rekening wordt gehouden met het rechtmatig gebruik van data en bijvoorbeeld de gigantische hoeveelheid energie die nodig is voor de rekenkracht van computers.

Saskia Lensink, onderzoeker bij TNO, is op de top in Parijs en werkt aan de ontwikkeling van een soort Nederlandse ChatGPT: GPT-NL. Hoe zou dat als alternatief kunnen dienen voor de Chinese en Amerikaanse diensten?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lisa Konings

#1796 - Lezen in het advies over Fabers asielwetten

Mon, 10 Feb 2025 14:30:00 +0100

De Raad van State is negatief over de asielwetten van minister Faber. Met die plannen wil het kabinet naar eigen zeggen "het strengste asielbeleid ooit" invoeren. Maar volgens het adviesorgaan is niet duidelijk gemaakt dat die plannen gaan bijdragen aan het beperken van de instroom van asielzoekers. En zijn de gevolgen volgens de adviseurs een extra belasting op de Immigratie-en Naturalisatiedienst en de rechtspraak.

Wat staat er precies in de adviezen van deze twee wetsvoorstellen? Viola Bex-Reimert is universitair hoofddocent vreemdelingenrecht aan de Universiteit Utrecht en las het advies direct na publicatie door. In Podcast De Dag neemt ze de hoofdpunten door. Politiek verslaggever Nynke de Zoeten geeft tot slot een korte reactie vanuit Den Haag. De coalitiepartijen willen door met de asielplannen, ondanks de kritiek van de Raad van State.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Met dank aan Casper Meijer voor het inlezen van het advies van de Raad van State.

#1795 - In het spoor van Bolle Jos

Fri, 07 Feb 2025 14:05:00 +0100

Voor de tweede keer in korte tijd is er een video opgedoken waarop de meest gezochte drugscrimineel van Nederland, Jos L. alias Bolle Jos, te zien is in de aanwezigheid van de president van Sierra Leone.

Misdaadjournalist Yelle Tieleman van het AD onthulde samen met collega's anderhalve week geleden al dat hij ook op nieuwjaarsdag gespot is in de buurt van de president. Sindsdien is er in Sierra Leone een klopjacht gaande. Of niet?

In deze podcast loopt in deze podcast de sporen van Bolle Jos na en vertelt wat hij hoort van zijn bronnen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1794 - Het leven van de wolf in Nederland

Thu, 06 Feb 2025 14:00:00 +0100

De provinciale staten van Gelderland debatteerden gister opnieuw over de wolf. Voor de deur van het provinciehuis een paar honderd boze burgers en boeren: ze eisen meer actie tegen de wolf. Maar de politiek is aan nationale en internationale regels gebonden, terwijl ze in meerderheid voor het afschieten van probleemwolven zijn.

In Podcast De Dag richten we de blik op het leven van de wolf in ons land. Hoe verloopt het leven voor die dieren in Nederland? Ecoloog Erwin van Maanen doet al 25 jaar onderzoek naar de wolf in buitenland en inmiddels binnenland. Volgens van Maanen kan de wolf zelf weleens een grotere vijand worden van de roedels, dan het jachtgeweer.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1793 - Volgt Trump een draaiboek, en zo ja: wat is zijn plan?

Wed, 05 Feb 2025 14:38:00 +0100

Een nieuwe dag, een nieuw groot en ontwrichtend plan van de Amerikaanse president Trump. Vandaag zei hij tot ontsteltenis van velen dat er een nieuwe plek buiten Gaza gebouwd moet worden voor Palestijnen en dat hij wil dat de VS eigenaar wordt van de Gazastrook.

In twee weken tijd heeft Trump al meer dan 300 decreten, uitvoerende bevelen, andere maatregelen en plannen gelanceerd met gevolgen voor binnen- en buitenland. In eigen land zijn Trump en zijn rechterhand Elon Musk bezig om in een ongekend tempo het Amerikaanse overheidsapparaat af te breken en te hervormen.

Met de vele honderden plannen die nu over Amerika en de wereld worden uitgestort, dringt de vraag zich op: wat is hier de bedoeling van? Is er een groter plan, een draaiboek, en zo ja: hoe ziet dat eruit?

Critici wijzen erop dat Trump het draaiboek van zijn voormalig strategisch adviseur Steve Bannon lijkt uit te voeren. Hij geloofde in wat hij noemt 'flooding the zone': zoveel nieuws over de media uitstorten dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Maar welk bos zien we dan niet?

In deze podcast vertelt jurist en Amerika-deskundige Kenneth Manusama hoe veel van wat er nu gebeurt al te lezen was in het zogeheten 'project 2025', hoe het drastisch verkleinen en hervormen van de overheid Trump zelf meer macht geeft.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1792 - Een Belgische premier die niet van België houdt

Tue, 04 Feb 2025 13:58:00 +0100

Bart de Wever, de man die streeft naar een onafhankelijk Vlaanderen en België wil afschaffen, is premier van België. Daar ziet hij zelf ook de ironie van in, zegt hij. Maar wat vinden de Walen?

In deze podcast schetsen twee Waalse journalistieke zwaargewichten, Christophe Deborsu en Béatrice Delvaux, hoe werkelijkheid is geworden wat tien jaar geleden nog ondenkbaar was: een Vlaamse nationalist als premier. 'Het is alsof de Franse president een onafhankelijkheidsstrijder zou zijn van Corsicaanse afkomst,' zegt Deborsu. 'Surrealistisch is in België het nieuwe normaal,' aldus Delvaux.

Bart de Wever is al 25 jaar een van de invloedrijkste politici van België en sinds 2010 in peilingen ook steevast de populairste. Hij wordt door vriend én vijand geroemd om zijn pragmatisme en humor. Zijn partij is voor Vlaamse onafhankelijkheid en dus voor afsplitsing van Wallonië. Ooit was dat een belangrijk punt voor De Wever, die de Walen ook regelmatig tegen zich in het harnas joeg. Toch is hij nu mede door hún steun premier geworden. Hoe kan dat?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1791 - Op reis door het nieuwe Syrië

Mon, 03 Feb 2025 13:35:00 +0100

Correspondent Daisy Mohr reisde een weeklang door Syrië. Ze zag met eigen ogen hoe het land verandert, nu het regime van Assad is gevallen en HTS de macht over heeft genomen. In podcast De Dag vertelt ze over haar reis.

Zo zag Mohr in Idlib hoe HTS-gebied er al jaren uitziet. Glimmende winkelcentra en gesluierde vrouwen. Een groot contrast met de verwoesting in andere delen van Syrië. De Syriërs hebben veel meegemaakt, vertellen ze aan Daisy, maar laten ook enorme veerkracht zien volgens haar.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1790 - Het slimme duo Philip Freriks en Maarten van Rossem

Fri, 31 Jan 2025 14:18:00 +0100

Oud-winnaars van De slimste mens Angela de Jong en Astrid Kersseboom vertellen in de podcast over hun deelname aan het programma en hun liefde voor het 'gouden duo' Philip Freriks en Maarten van Rossem.

Na 25 seizoenen en 12,5 jaar zit het er bij De slimste mens na de finale van vanavond op voor presentator Philip Freriks en eenmansjury Maarten van Rossem. Onder hun vleugels groeide het programma uit tot een kijkcijferkanon. Wat is hun geheim en hoe zijn ze achter de schermen?

Oud-winnaar en tv-criticus Angela de Jong vertelt in de podcast wat De slimste mens volgens haar zo'n sterke formule maakt en waarom juist Philip Freriks en Maarten van Rossem de kennisquiz naar een hoger plan hebben weten te trekken. En wat weet zij eigenlijk van ... De slimste mens?

Ook NOS-presentator Astrid Kersseboom won een editie van De slimste mens. 'Maarten van Rossem is achter de schermen dezelfde Maarten van Rossem als op de televisie,' vertelt ze. Duidelijk is dat hij moeilijk te vervangen zal zijn. Maar wat weet zij van ... Maarten van Rossems opvolger?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1789 - Ayahuasca-thee, een goed idee?

Thu, 30 Jan 2025 13:45:00 +0100

In de rechtbank in Den Bosch staan drie verdachten terecht in de Eerselse ayahuasca-zaak. Na een healingsessie met ayahuasca-thee komt een Hongaarse man om het leven. Het OM ziet geen direct verband met zijn dood, maar vervolgt de Spanjaard, Mexicaan en Italiaan nu wel voor het bezitten van ayahuasca. Het is opnieuw een incident met de hallucinerende thee die het nieuws haalt. Eerder kwam iemand om het leven na zo'n sessie in het Zeeuwse IJzendijke. DMT, dat in ayahuasca zit, is verboden.

En toch worden die ayahuasca-sessies al jaren gehouden en een kleine procent van de Nederlanders heeft weleens aan zo'n sessie meegedaan. Het roept de vraag op: wat gebeurt er tijdens die sessies? Wat doet het met mensen en wat zegt de wetenschap daarover? En wat zijn de risico's en gevaren, wat is daarover bekend?

In podcast de Dag beantwoorden sjamaan Joop van der Hagen en neurowetenschapper Michiel van Elk die vragen. Volgens van der Hagen staat volgens zijn deelnemers een ayahuasca-sessie gelijk aan een jaar therapie. Van Elk bevestigt de positieve ervaringen die rondgaan, ook al is er geen hard bewijs voor. Voor mensen met psychische problemen kan ayahuasca geen fijne ervaring zijn, dus het is niet zonder risico's.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lisa Konings

#1788 - Valt de Duitse Brandmauer?

Wed, 29 Jan 2025 14:54:00 +0100

Een reeks aanvallen en aanslagen versterken in aanloop naar de verkiezingen in Duitsland het gevoel van onveiligheid. Migratie en asiel zijn hét verkiezingsthema geworden.

Vandaag kan een cruciale dag in de Duitse politieke geschiedenis worden. Oppositieleider Merz (CDU/CSU) brengt een pakket vergaande asielmaatregelen in de Bondsdag. Om een meerderheid achter zijn plannen te krijgen, heeft Merz het AfD nodig. Tot nu toe werd samenwerking met de radicaal-rechtse partij consequent afgewezen. Deze 'Brandmauer' in de Bondsdag lijkt nu, voor het eerst, afgebroken te worden.

Correspondent Chiem Balduk zet in deze podcast uiteen hoe verschillende steekpartijen en aanslagen het afgelopen jaar in Duitsland hebben geleid tot hard debat over migratie en asiel. Merz kiest er nu volgens hem welbewust voor om nog vóór de verkiezingen een omstreden asielpakket naar de Bondsdag te brengen. Daarmee neemt hij volgens critici een groot politiek risico, omdat hij zo 'lucht geeft' aan wat wordt gezien als het smeulende vuur van de AfD.

Wat Merz betreft, hoeft de brandmuur niet afgebroken te worden. Daarvoor legt hij de bal bij de SPD en de Groenen: als zij voor stemmen, is de steun van AfD niet nodig. De Groenen spreken van chantage.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1787 - Terug naar Noord-Gaza

Tue, 28 Jan 2025 14:05:00 +0100

Een eindeloze stoet van honderdduizenden Gazanen is deze dagen op weg naar huis, nu Israël de blokkade naar het Noorden heeft opgeheven. Met karren, vrachtwagens of zwaarbepakte auto's, maar de meesten lopend, rennend, soms zingend. Want de vreugde is groot. Eindelijk kunnen ze terug naar hun huis, of wat daar van over is. Maar hoe kun je blij zijn in de wetenschap dat je vooral puin zal aantreffen?

Unicef-hulpverlener Roos Bollen stuurde deze podcast vanuit Gaza de afgelopen tijd audioberichten op en schetst daarin de verwoesting die zij daar om zich heen ziet. Er staat volgens haar in heel Gaza bijna niets meer overeind, naar schatting is 90 tot 95% van de gebouwen verwoest. Dat mensen nu in het puin gaan graven naar bezittingen, of te midden van de puinhopen kamp opslaan is levensgevaarlijk.

Landendirecteur van CARE Jolien Veldwijk is het daar mee eens. Zij vertelt wat zij hoort van de 60 lokale hulpverleners die zij in Gaza aanstuurt. Een groot deel van hen kan zelf ook weer voor het eerst naar huis. Deze terugkeer van honderdduizenden mensen naar een totaal verwoest gebied dat 15 maanden zo goed als afgesloten is geweest, brengt grote humanitaire risico's met zich mee, zegt ze. Toch snapt iedereen die daar is dat er geen andere optie is en ook dat ondanks alle zorgen de opluchting groot is.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en IJsbrand Terpstra

#1786 - Het gevaar van de Erasmusschutter ingeschat

Mon, 27 Jan 2025 15:01:00 +0100

Erasmusschutter Fouad L. noemt het vermoorden van z'n buurvrouw, haar dochter van 14 en zijn docent "het uitvoeren van een recept". Op 23 september 2023 pleegt L. die drie moorden, hij sticht brand in het Erasmus MC en zorgt voor paniek in Rotterdam. De inhoudelijke behandeling van de rechtszaak tegen hem ging vandaag van start.

Al voor het zo gruwelijk misging, waren er signalen dat het met L. niet goed ging. Hij mishandelde bijvoorbeeld dieren, vertelt verslaggever Mattijs van der Wiel in podcast de Dag. Al die signalen leidden ertoe dat het OM de Erasmus universiteit opriep L. geen diploma te geven. Dat blijkt voor L. de druppel, laat hij vandaag in de rechtszaal weten.

Hoe worden die risico's ingeschat door hulpverleners? Bauke Koekkoek is crisisdienstverpleegkundige, lector aan de politieacademie en lector onbegrepen gedrag aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen en weet wat de variabelen zijn waaraan mensen worden getoetst.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - Trumps gouden tijdperk

Sat, 25 Jan 2025 06:00:00 +0100

Het is zover. Trump is beëdigd als 47e president van de Verenigde Staten. Daarom een extra lange, laatste, aflevering. Want het voelt alsof er al 4 jaar verstreken zijn in een week.

Rudy zit in Colorado om verslag te doen van de eerste contouren van het Trump-beleid. Marieke zit tussen de dozen, want heeft haar laatste werkweek erop zitten in het land. Het gouden tijdperk zoals Trump heeft beloofd gaat zij dus niet meer meemaken. Sjoerd, Rudy en Ryan gelukkig wel.

Presentatie: Sjoerd den Daas en Ryan Hermelijn

Redactie en Montage: Anna van Poucke en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1785 - Spionage en sabotage op zee

Fri, 24 Jan 2025 14:26:00 +0100

De strijd tussen Rusland en het Westen op zee intensiveert op de Noordzee en de Oostzee. Wat voeren de Russen uit?

De alarmbellen gingen deze week af toen voor de tweede keer in korte tijd een Russisch spionageschip door de Noordzee voer. Het schip, de Yantar, bevond zich in de zogenoemde exclusieve economische zone waar de bodem vol ligt met kritieke infrastructuur, zoals 10.000 kilometer aan stroom- en datakabels en pijpleidingen. Na verschillende sabotage-acties in de Oostzee is iedereen extra alert. Wat zoeken de Russen daar?

Marine-journalist Jaime Karremann volgt al jaren op de voet wat er allemaal in de Noordzee voorbij komt varen en schrijft daarover op zijn website marineschepen.nl. Hij vertelt in de podcast hoe hij de Yantar al eerder op de radar had en wat hij nog meer merkt van Russische activiteiten in onze wateren.

De activiteiten van de Yantar worden gezien als een voorbeeld van de groeiende Russische agressie op zee. Op de Oostzee is deze week daarom een Navo-operatie van start gegaan waarbij meer gepatrouilleerd wordt en de confrontatie met Russische schepen wordt aan gegaan. En zo ontwikkelt de Oostzee zich volgens deskundigen tot een frontlinie.

Ben Bekkering is viceadmiraal buiten dienst bij de Koninklijke Marine en patrouilleerde in het verleden zelf ook op de Oostzee en de Noordzee. Tegenwoordig is hij als deskundige verbonden aan Instituut Clingendael. Hij legt uit wat nou juist de zee voor Rusland zo geschikt maakt om in het grijze gebied tussen oorlog en vrede te opereren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1784 - Waar Mexico de grens trekt voor Trump

Thu, 23 Jan 2025 14:46:00 +0100

Mexico zet zich schrap voor de komende vier jaar. Nu Donald Trump president van buurland de VS is, komt er heel wat op het land af. Trump doet beloftes als deportaties van illegale migranten richting Mexico en invoerheffingen op spullen uit Mexico. Hoe bereidt het buurland zich daarop voor?

Correspondent Boris van der Spek reisde naar de grens met de VS om te kijken hoe het nu is met immigranten die hun Amerikaanse droom willen verwezenlijken. Ze kunnen per direct de grens niet meer over. De immigratie terugdringen is de nummer 1 prioriteit van Trump. En als dat lukt, verandert Mexico van doorreisland naar eindbestemming. Met nieuwe uitdagingen voor de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum. Maar zij houdt het hoofd koel, zegt ze.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1783 - Herstellen van een eetstoornis op Tiktok

Wed, 22 Jan 2025 15:02:00 +0100

Toen Marie leed aan een eetstoornis, zocht ze vooral online naar informatie. Soms ging ze op zoek naar informatie die haar aanzette om meer af te vallen, en soms zocht ze juist naar informatie om van haar ziekte af te komen.

Op Tiktok en andere platforms zijn zogenoemde recovery video's populair. In die video's proberen ervaringsdeskundigen anderen te helpen in hun herstel van een eetstoornis. Marie maakt dit soort video's, nu ze zelf beter is, ook. Maar zeggen deskundigen in een onderzoek van NOS Stories: deze video's doen meer kwaad dan goed.

Annemarie van Bellegem is één van die deskundigen. Zij is kinderarts van het Amsterdam UMC en gespecialiseerd in eetstoornissen. In de podcast legt ze uit hoe verraderlijk 'triggerende content' kan zijn en wat de gevolgen zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1782 - Hoe de stikstofcrisis nóg erger kon

Tue, 21 Jan 2025 13:56:00 +0100

De stikstofcrisis is terug van eigenlijk nooit weggeweest. Aanleiding zijn twee uitspraken van de Raad van State in december en morgen dreigt een grote rechtszaak van Greenpeace tegen de Staat de problemen van het kabinet zo mogelijk nóg groter te maken.

Het kabinet werd daags voor het kerstreces geconfronteerd met twee uitspraken van de Raad van State die verstrekkende gevolgen hebben voor het stikstofdossier. Kort gezegd is er nog minder mogelijk dan al werd gedacht en krijgt eigenlijk iedereen met de gevolgen te maken. Mogelijk komt daar morgen zelfs nog een schep bovenop als de rechter uitspraak doet in een zaak die Greenpeace heeft aangespannen tegen de Staat.

In de podcast legt politiek verslaggever Lars Geerts uit wat er aan de hand is en waarom premier Schoof hier wakker van ligt. Het leidt tot hernieuwde frictie in het kabinet op het landbouwdossier en zo langzamerhand dreigt het stikstofprobleem zodanig vast te lopen dat harder ingrijpen ten koste van met name boeren dichterbij komt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en IJsbrand Terpstra

#1781 - The Golden Age of Trumpism

Mon, 20 Jan 2025 06:52:00 +0100

In een ijskoud Washington wordt Donald Trump vandaag beëdigd als 47ste president van de Verenigde Staten. Tienduizenden aanhangers zijn vanuit het hele land naar de hoofdstad gereisd om daar bij te zijn. Ze noemen wat nu komen gaat een ‘gouden tijd’.

De eerste werkdag van Trump in het Witte Huis is de laatste werkdag van Marieke de Vries als NOS-correspondent in Washington. Zes jaar lang zag ze hoe het land verder verdeeld raakte, hoe de trauma’s van corona bleven doorwerken, en hoe Trump alles beheerste. Ook toen Biden president was.

Mattijs van de Wiel spreekt met haar bij het Capitool in Washington. Samen zoeken ze de Trumpfans op, en de demonstranten, die óók naar de hoofdstad zijn gekomen.

Amerika Kiest - Washington in de steigers

Sat, 18 Jan 2025 06:00:00 +0100

Het aftellen naar maandag is begonnen. De officiële beëdiging van Donald Trump als de 47e president van de Verenigde Staten. De steigers staan tegen het Capitool aan voor de ceremonie, maar ook het land staat in de steigers. Het Witte Huis gaat verbouwd worden en daarmee ook het beleid.

Daarom probeerde Joe Biden deze week in een afscheidstoespraak nog even een paar successen te claimen. 'De zaadjes zijn geplant', zei Biden, maar Trump zal die zaadjes graag willen omschoffelen.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1780 - Bye bye Biden

Fri, 17 Jan 2025 14:06:00 +0100

Joe Biden heeft zijn laatste toespraak als president van Amerika gehouden. Maandag draagt hij de macht over aan zijn opvolger en komt er een einde aan een politieke carrière die ruim een halve eeuw omvat. Welke stempel heeft Joe Biden in al die jaren op de VS gedrukt en waar zal hij vooral om herinnerd worden?

Journalist en Amerikadeskundige Carol Rock neemt in deze podcast alvast een voorschot op de geschiedschrijvers die vanaf maandag hun pen in de inkt kunnen steken. Ze blikt terug op Bidens jaren als president en de vele jaren dat hij senator was. Biden was volgens haar méér dan de president die ingeklemd zat tussen het rumoer van twee termijnen president Trump.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1779 - De Gazadeal van twee kanten

Thu, 16 Jan 2025 13:45:00 +0100

Israël en Hamas zijn tot een akkoord gekomen voor een staakt het vuren in de Gazastrook. In ruil voor het vrijlaten van gegijzelden, zal Israël zich in fases terugtrekken uit Gaza. Zondag gaat het akkoord in en tot die tijd blijft het onrustig is de verwachting van Arabist Leo Kwarten en oud-Israël correspondent Inez Polak.

Beiden laten hun licht schijnen op de afspraken: waar zitten de moeilijkheden en wat gebruiken Hamas en Israël om de deal tot een overwinning te claimen? En wat betekent dit akkoord voor de toekomst van de Gazastrook? Volgens beiden groeit de internationale druk op Israël om een Palestijnse staat toe te staan. En die druk neemt toe ondermeer door de druk van de nieuwe president van de VS: Donald Trump.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies

#1778 - Als ze de tumor in je borst niet zien

Wed, 15 Jan 2025 14:18:00 +0100

1 op de 12 vrouwen boven de vijftig jaar heeft dicht borstklierweefsel. Zij hebben een veel grotere kans op borstkanker, terwijl juist bij hen tumoren slechter zichtbaar zijn. Waarom weten zij dat zelf niet?

Yael Norder doet, zoals vele vrouwen, sinds haar vijftigste mee aan het bevolkingsonderzoek. Haar borsten worden om de twee jaar gecontroleerd. Afgelopen zomer kreeg ze na haar derde onderzoek opnieuw te horen dat er niets aan de hand was. In de podcast vertelt ze hoe dat twee maanden later niet bleek te kloppen en ze de schrik van haar leven kreeg.

NOS-redacteur Merel Stikkelorum vertelt hoe de druk op dit dossier de afgelopen tijd is opgevoerd en hoe het UMC Utrecht een nieuw onderzoek is begonnen om borstkanker eerder op te sporen bij vrouwen met dicht borstklierweefsel. Toch is er vooralsnog niets veranderd. Vrouwen krijgen na hun mammografie niet te horen of ze tot de risicogroep behoren en er wordt ook geen aanvullende MRI-scan aangeboden. 'In Amerika is het voor artsen al wel verplicht om te melden of vrouwen dicht borstklierweefsel hebben.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1777 - MKZ: wel vaccins, niet inenten

Tue, 14 Jan 2025 14:07:00 +0100

Mond-en-klauwzeer bestaat in Nederland al heel lang. En een vaccin ertegen ook. Toch blijven er uitbraken ontstaan, met desastreuze gevolgen voor dieren én boeren. 'Uiteindelijk is het geld dat bepaalt.'

Dit weekend werd het zeer besmettelijke mond-en-klauwzeer vastgesteld bij waterbuffels in Duitsland, in een gebied waar ook veel Nederlandse boeren zitten. In Nederland zelf worden nu ook maatregelen genomen. Maar vaccins worden niet gebruikt.

Boer Jan Jelmer Dijkstra woont vlakbij de plek in Duitsland waar waterbuffels met MKZ zijn aangetroffen. Hij vertelt in de podcast hoe hij en ook andere Nederlandse boeren in de omgeving de adem inhouden. Allen hebben de crisis van 2001 vers in het geheugen. Toen werden honderdduizenden gezonde dieren uit voorzorg geruimd.

'Dat had toen niet gehoeven,' zegt vee-arts Peter Egberink die destijds in Friesland de eerste gevallen van MKZ in Friesland constateerde en verschillende boeren bijstond die hun bedrijf moesten ruimen. Hij is kritisch op het vaccinatie-beleid en legt uit welke financiële afwegingen daarbij meespelen.

Aanvulling: Het ministerie van landbouw laat in een reactie op de podcast weten dat er inmiddels wel een vaccin is waarmee achteraf te onderscheiden is of dieren zijn ingeënt tegen MKZ of dat ze de ziekte zelf hebben doorgemaakt. Meer informatie daarover is hier te vinden: https://www.woah.org/fileadmin/Home/eng/Media_Center/docs/pdf/Disease_cards/Q_A-FMD-EN.pdf

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1776 - Wat Oekraïners denken van de vredesplannen

Mon, 13 Jan 2025 13:48:00 +0100

Terwijl de luchtalarmen nog steeds klinken en de doden vallen, wordt op het wereldtoneel gesproken over vrede in Oekraïne. Als het aan de aankomend president van de VS ligt, Donald Trump, moet 2025 het jaar worden van die vrede.

Maar vrede is nog ver weg, vertelt Arno Klijbroek in podcast de Dag. Hij helpt soldaten door spullen in te zamelen en te brengen aan het front. Er komt veel te weinig binnen, de strijd is zwaarder dan ooit en toch denken de mensen die hij spreekt niet aan stoppen met vechten. Opgeven is volgens hem geen optie.

Journalist Michiel Driebergen reist heel regelmatig door Oekraïne en hoort de worsteling in het land. Drones die niet meer overvliegen en een pauze in het vechten voelt voor veel mensen aanlokkelijk. Maar het geloof dat een vredesdeal langdurige rust brengt is klein.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

Amerika Kiest - Carters kerk en Trumps grenzeloze ambitie

Sat, 11 Jan 2025 06:00:00 +0100

Amerika nam defintief afscheid van president Jimmy Carter. Marieke en Sjoerd stonden in de vrieskou buiten de kerk, maar op de eerste rij zaten vijf (voormalig) presidenten. Eén van hen trok de aandacht deze week flink naar zich toe: Donald Trump. Hij liet namelijk zijn expansiedrift richting de wereld zien. Groenland, Panama, Canada. Een van die drie zou als 51e staat niet misstaan.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie Lars Hulshof

#1775 - De pijn van het oorlogsarchief, een week later

Fri, 10 Jan 2025 15:10:00 +0100

Vorige week kwamen de namen en dossiernummers online van 425 duizend mensen, die na de Tweede Wereldoorlog zijn onderzocht op collaboratie met de Duitsers. Er kwam meteen een stormloop op de website het archief. Iedere dag gaan zo'n 70 duizend mensen er op zoek naar de verhalen over hun voorouders.

De antwoorden vinden ze er niet. Want de archiefstukken zélf staan - anders dan gepland- niet online. Wie ze wil bekijken moet zelf naar het archief in Den Haag. De wachttijd voor een afspraak is nu 45 dagen.

Er kwamen de afgelopen week ook fouten aan het licht: er bleken 25 duizend namen in te staan van mensen waarvan er toch geen dossier is - die zijn geschrapt. In het register staan ook namen van slachtoffers en van verzetsmensen, zoals de vader van Peter Baas. In de podcast vertelt hij zijn verhaal.

Bert de Vries, voorzitter van de Koninklijke Vereniging Archiefsector Nederland, kijkt terug op de eerste week van de openstelling van dit oorlogsarchief. Dat ging niet zoals gepland, en er kwam veel pijn naar boven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1774 - De levens van popsterren verfilmd

Thu, 09 Jan 2025 12:00:00 +0100

Dit jaar komen de levensverhalen van Robbie Williams, Bob Dylan, Michael Jackson, Bruce Springsteen en de Beatles in de bioscoop. Biopics - biografische films - zijn populair, zeker als ze over popsterren gaan.

Dit soort films zijn vaak kaskrakers, ze zijn goed voor veel prijzen en commercieel interessant. Maar je krijgt niet altijd het hele verhaal over je idool te zien, vertelt filmjournalist Floortje Smit. De rechthebbenden – de artiest of de nabestaanden – oefenen vaak invloed uit op de inhoud.

Martijn Fischer speelde André Hazes in de Nederlandse film Bloed, zweet & tranen, over het leven van André Hazes. Hij vertelt wat het van een acteur vergt om in de huid van een beroemde artiest te stappen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1773 - Moet Europa zich zorgen maken over Elon Musk?

Wed, 08 Jan 2025 14:04:00 +0100

Elon Musk zegt dat hij zich zorgen maakt over Europa en hij bemoeit zich ook steeds intensiever met de Europese politiek. Het leidt tot de omgekeerde vraag: moet Europa zich zorgen maken over Elon Musk?

Met posts op sociale media wekt hij de ergernis van de Franse president Macron en de Duitse premier Scholz. De Britse premier Starmer vindt dat hij "leugens en desinformatie verspreidt" en, vertelt Europa-correspondent Kysia Hekster in deze podcast, ook in de Europese Commissie zijn er grote zorgen over de invloed van Elon Musk op het Europese politieke debat en de verspreiding van anti-democratisch en anti-Europees gedachtengoed.

Musk richt zich met name op het politieke debat in het VK en in Duitsland, waar volgende maand verkiezingen zijn. Morgen gaat hij tijdens een livestream op X in gesprek met de voorzitster van de extreemrechtse Duitse partij AfD Alice Weidel. In Duitsland wordt gevreesd voor beïnvloeding van de verkiezingen.

Volgens Tom Theuns, universitair docent Europese politiek aan de universiteit Leiden, legt de invloed van Musk vooral de kwetsbaarheid van de Europese democratie bloot. Hij doet onderzoek naar democratieën in Europa en betoogt dat die in ongekend fragiele staat verkeren, waardoor dit soort invloeden van buitenaf een 'dystopie kunnen waarmaken'.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1772 - Strijden voor de spotprent

Tue, 07 Jan 2025 13:33:00 +0100

10 jaar na de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo en in de week dat een prominente cartoonist van The Washington Post ontslag nam, in de podcast de vraag: hoe gaat het met de spotprent?

De roep om de vrijheid van meningsuiting met hand en tand te verdedigen was luid toen moslimextremisten tien jaar geleden een brute aanslag pleegden op de redactie van het Franse satirische blad Charlie Hebdo. Je suis Charlie, klonk het. Maar wat is daar nog van over in een tijd dat naast de dreiging uit religieuze hoek, ook politieke censuur én zelfcensuur in de media om zich heen lijken te grijpen?

Tjeerd Royaards is cartoonist voor Trouw en hoofdredacteur van Cartoon Movement, een wereldwijd platform voor spotprenten en stripjournalistiek. In deze podcast schetst hij hoe zijn vak de afgelopen tien jaar volgens hem in toenemende mate bedreigd wordt vanuit verschillende hoeken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1771 - De wraak van Trump

Mon, 06 Jan 2025 14:11:00 +0100

Het is zes januari: exact vier jaar nadat aanhangers van Donald Trump het Capitool bestormden in een poging hem in het Witte Huis te houden én exact twee weken voordat diezelfde Donald Trump het Witte Huis weer intrekt, omdat hij ditmaal wel de verkiezingen won.

Trump zegt dat hij de Capitoolbestormers op zijn eerste dag als president gratie zal verlenen en hij zweert ook wraak op al zijn politieke tegenstanders. In deze podcast zet Amerika-deskundige en jurist Kenneth Manusama uiteen welke gevolgen dat kan hebben voor Trump-aanhangers, voor zijn politieke tegenstanders, voor kritische media en voor de democratische cultuur in Amerika.

Regaeren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - Een aanslag, presidentieel afscheid en de hoop op amnestie

Sat, 04 Jan 2025 06:00:00 +0100

Rudy was nog maar net terug uit Europa of het nieuws vloog hem al om de oren. Met twee treurige gebeurtenissen van beide een totaal andere orde. De Verenigde Staten neemt afscheid van president Jimmy Carter, hij werd 100 jaar. Verder begon het nieuwe jaar vreselijk voor de mensen in New Orleans. Daar reed op nieuwsjaarsnacht een truck in op een menigte waarbij zeker 15 mensen om het leven kwamen.

Tot slot kijken Sjoerd en Rudy vooruit naar 6 januari. De dag van de Capitoolbestorming in 2021. Veel Trump-aanhangers zitten nu nog vast, maar hopen dat hun nieuwe president amnestie zal verlenen aan de mensen die zelf vinden dat ze niks verkeerd hebben gedaan.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1770 - Een kwarteeuw op je scherm - met Erwin van der Zande

Fri, 03 Jan 2025 07:00:00 +0100

De eerste 25 jaar van dit millennium zitten erop en om dat moment te markeren kiezen in de podcast deze week vijf prominente Nederlanders vijf voor hen betekenisvolle momenten uit die de geschiedenisboeken in moeten.

Vijf keer vijf.

Vandaag Erwin van der Zande over een kwarteeuw tech.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

#1769 - Een kwarteeuw Europa - met Geert Mak

Thu, 02 Jan 2025 07:00:00 +0100

Vijf keer vijf.

Vandaag Geert Mak over een kwarteeuw Europa.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1768 - Een kwarteeuw protest - met Sunny Bergman

Wed, 01 Jan 2025 07:00:00 +0100

Vijf keer vijf.

Vandaag Sunny Bergman over een kwarteeuw protest.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

#1767 - Een kwarteeuw muziek - met Sef

Tue, 31 Dec 2024 07:00:00 +0100

Vijf keer vijf.

Vandaag Sef over een kwarteeuw muziek.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1766 - Een kwarteeuw nieuws - met Rob Trip

Mon, 30 Dec 2024 07:00:00 +0100

Vijf keer vijf.

Vandaag trapt af: Rob Trip over een kwarteeuw nieuws.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Marco Geijtenbeek

De Winterdag: ontsnapt aan de dood in Valencia

Fri, 27 Dec 2024 07:00:00 +0100

Het einde van het jaar nadert en het team van De Dag ligt onder de kerstboom op adem te komen van opnieuw een ongelooflijk intensief nieuwsjaar. Maar de onvolprezen redacteuren van de podcast hebben ieder één aflevering uitgekozen om opnieuw te beluisteren. Een aflevering die indruk maakte of waar ze met voldoening op terugkijken. Vandaag hoor je de keuze van Lieke Loman:

Ontreddering in Valencia, oorspronkelijk gepubliceerd op 05-11-2024

Presentatie: Elisabeth Steinz

De Winterdag: het ontvlamde integratiedebat

Thu, 26 Dec 2024 07:00:00 +0100

De pijn van het integratiedebat, oorspronkelijk gepubliceerd op 14-11-2024

Presentatie: Marco Geijtenbeek

De Winterdag: liefde voor Limburg

Wed, 25 Dec 2024 07:00:00 +0100

Ode aan het Limburgs (en de schottelslet), oorspronkelijk gepubliceerd op 30-08-2024

Presentatie: Elisabeth Steinz

De Winterdag: chaos bij het UWV

Tue, 24 Dec 2024 07:00:00 +0100

De puinhopen van het UWV, oorspronkelijk gepubliceerd op 25-11-2024

Presentatie: Elisabeth Steinz

De Winterdag: Sjoerd en Garrie over 'hun' China

Mon, 23 Dec 2024 07:00:00 +0100

De NOS-correspondenten zeggen 拜拜 (byebye) tegen China, oorspronkelijk gepubliceerd op 09-08-2024

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Amerika Kiest - Wie zit er achter het stuur?

Sat, 21 Dec 2024 06:00:00 +0100

Marieke is terug van reportagereis in Californië. En Sjoerd is op zijn beurt op dronejacht geweest in New Jersey, want waar komen die vliegende objecten ineens vandaan?

Terwijl Bureau Washington langzaam de kerstvakantie inrolt, kunnen de leden van het Congres niet aan een kerstdiner denken. Daar wordt hard onderhandeld om een zogeheten shutdown van de overheid te voorkomen. Chaos verzoorzaakt door Elon Musk en Donald Trump.

Verder proberen grote techbedrijven Trump te paaien met miljoenen en miljarden, wellicht om straks bij bepaalde beslissingen ook even achter het stuur te zitten.

Namens Bureau Washington: een fijne jaarwisseling en tot in het nieuwe jaar!

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie Lars Hulshof

#1765 - Klassieke (en minder klassieke) kerstklassiekers

Fri, 20 Dec 2024 12:00:00 +0100

Kerstmuziek zónder toeters en bellen, het bestaat. En, zeggen velen, zo is kerstmuziek ook eigenlijk bedoeld: zonder opsmuk.

Ab Nieuwdorp, presentator van De Klassieken op NPO Klassiek, maakte voor deze podcast een selectie van zijn favoriete kerstklassiekers, klassiek én minder klassiek.

De tips van Ab zijn hier in z'n geheel terug te luisteren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1764 - Zes maanden Schoof, een tussenstand

Thu, 19 Dec 2024 14:29:00 +0100

Vrijdag komt het kabinet Schoof voor de laatste keer bij elkaar dit jaar. Het kerstreces volgt na de laatste ministerraad van 2024. En daarmee sluiten de bewindslieden het eerste halfjaar regeren af. De coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB kenmerkt zich door ruzies en onrust. Wat hebben ze bereikt in de eerste zes maanden aan het roer?

Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander maakt in podcast De Dag de balans op. Wat waren de hoogte- en dieptepunten voor de regeringspartijen en voor Dick Schoof zelf? Volgens Noorlander is Schoof I een tussenkabinet dat grote moeite heeft om zaken voor elkaar te krijgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1763 - Kiruna: de stad die moet verhuizen

Wed, 18 Dec 2024 12:00:00 +0100

De Nederlandse architect Koen Kragting moest even slikken toen hij voor het eerst in Kiruna was: een stad in Zweeds Lapland, boven de poolcirkel, in onherbergzaam gebied. 's Winters kan het er min twintig tot min dertig graden zijn. Zijn bureau had de opdracht gekregen om Kiruna te verplaatsen, want door een grote ijzerertsmijn in de buurt is Kiruna aan het verzakken.

In de podcast vertelt Kragting over dit unieke project waarbij een groot deel van het oude stadshart, inclusief de iconische houten kerk van Kiruna, in z'n geheel wordt verhuisd naar een locatie een paar kilometer verderop.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1762 - Een ode aan jeugdtaal

Tue, 17 Dec 2024 14:55:00 +0100

Met groot enthousiasme hebben tienduizenden kinderen hun favoriete woord van het jaar 2024 gekozen. Kinderen gebruiken heel gemakkelijk nieuwe woorden en zijn daarmee belangrijke en creatieve aanjagers van de ontwikkeling van taal.

Uitgeverij Van Dale zette dit jaar een streep door de Woord van het Jaar-verkiezing vanwege heftige reacties op sociale media. De uitgever koos in plaats daarvan zelf voor het woord 'polarisatie'. Bij de eerste verkiezing van het Kinderwoord van het Jaar, georganiseerd door het NOS Jeugdjournaal, ging het heel anders. Presentator Bart Tuinman vertelt in de podcast over de meer dan enthousiaste reacties.

Taalwetenschapper Vivien Waszink is gespecialiseerd in het ontstaan en gebruik van nieuwe woorden. Zij zegt dat kinderen een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van taal. Er wordt door volwassenen vaak op jeugd- en straattaal neergekeken, zegt ze, maar dat is volgens haar onterecht. We zouden het moeten omarmen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1761 - Wat als Nederland platligt?

Mon, 16 Dec 2024 12:00:00 +0100

Het kabinet wil Nederland sneller weerbaarder maken tegen een grootschalig gewapend conflict of andere crises, zoals watersnood, een pandemie of een langdurige uitval van 'vitale processen'. En banken adviseren om altijd wat cash geld in huis te hebben, voor het geval dat.

Stroomstoringen en cyberaanvallen zorgen er regelmatig voor dat de boel even platligt. Pinnen lukt niet, de computers vallen uit of vliegtuigen blijven aan de grond. Wat gebeurt er als Nederland echt helemaal plat zou liggen? Wat als de stroom voor langere tijd uitvalt en ons land in een blackout terecht komt. Hoe zijn we daar op voorbereid?

Menno Jansen is directeur van het COT, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement en loopt in podcast de Dag dit scenario door. Het ergste scenario, volgens hem. In het land liggen draaiboeken klaar, staan noodaggregaten en kan drinkwater direct uitgereden worden. Maar de crisis moet niet te lang aanhouden, want op die mogelijke ontwrichting voorbereiden is niet te doen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies & Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - Reis naar Parijs, roem op de cover en de nieuwe Robin Hood?

Sat, 14 Dec 2024 06:00:00 +0100

Het leek wel armpje drukken. De manier waarop Macron en Trump elkaar een hand gaven in Parijs. Een moment om de innerlijke staatsman in Trump naar boven te laten komen.

De reis naar Parijs was niet het enige dat Trump roem bezorgde. Hij is namelijk voor de tweede keer 'Time Person of the Year'. Een enorme eer, vooral voor Time, maar ook voor hem zelf, zoals Trump zei.

En Amerika heeft volgens sommigen nog een held, namelijk Luigi Mangione. De jongen die ervan wordt verdacht de CEO van een grote zorgverzekeraar te hebben doodgeschoten. Opmerkelijk genoeg is hij populair op het internet en wordt hij ondanks verdenking op moord geprezen als nieuwe Robin Hood.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie Lars Hulshof

#1760 - Verslag doen vanuit een bevrijd Damascus

Fri, 13 Dec 2024 13:47:00 +0100

Opeens kon NOS-correspondent Daisy Mohr doen, wat al lange tijd onmogelijk was. Daags na de val van dictator Assad kon ze vrijelijk naar Syrië reizen, en daar kon ze – zonder toezicht - overal naartoe, en met iedereen praten.

Voor podcast De Dag hield ze een audiodagboek bij. Daarin horen we hoe ze daar te werk ging en hoe ze het beleefde.

Ze bezocht onder meer een van de martelgevangenissen van Assad, een ziekenhuis waar slachtoffers worden geïdentificeerd, het luxe-hotel waar de nieuwe machthebbers nu zitten en de begrafenis van activist Mazen al-Hamada.

Daisy trof een land aan waar een onwerkelijke sfeer hangt, met zowel vreugde als trauma, en waar de bevolking hoopvol maar erg onzeker is over de toekomst.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman

#1759 - Hoe verder na een dictator?

Thu, 12 Dec 2024 13:35:00 +0100

De economie ligt in puin, de staatskas is leeg en toch moet Syrië bouwen aan een stabiel en welvarend land volgens de nieuwe interim-premier Mohammed al-Bashir. Na Irak, Tunesië, Egypte en Libië is de dictator van Syrië verdwenen. Het regime van Assad is gevallen en hij is inmiddels gevlucht naar Rusland. De nieuwe machthebbers van Syrië maken zich na alle vreugde op voor de realiteit van het opbouwen van een land. Maar hoe ga je verder na een dictator?

Oud-correspondent en verslaggever Sander van Hoorn vertelt in podcast de Dag hoe eerdergenoemde landen verder gingen nadat de dictatuur daar ophield. Wat kan Syrië daarvan leren? Volgens van Hoorn moeten de nieuwe machthebbers in Syrië vooral voor stabiliteit zorgen, een regering voor iedereen vormen en buitenlandse inmenging buiten de landsgrenzen houden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1758 - WK 2034: 1-0 voor de Saudi's

Wed, 11 Dec 2024 14:58:00 +0100

De wereldvoetbalbond FIFA maakt vandaag bekend dat Saudi-Arabië het WK van 2034 organiseert. Andere kandidaten waren er niet.

Mensenrechtenorganisaties hebben grote kritiek op deze keuze, vooral vanwege de uitbuiting van arbeidsmigranten en de mensenrechtensituatie in het land. Maar de meeste voetbalbonden staan erachter.

In de podcast vertelt sport- en onderzoeksjournalist Matthijs van Dam hoe – na alle commotie rondom het WK in Qatar – het sportevenement tóch weer naar een oliestaat kon gaan, waar dezelfde problemen spelen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman

#1757 - De mega-explosie in Den Haag

Tue, 10 Dec 2024 14:32:00 +0100

De politie heeft gisteravond drie mannen aangehouden voor mogelijke betrokkenheid bij de explosies in een portiekflat in Den Haag. Maar de vragen blijven.

Vier dagen na de grote explosie zijn er nog veel emoties aan de Tarwekamp in Den Haag. Bewoners zitten met veel vragen én zorgen. Want hoe kon deze ramp gebeuren en wat zegt het over de veiligheid in 'hun' Haagse wijk Mariahoeve?

In deze podcast vertelt omroep West-verslaggever Erik Kooyman wat hij in de buurt van omwonenden hoort. Er gaan veel verhalen rond over de mogelijke oorzaak, zegt hij, en je ziet dat mensen echt bang zijn.

Ondanks de arrestaties van drie verdachten, is nog altijd niet duidelijk wat nou precies de oorzaak van de ontploffing was. Het technische onderzoek is nog bezig. Ad van Riel is oprichter van een particulier explosieven-opsporingsbedrijf en weet hoe dit soort explosieven-onderzoeken uitgevoerd worden. Hijzelf is niet op de plek van de explosie geweest, maar heeft wel de beelden bestudeerd die zaterdag al vrij snel online verspreid werden, en kan daaruit al een en ander opmaken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Judith van den Hulsbeek

#1756 - Het einde van de Assad-dynastie

Mon, 09 Dec 2024 15:12:00 +0100

In ongekend tempo viel dit weekend het regime van dictator Bashir-al Assad in Syrië. Daarmee komt er een einde aan de Assad-dynastie: vijftig jaar lang maakten de Assads de dienst uit in het land.

In de podcast vertelt Arabist Leo Kwarten wat hun erfenis is. Zo luidde vader Assad in de jaren zeventig een periode in van relatieve rust en stabiliteit, maar toonde hij zich ook een meedogenloos dictator. Met het bloedbad van Hama in 1982 als gitzwart dieptepunt.

Zijn zoon Bashir wilde zijn vader niet opvolgen maar deed het in 2000 toch. En, zo zou later blijken, zette de reflex om naar bruut geweld te grijpen voort. Hij heeft zelfs nog meer bloed aan zijn handen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Amerika Kiest - All I want for Christmas is gratie

Sat, 07 Dec 2024 06:00:00 +0100

Joe Biden verleende gratie aan zijn zoon Hunter. Nieuws dat ook deze week nog volop wordt besproken in Washington. Maar ook de nieuwe kabinetskeuzes van Trump zijn gesprek van de dag.

Soms lijkt het wel alsof Trump al in het Witte Huis zit. Zelf is hij er ook niet ontevreden over in ieder geval: 'In de laatste twee weken heb ik meer gedaan dan er de afgelopen vier jaar is gebeurd', aldus Trump.

Ook test Marieke de muzieksmaak van Sjoerd. Is die al Amerikaans of toch nog Chinees?

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie Lars Hulshof

#1755 - Sunneklaas en andere eilandtradities

Fri, 06 Dec 2024 14:55:00 +0100

Jarenlang werd op Ameland het Sunneklaas-feest in het geheim gevierd. Alleen de eilanders zijn welkom, pottenkijkers niet.

Maar het ritueel stond deze week onder hoogspanning. Nadat vorig jaar een cameraploeg van Powned van het eiland was verjaagd, vreesde men nóg meer media-aandacht en zelfs ongeregeldheden.

Als buitenstaanders zich ermee gaan bemoeien, dreigt de traditie verloren te gaan, vrezen ze op Ameland. Journalist Herman Zeilstra maakte voor Omrop Fryslan een film over Sunneklaas. In de podcast vertelt hij over de betekenis van het feest voor Ameland.

Sunneklaas staat niet op zichzelf. Juist op eilanden kunnen hele oude tradities blijven voortleven, zegt Ineke Strouken, die tradities en volkscultuur onderzoekt. Op het Duitse Waddeneiland Borkum is er een vergelijkbaar feest, dat onder vuur ligt omdat het vrouwonvriendelijk zou zijn. Hoe kan zo’n ritueel dan toch blijven voortbestaan?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1754 - Wat wil Israël met Gaza en de Westoever?

Thu, 05 Dec 2024 14:23:00 +0100

Israël pleegt volgens Amnesty International genocide in Gaza. Uit het rapport van 300 pagina's blijkt volgens de mensenrechtenorganisatie dat Israël de Palestijnse bevolking geheel of gedeeltelijk wil vernietigen. De berichten uit Gaza en vooral Noord-Gaza worden steeds schrijnender en komen soms zelfs niet meer tot ons, omdat stroom en internet het niet meer doen.

Wat wil Israël met Gaza? Historicus aan de Universiteit Utrecht en expert op het Israëlisch-Palestijns conflict Peter Malcontent vertelt in Podcast de Dag hoe de extreme geluiden in de Israëlische samenleving steeds algemener worden, vooral binnen de regering van premier Netanyahu. En die extreme kant roept op tot nederzettingen in Gaza, net als op de bezette Westelijke Jordaanoever, en het verdrijven van de Palestijnen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1753 - Leven van het levenslied

Wed, 04 Dec 2024 14:15:00 +0100

Django Wagner en Rutger van Barneveld bezingen in de podcast het levenslied, een genre dat steeds populairder wordt.

Het Hollandse levenslied is al jaren populair en de markt blijft hard groeien. Dit soort Nederlandstalige muziek staat vaker op nummer 1 in de hitlijsten, de nummers worden meer gestreamd, op steeds meer plekken is er een 'muziekfeest op het plein' en elk jaar komen er veel nieuwe namen bij, van voornamelijk jonge volkszangers. Volgens de Kamer van Koophandel registreren zich steeds meer Nederlandse zangers en zangeressen: in vijf jaar tijd zijn er zo'n duizend bij gekomen. Een belronde onder kenners van het Hollandse repertoire bevestigt dat beeld.

Er zijn méér hits en de hits worden ook groter, zegt Floris Janssen, general manager bij Dino Music waar onder andere Marco Schuitmaker en Yves Berendse hun muziek uitgeven. Hij denkt dat het mogelijk met de onzekere tijden in de wereld te maken heeft. 'Dan grijpen mensen terug naar het bekende en het veiligere.' Ook DJ Jan Paparazzi van radiozender SterrenNL denkt dat dit meespeelt in de stijgende populariteit - die ook hij signaleert. Het gevoel van een nationale identiteit is belangrijk, zegt hij: het gevoel van 'wij zijn er ook nog in Nederland, wij mogen ook gehoord worden, wij hebben ook eigen muziek en tradities.'

In de podcast vertellen Djanjo Wagner, één van de bekendste volkszangers van dit moment, en Rutger van Barneveld hoe zij hun carrière op poten kregen. En wat zij ervan vinden dat ze er meer en meer collega's bij krijgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Judith van de Hulsbeek

#1752 - Tegen Poetin de straat op in Georgië

Tue, 03 Dec 2024 13:39:00 +0100

De Nederlands-Georgische Maia Aduashvili woont al dertig jaar in Nederland maar is teruggegaan naar haar geboorteland om mee te doen aan de protesten tegen de pro-Russische koers van de regering. 'We strijden niet tegen Georgiërs, wij strijden tegen Poetin.'

Maia is een van de tienduizenden betogers die al vijf dagen de straten van Tbilisi op gaan om te demonstreren tegen het anti-EU-beleid van de regering en de uitslag van de verkiezingen. De overwinning wordt geclaimd door de partij Georgische Droom, opgericht door de oligarch Ivanishvili, die zijn fortuin verdiende in Rusland. Zijn partij kondigde vorige week aan dat het toetredingsproces tot de EU, waar een grote meerderheid van de Georgiërs voor is, officieel wordt bevroren.

In de podcast vertelt Maia Aduashvili hoe de strijd van de demonstranten gevoerd wordt. Marina Ohanjanyan is Rusland en Oost-Europa expert van Clingendael. Zij schetst de politieke en geopolitieke context.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1751 - De buikpijn van VVD-leden

Mon, 02 Dec 2024 14:08:00 +0100

Tijdens het najaarscongres van de VVD dit weekend klonken er bij leden zorgen over de samenwerking met PVV, NSC en BBB. Uit een enquête van jongerenafdeling JOVD blijkt zelfs dat bijna 70% van de leden denkt dat het voor de VVD meer kwaad dan goed doet om deel te nemen aan het huidige kabinet. Ook partijleider Dilan Yesilgöz erkende op het congres dat ze "nog niet echt heel erg enthousiast" is over wat het kabinet tot nu toe heeft geleverd.

In deze podcast hoor je drie leden uit verschillende lagen van de partij over wat de kabinetsdeelname de partij wat hen betreft brengt. Oud VVD-voorzitter van de provincie Zeeland Jaco van den Berge, JOVD-voorzitter Mauk Bresser en voormalig VVD-raadslid in Leiden Dorien Verbree vertellen wat het voor hen in deze tijd betekent om een liberaal te zijn. Hoe hoog is wat hen betreft de prijs van kabinetsdeelname?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Sanne Toebes

Amerika Kiest - Handel, heffingen en harde grenzen

Sat, 30 Nov 2024 06:00:00 +0100

Het is de week van Thanksgiving in Amerika!

President Biden heeft traditiegetrouw een presidentieel pardon gegeven aan twee kalkoenen die deze feestdag overleven. En wie zichzelf géén pardon hoeft te geven is Donald Trump. Hij kreeg deze week te horen dat speciaal aanklager Jack Smith twee rechtszaken tegen Trump heeft laten schrappen.

En dus lijkt de weg vrij voor een, op dat vlak, onbezorgd presidentschap. En zijn eerste plannen komen al tevoorschijn. Over handel, heffingen en harde grenzen.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Sjoerd den Daas

Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie Lars Hulshof

#1750 - Waarom jouw koffie steeds duurder wordt

Fri, 29 Nov 2024 14:17:00 +0100

De prijs van koffie piekt. De Arabica koffiebonen zijn het duurst in vijftig jaar. De prijs van koffie stijgt al langer. En in de hele keten van koffieboon tot die koffiekopje gebeuren er dingen die invloed hebben op de prijs van een bakkie. En dat gaat veel mensen aan: per dag worden er 2 miljard kopjes koffie gedronken ter wereld.

Bregje Deben schreef een boek over de prijs van koffie en geeft koffiecursussen met haar koffieschool. Ze vertelt in podcast de Dag hoe koffieboeren worstelen met klimaatverandering, hoe importeurs zich klaarmaken voor strengere regels en hoe steeds meer mensen aan de koffie gaan. Wordt het bakkie troost ooit nog goedkoper of wordt het met de jaren langzaam onbetaalbaar?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1749 - Terug naar Zuid-Libanon

Thu, 28 Nov 2024 14:11:00 +0100

Een eindeloze rij auto's probeerde van Noord naar Zuid-Libanon te komen, na het ingaan van het staakt-het vuren met Israël. Libanezen willen met eigen ogen zien of hun huis de afgelopen maanden heeft doorstaan. Na ruim een jaar oorlog tussen Hezbollah en Israël is het vechten voorlopig voorbij.

Correspondent Daisy Mohr reisde mee met de Libanezen die met matras op het dak en parkieten aan boord zuidwaarts vertrokken. In podcast de Dag vertelt ze over hoe mensen kijken naar Hezbollah na al die maanden strijd met buurland Israël.

Hoe broos is dit akkoord? Die vraag beantwoordt arabist Leo Kwarten. Hezbollah is flink verzwakt geraakt na de oorlog. Maar dat de strijders verdwijnen uit Zuid-Libanon, zoals de afspraak is, is niet realistisch. Hezbollah is verweven in de Libanese samenleving en zal dat blijven volgens Kwarten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1748 - Staring contest in het onderwijsdebat

Wed, 27 Nov 2024 14:01:00 +0100

Eppocalyptische bezuinigingen, zo noemt de oppositie de plannen van onderwijsminister Eppo Bruins. Gisteravond was er een debat over in de Tweede Kamer. Aan de ene kant staat de hele oppositie, verenigd, tegen. Aan de andere kant staat de coalitie, die vasthoudt aan zijn plannen en geen millimeter wil bewegen.

Een staring contest, noemt NOS-politiek verslaggever Nouschka van der Meijden het. Met een minister in een onmogelijke positie.

Het ministerie van Bruins is lang niet het enige dat te maken krijgt met bezuinigingen. Maar waarom doen die op onderwijs toch zo veel extra pijn? En wat moet er gebeuren om de boel weer in beweging te krijgen?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Anouk Kantelberg

#1747 - Hoe misbruikslachtoffer Pelicot de rollen omdraaide

Tue, 26 Nov 2024 14:19:00 +0100

De 72-jarige Gisèle Pelicot maakte een keuze die haar wereldfaam bezorgde, en die steun geeft aan slachtoffers van seksueel geweld in de hele wereld. Pelicot besloot dat de rechtszaak over verkrachtingen waarin zij het slachtoffer was in volledige openbaarheid moest worden gevoerd.

De feiten zijn onvoorstelbaar gruwelijk. Haar eigen echtgenoot – die ook terecht staat- drogeerde haar tientallen keren en liet haar door zo’n 70 mannen misbruiken terwijl ze buiten bewustzijn was. Deze week horen 51 verdachten hun strafeis. Pelicot wil dat haar verhaal de samenleving verandert. Slachtoffers moeten zich niet schamen, de daders moeten zich schamen.

In de podcast vertelt Willy van Berlo van kenniscentrum voor seksualiteit Rutgers wat de zaak Pelicot betekent voor andere slachtoffers, wat het zegt over daders en wat we ervan kunnen leren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman

#1746 - De puinhopen van het UWV

Mon, 25 Nov 2024 14:01:00 +0100

Door fouten bij het UWV hebben naar schatting tienduizenden Nederlanders met een arbeidsongeschiktheidsuitkering de afgelopen jaren te veel of juist te weinig geld gekregen. Een probleem met verstrekkende gevolgen voor wat toch al een kwetsbare groep is.

In deze podcast het verhaal van Peter. Dat is niet zijn echte naam; hij spreekt liever anoniem, want hij wil niet het risico lopen dat hij in de problemen komt. Economieredacteur Aida Brands kwam met hem in contact en zij schetst de ingewikkelde kaders waarbinnen onder andere NSC-minister Eddy van Hijum nu naar oplossingen zoekt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Amerika Kiest - Trumps grensoverschrijdende kabinetskeuzes

Sat, 23 Nov 2024 06:00:00 +0100

Ook na de verkiezingen is er nog genoeg te bespreken. Daarom is Bureau Washington terug om je tot en met de inauguratie van Trump bij te praten over het laatste nieuws uit de VS.

Zo is Trump bezig met het samenstellen van een kabinet met een paar controversiële keuzes. En Biden mag dan wel het Witte Huis verlaten, hij is niet bepaald een 'lame duck', oftewel een president die niks doet en wacht tot hij vervangen wordt.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Marieke de Vries

Redactie en Montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie Lars Hulshof

#1745 - Hoe vergaat het... klimaatminister Hermans?

Fri, 22 Nov 2024 13:52:00 +0100

Minister van Klimaat en Groene Groei Sophie Hermans stond deze week op het hoofdpodium: ze was op de klimaattop in Bakoe, Azerbeidzjan. Daar praatte ze over wereldwijde klimaatplannen. En in eigen land zal ze komende tijd ook volop moeten praten over klimaatbeleid. Want Nederland koerst af op 49 procent CO2-reductie in 2030, waar het doel 55 procent is. Nieuwe maatregelen zijn dus nodig om dat doel te halen. En de hele coalitie heeft zich achter dat doel geschaard.

Hermans is na een lange politieke carrière nu minister en moet dat klimaatbeleid verder gaan invoeren en maken. Hoe kwam ze het ministerie binnen? En hoe gesteund is zij in een coalitie met klimaatsceptische partijen als de PVV en BBB? Politiek verslaggever Ewoud Kieviet vertelt hoe Hermans in dit kabinet zal moeten bewegen om de doelen te halen. Dit voorjaar belooft Hermans met nieuwe plannen te komen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1744 - Kerst in de herfst

Thu, 21 Nov 2024 15:19:00 +0100

Nog ruim een maand, en dan is het weer Kerst. Maar als je wil, kun je je nu al helemaal onderdompelen.

De kerstgekte begint elk jaar vroeger. Tuincentra zijn in september al omgetoverd tot glitterende hallen vol bomen en lichtjes. En als je in oktober de radio aanzet, hoor je al af en toe wat kerstbelletjes rinkelen.

Maar hebben we daar dan eigenlijk al wel behoefte aan? Hoogleraar sociologie aan de Universiteit Antwerpen Dimitri Mortelmans wanneer het echte kerstgevoel opkomt, wat dat is, en welke functie het kerstfeest in 2024 inneemt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Anouk Kantelberg

#1743 - De 'bonte' nieuwe Europese Commissie

Wed, 20 Nov 2024 14:22:00 +0100

In Brussel is achter de schermen hard gewerkt, en een felle politieke strijd geleverd, om de nieuwe Europese Commissie samen te stellen. Wie zijn de mensen die het EU-beleid van de komende 5 jaar gaan uitvoeren?

De ploeg die Europese Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen om zich heen heeft verzameld lijkt bijna rond. Maar dat ging niet zonder slag of stoot en het resultaat van een harde politieke strijd is een bont gezelschap van verschillende politieke kleuren.

Correspondent in Brussel Ardy Stemerding introduceert de belangrijkste commissieleden, vertelt wie de smaakmakers zijn en wie er op de voor Nederland belangrijke posten zitten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1742 - 1000 dagen oorlogspresident Zelensky

Tue, 19 Nov 2024 13:38:00 +0100

Het is 1000 dagen geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel en een grootschalige grondoorlog begon. Dat betekent ook: 1000 dagen Volodymyr Zelensky als oorlogspresident.

Hoe kijken mensen nu, na 1000 dagen, naar hem? Binnen Oekraïne, maar ook op het wereldtoneel? Dat vertellen journalist Michiel Driebergen en EU-correspondent Kysia Hekster.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1741 - Het 'Houdini-kabinet' gaat door, maar hoe?

Mon, 18 Nov 2024 12:55:00 +0100

Politiek verslaggever Arjan Noorlander blikt in de podcast terug op opnieuw een bijzondere 'Houdini'-act van het kabinet. Maar hoe moet het nu verder? En gaat de terugkeer van Pieter Omtzigt voor meer stabiliteit zorgen?

Het is vrijdagavond tegen middernacht als premier Schoof achter zijn katheder stapt om de verzamelde pers te woord te staan. Hij heeft één boodschap, en herhaalt die keer op keer: Er wás en ís geen racisme in het kabinet.

Met die woorden bezweert Schoof de derde kabinetscrisis in drie maanden tijd, nadat voor de tweede week op rij een NSC-staatssecretaris naar eigen zeggen een streep in het zand had getrokken en opstapte. De rest gaat door. En Pieter Omtzigt keert terug.

Toch blijft de vraag: is het kabinet nog wel te redden?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1740 - Het succes van Band Aid ontleed

Fri, 15 Nov 2024 14:22:00 +0100

40 jaar geleden stapten wereldartiesten als Sting, Bono en Boy George een studio in Notting Hill in Londen binnen. Ze namen in één dag een wereldhit op. Do they know it's Christmas genaamd. Het kerstlied was een benefietnummer om geld op te halen voor een grote hongersnood in Ethiopië en dat deed het. Binnen een jaar was er 8 miljoen pond opgehaald. En nu, 40 jaar later, verschijnt een nieuwe versie van de kerstklassieker.

Do they know it's christmas is de start van een hele reeks aan benefietnummers. Wat maakt dit nummer van Band Aid zo goed? Jeroen Swinnen analyseert dat in podcast de Dag. Hij is componist en muzikant en maakte vorig jaar een benefietlied voor 12-12. De Vlaamse Giro 555. En volgens hem zit dit nummer bijzonder goed in elkaar. Of dat te evenaren is in de vierde versie, is nog maar de vraag.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1739 - De pijn van het integratiedebat

Thu, 14 Nov 2024 13:49:00 +0100

Een week na het geweld in Amsterdam kwam de Tweede Kamer bij elkaar om te debatteren. Volgens rechtse partijen is het antisemitisme het gevolg van de gefaalde integratie van moslims. Linkse partijen zien hoe de Islamitische gemeenschap zich in de steek gelaten voelt, door alle opmerkingen van de coalitiepartijen van afgelopen week. Het debat werd een verhit debat.

Hoe kijk je naar dit debat als het over jou gaat? Achraf el Johari schreef namens islamitische organisaties in Amsterdam een brief om burgemeester Halsema te steunen, was jongerenburgemeester en is docent rechten op de Hogeschool van Amsterdam. Hij keek naar het debat en hoe er over de gemeenschap wordt gesproken steekt hem. Zijn telefoon is allesbehalve stil en in podcast de Dag legt hij zijn pijn en de pijn die hij hoort van anderen uit.

Politiek verslaggever Nouschka van der Meijden vertelt hoe de partijen na een week publiek debat nu klinken in het politieke debat. En hoe gaat premier Schoof om met de situatie? Volgens van der Meijden toont Schoof nu waar hij voor staat. En dat laat duidelijker dan ooit zien dat er een andere wind waait in ons land.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & IJsbrand Terpstra

#1738 - Duitse verkiezingen: 'Ik wil dat de Döner weer vijf euro kost"

Wed, 13 Nov 2024 12:57:00 +0100

Duitsland gaat vervroegd naar de stembus, en snel: gisteravond werd duidelijk dat de verkiezingen op 23 februari worden gehouden. Na een periode van politiek geworstel en geruzie willen Duitsers iets anders. Maar wat?

In deze podcast vertelt correspondent Charlotte Waaijers hoe de 'stoplicht'-coalitie van de sociaaldemocratische SPD, de Groenen en de liberale FDP fris begon, maar worstelend en vechtend eindigde. Het culmineerde in een ongebruikelijk emotionele toespraak van bondskanselier Scholz op de dag dat de rest van de wereld vooral bezig was met de Amerikaanse verkiezingen.

De Duitse journalist Anke Plättner is presentator van het politieke praatprogramma Phoenix Runde en kijkt in de podcast vooruit. Ze verwacht een korte, spannende campagne waarin veel kan gebeuren, maar waar de focus zal liggen op de strijd om het politieke midden. Zorgen over de economie en de inflatie zijn de belangrijkste verkiezingsthema's. Iemand zei: 'Ik wil dat de Döner gewoon weer vijf euro kost.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1737 - Waarom Shell in hoger beroep won

Tue, 12 Nov 2024 14:44:00 +0100

Na een historische uitspraak in de klimaatzaak tegen Shell in 2021, volgde vandaag voor Milieudefensie de domper: Shell hoeft de uitstoot van schadelijke stoffen toch niet met 45% te verminderen.

De langverwachte uitspraak in het hoger beroep van Shell tegen Milieudefensie begon om acht uur 's ochtends onder grote belangstelling. Het hof oordeelde dat een eerdere uitspraak van de rechtbank vernietigd wordt.

Tim Bleeker van de Vrije Universiteit Amsterdam is klimaatjurist en expert op het gebied van milieu-aansprakelijkheidsrecht. Hij zat vanochtend in de rechtszaal en bestudeerde daarna voor podcast De Dag het arrest meer gedetailleerd. Hij vertelt wat erin staat, waarom het Hof anders oordeelt dan de rechtbank, wat dat betekent voor Shell én voor het klimaat.

Verslaggever Lisa Schallenberg sprak teleurgestelde milieuactivisten bij het gerechtshof.

Wat staat er precies in het arrest, wat betekent dat voor Shell én voor het klimaat?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1736 - De druk op Femke Halsema

Mon, 11 Nov 2024 13:56:00 +0100

Amsterdam kijkt terug op, om met burgemeester Femke Halsema te spreken, gitzwarte dagen. Met niet alleen oplopende spanningen tussen bevolkingsgroepen, maar ook tussen politiek Den Haag en bestuurlijk Amsterdam. Na eerdere incidenten bij de opening van het Holocaustmuseum, de UvA-protesten en de herdenking van 7 oktober neemt de druk op burgemeester Halsema toe.

Politiek verslaggever van het Parool David Hielkema vertelt in deze podcast hoe in Amsterdam de kritiek op Femke Halsema inmiddels van alle kanten komt: vanuit de joodse gemeenschap, vanuit de moslimgemeenschap, vanuit rechtse én linkse politieke partijen.

Daarnaast is er de druk die vanuit Den Haag wordt opgevoerd, met PVV-leider Geert Wilders voorop. NOS-collega Nouschka van der Meijden vertelt wat er in de Haagse politiek nu gebeurt en wat de positie van premier Schoof daarin is. Zowel maatschappelijk als politiek vraagt dit moment om iemand die boven de partijen gaat staan. Maar is Schoof er in dit gepolariseerde debat wel voor álle Nederlanders?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Lars Hulshof

Amerika Kiest - Make America Great Again, Again

Sat, 09 Nov 2024 06:00:00 +0100

Amerika heeft gekozen. Donald Trump is de 45e én de 47e president van de Verenigde Staten. Marieke, Rudy en Ryan nemen de krantenkoppen door en kijken terug op de verkiezingsweek en de marathonuitzendingen.

Wat is het succes van Trump en waarom wist Harris toch niet te winnen? En met Sjoerd worden de komende vier jaar doorgenomen. Wat kunnen we van een nieuw Trump presidentschap verwachten en hoe wordt het werk voor de correspondenten? Eén ding is zeker: saai zal het niet worden.

Bureau Washington probeert, in hoeverre dat kan, gas terug te nemen, maar hoopt later op dit kanaal weer terug te keren, dus zorg ervoor dat je geabonneerd blijft op Amerika Kiest.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma, Ryan Hermelijn en Sjoerd den Daas

Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1735 - Minister Fabers megabezuinigingen op asiel

Fri, 08 Nov 2024 13:50:00 +0100

Minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber ligt onder vuur vanwege haar voorgenomen bezuinigingen tot wel 85% op uitvoeringsinstanties in de asielketen. Vooral na 2026 gaat het budget van onder meer het COA en de IND flink omlaag.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet blikt terug op een fel debat over Fabers begroting, waarin er niet alleen grote kritiek kwam op de inhoud van de plannen maar ook op de manier waarop Faber debatteert met de Kamer en communiceert met andere overheden. De vraag die nu door zowel een deel van de Kamer als door mensen uit het veld hardop gesteld wordt is: creëert Faber met deze extreme bezuinigingen bewust chaos in de asielketen? Is het onkunde of strategie?

Maartje Terpstra werkt al 25 jaar als asieladvocate en staat in nauw contact met medewerkers van zowel IND als COA. Zij schetst hoe de aangekondigde bezuinigingen daar nu al voor extra problemen zorgen. Het nieuwe kabinetsbeleid leidt volgens haar tot meer werk, dat uitgevoerd moet worden met een fractie van het geld. Een recept voor chaos en leed in de asielketen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en IJsbrand Terpstra

#1734 - De wereld volgens Trump

Thu, 07 Nov 2024 14:58:00 +0100

Hij kreeg de meeste stemmen en wist de meeste kiesmannen binnen te slepen. Donald Trump is na een klinkende zege opnieuw op weg naar het Witte Huis. En daarmee is de uitgangspositie voor z'n nieuwe termijn totaal anders dan acht jaar geleden. Hij heeft nu een mandaat van een meerderheid van de kiezers en waarschijnlijk ook een meerderheid in het congres. De macht van Trump is groter dan ooit.

Wat wil hij met die macht? In podcast de Dag vertelt Amerikakenner en journalist voor de Groene Amsterdammer Casper Thomas over de plannen van Trump. Veelal zijn ze summier en dat maakt de toekomst met Trump grillig en onberekenbaar. De grootste factor van onzekerheid is de entourage van Trump. Wie verzamelen zich om de president heen en hoeveel invloed krijgen ze op zijn beslissingen?

De vraag daarin is of Trump het veelbesproken document Project 2025 als inspiratie gebruikt. Een Republikeinse denktank schreef een lijvig document van meer dan 900 pagina's met ideeën over het conservatieve Amerika van de toekomst. En in dat Amerika moet de rol van de president nog veel groter worden. Een rol die in aanloop naar Trump's tweede termijn autocratisch wordt genoemd. Daarmee zou de Amerikaanse democratie voorgoed veranderen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1733 - Election night: voor en achter de schermen

Wed, 06 Nov 2024 06:30:00 +0100

Ben je niet de hele nacht wakker gebleven voor het tellen van de stemmen in Amerika? Podcast De Dag bleef een nacht op om je vanochtend bij te praten over de verkiezingsstrijd in Amerika.

We praten voor en achter de schermen met de NOS-presentatoren, uitslagendesk en Amerika-kenners die geïnteresseerden de hele nacht op de hoogte hielden over de nek-aan-nekrace tussen Donald Trump en Kamala Harris.

Conclusie: de race is nog niet beslist, maar tegen het einde van de nacht tekende zich wel een duidelijke voorsprong voor Trump af.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1732 - Ontreddering in Valencia

Tue, 05 Nov 2024 14:05:00 +0100

Een week na het verwoestende noodweer in de Spaanse regio Valencia, is de schaal van de ramp nog altijd niet duidelijk. Hoeveel doden, hoeveel vermisten - niemand die het echt weet. Maar wie in het gebied is, hoort het ene na het andere schokkende verhaal

In deze podcast de aangrijpende verhalen van drie Nederlanders die in het rampgebied wonen: Savanna Groot, die samen met haar Spaanse man een apotheek runt, en vader en zoon Hein en Martijn Stam die een plantenkwekerij in het rampgebied hebben.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

#1731 - De Dag Extra: Election day in Arizona

Tue, 05 Nov 2024 10:09:00 +0100

Het is verkiezingsdag in de Verenigde Staten. De spanning is groot, zowel voor de uitslag van de verkiezingen, als voor wat daarna zou kunnen gebeuren. Presentator Mattijs van de Wiel en verslaggever Simone Tukker zijn in swingstate Arizona en spreken daar met kiezers en medewerkers van een strengbeveiligd kiesbureau.

Om de verhitte verkiezingsstrijd in goede banen te leiden zijn er livestreams bij de stembureaus en worden speciale troubleshooters ingezet om conflicten bij stembureaus te de-escaleren.

Campagnemedewerkers gaan tot het laatste moment van deur tot deur om twijfelende kiezers over de streep te trekken en hen van het belang van hun stem te overtuigen. De Trumpcampagne richt zich in de eindsprint op jonge mannen. De Democraten hopen dat vrouwen in groten getale op Kamala Harris gaan stemmen.

Uit de verhalen die Mattijs en Simone horen blijkt dat zowel Trump- als Harrisaanhangers zich voorbereiden op een tumultueuze tijd na de verkiezingsdag.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel en Simone Tukker

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1730 - Vier jaar na Samuel Paty: meer extremen in het klaslokaal

Mon, 04 Nov 2024 13:28:00 +0100

Hoe wapen je je als docent tegen extreme opvattingen in de klas?

Vier jaar geleden werd de Franse docent Samuel Paty neergestoken en onthoofd door een moslimextremist, nadat hij tijdens een les over de vrijheid van meningsuiting een spotprent had laten zien van de profeet Mohammed. Vandaag begint daarover in Frankrijk een grote rechtszaak.

'Sinds die tijd is veiligheid in de klas ook in Nederland een thema geworden,' zegt Leon Meijs in deze podcast. Hij is expert op het gebied van polarisatie en radicalisering en doet onderzoek naar veiligheid op scholen, waar hij trainingen geeft aan docenten. Hij ziet dat er de afgelopen jaren steeds meer extreme opvattingen in de klas zijn. 'Docenten vragen zich over bepaalde onderwerpen af: wil ik het hier wel over hebben, want wat gebeurt er dan daarna?'

Mary Meulenkamp is docent Burgerschap op een praktijkschool in Zaandam. Zij ziet ook dat de extremen in de klas toenemen en dat jongeren halsstarriger vasthouden aan hun mening. Zelf is ze nog nooit bang geweest voor haar eigen veiligheid, 'maar dat wil niet zeggen dat het er nooit zou kunnen zijn.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - Vuilnis, verkiezingsangst en een oktoberverrassing

Sat, 02 Nov 2024 06:00:00 +0100

Het aftellen is begonnen, want de Amerikanen hebben nog tot en met dinsdag om naar de stembus te gaan. En in die laatste campagnedagen wordt er nog heel wat modder of beter gezegd, afval, naar elkaar gegooid. Beide kanten zijn doodsbang voor wat er gaat gebeuren als Harris of Trump president wordt. Dus misschien was deze Halloween wel de engste ooit.

En Marieke, Rudy en Ryan zijn op de redactie in Washington D.C. waar de heleboel is verbouwd voor de speciale verkiezingsuitzendingen aankomende dinsdag en woensdag.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1729 - Hoe Lubach de lach naar de avond bracht

Fri, 01 Nov 2024 13:10:00 +0100

Arjen Lubach nam gisteravond afscheid van de NPO en maakte vandaag bekend dat hij naar RTL overstapt. Die overstap maakt hij niet alleen, maar met z'n hele team. Dat team is de kern van het succes van Arjen Lubach, daardoor is het hem gelukt om elke dag satire te maken op de late avond met de Avondshow.

Dit soort satirische tv-programma's zijn al jaren een groot succes in Amerika, maar in ons land strandden eerdere pogingen. Tv-recensent voor de Volkskrant Alex Mazereeuw analyseert in podcast de Dag wat er mis ging en wat Lubach deed om die flops te keren tot een succesformat dat elke avond meer dan een miljoen kijkers trok.

Cabaretier Erik van Muiswinkel keek het merendeel van de 227 afleveringen die Lubach maakte. Het tempo van een dagelijks programma dat grappig moet zijn en impact moet maken is slopend volgens hem. Hij schetst wat er als maker voor nodig is om satire te doen lukken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ivo Talsma

#1728 - Het Volkswagenverdriet van Duitsland

Thu, 31 Oct 2024 15:05:00 +0100

Slechte kwartaalcijfers, fabrieken die mogelijk moeten sluiten en tienduizenden banen die op de tocht staan. Volkswagen doet het niet goed. Ooit was het de trots van Duitsland. Met de Kever kreeg de hele Duitse economie een flinke zet na de oorlog, maar nu is het bedrijf in crisis symbool geworden voor de kwakkelende Duitse economie.

Correspondent Charlotte Waaijers reisde naar Wolfsburg, de bakermat van Volkswagen. Daar bouwde de autobouwer de eerste fabriek en vertelden fabrieksmedewerkers haar meer over de zorgen die er nu leven. De stad is volledig vervlochten met Volkswagen en de pijn was voelbaar op straat en in de lokale kroeg.

De opmars van Chinese auto's zorgt breder in de Europese auto-industrie voor zorgen, vertelt economieredacteur Aïda Brands in podcast de Dag. Maar het tij kan nog keren voor Volkswagen, mits ze andere keuzes maken die ingrijpende gevolgen hebben voor de autobouwer.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Sanne Toebes en Judith van de Hulsbeek

#1727 - Burgemeester gezocht

Wed, 30 Oct 2024 12:00:00 +0100

Het lijkt een prachtig ambt, met veel aanzien… burgemeester zijn. Maar het animo voor dit beroep loopt terug.

Solliciteerden in 2016 nog gemiddeld 30 mensen op een vacature voor burgemeester, in 2023 waren dat er nog maar 18. In meer dan 30 gemeenten staat de vacature voor de functie nog open. Het ministerie van Binnenlandse Zaken is een onderzoek gestart om te weten te komen wat het burgemeesterschap aantrekkelijk maakt, en wat juist niet.

In de podcast vragen we dat aan drie burgemeesters. Huri Shahin werd twee jaar geleden burgemeester van Rijswijk, Jan van Zanen van Den Haag is al twintig jaar burgemeester, en oud-burgemeester Bort Koelewijn kwam terug van pensioen omdat er in de gemeente Bunschoten geen nieuwe burgervader of -moeder kon worden gevonden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1726 - De eindsprint van Trump en Harris

Tue, 29 Oct 2024 14:34:00 +0100

Nog één week en dan kiest Amerika een nieuwe president. En daarmee is de eindsprint van de campagnes van Kamala Harris en Donald Trump ingezet. Wie rent er het hardst?

In deze podcast werpt correspondent Marieke de Vries een blik op de verkiezingscampagnes van Trump en Harris. Wat werkt wel en wat niet, en wat kunnen ze in deze laatste campagneweek nog bereiken?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Judith van de Hulsbeek

#1725 - Wat Noord- en Zuid-Korea in Oekraïne te zoeken hebben

Mon, 28 Oct 2024 14:00:00 +0100

De eerste Noord-Koreaanse troepen arriveren naar verwachting deze dagen aan het front in Oekraïne. Dat is niet alleen een zorg voor Oekraïne, maar ook voor Zuid-Korea - dat in reactie nu forse wapenleveranties aan Oekraïne overweegt. Hoe komt het dat de Korea's in een oorlog op Europees grondgebied worden gezogen? En wat zijn de risico's?

Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden, legt in deze podcast uit wat de actieve inmenging in de oorlog Noord-Korea oplevert én waarom dat een serieus veiligheidsprobleem voor Zuid-Korea betekent. Hij waarschuwt voor een proxy-oorlog op Europees grondgebied met potentieel grote gevolgen.

Correspondent in Rusland Geert Groot Koerkamp schetst het Russische perspectief. Rusland als vragende partij in Noord-Korea; wat zegt dat over de positie van Poetin op dit moment?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Amerika Kiest - Worstelen met het F-woord

Sat, 26 Oct 2024 06:00:00 +0200

Rudy en Ryan zitten in het Capitool, het hart van de Amerikaanse democratie en de plek die het op 6 januari 2021 zwaar te verduren kreeg. Je zou het bijna vergeten, maar de Amerikanen stemmen naast een nieuwe president ook op een nieuw Congres. Hoog tijd om te peilen wat de verhoudingen worden na 5 november.

Het woord van de week: Fascisme. Geen milde term om een presidentskandidaat te beschrijven. Overigens houdt die kandidaat zich liever bezig met een ander F-word: Friet.

Tot slot ontvangen Rudy en Ryan een gast! Een nieuwe correspondent met zijn eerste indruk van een verdeeld land.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1724 - Brussel en het scenario Trump

Fri, 25 Oct 2024 14:16:00 +0200

Van importheffingen tot uitspraken dat Amerika zich niet aan NAVO-afspraken zou houden. Presidentskandidaat Trump belooft van alles in de campagne voor de verkiezingen over een kleine twee weken. En die beloftes doen pijn in Europa. Sinds deze zomer komt een groep mensen in Brussel bijeen om zich voor te bereiden op een mogelijke verkiezingsoverwinning van Trump. Het heet officieel een snelle interventie macht, maar wordt in de wandelgangen de Trump Task Force genoemd.

De Europese Unie bereidt zich voor op mogelijke importtarieven, vertelt correspondent Kysia Hekster in podcast de Dag. Trump kan dan een harde reactie vanuit Brussel verwachten. Ook de NAVO treft voorbereidingen: Mark Rutte staat bekend als Trump-fluisteraar en zou niet voor niets aangesteld zijn als nieuwe NAVO-topman. Intern zou het bondgenootschap bezig zijn om Trump-proof te worden.

Volgens hoogleraar Internationale Veiligheid en Samenwerking aan de Universiteit van Maastricht Hylke Dijkstra betekent een herverkiezing van Trump meer dan harde reacties vanuit Brussel. Er zal zich dan een nieuwe wereldorde aftekenen, waarin Amerika en Europa geen vanzelfsprekende vrienden meer zijn. Als Kamala Harris wint breekt volgens Dijkstra een lange periode van stabiliteit en rust aan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman & Judith van de Hulsbeek

#1723 - De jacht op het wegwerpbekertje

Thu, 24 Oct 2024 14:40:00 +0200

Sinds een kleine maand gaan inspecteurs langs bij kantoren om te kijken of wegwerpbekers verdwenen zijn. Die bekers bevatten plastic om ze waterdicht te maken en mogen sinds 1 januari niet meer bij de koffieautomaten staan. Daardoor moeten de 19 miljoen plastic bekers die we per dag weggooien drastisch verminderen. Maar hoe controleer je een half miljoen kantoren?

Merel Stikkelorum werkt op de binnenlandredactie van de NOS en volgt het verhaal. De wegwerpbekers staan in een lijst van plastic wegwerpproducten die in de ban moeten. In podcast de Dag vertelt Merel dat Europa tot die lijst kwam door naar het zwerfafval te kijken op Europese stranden. Maar werken al die regels om wegwerpplastic te verminderen?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg & Judith van de Hulsbeek

#1722 - De dakdekkers- en glazenwassersoorlog

Wed, 23 Oct 2024 12:51:00 +0200

Met dakdekken kan je meer verdienen dan met drugs. Dat zegt een dakdekker uit Den Bosch in een opmerkelijk interview met omroep Brabant-verslaggever Noël van Hooft, dat hij in deze podcast laat horen. De afgelopen week gingen er bijna iedere dag explosieven af bij dakdekkers in Den Bosch. Ook vannacht was er weer een ontploffing. Sinds juli was het al bijna 20 keer raak. Wat is er aan de hand?

De burgemeester van Zaandam, Jan Hamming, ziet parallellen met problemen die er in zijn stad zijn met glazenwassers. Daar wordt sinds deze zomer met een vergunningplicht gewerkt. Maar, erkent hij, daarmee is het probleem niet verholpen. Hij roept in de podcast op tot een landelijk beleid, want er zitten volgens hem 'maffiose ondernemers' en criminele bendes achter deze wanpraktijken. 'Gemeentes kunnen dit soort problematiek niet zelf aan.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1721 - Hoe vergaat het...NSC-minister Judith Uitermark?

Tue, 22 Oct 2024 14:07:00 +0200

Podcast De Dag zoomt sporadisch in op bewindslieden die in een moeilijke positie verkeren. Vandaag: hoe vergaat het...minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark?

Noodrecht of geen noodrecht, dat is al weken de vraag in Den Haag als het gaat over de asielmaatregelen die het kabinet wil nemen. Deze week wordt volgens premier Schoof duidelijk of de PVV bereid is om af te stappen van deze route, die het parlement buitenspel zet, én of een eventueel alternatief voor NSC dan wél te verkroppen is.

Minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark van NSC speelt daarin een cruciale rol. Politiek verslaggever en NSC-watcher Nouschka van der Meijden legt in deze podcast uit waarom de positie van Uitermark nu zo belangrijk en ingewikkeld tegelijk is. Ze is het 'rechtsstatelijk geweten' van het kabinet, voor NSC een van de belangrijkste ministers, maar ook iemand die moeite heeft met de samenwerking met de PVV. Wat je ziet is dat er een constante spanning zit tussen haar idealen en de praktijk."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1720 - Hoe Rusland invloed koopt in Moldavië

Mon, 21 Oct 2024 14:21:00 +0200

Correspondent Christiaan Paauwe telefoneerde met een vrouw die Russische roebels op haar rekening kreeg om tegen het EU-referendum in Moldavië te stemmen.

Moldavië; het is een klein land, ingeklemd tussen Oekraïne en Roemenië, maar vanuit zowel Rusland als de EU zijn de ogen momenteel gericht op dit land. Want er waren presidentsverkiezingen en, belangrijker, er was een referendum uitgeschreven over de pro-Europese koers van Moldavië. Vooraf werd steeds duidelijk dat Rusland probeerde om de uitslag te beïnvloeden.

Correspondent Christiaan Paauwe constateert dit zelf ook. Hij hoorde uit eerste bron hoe met Russisch geld mensen worden omgekocht. In de podcast laat hij een telefoongesprek horen dat hij voerde met een vrouw die vertelt hoe zij is omgekocht en hoe de fraude in zijn werk ging.

Jan Marinus Wiersma is oud-Europarlementariër voor de PvdA en Oost-Europaspecialist. Hij volgt de ontwikkelingen in Moldavië al meer dan twintig jaar en vertelt over hoe het land omgaat met de kwetsbare positie die het inneemt. Moldavië is een oud-Sovjetstaat die zich de laatste jaren meer en meer naar Europa keerde, maar nog niet de bescherming heeft van een EU- of NAVO-lidmaatschap.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en Ivo Talsma

Amerika Kiest - DJ Trump en Harris in de hotseat

Sat, 19 Oct 2024 06:00:00 +0200

Terug in Washington D.C. nemen Rudy, Marieke en Ryan een kijkje in een nieuwe cocktailbar die politieke onenigheid moet overbruggen. Een plek om te dansen is het alleen niet, daarvoor kun je beter naar een Trump-rally gaan. Want DJ Trump gaf de voorkeur aan plaatjes in plaats van praatjes.

Kamala Harris kon een goede spraakwaterval in ieder geval wél gebruiken, want ze zat bij het rechtse FOX News in de stoel en daar werd het haar soms best heet onder de voeten.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1719 - Tbs: levenslange straf of behandeling?

Fri, 18 Oct 2024 14:40:00 +0200

Het was een emotionele week in de rechtbank van Maastricht. Vandaag is de laatste dag van de zaak waarin Donny M. terecht staat voor het ontvoeren, misbruiken en doden van Gino van 9, twee jaar geleden. Het OM eist 28 jaar cel en tbs met dwangverpleging. Geen levenslange celstraf, omdat ze vrezen dat M. na een gratie toch op vrije voeten zou kunnen komen.

Over die tbs na zo'n lange celstraf is discussie ontstaan. Tbs is in essentie een behandeling om daders te laten terugkeren in de maatschappij, maar in zaken duikt het vaker op als argument om mensen juist vast te houden. En de behandelingen starten steeds later, waardoor er zorgen zijn over hoe effectief die tbs daardoor wordt.

Advocaat Tjalling van der Goot vertelt in podcast de Dag hoe de kijk op tbs door de jaren heen is veranderd. Twintig jaar geleden begonnen de tbs-behandelingen veel eerder. Jasper Schetters is directeur van de tbs-kliniek in Poortugaal. Hij vertelt wat het effect op de behandelingen is, als daders jaren na hun delict de kliniek binnenkomen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & IJsbrand Terpstra

#1718 - Lezen in de Europese asielwetten

Thu, 17 Oct 2024 12:45:00 +0200

Het kabinet wil uitgeprocedeerde asielzoekers die moeten terugkeren, naar terugkeerhubs sturen. Het idee is dat de asielzoekers dan via die hubs weer naar hun land van herkomst gaan. Qua locatie denkt het kabinet aan Uganda voor asielzoekers uit Afrika en Oezbekistan voor asielzoekers uit Afghanistan.

Die terugkeerhubs staan centraal tijdens een nieuwe EU-top van regeringsleiders die vandaag begint in Brussel. Want nu lukt het in slechts 20 procent van de gevallen om asielzoekers die de procedure zonder succes hebben doorlopen, terug te sturen. De roep om strengere asielregels klinkt luider en luider in Europa. Maar wat kan er eigenlijk met wat er nu is afgesproken in Europese asielwetten?

In deze aflevering van podcast de Dag lezen we samen met universitair docent immigratierecht aan de Universiteit Leiden en lid van de Adviesraad Migratie Mark Klaassen in de Europese regels. Wat staat er nou eigenlijk precies in en wat kun je ermee voor elkaar krijgen?

Eerder lazen we met Mark Klaassen de Nederlandse asielregels door. Die aflevering vind je hier.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1717 - De kernwapens van China

Wed, 16 Oct 2024 13:52:00 +0200

China-correspondent Laura van Megen ging op zoek naar een verborgen stad in de Gobi-woestijn. Daar werkten in de jaren zestig wetenschappers in het geheim aan de ontwikkeling van kernwapens. Vandaag 60 jaar geleden werd daar de eerste Chinese atoombom getest.

60 jaar later breidt China zijn kernwapenarsenaal weer op hoog tempo uit. De nucleaire dreiging is de laatste jaren weer toegenomen. Rusland, Iran en Noord Korea worden door het Westen als dreigende kernmachten gezien. Maar wat is de nucleaire strategie van China? Waar bereidt China zich op voor?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1716 - Waar gaat het Giro555-geld heen?

Tue, 15 Oct 2024 13:13:00 +0200

In aanloop naar de landelijke actiedag van Giro555 voor slachtoffers van het geweld in het Midden-Oosten is discussie ontstaan. Sommige mensen doneren niet omdat ze niet willen dat het geld naar Israël gaat, anderen zijn juist bang dat het geld in handen van Hamas of Hezbollah valt. Hoe verzeker je dat het geld niet in verkeerde handen valt?

In deze podcast vertelt Thea Hilhorst, hoogleraar humanitaire studies aan de Erasmus Universiteit, over de 'checks and balances' die hulporganisaties hanteren. Dat gaat vaak letterlijk met bonnetjes, maar er zijn ook andere methodes om ervoor te zorgen dat met het ingezamelde geld daadwerkelijk noodhulp wordt ingekocht en dat die noodhulp ook daadwerkelijk worden uitgedeeld. Dit systeem is onder meer aangescherpt na kritiek die volgde op de grote Giro555-actie voor slachtoffers van de tsunami in 2004.

Tineke Ceelen is op dit moment voor Stichting Vluchteling in Libanon. Zij zegt dat ze er haar hand voor in het vuur steekt dat het geld goed terecht komt, en niet bijvoorbeeld bij partijen als Hezbollah of Hamas. "Het geld komt bij ons op de rekening binnen, wij bepalen waar het aan uitgegeven wordt, en dat bepalen we voor elk dubbeltje dat we besteden. Het geld geven we uit via partnerorganisaties waarmee voortdurend contact is en waar ook regelmatig collega's ter plekke gaan praten. Er zitten accountants op, financiële mensen, het wordt allemaal door en door gecontroleerd. "

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1715 - Audiodagboek van Daisy Mohr in Beiroet

Mon, 14 Oct 2024 13:26:00 +0200

Correspondent Daisy Mohr woont en werkt al meer dan twintig jaar in Beiroet, samen met haar gezin. Voor podcast De Dag hield ze een audiodagboek bij sinds de dagelijkse bombardementen op de hoofdstad van Libanon begonnen.

Daisy Mohr vertelt hoe iedereen in angst leeft en welk effect dat heeft op mensen, en ook op haar zelf. "Het is een nare film waar we in terecht zijn gekomen. Het is allemaal groter, heftiger en onvoorspelbaarder de afgelopen twee weken dan we ooit hadden kunnen bedenken." Dit is niet de eerste oorlog die ze meemaakt, zegt ze ook, 'maar toen had ik geen drie kinderen, waar ik nu natuurlijk ook voor moet zorgen dat ze veilig blijven.'

Daisy had ook een bijzonder gesprek met de enige Nederlandse soldaat die als blauwhelm in het Zuiden van Libanon gestationeerd is; het gebied waar nu zwaar gevochten wordt en waarvan Israel de VN heeft opgeroepen alle mensen daar weg te halen. Majoor Mandy vertelt hoe ze onder de grond in bunkers schuilen, op rantsoen leven en de explosies in hun lijf kunnen voelen dreunen. Maar weggaan wil ze niet.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en Judith van de Hulsbeek

Amerika kiest - roadtrip eindigt in orkaangebied

Sat, 12 Oct 2024 06:00:00 +0200

Marieke, Rudy en Ryan zijn in Florida in het door orkaan Milton getroffen gebied. Het is de tweede orkaan in korte tijd die door de staat raast. En ook deze orkaan zorgt voor politieke frustratie over en weer.

Het is de laatste stop van 'Bureau Washington' na een lange reis door onder meer Arizona en Nevada waar in beide staten een belangrijke kiezersgroep woont: de Latino's. Een groep die beide kandidaten maar al te graag voor zich winnen, daarom hield Harris deze week een media-offensief.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1714 - De opmars van zombiedrug fentanyl

Fri, 11 Oct 2024 12:57:00 +0200

De stoepen van de Mexicaanse grensstad Tijuana liggen vol met drugsverslaafden. De afgelopen jaren raken daar steeds meer mensen verslaafd aan fentanyl. De zombiedrug is de boosdoener van een grote drugscrisis in de VS. Fentanyl is doodsoorzaak nummer 1 onder jonge mensen. De bovenburen proberen die crisis aan te pakken en daarom richten de drugskartels zich op een nieuwe markt: Mexico.

Correspondent Boris van der Spek vertelt in podcast de Dag wat hij aantrof in Tijuana, een stad die altijd al gebukt gaat onder drugssmokkel. De verslaafden zijn veelal uitgezette migranten uit de VS die in de grensstad blijven hangen en aan de fentanyl raken.

Teun Voeten is fotograaf en legt al tientallen jaren verslaafden vast. Hij zag hoe fentanyl in Amerika opkwam en hoe het levens verwoestte. Volgens Voeten is de markt in de VS verzadigd en dus zoeken kartels nieuwe afzetmarkten voor de super verslavende drug. Ook in Europa duikt fentanyl op.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ivo Talsma

#1713 - Wat wil Wilders?

Thu, 10 Oct 2024 15:05:00 +0200

Ophef om een tweet met een oproep aan de Amsterdamse burgemeester Halsema om af te treden, na de tegendemonstratie op 7 oktober. Blijven hameren op een noodwet voor strengere asielmaatregelen, ondanks de kritiek over de haalbaarheid erover. En de premier op z'n eerste dag "slappe hap" verwijten. PVV-leider Geert Wilders zet sinds de start van het kabinet Schoof de coalitie onder druk. Waarom doet Wilders dit? Wat wil hij?

In podcast de Dag analyseren twee Wilders-watchers zijn bewegingen de afgelopen maanden. Geerten Waling is redacteur bij EW en schreef een boek over Wilders: Wilders de Wreker. En politicoloog aan de Universiteit van Amsterdam Matthijs Rooduijn volgt de PVV sinds het begin.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Ivo Talsma

#1712 - Oud-commandant: 'Help Afghaanse bewakers'

Wed, 09 Oct 2024 14:05:00 +0200

Hein van Rijckevorsel was in 2007 plaatsvervangend commandant op een van de Nederlandse militaire bases in de bergen van Uruzgan. Hij werkte daar nauw samen met lokale Afghaanse bewakers die de Nederlandse kampen hielpen beveiligen. In podcast De Dag vertelt hij wat de Afghaanse bewakers voor het Nederlandse leger betekenden en waarom het volgens hem een verkeerde beslissing is om deze mensen geen asiel te verlenen.

Het nieuwe kabinet zette onlangs plotseling een streep door een regeling die deze bewakers voor hun eigen veiligheid naar Nederland zou helpen halen. In aanloop naar een nieuw debat in de Tweede Kamer over de kwestie heeft Van Rijckevorsel in de podcast een boodschap voor politiek Den Haag.

Voormalig voorzitter van militaire vakbond AFMP Anne-Marie Snels maakt zich sinds 2014 hard voor de veiligheid en toekomst van personeel waarmee militairen hebben samengewerkt in Afghanistan. Ze doet dat ook nog tijdens haar pensioen. Zij vertelt waarom Nederland wat haar betreft een 'ereschuld' heeft.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1711 - Hoe vergaat het...landbouwminister Femke Wiersma?

Tue, 08 Oct 2024 14:31:00 +0200

Voor de derde keer sinds haar aantreden debatteerde landbouwminister Femke Wiersma gisteren met een kamercommissie over misschien wel haar grootste hoofdpijndossier: mest. De BBB-minister is een nieuwkomer in Den Haag en haar portefeuille is complex. Maar, zegt politiek verslaggever Lars Geerts, ze wekt ook wrevel op en er wordt openlijk getwijfeld of haar plannen wel volstaan - ook door coalitiegenoten.

In de podcast zoomen we sporadisch in op ministers die in een moeilijke positie zitten. Vandaag: hoe vergaat het... landbouwminister Wiersma?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1710 - 7 oktober, een gesprek

Mon, 07 Oct 2024 13:18:00 +0200

Na onze speciale podcastaflevering '7 oktober, een jaar in audio', vandaag een gesprek. De joodse Chantal en islamitische Fatima, praten met elkaar over het jaar dat achter hen ligt en hoe ze denken dat groepen, ondanks alles, toch weer nader tot elkaar kunnen komen.

Chantal Suissa-Runne en Fatima Akalai zijn beide co-voorzitter van de stichting Yallah, een kring van betrokken Islamitische en Joodse Nederlanders. Ze bespreken hoe zij de gebeurtenissen van het afgelopen jaar zelf hebben beleefd, en hoe ze zagen dat de verhoudingen ook hier in Nederland, met name tussen joden en moslims, op scherp kwamen te staan. Beiden geloven heilig in de kracht van het gesprek. 'Dat klinkt soft, maar dat is het niet en het is het moeilijkste wat er is.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1709 - Special: 7 oktober, een jaar in audio

Sun, 06 Oct 2024 12:00:00 +0200

Op 7 oktober 2023 pleegde Hamas een grootschalige terreuraanslag op Israël. Sinds die dag escaleerde het geweld in de Gazastrook, de thuisbasis van Hamas. Israël wil de terreurbeweging "totaal vernietigen". De situatie in Gaza is catastrofaal en de zorgen over een grotere oorlog in het Midden-Oosten groeien meer en meer.

In deze speciale aflevering van Podcast De Dag hoor je de belangrijkste nieuwsgebeurtenissen van het afgelopen jaar. We vertellen de verhalen van slachtoffers en betrokkenen die het van dichtbij meemaakten. Van de gijzeling van de Israëlische Noa Argamani op het festival tot de verwoesting van Gaza door de ogen van filmmaker en journalist Bisan Owda.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - ruzies over rampen

Sat, 05 Oct 2024 06:00:00 +0200

Marieke, Rudy en Ryan zijn aan de grens in Arizona, in een Mexicaans restaurantje met een luid zoemende airco op de achtergrond. Ook Kamala Harris was in Arizona, alhoewel het haar eerste bezoek aan de grens daar was in drie jaar. Intussen ruziën Trump, Biden en Harris over hulp na de dodelijke orkaan Helene.

Ook was er een debat tussen potentiële vicepresidenten Tim Walz en J.D. Vance. Dat debat en alle andere verkiezingsmomenten levert genoeg materiaal op voor het satirische programma Saturday Night Live.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Montage: Simone Langejan

Eindredactie: Lars Hulshof

#1708 - File op het fietspad

Fri, 04 Oct 2024 15:15:00 +0200

Fietsers nemen weinig ruimte in beslag, ze vervuilen niet en fietsen is gezond. Wat is er dan mooier voor een stad, dan het aantal fietsers te zien groeien? Maar daar moet je de stad wel op inrichten. Want -vooral in de ochtendspits – is het héél druk op de fietspaden.

Welke straat kan een fietsstraat worden? Wat kun je doen om het aantal ongelukken omlaag te krijgen? En waar kun je al die fietsen parkeren?

Veronique Rietman en Otto Cazemier zijn onderzoekers bij Mobycon, een onafhankelijk adviesbureau voor mobiliteit. In de podcast vertellen ze hoe steden hiermee omgaan. Een podcast, opgenomen in de ochtendspits, bij het station van fiets-stad Zwolle.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Ivo Talsma

#1707 - De feesten van Sean 'Diddy' Combs

Thu, 03 Oct 2024 14:28:00 +0200

Hij wordt nu al de Epstein van de muziekwereld genoemd: Sean Combs. De hiphopgrootheid, bekend onder namen als Puff Daddy, P. Diddy, en Diddy, wordt keer op keer beschuldigd van seksueel geweld. Er ligt nu een aanklacht. En deze week kwamen daar nog eens 120 mensen bij die hem ook beschuldigen van seksueel geweld.

De rapper van 54 groeide in de jaren '90 razendsnel uit tot een succesvol platenbaas en producer. Het werd iemand waar je bij in de buurt wilde zijn, vertelt muziekjournalist voor 3voor12 Atze de Vrieze. Hij organiseerde feesten waar allerlei sterren op af kwamen. Maar die feesten staan nu centraal in veel beschuldigingen tegen Combs.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Sanne Toebes

#1706 - Hoe gevaarlijk is 'the winning mood' van Netanyahu?

Wed, 02 Oct 2024 14:10:00 +0200

Israël zweert wraak na de Iraanse raketaanvallen van gisteravond. Hoe ver is Netanyahu bereid te gaan? En wat betekent dit voor de machtsdynamieken in Iran?

De Iraanse raketaanvallen op Israël van gisteravond hebben beperkte schade op de grond aangericht. Toch is de impact in Israël groot, vertelt oud-correspondent in Israël Inez Polak in deze podcast. De roep om vergelding is luid, niet alleen onder Netanyahu en de zijnen.

Volgens Polak blaakt Netanyahu de laatste weken van het zelfvertrouwen en ziet hij ook zijn populariteit groeien. Na de moeizame strijd in Gaza toont Israël zich momenteel militair superieur - zelfs na de Iraanse aanval, die voor het grootste gedeelte afgeweerd kon worden. De vraag is welke kant deze 'winning mood' Netanyahu opdrijft en wat het betekent dat hij de ogen nu zo direct op Iran richt.

De in Iran geboren Matin Abbassi studeerde internationale betrekkingen met speciale aandacht voor de politiek in het Midden-Oosten en de hedendaagse geschiedenis van Iran. Hij vertelt hoe de grote klappen die Israël uitdeelt Iran moreel verzwakken en hoe hardliners daar momenteel gebruik van proberen te maken. Zij grijpen het Iraanse gezichtsverlies aan om hun macht te versterken, onder meer door op harde acties als directe luchtaanvallen met ballistische raketten aan te sturen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Lars Hulshof

#1705 - Lezen in de Vreemdelingenwet

Tue, 01 Oct 2024 13:06:00 +0200

De fractievoorzitters van de coalitiepartijen overleggen deze week achter de schermen over de kabinetsplannen met artikel 110 en 111 uit de Vreemdelingenwet. Die artikelen zouden gebruikt kunnen worden om diezelfde wet buiten werking te stellen. Het leidde tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen tot een stortvloed aan kritiek, maar met name de PVV wil deze weg doorzetten. 'Ik heb geen ruggengraat van een banaan,' aldus Geert Wilders.

In deze podcast lezen we samen met universitair docent immigratierecht aan de Universiteit Leiden en lid van de Adviesraad Migratie Mark Klaassen in de Vreemdelingenwet. Wat staat er nou eigenlijk precies in en wat kun je ermee voor elkaar krijgen?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1704 - Op reis met de paus

Mon, 30 Sep 2024 13:26:00 +0200

Vaticaan-correspondent Andrea Vreede reisde mee in de entourage van de paus naar Luxemburg en België. Daar was de ontvangst een stuk minder hartelijk dan hij gewend is.

In de podcast vertelt Andrea over een voor de paus bewogen reis in de Lage Landen. Hij had zich volgens haar niet gerealiseerd hoe diep de wonden van het seksueel misbruik in de kerk in België nog zijn. "Ik denk dat hij daar misschien van wordt afgeschermd." Ook zijn houding ten opzichte van de positie van vrouwen in de kerk en hoe hij zich opstelt tegenover de LHBTQI-gemeenschap is voor velen teleurstellend - zowel voor progressieven als conservatieven. "Iedereen is ontevreden, iedereen is boos."

Wat is er nog over van het imago van de paus als hervormer? Wat heeft hij in de ruim 10 jaar dat hij aan het hoofd van de katholieke kerk staat bereikt?

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1703 - HERHALING: profiel Hassan Nasrallah

Sat, 28 Sep 2024 10:13:00 +0200

Hezbollah-leider Hassan Nasrallah is vannacht gedood bij verschillende luchtaanvallen op gebouwen in een buitenwijk van de Libanese hoofdstad Beiroet. Dat bevestigt het Israelische leger. Dit betekent een zware klap voor de militante beweging.

Begin dit jaar maakten we in Podcast De Dag een profiel van Hassan Nasrallah, dat we nu opnieuw publiceren. Wie was Hassan Nasrallah? Hoe dacht hij en hoe belangrijk was hij voor Hezbollah?

Joas Wagemakers, islamoloog en universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht, schetste in januari dit profiel.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

Amerika Kiest - Toverwoord de-escalatie

Sat, 28 Sep 2024 06:00:00 +0200

Marieke en Ryan zijn in New York voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Het was de laatste keer voor president Biden en de eerste keer voor premier Schoof. De VN staat onder druk vanwege de crises en conflicten in de wereld waar ze geen antwoord op lijken te hebben. Een klein feestje werd er wel gevierd, Koningin Máxima zet zich al vijftien jaar in voor de VN.

En in de Big Apple zit er misschien ook een rotte appel tussen. Namelijk burgemeester Eric Adams. Hij werd na onderzoek aangeklaagd voor onder meer corruptie.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Indy Scholtens en Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1702 - Dierentuin zo(o) ouderwets?

Fri, 27 Sep 2024 13:56:00 +0200

In de Amsterdamse gemeenteraad wordt gediscussieerd over de toekomst van Artis. De Partij voor de Dieren wil dat de dierentuin uiteindelijk een stadspark zonder dieren wordt. Maar de meerderheid van de raad gaat daar niet in mee. Al worden er wel vraagtekens gezet bij de grote dieren die in de verblijven leven.

Daarmee komt een tientallen jaren oude discussie weer op gang: zijn dierentuinen zielig? En moeten we het wel willen? In podcast de Dag schetst onderzoeker mens-dierrelaties aan de Universiteit van Amsterdam Maarten Resink de ontwikkeling van dierentuinen door de jaren heen, want er is al veel veranderd. Maar meer verandering is volgens hem nodig.

Thijs de Zeeuw ontwerpt dierverblijven, zoals de nieuwe leeuwen- en olifantenverblijven van Artis. Hij vertelt hoe je zonder in gesprek te kunnen met dieren toch een verblijf kunt maken waar olifanten en leeuwen zich thuis voelen.

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Sanne Toebes

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1701 - De Israëlische strijd tegen Hezbollah

Thu, 26 Sep 2024 13:37:00 +0200

Ondanks internationale druk is de Israëlische premier Benjamin Netanyahu vastberaden: het leger moet op "volle kracht" doorgaan met aanvallen op Hezbollah. Israël voert sinds afgelopen maandag de luchtaanvallen op Libanon op. En inmiddels zegt de legerchef van Israël dat dat de voorbereiding is op een grondoffensief. Wat wil de Israëlische regering?

Volgens correspondent Sander van Hoorn in Israël is de steun voor deze strijd tegen Hezbollah groot. Bewoners in het Noorden zijn al maanden verdreven uit hun huizen, door de onrusten aan de grens. De Nederlandse Okke Huising woont op een kilometer of 12 van die grens met Libanon. Hij ziet elke dag boven z'n hoofd wat die opgevoerde aanvallen van Israël en Hezbollah betekenen.

In deze aflevering belichten we het Israëlische perspectief op de aanvallen. Dinsdag vertelden we in deze aflevering hoe ernaar wordt gekeken vanuit Libanon.

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Sanne Toebes

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1700 - Is de Europese elektrische auto nog te redden?

Wed, 25 Sep 2024 14:39:00 +0200

BYD, Zeekr, Polestar, Aiways, Xpeng, Nio, Lee Auto, MG - allemaal 'made in China'. Elektrische auto's uit China zorgen voor paniek in de Europese auto-industrie, waar verschillende grote merken in zwaar weer zitten door tegenvallende verkopen.

In Duitsland is crisisberaad gaande over de problemen bij onder andere Volkswagen en Mercedes. In Brussel staat een stemming over importheffingen gepland. Maar heeft de Europese auto-industrie niet de elektrische boot gemist? Is de slag nog wel te winnen van de Chinezen?

Sprekers: Marieke Kuijpers, sectormanager mobiliteit van de Rabobank en Michiel Langezaal, oprichter van Fastned

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1699 - Angst en paniek in Libanon

Tue, 24 Sep 2024 13:30:00 +0200

In Libanon zijn tienduizenden mensen op de vlucht geslagen, nu Israël de aanvallen op Hezbollah intensiveert. Hoe blijf je overeind onder een dreigende grootschalige oorlog?

De telefoon van de Belgische Layla El-Dekmak stroomt deze dagen over met verontrustende berichten van vrienden en familie in Libanon. Zelf is ze net terug van familiebezoek in Beiroet en ze beschrijft de zorgen en paniek die bij haar en haar naasten overheerst, nu heel Libanon wordt meegezogen in de oorlog tussen Israël en Hezbollah.

Ook correspondent Daisy Mohr leeft en werkt middenin de chaos die is uitgebroken. Zij maakt, net als iedereen, een eigen veiligheidsinschatting van wat wel en niet kan momenteel. Het liefste bleef ze zoveel mogelijk thuis, 'maar voor werk ga ik veel op pad en dat is wel een dilemma.'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman, Marco Geijtenbeek en Judith van de Hulsbeek

#1698 - Meer of minder werk door e-zorg?

Mon, 23 Sep 2024 13:58:00 +0200

Het kabinet wil de zorg beter en efficiënter maken met digitale oplossingen. "Om te vermijden dat het personeelstekort in de zorg onbeheersbaar wordt, is het urgent de administratietijd te halveren, zodat er meer tijd overblijft voor de patiënten. Dat vraagt om innovaties in de sfeer van digitalisering en slim gebruik van kunstmatige intelligentie," zei de koning op Prinsjesdag in de Troonrede. Maar uit onderzoek blijkt dat digitale oplossingen soms juist tot een grotere zorgvraag leiden.

In Nederland zijn nu ongeveer zeventienduizend patiënten die met een digitaal platform werken waarmee zij thuis in de gaten gehouden kunnen worden. De bedoeling is dat dit systeem van thuismonitoring en controle door een 'e-nurse' binnen een paar jaar voor de hele zorg toegankelijk wordt: van ziekenhuizen tot huisartsen tot verpleeghuizen.

Patiënten en hulpverleners zijn er enthousiast over, vertellen ze in deze podcast, onder meer omdat de lijntjes onderling korter zijn.

Vincent van Vugt werkt als huisarts in Amsterdam Nieuw-West en doet al jaren onderzoek naar digitale zorg. Hij is een voorstander van digitalisering, omdat dit het contact tussen patiënt en zorgverlener kan versterken en de kwaliteit van de zorg kan verbeteren. Maar, zegt hij, het pr-verhaal dat dit tot een grote efficiëntieslag gaat leiden en personeelstekorten oplost getuigt niet van realisme. Uit onderzoek blijkt volgens hem dat dit zo niet werkt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Anouk Kantelberg

Amerika Kiest - Why Diddy do that?

Sat, 21 Sep 2024 06:00:00 +0200

Als je denkt dat het verkiezingsjaar niet gekker kon: weer leek er een aanslag te worden gepleegd op Donald Trump. Rudy en Ryan bespreken een naamgenoot, verdachte Ryan Routh.

Springfield, Ohio, staat onder hoogspanning na de katten en honden uitspraak. De retoriek van beide partijen is daar onderdeel van. En Sean 'Diddy' Combs is aangeklaagd voor mensenhandel en het dwingen tot seksuele handelingen.

Tot slot, Marieke is op boekpromo-tour in Nederland en werd herkend op een bijzondere manier.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Ryan Hermelijn, Rudy Bouma en Marieke de Vries

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1697 - Kiezers over 'coalitiepijn'

Fri, 20 Sep 2024 14:33:00 +0200

Het tweede debat van premier Schoof verliep wederom chaotisch. Hij kwam opnieuw in het nauw door de coalitiepartijen die het zichtbaar niet eens zijn op meerdere thema's. Vooral de noodwet die er moet komen om strenge asielmaatregelen te kunnen nemen, doet NSC pijn. Maar zo had elke coalitiepartij iets uit te leggen tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen waarin de kabinetsplannen werden voorgelegd aan de Tweede Kamer.

Hoe luisteren kiezers van de coalitiepartijen na deze politieke week naar de uitleg van de fractievoorzitters? In podcast de Dag kiezers van PVV, VVD, NSC en BBB over de pijnpunten in de coalitie.

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Ivo Talsma en IJsbrand Terpstra

#1696 - Lucy Letby: 'killer nurse' of onschuldig?

Thu, 19 Sep 2024 13:47:00 +0200

Na een lange rechtszaak werd de Britse Lucy Letby vorig jaar uitgeroepen tot beruchte kindermoordenaar. Ze werd veroordeeld voor de moord op zeven pasgeboren baby's en kreeg levenslange celstraf. De zaak laat Britten niet los, want het motief is een jaar later nog steeds niet duidelijk: waarom deed Letby dit? Inmiddels wordt er getwijfeld over haar zaak. Want was het bewijs wel zo doorslaggevend? En heeft Lucy Letby dit echt gedaan?

Correspondent Fleur Launspach vertelt in podcast de Dag over welk bewijs op tafel ligt en welke twijfel daarover is. Voor de veroordeling is gebruikgemaakt van indirect bewijs. Dat kraakt emeritus hoogleraar statistiek aan de Universiteit Leiden Richard Gill volledig. Volgens hem wordt statistiek verkeerd gebruikt en zit Lucy Letby onterecht vast. Eenzelfde statistische fout die Gill naar boven haalde zorgde er in ons land mede voor dat verpleegkundige Lucia de B. vrij kwam. Dat werd een van de grootste gerechtelijke dwalingen ooit in ons land.

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman en IJsbrand Terpstra

#1695 - Lobby in de Troonrede

Wed, 18 Sep 2024 14:49:00 +0200

In Den Haag wordt stevig gelobbyd. Allerlei partijen proberen hun weg te vinden naar het nieuwe kabinetsbeleid. Wat zien we daar concreet van terug in de Troonrede?

Lobby-onderzoeker Arco Timmermans neemt de Troonrede (en de agenda's van de bewindspersonen) door. Oud-CDA-Tweede Kamerlid Anne Kuik vertelt hoe lobbyisten politici proberen te bereiken en te beïnvloeden.

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lieke Loman en IJsbrand Terpstra

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

#1694 - Nieuwe verhoudingen bij de Algemene Politieke Beschouwingen

Tue, 17 Sep 2024 14:00:00 +0200

Het is Prinsjesdag, de officiële start van het politieke jaar. Na de Troonrede en het aanbieden van de Miljoenennota is morgen de Tweede Kamer aan zet. Daar wordt twee dagen lang het belangrijkste debat van het jaar gevoerd, de Algemene Politieke Beschouwingen.

Met dit jaar nieuwe verhoudingen. Er is een nieuw soort kabinet, dat zich extra-parlementair noemt. Drie coalitiepartijen regeerden niet eerder mee, en de minister-president is onervaren.

In de podcast vertelt parlementair verslaggever Jorn Jonker waar de spanningen zitten, ook achter de schermen, en waar de kansen en uitdagingen liggen voor het kabinet en voor de oppositie. Oud minister- en oud-D66 leider Alexander Pechtold vertelt hoe hij jarenlang te werk ging, en wat het belang is van dit twee dagen durende debat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman & Rosanne Sies

#1693 - Hoe haal je de 100?

Mon, 16 Sep 2024 15:00:00 +0200

Welkom op Ikaria. Een bergachtig Grieks eiland in de Egeïsche zee, met schilderachtige baaitjes, witte huisjes en prachtige uitzichten.

Maar dat is niet wat Ikaria zo bijzonder maakt. Het eiland is een blue zone; een plek waar uitzonderlijk veel mensen ouder worden dan 100.

In deze podcast verklapt Eline Slagboom, hoofdonderzoeker bij de Leiden Langleven-studie van het LUMC, hét geheim voor een lang leven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teerstra

Redactie: Anouk Kantelberg

Amerika Kiest - Over honden, katten en debatten

Sat, 14 Sep 2024 06:00:00 +0200

Het werd gezien als het belangrijkste moment van de campagne: het presidentsdebat tussen Donald Trump en Kamala Harris. Marieke, Rudy en Ryan bespreken het uitvoerig. En Bureau Washington is uitgenodigd voor een Correspondents diner in D.C. dus de nodige overhemden moeten nog gestreken worden.

En ze staan stil bij de mooiste stem van Hollywood. James Earl Jones overleed op 93-jarige leeftijd maar zijn stem is onsterfelijk

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Ryan Hermelijn en Rudy Bouma

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1692 - Lezen in het regeerprogramma: hoé gaan ze het aanpakken?

Fri, 13 Sep 2024 14:51:00 +0200

De doelstellingen stonden al vast, vandaag maakt het kabinet Schoof bekend hóe die bereikt moeten worden.

Vandaag werd het Regeerprogramma bekend, met daarin de uitwerking van het Hoofdlijnenakkoord van afgelopen voorjaar. Hierin staat welke beleidsmaatregelen de nieuwe ministers willen gaan nemen.

Hoe ziet het ‘strengste asielbeleid ooit’ er in de praktijk uit? Hoe wil het kabinet de woningcrisis aanpakken? En hoe gaat de minister van landbouw het stikstof- en het mestprobleem oplossen zonder de veestapel te verkleinen?

Politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander las het programma meteen toen het binnen kwam, om er zo snel mogelijk in de podcast over te kunnen vertellen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman

#1691 - Bekend door B&B en reality-tv

Thu, 12 Sep 2024 15:00:00 +0200

Het veelbesproken tv-programma B&B Vol Liefde komt weer tot een eind. Vanavond wordt de reünie van dit seizoen uitgezonden. Opnieuw zochten B&B-houders in het buitenland naar de liefde. En weer keken 1,5 tot 2 miljoen mensen elke avond en werd het veelbesproken bij het koffiezetapparaat. Wat is de impact van meedoen aan zo'n reality-programma? En hoe is dat veranderd sinds het eerste reality-programma op de Nederlandse tv verscheen, met alle verhalen die er zijn over tv in dit genre?

In podcast de Dag tekenen we twee verhalen op van deelnemers aan dit soort programma's nu en vroeger. Oud-deelnemer aan B&B Vol Liefde Petri Damen kreeg volop begeleiding maar moest na afloop toch nog flink bijkomen van alle negatieve reacties. Hoe anders was dat begin jaren '90 toen de KRO de eerste realitysoap van ons land uitzond: Nummer 28. Sander Buckers deed daar aan mee en kreeg geen begeleiding. Maar merkte hoe mooi het was om impact te maken in zo'n programma.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1690 - Kamala Harris vs Donald Trump

Wed, 11 Sep 2024 14:05:00 +0200

Voor de eerste keer schudden Kamala Harris en Donald Trump elkaar de hand en konden ze met elkaar in debat. Wat hadden ze elkaar te zeggen?

Amerika-deskundige Paul Verhagen van het Haags Centrum voor Strategische studies bleef ervoor wakker vannacht: het eerste debat tussen de twee presidentskandidaten in aanloop naar de verkiezingen in november. Een debat waar volgens hem, meer dan normaal, veel vanaf hing.

De Democratische presidentskandidaat Kamala Harris wordt in de eerste reacties gezien als de winnaar van het debat. Wat waren haar sterke en zwakke momenten? En hoe deed Trump het?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1689 - Hete Haagse Hangijzers: stikstof

Tue, 10 Sep 2024 13:34:00 +0200

Het kabinet schrapt het bestaande stikstof- en natuurbeleid, maar welke plannen ervoor in de plaats komen, dat is nog niet bekend. De BBB-minister is ermee bezig, verzekert de partij, maar coalitiepartners VVD en NSC zijn er niet gerust op.

In aanloop naar Prinsjesdag lichten we in de podcast een paar politieke hete hangijzers uit: na Financiën en Asiel en (arbeids)migratie volgt vandaag het stikstofdossier.

Melkveehouder Marije Klever vertelt vanuit haar stal met koeien wat het wachten op plannen voor haar en andere boeren betekent. Ze begrijpt dat de BBB-minister tijd nodig heeft om de puzzel te leggen, maar ze zegt ook: 'Het voelt alsof je naar een brandend huis staat te kijken, maar we kunnen nog niet gaan blussen.'

Volgens politiek verslaggever Lars Geerts zijn er momenteel veel onderwerpen waar de coalitie van kan gaan wankelen, maar landbouw is wel een hele belangrijke. 'Voor BBB is landbouw een raison d'être, wat doet die partij als NSC en VVD besluiten om met de oppositie mee te stemmen?'

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Marco Geijtenbeek

#1688 - Hoe ik suïcide overleefde

Mon, 09 Sep 2024 13:13:00 +0200

Rik Dokter en Wies Klarenbeek vertellen hoe zij het leven niet meer zagen zitten en geen andere oplossing zagen dan zelfdoding. Uiteindelijk vonden ze toch een uitweg.

Het is na dementie en kanker de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland: zelfdoding. Gemiddeld maken vijf mensen per dag een einde aan hun leven. Rik Dokter en Wies Klarenbeek wilden dat ook. Het is Wereld Suïcide Preventie Week en zij vertellen in deze podcast hoe het hen lukte om weer perspectief te vinden.

Voor wie denkt aan zelfmoord of zich zorgen maakt om iemand: praten over zelfmoord helpt en kan anoniem via de chat op 113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ivo Talsma

Amerika kiest - Are you better off today than you were four years ago?

Sat, 07 Sep 2024 06:00:00 +0200

De verkiezingen zijn écht dichtbij als de eerste poststemmen, beginnend in North Carolina, op de mat vallen. Iets waar Trump zich nog zo tegen verzette in 2020.

Naast Donald Trump zien Ryan en Marieke dat de rest van de familie Trump ook niet stil zit de laatste tijd. Zo komt Melania met een boek.

Verder is de film over Ronald Reagan in première gegaan. Een politicus waar Trump zichzelf maar al te graag mee vergelijkt. Ryan en Marieke zitten in een pop-up bioscoop, maar Rudy had de primeur en heeft de film al gezien.

En het debat tussen Harris en Trump komt eraan. Harris sluit zich vast op om zo goed mogelijk voor de dag te komen aanstaande dinsdag.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Ryan Hermelijn en Rudy Bouma

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1687 - Intense pijn, maar geen verdoving

Fri, 06 Sep 2024 13:50:00 +0200

Huisarts Valentine Endtz ging zelf op onderzoek uit om het plaatsen van spiraaltjes voor vrouwen minder pijnlijk te maken. Precieze cijfers zijn er niet, maar rond de twintig procent van de vrouwen ervaart pijn bij de plaatsing, soms zelfs zo hevig dat ze bijna flauwvallen. Dat moet en kan anders, zegt Endtz, die nu met een methode werkt die ze op YouTube vond. "Ik merk dat het verschil maakt, het verdooft een deel van de ingreep, maar ik wil heel graag betere instructies."

Als mannen worden gesteriliseerd, worden zij tijdens de ingreep standaard verdoofd tegen de pijn. Vrouwen die een spiraaltje laten plaatsen, niet. De discussie hierover is de afgelopen maanden losgebarsten en heeft er inmiddels toe geleid dat artsen de richtlijnen voor pijnbestrijding gaan veranderen. Een crowdfundingsactie haalde deze week binnen een dag genoeg geld op voor meer onderzoek.

Anouk, Louisa en Irene vertellen in de podcast over hun ervaringen. "Ik schreeuwde: stoppen, stoppen, ik denk dat ik ga flauwvallen."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Lieke Loman

#1686 - Elke dag een 'rechtszaak' in Rusland

Thu, 05 Sep 2024 14:15:00 +0200

Vrijwel elke dag zit in een Russische rechtbank iemand die is opgepakt om politieke redenen. Soms wordt dat een bericht in de media, maar veel meer mensen blijven anoniem. Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp gaat naar hun rechtszaken toe, soms wel een paar keer per week. Hij vertelt in deze podcast wie zij zijn.

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lieke Loman & IJsbrand Terpstra

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1685 - De kwestie radioactief kernafval

Wed, 04 Sep 2024 12:59:00 +0200

450 meter onder de grond bevindt zich in Finland de grootste opslag voor nucleair afval: Onkalo. Het is de enige definitieve opslagplaats voor radioactief afval ter wereld. Hier in Nederland krijgen we ook meer kernafval, want er komen nieuwe kerncentrales. Vandaag verschijnt een advies aan de regering hoe om te gaan met radioactief afval. Weinig energievormen roepen zoveel discussie op. En daarom aan hoogleraar energie-ethiek Behnam Taebi, de vraag: Wat te doen met kernafval?

#1684 - Hete Haagse Hangijzers: financiën

Tue, 03 Sep 2024 14:43:00 +0200

Het coalitieakkoord wordt uitgewerkt, Prinsjesdag komt eraan en tot die tijd lichten we in De Dag een paar Hete Haagse Hangijzers uit. Vandaag: financiën.

Na een marathonoverleg van tien uur was vorige week vrijdagochtend de boodschap van het kabinet dat de coalitiepartijen het eens zijn geworden over de begroting voor volgend jaar. Maar, vertelt politiek verslaggever Marleen de Rooy, dat ging niet zonder slag of stoot. Financiën is altijd een moeilijk onderwerp, zegt ze, zeker als er zoals bij deze vier partijen een fundamentele ideeënstrijd achter de cijfers schuilgaat. En helemáál als er onderling weinig vertrouwen is.

In deze podcast zet zij op een rij wat de plannen nu zijn: wie krijgt er geld, en wie niet? En Vinzenz Ziesemer is directeur van het Instituut voor Publieke Economie, een denktank in Den Haag. Hij doet veel onderzoek naar begrotingsbeleid en hield de plannen zoals ze nu bekend zijn tegen het licht. Hoewel hij de politieke keuzes snapt, maakt hij zich zorgen over 'fictieve bezuinigingen' en de langere termijneffecten van een 'rommelig compromis'.

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Ivo Talsma en Rosanne Sies

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1683 - De politieke extremen in Duitsland

Mon, 02 Sep 2024 14:32:00 +0200

Het waren 'maar' verkiezingen in twee deelstaten in Oost-Duitsland, toch zijn de verkiezingsoverwinningen van extreem rechts en conservatief links in Thüringen en Saksen het gesprek van de dag in Duitsland.

Correspondent Charlotte Waaijers vertelt in deze podcast over de aantrekkingskracht van deze politieke extremen en wat dit zegt over de koers die Duitsland ingeslagen lijkt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

Amerika Kiest - Het Grote Interview en beren op de weg

Fri, 30 Aug 2024 16:38:00 +0200

Kamala Harris en haar running mate Tim Walz gaven deze week hun eerste gezamenlijke televisieinterview. Rudy en Ryan keken op de redactie naar CNN en praten je bij.

RFK houdt het voor gezien. Hij hangt zijn eigen campagne aan de wilgen en schaart zich nu achter Donald Trump.

En wat is dat toch met Donald Trump en Hannibal Lecter?

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1682 - Ode aan het Limburgs (en de schottelslet)

Fri, 30 Aug 2024 13:14:00 +0200

Een groot deel van de Limburgse politiek hoopt dat het Limburgs, net als het Fries, een officiële taal kan worden. Statenleden brengen daarom vandaag een bezoek aan Friesland. Ze willen horen wat de voor- en nadelen zijn van zo'n speciale status van de taal.

Zanger, muzikant en Limburger Frans Pollux denkt, schrijft en zingt in het Limburgs en is groot voorstander van de bescherming en het behoud van de vele dialecten die er in Limburg gesproken worden. Hij vertelt hoe het is om in dialect opgevoed te worden en hoe zo'n taal je als mens vormt. Daarbij laat hij ook een bijzondere opname horen van zijn vader die Bargoens sprak, gemengd met een dialect uit Venlo. Maar met al die verschillende dialecten rijst wel de vraag: bestaat er wel zoiets als 'de Limburgse taal'?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Judith van de Hulsbeek

#1681 - De Westelijke Jordaanoever onder vuur

Thu, 29 Aug 2024 13:46:00 +0200

Het Israelische leger is sinds gisternacht bezig met een aanval op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het is de grootste aanval in 20 jaar, die nog meerdere dagen kan doorgaan. Waarom valt Israël nu meerdere steden op de Westelijke Jordaanoever aan en wat is Israels plan met dit gebied? In deze Podcast praten we met onze correspondent Sander van Hoorn en met de Nederlandse Palestijn Omar As Sadeh die vanuit de Westoever onderweg terug is naar Nederland. Ze signaleren beiden dat Israël de bezetting van de Westbank steeds verder uitbreidt.

#1680 - Sudan ontvluchten, met een koffer vol studieboeken

Wed, 28 Aug 2024 14:18:00 +0200

Afrika-correspondent Elles van Gelder maakte een bijzondere reis naar de grens tussen Sudan en Zuid-Sudan. Daar worden Sudanezen opgevangen die het geweld en de hongersnood in hun land ontvluchten.

In Sudan woedt al anderhalf jaar een burgeroorlog. Meer dan tien miljoen Sudanezen zijn op de vlucht geslagen. Volgens de Verenigde Naties lopen zeker 750 duizend mensen op korte termijn te sterven door honger. Toch lijkt de wereld Sudan te vergeten.

In de podcast vertelt Elles van Gelder over arts Nhial die ondervoede kinderen behandelt, universiteitsdocent Yasin die nu parfum verkoopt op straat en student Rami. Hij vluchtte met als bagage een koffer vol met boeken.

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1679 - Hete Haagse Hangijzers: asiel en (arbeids)migratie

Tue, 27 Aug 2024 14:38:00 +0200

Het coalitieakkoord wordt uitgewerkt, Prinsjesdag komt eraan en tot die tijd lichten we in De Dag een paar Hete Haagse Hangijzers uit. Vandaag: wie laat je binnen, en wie niet?

Het kabinet praat vandaag achter de schermen over het beperken van de instroom van buitenlanders in Nederland. Daarbij gaat het om zowel arbeidsmigratie als asiel. Politiek verslaggever Jorn Jonker legt uit wat er op tafel ligt en op welke terreinen de coalitiepartijen mogelijk gaan botsen, ook al zijn ze het er alle vier over eens dat de instroom omlaag moet.

Jeroen van Bergeijk is undercoverjournalist en schreef de afgelopen jaren voor onder andere de Volkskrant artikelen over de mensen waar het kabinet op dit moment plannen over maakt. Zoals dus arbeidsmigranten, maar ook de asielmigranten die aankomen in Ter Apel. Deze groepen leven volgens hem in parallelle werelden die onterecht onzichtbaar blijven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en IJsbrand Terpstra

#1678 - Het Rotterdam van Carola Schouten

Mon, 26 Aug 2024 14:19:00 +0200

De aankomend burgemeester van Rotterdam, Carola Schouten, kan haar borst nat maken, want Rotterdam is geen makkelijke stad om te besturen. Dat zeggen Rotterdammers zelf en zei ook vertrekkend burgemeester Aboutaleb gisteren tijdens zijn afscheid. Hoewel Schouten de stad goed kent, en er volgens de gemeenteraad ook goed past, is haar taak complex.

In deze podcast hoor je verschillende bekende en minder bekende Rotterdammers met hun boodschap aan de nieuwe burgemeester. En Eeva Liukku, hoofdredacteur van het Rotterdamse journalistieke platform Vers Beton, schetst hoe moeilijk het is voor de burgemeester om aan de verwachtingen te voldoen - deels door de altijd kritische houding van Rotterdammers, maar ook omdat de mogelijkheden van een burgemeester beperkt zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Lieke Loman

Amerika kiest - The torch has been passed

Sat, 24 Aug 2024 06:00:00 +0200

Deze podcast wordt gemaakt door onze NOS-collega's in Amerika en komt elke vrijdag rond 17 uur online in hun eigen kanaal 'Amerika Kiest'.

De Democraten kwamen enkele weken geleden met een grote wisseltruc. Dus bij voorbaat werd dit een historische conventie. De partij nomineerde Kamala Harris officieel als presidentskandidaat. Rudy en Ryan waren bij de conventie in Chicago en zagen ballonnen, steroptredens en heel veel posititiviteit rondom kandidaat Harris. Al was er ook wat gemor binnen en buiten de conventiezaal. En Joe Biden werd uitgezwaaid. Wat duidelijk is: de nieuwe generatie leiders binnen de partij is aan zet.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1677 - Wat wil Kamala Harris?

Fri, 23 Aug 2024 13:46:00 +0200

Op een golf van wild enthousiasme heeft Kamala Harris vannacht de nominatie voor het Amerikaanse presidentschap geaccepteerd. Ze deed dat met een lange speech op de Democratische Conventie in Chicago. Ze is nu officieel kandidaat.

De Democratische partij is in euforische staat, nu de switch van Joe Biden naar Kamala Harris lijkt aan te slaan. Maar de wittebroodsweken duren niet eeuwig en snel zal Harris moeten laten zien wat ze wil met het land. Want veel kiezers kennen haar nog maar amper.

Nieuwsuur-verslaggever en oud-Amerikacorrespondent Eelco Bosch van Rosenthal was erbij in Chicago. In de podcast vertelt hij wat ze afgelopen nacht wél en wat ze nog niet duidelijk maakte over haar plannen. En hoe ze haar pad naar het Witte Huis ziet.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1676 - Tijd om daten te updaten

Thu, 22 Aug 2024 11:30:00 +0200

Ontzettend spannend is het - een date met iemand die je kent een app. Het kan tot een mooie avond leiden - of tot meer. Maar vaker loopt het uit op een teleurstelling.

Steeds minder mensen proberen de ware liefde te vinden door te swipen: dating-apps worden minder populair. Maar hoe ontmoet je dan wel iemand die bij je past? Welke ontwikkeling maakt het daten door?

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Marco Geijtenbeek

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1675 - Ibrahim zat in een martelgevangenis in Israël

Wed, 21 Aug 2024 14:05:00 +0200

De 35-jarige Palestijnse Ibrahim Salim uit Gaza werd in december opgepakt door het Israëlische leger en gevangen gezet. Daar, vertelt hij aan de NOS, begon zijn reis naar de hel.

In deze podcast hoor je het hele verhaal van Ibrahim. Zijn getuigenis bevat expliciete beschrijvingen die als schokkend kunnen worden ervaren.

NOS buitenlandredacteur Eliane Lamper legde via een fixer in Gaza contact met Ibrahim. Zij vertelt hoe zijn verhaal niet op zichzelf staat. Na de start van de oorlog heeft het Israëlische leger duizenden mannen, en soms ook vrouwen, opgepakt en opgesloten in gevangenissen en detentiecentra. Met name het detentiekamp Sde Teiman, ook wel het Abu Ghraib van Israël genoemd, is berucht. Ibrahim werd er met de handen en voeten gebonden opgesloten in kooien midden in de hete woestijn, en onderging daar verschillende vormen van marteling, vernedering en seksueel geweld.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1674 - Aan het front in Rusland

Tue, 20 Aug 2024 14:15:00 +0200

De Vlaamse journalist Jan Hunin en NOS-correspondent Christiaan Paauwe doen verslag vanaf het front waar het Oekraiense leger Rusland is binnengetrokken.

Al twee weken wint Oekraïne terrein in Rusland. Uit het gebied komen beperkt beelden en berichten. Als een van de weinige Westerse journalisten lukte het de Vlaamse journalist Jan Hunin om de grens over te steken. Hij vertelt in deze podcast hoe hem dat lukte, wat hij zag en hoorde van de Russen die hij sprak.

Voor de NOS was correspondent Christiaan Paauwe in het grensgebied, aan oekraiense zijde.

Wat gebeurt er daar aan het front?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1673 - 60 jaar Turkse gastarbeiders in Nederland

Mon, 19 Aug 2024 14:46:00 +0200

Op 19 augustus 1964, vandaag precies 60 jaar geleden, tekenden Nederland en Turkije een contract om arbeiders te werven. De gastarbeiders, zoals ze werden genoemd, gingen aan het werk in bijvoorbeeld fabrieken of op het land.

Ondanks het loodzware werk, de slechte werkomstandigheden en vaak ook discriminatie door Nederlands, zijn velen gebleven. Hoe kijken ze daar zelf op terug en hoe werkt hun geschiedenis door in de levens van de tweede, derde en inmiddels zelfs vierde generaties binnen deze families?

Verslaggever Gulsah Ercetin, zelf ook nazaat van gastarbeiders, vertelt over haar gesprekken met verschillende gastarbeiders. Velen zijn trots op het werk dat ze hebben verzet en de kansen die ze kregen. Toch doet het volgens haar ook pijn dat het klimaat in al die jaren niet veel toleranter lijkt geworden en dat de vragen over loyaliteit, identiteit en integratie nog altijd dezelfde zijn als zestig jaar geleden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - Mickey, Donald en Kamala

Sat, 17 Aug 2024 06:00:00 +0200

Deze podcast wordt gemaakt door onze NOS-collega's in Amerika en komt elke vrijdag rond 17 uur online in hun eigen kanaal 'Amerika Kiest'.

Rudy was deze week in Arizona bij een rally van Kamala Harris in het bloedhete Arizona. En daar kwamen niet alleen Democraten op af, ook ‘Republicans for Harris’, Republikeinen die zo hun buik vol hebben van Donald Trump dat ze zijn overgelopen naar Harris, lieten er van zich horen.

Hét verkiezingsthema van deze week was de economie. Trump probeerde kiezers enthousiast te maken met plannen om Amerika weer betaalbaar te maken. Ook Kamala Harris zal deze week haar economische plannen voor Amerika onthullen in de strijd om het Witte Huis. Ryan en Rudy zijn op de Arlington County Fair, een kermis in Virginia, en peilen de economische stemming onder de bezoekers.

Ondertussen is er van alles gaande rondom Disney en het attractiepark van ‘the House of Mouse’ in Florida. De mannen bellen met Marieke, die ooit een vakantiebaantje bij het toenmalige Euro Disney had.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie: Jesse Nijmeijer
Montage: Rosanne Sies

Eindredactie: Lars Hulshof

#1672 - Hoe Indonesië een nieuwe hoofdstad bouwt

Fri, 16 Aug 2024 12:31:00 +0200

Het moet een groene stad worden, een stad van de toekomst, een duurzame stad. Nusantara. Impressies van de nieuwe hoofdstad van Indonesië zien er indrukwekkend uit, maar de werkelijkheid lijkt nog lang niet op die beelden. Er wordt nog heel druk gebouwd, terwijl de stad dit weekend eigenlijk groots geopend zou moeten worden. Nusantara moet Jakarta, dat met veel problemen kampt, gaan vervangen als hoofdstad.

Correspondent Mustafa Marghadi reisde door de jungle naar de nieuwe stad en zag de bouwput van dichtbij. Hij vertelt in podcast de Dag over de plannen, dromen en de nieuwe politieke werkelijkheid voor Indonesië. Zittend president Joko Widodo hoopte de stad in zijn termijn af te bouwen, maar die taak krijgt z'n opvolger Prabowo Subianto nu. En hij heeft wat minder haast. De angst is dat Nusantara een gloednieuwe spookstad wordt.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1671 - Oorlog in Rusland?

Thu, 15 Aug 2024 14:13:00 +0200

Ruim een week zijn Oekraïense soldaten op Russisch grondgebied. Voor het eerst in 80 jaar trokken militairen Rusland binnen en er wordt nu gevochten in de grensregio Koersk en Belgorod. Wat vinden Russen daarvan? Correspondent Geert Groot Koerkamp vertelt in podcast de Dag dat veel Russen niet meekrijgen wat er aan de grens gebeurt, ondanks de evacuatie van tienduizenden mensen.

En wat wil Oekraïne nu ze in Rusland zijn? Defensiespecialist van het Haags Centrum voor Strategische Studies Patrick Bolder legt de risico's en kansen uit. Oekraïne hoopt de balans in de oorlog weer even op te schudden. Maar hoe lang kunnen de Oekraïners in Koersk blijven vechten?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1670 - Zo vind je een studentenkamer

Wed, 14 Aug 2024 13:10:00 +0200

Abdelkader, Dani, Bo en Jeroen vertellen over hun soms helse zoektocht naar een studentenkamer en geven tips. Uiteindelijk is het ze allemaal gelukt om iets te vinden.

De introductiedagen zijn weer begonnen en dat betekent voor veel beginnende studenten ook het startpunt van een zoektocht naar een kamer, inclusief het onvermijdelijke eindeloos hospiteren en hopen dat je op een positieve manier opvalt. Hoe vind je in tijden van hoge woningnood en torenhoge huurprijzen een studentenkamer?

In deze podcast vertellen vier studenten hoe het hen uiteindelijk lukte om een gezellige en voor hen betaalbare plek te vinden. En Jolan de Bie is directeur van Kences, een organisatie die 13 van de grootste studentenhuisvesters in Nederland vertegenwoordigt. Ook zij deelt creatieve tips, en ze vertelt hoe door een perverse financiële prikkel in het toeslagensysteem woningbouwcorporaties niet efficiënt bouwen voor studenten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1669 - Wat Trump en Musk aan elkaar hebben

Tue, 13 Aug 2024 14:33:00 +0200

Het moest het 'grootste interview ooit' worden, maar het gesprek tussen Donald Trump en Elon Musk dat vannacht werd uitgezonden op X, kampte met technische problemen en leverde inhoudelijk weinig nieuws op. Het markeerde vooral een bevestiging van de opbloeiende liefde tussen twee van de machtigste mannen in Amerika.

Wat is de basis van die liefde tussen Trump en Musk? Wat hebben zij aan elkaar en welke rol spelen ook andere superrijke techreuzen in de campagne om Donald Trump terug in het Witte Huis te krijgen?

Spreker: Marleen Stikker, oprichter en directeur van Waag Futurelab

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1668 - Hoe dichtbij is een oorlog tussen Israël en Iran?

Mon, 12 Aug 2024 14:23:00 +0200

De spanningen in het Midden-Oosten lopen op sinds de uitschakeling van een hoge Hezbollah commandant in Beiroet en Hamas-leider Haniyeh in Teheran. Iran en Hezbollah dreigen met vergeldingsacties tegen Israël.

De wereld wacht gespannen af wat de reactie zal zijn van Iran en Hezbollah na de dubbele aanslag op kopstukken van Hezbollah en Hamas. Hamas-leider Haniyeh werd uitgeschakeld tijdens een bezoek aan Iran.

De Iraans-Nederlandse Matin Abbasi vertelt in deze podcast hoe een eventuele oorlog met Israël iedereen bezighoudt in Iran. Oudere generaties, die nog leven met de trauma's van de Irak-Iran-oorlog, zijn er bang voor, maar jongere generaties zien er volgens hem ook kansen in. Ze hopen dat dit conflict een aanleiding kan zijn om het Iraanse regime omver te werpen.

Aan Arabist Leo Kwarten de vraag hoe dichtbij een oorlog tussen Israël en Iran werkelijk is, en hoe die er dan uit zou zien.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Anouk Kantelberg

Amerika Kiest - Big dad energy, een Rolex en Murdochs eigen 'Succesion'

Sat, 10 Aug 2024 06:00:00 +0200

De Democraten zijn compleet. Tim Walz voegt zich op het ticket bij Kamala Harris als haar running mate. Rudy was in Philadelphia om de stemming te peilen over deze keuze.

Verder bespreken Ryan en Rudy vanuit een koffietentje om de hoek de Republikeinse reactie op Walz, het belang van een goede running mate, de soap achter de schermen bij mediamagnaat Rupert Murdoch. Én hoopt Amerika de medailles mee naar huis te nemen op de nieuwe Olympische Sport: breaken.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1667 - De NOS-correspondenten zeggen 拜拜 (byebye) tegen China

Fri, 09 Aug 2024 13:45:00 +0200

NOS-correspondenten Sjoerd den Daas en Garrie van Pinxteren nemen afscheid van hun China. Tientallen jaren woonden ze er en de laatste jaren deden ze verslag van het land als correspondent. Speciaal voor podcast de Dag reizen ze naar de plekken waar het voor hen allemaal begon. Via die reis en hun tijd in China vertellen ze hoe het land is veranderd.

Garrie van Pinxteren kwam in 1982 als student naar China, werkte op een handelskantoor in Hangzhou en werd uiteindelijk correspondent. Ze zag een China vol mogelijkheden en groei in de jaren '80 en was slechts een handdruk verwijderd van de bekende multimiljardair Jack Ma, de oprichter van Alibaba. Maar van Pinxteren ziet na alle groeijaren nu vooral een China dat naar binnen keert.

Sjoerd den Daas reisde als fysiotherapeut in 2007 naar het platteland van China, naar Hongtong. Een plek waar ze de groei zien, de hogesnelheidstrein raast door het dorp, maar waar ze de groei niet persé voelen. Den Daas vertelt hoe achtergesteld het gebied jaren geleden was. En hoe er onder aan de streep weinig vooruitgang is voor de mensen buiten de stad. Wat blijft is de warmte van de Chinezen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1666 - De Toekomstdag: smartphones in 2050

Thu, 08 Aug 2024 14:00:00 +0200

Normaalgesproken bespreken we in podcast de Dag wat er nu gebeurt, maar deze zomer werpen we een blik vooruit. Experts zien ontwikkelingen in voedsel, oorlog, vervoer en social media. Wat zegt dat over hoe dingen gaan en staan te veranderen? In een vierluik kijken we naar hoe het leven eruit kan zien in 2050.

In de laatste aflevering: de smartphone in 2050. Hebben we nog wel een telefoon? Of hoeven we onze handen niet meer te gebruiken om een Whatsappje te sturen of te navigeren en doen we dat via een lens of hersenimplantaat? Ilyaz Nasrullah, tech-watcher van Trouw, ziet een toekomst waarin de telefoon verdwijnt in wearables. Kan je ook verliefd worden op die technologie? Marjolein Lanzing geeft les in technologiefilosofie aan de UvA en waarschuwt voor een leven met nog meer technologie om ons heen. De macht die we via apps aan Big Tech geven kent gevaren.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1665 - De Toekomstdag: reizen in 2050

Wed, 07 Aug 2024 13:00:00 +0200

Normaalgesproken bespreken we in podcast de Dag wat er nu gebeurt, maar deze zomer werpen we een blik vooruit. Experts zien ontwikkelingen in voedsel, oorlog, vervoer en smartphones. Wat zegt dat over hoe dingen gaan en staan te veranderen? In een vierluik kijken we naar hoe het leven eruit kan zien in 2050.

In de derde aflevering: reizen in 2050. Hoe gaan we van A naar B in de toekomst? Staan we nog steeds in de file in de ochtendspits? En hoe reizen we naar onze vakantiebestemming? Nog steeds met het vliegtuig of stappen we in de hyperloop? Maarten Steinbuch van de TU Eindhoven houdt zich al z'n hele leven bezig met vervoer en de batterij vormt de basis in de toekomst. Hij ziet een grote rol voor elektrisch fietsen en elektrisch vliegen. Het bedrijf Elysian probeert dat laatste te realiseren. Medeoprichter Daniel Rosen Jacobson belooft een vliegtuig met accu's die tot 1000 kilometer kunnen vliegen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1664 - De Toekomstdag: oorlog in 2050

Tue, 06 Aug 2024 13:00:00 +0200

In aflevering twee: oorlog in 2050. Waarover gaan de conflicten van de toekomst? En hoe worden die uitgevochten? Onderzoeker aan het Haags Centrum voor Strategische Studies Tim Sweijs schreef een boek over het denken over oorlog, na de Russische invasie in Oekraïne. Water kan volgens hem bijvoorbeeld een belangrijkere reden worden tot oorlog. En Marijn Hoijtink is universitair hoofddocent Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Antwerpen. Ze beschrijft hoe alle landen investeren in zwermen drones die de hoofdrol moeten gaan spelen op het slagveld. De drones moeten bovendien steeds zelfstandiger keuzes maken.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1663 - De Toekomstdag: eten in 2050

Mon, 05 Aug 2024 13:00:00 +0200

In de eerste aflevering: eten in 2050. Wat belandt er op ons bord en hoe belandt dat op ons bord? Hoogleraar Farming Systems Ecology aan de Wageningen Universiteit, Rogier Schulte, ziet hoe bijvoorbeeld een melkveebedrijf in Letland nu ook kaviaar maakt. Dierlijk eten is vervuilend en kost veel land. Jaap Korteweg maakt daarom kaas zonder koe.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Amerika Kiest - The claws are definitely out

Sat, 03 Aug 2024 06:00:00 +0200

Kamala Harris gaat de strijd aan met Donald Trump om het Witte Huis. Maar wie wordt haar running mate? Over een paar dagen moet ze een keuze hebben gemaakt. Wie zijn de kanshebbers?

En heeft Trump al bedenkingen bij zijn beoogde Veep, J.D. Vance? Zijn opmerkingen uit het verleden over 'cat ladies' vallen slecht, en Vance daalt in de peilingen.

Marieke, Rudy en Ryan zitten deze keer in boekhandel Potters House in Washington. Het was dè plek waar in het verleden aanhangers van burgerrechtenactivist Malcolm X zich verzamelden. Een toepasselijke locatie in een week waarin Donald Trump twijfel probeert te zaaien over de afkomst van Kamala Harris Zoals hij eerder deed bij Barack Obama. En dat valt niet goed bij de bezoekers van deze boekhandel.

Maar misschien zorgt muziek deze zomer voor verbroedering?

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

Eindredactie: Lars Hulshof

#1662 - De Zomerdag: de country-roots van Beyoncé

Fri, 02 Aug 2024 09:00:00 +0200

Maandag is team De Dag weer terug van onze korte zomerbreak en we sluiten De Zomerdag in muzikale sferen af.

Dieuwke maakte eerder dit jaar een podcast over het nieuwe, veelbesproken album van Beyoncé - die opeens ‘country’ ging. Bijzonder als vrouw van kleur. Alle reden om eens samen naar die plaat te luisteren en ook wat meer te leren over de Amerikaanse country-cultuur. Is dat eigenlijk wel een ‘wit genre’, zoals veel mensen denken?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1661 - De Zomerdag: keukentafelgesprek over mest

Thu, 01 Aug 2024 09:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit. Tot 5 augustus herhalen we de - volgens onszelf - beste podcastafleveringen van het afgelopen halfjaar.

Zoals een keukentafelgesprek met melkveehouder Marije Klever, die 120 koeien houdt, en haar vriend Hessel van der Meer, die mest bij boeren ophaalt, vervoert en over het land uitrijdt. Dat Nederland een probleem met mest heeft is bekend, als je hen hoort praten wordt ook echt inzichtelijk hoe ingewikkeld en nijpend de situatie voor veel boeren is.

Marije en Hessel zijn vrolijke, hardwerkende boeren met de beste bedoelingen. Maar ook zij zien soms even niet meer in hoe ze het hoofd boven water moeten houden en wat er van hen verwacht wordt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1660 - De Zomerdag: de 'cowboys' van Co-Med

Wed, 31 Jul 2024 09:00:00 +0200

Deze week herhalen we in de podcast een paar afleveringen van het afgelopen halfjaar die volgens ons de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Zoals deze over de inmiddels failliet verklaarde huisartsen-keten Co-Med die, net als andere commerciële partijen, de afgelopen jaren tientallen huisartsenpraktijken overnam. Meer zorg op afstand, centrale callcenters; hoewel bedoeld als oplossing voor tekorten, nemen de problemen voor patienten alleen maar toe - soms met heel ernstige gevolgen. En ook voor huisartsen die nu de scherven moeten opruimen is de ondergang van Co-Med een grote kopzorg.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1659 - De Zomerdag: kritiek op de NOS

Tue, 30 Jul 2024 09:00:00 +0200

Het team van De Dag is even met zomerreces en tot we op 5 augustus terug zijn, herhalen we een aantal afleveringen die we zelf in het bijzonder interessant vonden.

De Hamas-aanslag van 7 oktober en de daaropvolgende verwoestende oorlog in Gaza roepen veel emoties en reacties op. Dat merken we bij de NOS ook; de inbox stroomde met name in de eerste weken na het begin van de oorlog vol met reacties. Vaak kritisch, soms boos, soms dreigend.

Marco dook een maand na de aanslag in de NOS-inbox en sprak erover met hoofdredacteur nieuws Giselle van Cann. Zij vertelt dat sommige berichten haar echt raken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1658 - De Zomerdag: ja, ik was grensoverschrijdend

Mon, 29 Jul 2024 09:00:00 +0200

Team De Dag is er even tussenuit. Tot 5 augustus herhalen we de - volgens onszelf - beste podcastafleveringen van het afgelopen halfjaar.

Bijzonder was toen we bij de NOS de mogelijkheid kregen om met een pleger van grensoverschrijdend gedrag te spreken. Er was ook dit jaar weer veel aandacht voor het onderwerp, onder meer op redacties in Hilversum, maar zelden hoor je hoe dit soort zaken vanuit het perspectief van een pleger worden beleefd.

Jasper noemen we hem in deze podcast, maar dat is niet zijn echte naam en zijn stem is ook vervormd. Hij ging in behandeling bij dramatherapeut Lotte Gerritjans.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Amerika kiest - What a decade it's been this week

Sat, 27 Jul 2024 06:00:00 +0200

Tot aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen praten de NOS-correspondenten in Washington je iedere week bij over het laatste verkiezingsnieuws.

Een enorme aardverschuiving in de presidentsrace deze week. Biden kondigde waardig zijn vertrek aan en Harris lijkt degene te zijn die het enthousiasme terug brengt binnen de Democratische partij. Je zou bijna vergeten dat Trump nog maar een week geleden op de Republikeinse conventie zijn kandidatuur aanvaarde. What a decade it has been this week.

Marieke en Ryan zitten op een toepasselijke plek deze keer, Ben's Chili Bowl. Een iconisch restaurant in Washington D.C. waar Kamala Harris regelmatig kwam tijdens haar studententijd. Ze bespreken TikTok-Mamala, maar natuurlijk ook de erfenis van Biden. Want hij is nog niet zo snel vergeten.

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

#1657 - De Zomerdag: Pjotr over zijn vriend Evan

Fri, 26 Jul 2024 09:00:00 +0200

Team De Dag houdt een kort zomerreces en tot 5 augustus herhalen we de - volgens onszelf - beste podcastafleveringen van het afgelopen halfjaar.

Pjotr Sauers beste vriend Evan Gerschkovich werd onlangs veroordeeld tot 16 jaar cel voor spionage. We spraken Pjotr aan het begin van het schijnproces op 26 juni, waar hij zijn vriend kaalgeschoren in de rechtbank zag verschijnen. Evan mocht daar even gefilmd worden, maar verder zal zijn lot daar achter gesloten deuren worden bezegeld. In een persoonlijk gesprek vertelt Pjotr over hun vriendschap, de brieven die ze wekelijks aan elkaar schrijven en de absolute onrechtvaardigheid van Evans gevangenschap.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1656 - De Zomerdag: alles kwijt bij Bunq

Wed, 24 Jul 2024 09:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit, maar we hebben een paar afleveringen uitgezocht die volgens ons de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Zoals de aflevering die Mattijs maakte over klanten van de digitale Bunq bank. Zij werden eerder dit jaar voor tonnen bestolen door internetcriminelen. Ze vertellen in de podcast hoe dat ging en hoe ze niet alleen woedend op de oplichters zijn maar vooral ook op Bunq, want ze kregen geen enkele hulp, nazorg of compensatie - het lukte zelfs niet om iemand van de bank aan de telefoon te krijgen. Weg spaargeld, weg pensioen - en niemand die iets doet.

Na de aflevering maakte Bunq bekend dat ze klanten die slachtoffer zijn geworden van de fraude alsnog gaan compenseren. Gedupeerden zouden gemiddeld 85 procent van hun verloren geld terugkrijgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1655 - De Zomerdag: Uw medicijnen? Niet op voorraad!

Wed, 24 Jul 2024 09:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit en tot we op 5 augustus terug zijn, hebben we een paar afleveringen uitgezocht om te herhalen.

Je hebt van die onderwerpen die telkens terugkeren in het nieuws, maar waarvoor nooit echt een oplossing lijkt te komen. Dat is het geval met de oplopende medicijntekorten waar Nederland al jaren mee kampt. In februari bleek dat er zelfs tekorten zijn van antibiotica voor kinderen - aanleiding voor ons om in de podcast in te zoomen op wat er nou eigenlijk aan de hand is. Twee persoonlijke verhalen over tekorten van epilepsie- en hartmedicatie maken indringend duidelijk tot welke risico’s en gevolgen dit leidt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1654 - De Zomerdag: profiel Dick Schoof

Tue, 23 Jul 2024 09:30:00 +0200

Het team van de dag is er even tussenuit en tot we op 5 augustus terug zijn hebben we een paar afleveringen uitgekozen om te herhalen.

Zoals dit profiel van Dick Schoof - de man die wij toen hij eind mei opeens als een konijn uit de hoge hoed werd getrokken, eigenlijk nog helemaal niet kenden. Een konijn dat bij de bekendmaking nog wel met grote ogen in de koplampen stond te kijken. Twee vrienden van Schoof praten in de podcast openhartig over hem, en over de vraag waar ze toch wel mee zitten: waarom zei Schoof JA op deze ingewikkelde klus?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1653 - EXTRA: Bye Biden, hello Harris?

Mon, 22 Jul 2024 14:27:00 +0200

Joe Biden zou blijven, ook na het desastreus verlopen debat met Donald Trump drie weken geleden. Maar dit weekend besloot hij in z'n vakantiehuis dat hij zich terugtrekt uit de race om het Witte Huis. 107 dagen voor de verkiezingen in november. Democraten, onder wie Biden, schuiven nu vicepresident Kamala Harris naar voren. Zij zou het voor de democraten op moeten nemen tegen Donald Trump.

In een extra podcast de Dag vertelt Amerikakenner Kenneth Manusama wat er achter de schermen gebeurd is de afgelopen 48 uur. Hoe is Biden tot de beslissing gekomen om te stoppen? En nu Harris rondbelt voor steun is de vraag: hoeveel kans maakt de redelijk onzichtbare vicepresident tegenover Trump? Manusama analyseert in een extra lange aflevering.

Meer horen over de carrière van Joe Biden? Luister deze eerdere aflevering van podcast de Dag.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Lars Hulshof

#1652 - De Zomerdag: het proces tegen Ali B.

Mon, 22 Jul 2024 09:00:00 +0200

Het team van de dag is er even tussenuit en tot we op 5 augustus terug hebben we een paar afleveringen uitgezocht om te herhalen.

Een onderwerp waar we met de redactie veel over gesproken hebben is het proces tegen Ali B.. We hadden veel reacties gekregen op een eerdere podcast over hem, onder andere van slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend geweld die de aflevering niet evenwichtig en zelfs kwetsend vonden. Dat raakte ons en we besloten het op de dag van de uitspraak tegen Ali B. anders aan te pakken. De hoofdvraag werd: hoe is het om als slachtoffer van seksueel geweld naar dit proces te kijken? Met een indringend resultaat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Amerika Kiest - Trump de verbinder, Biden de vertrekker?

Sat, 20 Jul 2024 06:00:00 +0200

Tot aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen praten de NOS-correspondenten in Washington je iedere week bij over het laatste verkiezingsnieuws.

Marieke de Vries, Rudy Bouma en Ryan Hermelijn zijn op de Republikeinse Conventie waar Donald Trump zoals verwacht is aangewezen als de Republikeinse presidentskandidaat, enkele dagen na de mislukte aanslag op zijn leven. Het maakte de conventie tot een bijna religieuze bijeenkomst, met Trump die zich presenteert als de redder van de democratie en de grote verbinder.

Marieke bezocht de crime scene in Butler, Pennsylvania waar de aanslag plaatsvond.

En wat staat de Democraten te doen, nu de steun voor Joe Biden ook binnen zijn eigen partij verder lijkt af te nemen?

Wil je reageren of heb je een vraag? amerikakiestpodcast@nos.nl

Presentatie: Marieke de Vries, Rudy Bouma, Ryan Hermelijn

Redactie en montage: Jesse Nijmeijer

#1651 - De koers van Trump na de aanslag

Fri, 19 Jul 2024 13:40:00 +0200

Voor het eerst sinds de mislukte moordaanslag sprak Donald Trump in het openbaar. Hij sloot vannacht de Republikeinse Conventie af met een speech. Trump is nu officieel de presidentskandidaat van die partij voor de verkiezingen in november.

In podcast de Dag analyseert journalist en Amerikakenner Laila Frank de speech. Trump zou de tekst hebben herschreven, na de aanslag, en z'n toon matigen. Is dat zo? Laila Frank legt de woorden van Trump nu naast de plannen die de Republikeinse Partij heeft voor Amerika als ze de verkiezingen winnen.

Meer luisteren over de Amerikaanse presidentsverkiezingen? Abonneer je hier op de podcast van onze correspondenten in de VS voor het laatste verkiezingsnieuws.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg & Judith van de Hulsbeek

#1650 - Wat Parijs aan de Spelen heeft (en andersom)

Thu, 18 Jul 2024 12:55:00 +0200

Nu de burgemeester van Parijs, Anne Hidalgo, een duik heeft genomen in de rivier de Seine lijkt alles klaar voor de Olympische Spelen. Van vrijdag 26 juli tot zondag 11 augustus is de Franse hoofdstad dé hoofdstad van sport. En daar zijn miljarden voor uitgegeven.

In podcast de Dag vertelt correspondent Frank Renout hoe de miljarden zijn uitgegeven. Parijs belooft onder meer een schonere Seine en dat voorsteden erop vooruitgaan door alle investeringen. Volgens sporteconoom aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen Willem de Boer wegen de kosten van eerdere edities nooit op tegen de baten. Maar vormen deze spelen in Parijs wel een keerpunt. De aanpak verschilt duidelijk van eerdere Olympische Spelen en de kosten dalen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1649 - 3x3 kijk-, lees- en luistertips voor de zomer

Wed, 17 Jul 2024 13:26:00 +0200

De weg naar B&B Vol Liefde vindt Nederland vanzelf wel, maar er is zoveel meer om deze zomer te kijken, luisteren en lezen. In deze podcast geven 3 kenners 3x3 zomertips, met hier en daar nog een extra aanbeveling ertussen gemoffeld.

Elja Looijestijn van de VPRO-podcastgids bespreekt de volgens haar drie beste podcastseries van 2024:

The Price of Paradise
En niemand bleef onaangeraakt
Wiels de moordzaak

Chef boeken van het Parool Marjolijn de Cocq tipt een stapel boeken om mee te nemen op vakantie:

Kairos - Jenny Erpenbeck
De Redder (Waddenthrillers) - Matthijs Deen
Perspectieven - Laurent Binet

Omar Larabi, filmjournalist voor onder andere de Filmkrant en de VARA gids, tipt twee series en een film:

The Bear - Disney+
Lady in the Lake - Apple TV
Thelma - in de bioscoop

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Rosanne Sies

#1648 - De MH17-geschiedenis van Schoof

Tue, 16 Jul 2024 13:55:00 +0200

Morgen is het precies tien jaar geleden dat vlucht MH17 werd neergehaald, en er een einde kwam aan het leven van alle 298 mensen aan boord.

Premier Dick Schoof was op dat moment de Nationaal Coordinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Hij leidde het Crisiscomité dat verantwoordelijk was voor - onder meer- het terughalen van de slachtoffers.

Welke rol speelde Schoof in de nasleep van de ramp? En wat betekent MH17 nu nog voor hem?

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1647 - Na de moordaanslag op Donald Trump

Mon, 15 Jul 2024 14:18:00 +0200

Zowel Donald Trump als Joe Biden roepen in reactie op de aanslag dit weekend op tot verbinding en eenheid. Maar hoe vindt het tot op het bot gepolariseerde Amerika de weg terug naar die verbinding en wie is nog een geloofwaardige 'Uniter in Chief'?

De eerste reacties op aanslag dit weekend bevestigden de diepe polarisatie waar Amerika mee kampt. Zonder het motief van de schutter te kennen, beschuldigden linkse en rechtse politici en media elkaar van het giftige klimaat waarbinnen de 20-jarige Thomas Matthew Crooks tot zijn daad is gekomen. Inmiddels lijkt de toon omgeslagen en roepen zowel het Democratische als het Republikeinse kamp op tot verbinding.

"Het is bijna een wedstrijd over 'the Uniter in Chief'," zegt Amerika-deskundige Laila Frank in deze podcast. Ze schetst hoe de aanslag op Trump zowel zijn eigen campagne als die van Biden zal beheersen en doen veranderen. Kan Trump geloofwaardig de rol van strijder, martelaar en verbinder op zich nemen? Biedt dit moment voor Biden de mogelijkheid om met een goed verhaal opzij te stappen en een andere Democratische presidentskandidaat naar voren te schuiven?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Lars Hulshof

#1646 - Kijken naar de rechtszaak tegen Ali B

Fri, 12 Jul 2024 14:30:00 +0200

De zaak tegen Ali B is afgerond, nu de rechter hem een celstraf van 2 jaar heeft opgelegd. De rapper is schuldig aan één verkrachting en één poging daartoe bij twee vrouwen. B is vrijgesproken van de twee aanrandingen, waar hij eerder van verdacht werd. De afgelopen maand ging het in de media veel over de zaak.

Slachtoffers van seksueel geweld konden het niet loslaten: ze moesten de zaak tegen Ali B op de voet volgen. Sonja Graansma was in 2003 slachtoffer van seksueel geweld en appt met lotgenoten over de zaak. Wat hebben de afgelopen weken losgemaakt bij hen? Graansma vertelt in podcast de Dag hoe ze meeleeft met slachtoffers die hun verhaal hebben gedaan. Iva Bicanic is directeur van het Centrum Seksueel Geweld. Zij kregen de afgelopen weken 35% meer telefoontjes naar aanleiding van de zaak.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Anouk Kantelberg

#1645 - De zin en onzin van blijven zitten

Thu, 11 Jul 2024 13:20:00 +0200

Het blijft een probleem op middelbare scholen: het grote aantal zittenblijvers. Scholen proberen het te beperken, maar er moeten meer leerlingen een jaar overdoen dan vroeger. 1 op de 5 havo 4 leerlingen begint volgens recent onderzoek van de Onderwijsinspectie opnieuw aan de vierde klas.

In podcast de Dag het perspectief van scholieren, ouders en docenten. Die laatste zitten aan tafel in de overgangsvergadering, die op veel plekken in het land in deze tijd gehouden wordt. In die vergadering besluiten leraren of een leerling over gaat of moet blijven zitten. Hoe die beslissing tot stand komt, verschilt heel erg. En aan het nut van doubleren wordt binnen het onderwijs flink getwijfeld.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1644 - De smaakmakers van Oranje

Wed, 10 Jul 2024 14:08:00 +0200

De 'scout van Wout' vertelt in deze podcast over de kracht van Wout Weghorst. Suse van Kleef van NOS Sport zet uitblinkers Bart Verbruggen, Cody Gakpo in de spotlight.

Voor het eerst in 20 jaar speelt Nederland vanavond weer in de halve finale van het EK. Dat is een prestatie van het hele team, maar er zijn ook uitblinkers. In deze podcast richten we de blik op de smaakmakers van Oranje: Wout Weghorst, Cody Gakpo en doelman Bart Verbruggen.

Wout Weghorst, de 'redder des Vaderlands', valt in binnen- en buitenland op met zijn altijd succesvolle invalbeurten. Barry van Galen scoutte Weghorst voor AZ, waar hij van 2016 tot 2020 speelde. Hij vertelt hoe hij Weghorst heeft leren kennen en geeft ook een advies aan Ronald Koeman: geef Weghorst vanavond, vanaf minuut 1, een basisplaats.

NOS-commentator Suse van Kleef zoomt in op twee andere smaakmakers: Cody Gakpo en Bart Verbruggen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl
Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: Lieke Loman en IJsbrand Terpstra

#1643 - De solo-'vredesmissie' van Viktor Orbán

Tue, 09 Jul 2024 14:28:00 +0200

Als de Hongaarse premier Viktor Orbán in het vliegtuig zit na zijn onverwachte bezoek aan de Russische president Poetin, is hij praatgraag en een beetje trots. Trots dat het hem gelukt is om de afspraak met de Russische president te maken zonder dat de 'big guys' uit het Westen daar iets van doorhadden. Orbán is op een vredesmissie, zegt hij tegen een hem goedgezinde Zwitserse journalist, en soms moet je daar solo voor gaan.

Europa-correspondent en Orbán-kenner Tijn Sadee vertelt in deze podcast wat Orbán voor ogen heeft met die zelfverklaarde vredesmissie, en wat hem drijft. Én wat er wringt aan de gesprekken met de Zwitserse journalist, die met Orbán in het regeringsvliegtuig mee mocht reizen naar Kyiv en Moskou. Daarna zou Orbán nog verder reizen naar China en inmiddels is hij in Washington voor de NAVO-top. Wie heeft er belang bij deze 'alleingang'?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1642 - Marine Le Pen wint niet én wel

Mon, 08 Jul 2024 14:56:00 +0200

In Frankrijk heeft de radicaal rechtse partij van Marine le Pen de parlementsverkiezingen niet gewonnen. De partij kreeg wel de meeste stemmen en behaalde de beste resultaten ooit bij parlementsverkiezingen. Wat zeggen deze verkiezingen over de opkomst van radicaal rechts in Frankrijk?

In Frankrijk is massaal strategisch gestemd en dat heeft geleid tot winst op de flanken, zowel links als rechts. Veel Fransen maken zich zorgen over die extremen. Zo is een van de prominente gezichten van de linkse coalitie, Jean-Luc Mélenchon, een omstreden politicus.

Oud-Frankrijk-correspondent Marijn Kruk vertelt in deze podcast over de opkomst van radicaal rechts in Frankrijk en de gevolgen daarvan voor het politieke landschap. Hij doet onderzoek naar de opkomst van radicaal rechts in Europa en schreef daar ook een boek over: Opstand. De populistische revolte en de strijd om de ziel van het Westen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1641 - Schoof versus de rest

Fri, 05 Jul 2024 13:45:00 +0200

De allereerste ministerraad van een nieuw kabinet is normaal gesproken een feestelijke aangelegenheid. Maar het kabinet Schoof I heeft direct wat te bespreken deze vrijdagochtend. Het allereerste belangrijke debat verliep chaotisch en premier Schoof kreeg zware klappen te verduren.

Politiek duider van Nieuwsuur Arjan Noorlander zet in podcast de Dag de spraakmakende momenten op een rij. Van een kritiekgolf van de oppositie, een tik van PVV-leider Wilders op het handelen van Schoof en uiteindelijk een tweet die de Kamer op z'n kop zette. De schade na uren debat voor Schoof is volgens Noorlander een deuk in z'n gezag.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg & Judith van de Hulsbeek

#1640 - Keir Starmer: saai & geen Tory

Thu, 04 Jul 2024 15:01:00 +0200

Het is niet de vraag óf, maar met hoeveel stemmen Keir Starmer de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk wint. Oppositiepartij Labour staat na 14 jaar conservatieve regeringen op dikke winst in de peilingen. En daarmee gaat het VK een nieuwe koers tegemoet.

In Podcast de Dag schetst correspondent Fleur Launspach een profiel van Keir Starmer: de man uit een arbeidersgezin die ook een Sir is. Hij is geridderd. Dat verwart Britten: want wie is Starmer nou echt? En waar staat hij voor? Het lijkt de Britten weinig uit te maken: ze willen vooral een premier van een andere politieke kleur.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies & Judith van de Hulsbeek

Titelsuggestie: Anouk Kantelberg

#1639 - Wat vindt Dick Schoof?

Wed, 03 Jul 2024 13:05:00 +0200

Hij is niet gekozen, hoort niet bij een politieke partij en heeft nog nooit een politiek debat gevoerd. Deze week zien we Dick Schoof voor het eerst in actie in zijn rol als premier van Nederland. En nog steeds weet Nederland niet wat zijn politieke standpunten zijn of wat hij van politieke hete hangijzers vindt. Is die neutrale positie vol te houden?

Arjan Noorlander, politiek duider van Nieuwsuur, denkt van niet, vertelt hij in deze podcast. Zelf vindt Schoof dat het niet zijn baan is om een mening te hebben, want hij is aangesteld om het hoofdlijnenakkoord uit te voeren. "Maar de vraag is of de rest van de politiek, de journalistiek en het land er zo over denkt," zegt Arjan. Van een premier wordt ook verlangd dat hij richting geeft en normatief is. Wat vindt hij van zwarte piet, moet de politie ingrijpen bij Gaza-protesten op universiteiten? Op zijn eerste dagen als premier geeft hij ontwijkende antwoorden. Maar, zegt Arjan, als hij blijft weigeren om antwoord te geven op dit soort vragen, dan heeft hij straks wel een serieus politiek probleem.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1638 - Waarom blijft Biden?

Tue, 02 Jul 2024 14:00:00 +0200

De storm rondom Joe Biden gaat niet liggen. Sinds zijn dramatisch verlopen debat tegen Donald Trump vorige week zijn de commentaren in de Amerikaanse media onverbiddelijk en de roep om zijn kandidatuur in te trekken, groot. Toch lijkt het er niet op dat hij dat zal doen.

Kan de Democratische partij de commentaren negeren? Kan de partijtop dit oplossen? Staat er een alternatief klaar? En wat zou er gebeuren als Biden besluit om wél te stoppen? In deze podcast vertelt Amerika-deskundige Kenneth Manusama over de crisissfeer die in het Democratische kamp is ontstaan en de reden dat Biden waarschijnlijk ondanks alles de beste papieren heeft om Donald Trump te verslaan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1637 - Slavernijexcuses in een nieuwe politieke realiteit

Mon, 01 Jul 2024 15:20:00 +0200

Wat is er over van het momentum dat vorig jaar zo sterk gevoeld werd na de excuses uit monde van premier Rutte en de koning?

Vlak nadat het vorige kabinet bij monde van premier Rutte excuses vroeg voor het Nederlandse slavernijverleden, vertelden oud-politica en dochter van de eerste president van Suriname Kathleen Ferrier en correspondent Nina Jurna in podcast De Dag hoezeer hen dan als nazaten raakte.

Vandaag, op Keti Koti en een dag voor het aantreden van het nieuwe kabinet, opnieuw een gesprek met hen in de podcast. Wat betekent herdenken in de nieuwe politieke realiteit? En wat is er over van het momentum dat vorig jaar zo sterk gevoeld werd?

Het gesprek met Kathleen Ferrier en Nina Jurna van destijds is hier te beluisteren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1636 - Macron speelt va-banque

Fri, 28 Jun 2024 12:49:00 +0200

Podcast De dag komt vandaag helemaal uit Frankrijk, waar zondag opnieuw gestemd wordt. Drie weken geleden, bij de Europese verkiezingen, boekte de radicaal-rechtse partij Rassemblement National een historische overwinning.

President Macron besloot toen nieuwe verkiezingen voor het Franse parlement uit te schrijven, die op de kortst mogelijke termijn gehouden moeten worden. Het was een grote verrassing voor velen, want zijn partij staat er heel slecht voor. RN zou bij deze verkiezingen de grootste partij kunnen worden, en een regering kunnen vormen.

In de podcast vertellen Mattijs van de Wiel en Frank Renout over de gok van Macron, wat hem bezielt, en hoe dit uit zou kunnen pakken.

#1635 - De sporen van 14 jaar Tories

Thu, 27 Jun 2024 13:30:00 +0200

In een drijfnat pak kondigde de Britse premier Rishi Sunak een maand geleden nieuwe verkiezingen aan. Daar werd de toon al gezet voor de campagne van de conservatieve partij. Over precies een week gaan de Britten naar de stembus, maar het heeft er alle schijn van dat de Tories nat gaan. De partij staat op een historisch laag zetelaantal. Oppositiepartij Labour staat op winst in de peilingen met een flinke voorsprong. Ook na een debat tussen de twee kandidaten Sunak en Starmer gisteravond.

Correspondent Fleur Launspach vertelt in podcast de Dag waar de Britse kiezer de conservatieven op afrekent. De afgelopen 14 jaar zagen de Britten 5 conservatieve premiers. De beloftes die ze deden zijn niet nagekomen en hebben littekens achtergelaten in het Verenigd Koninkrijk.

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg & Judith van de Hulsbeek

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1634 - Brieven schrijven met Evan Gershkovich

Wed, 26 Jun 2024 13:57:00 +0200

De Amerikaanse journalist Evan Gershkovich wordt al meer dan een jaar vastgehouden in een Russische cel. Vandaag begint een schijnproces tegen hem, waarna hij waarschijnlijk een straf van twintig jaar of langer krijgt.

Pjotr Sauer is zijn beste vriend en schrijft wekelijks brieven met Evan. In de podcast vertelt hij over hun band en hoe het Evan in Russische gevangenschap vergaat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1633 - Het woordenspel met 'omvolking'

Tue, 25 Jun 2024 14:02:00 +0200

De één noemt het een racistische complottheorie, de ander een feitelijk demografisch fenomeen, de één neemt er afstand van, de ander vindt dat niet nodig. Maar wat is het: 'omvolking'? Waar komt de term vandaan, wie spreken erover en waarom wordt dat als een potentieel gevaar gezien?

Sprekers: Arjan Noorlander, politiek verslaggever van Nieuwsuur. En historica Annelotte Janse van de Universiteit Utrecht.

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1632 - China op de linkerbaan naar de maan

Mon, 24 Jun 2024 13:23:00 +0200

Morgen landt een capsule met maangruis in de woestijn in China. De Chinese maanlander Chang'e 6 verzamelde stof en stenen vanaf de achterkant van de maan. Een kant die we niet goed kennen. Daarmee heeft China een primeur in de space race. En dat zet de VS onder druk.

De twee landen willen allebei als eerste weer een mens op de maan zetten. Maar er is in 55 jaar tijd, toen de eerste man op de maan liep, veel veranderd. Ruimtevaartdeskundige bij Sterrenwacht Sonnenborgh en oud-directeur van museum Space Expo Rob van den Berg vertelt in podcast de Dag over de ambities van de landen in de maanrace.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1631 - Het rolmodel Mbappé

Fri, 21 Jun 2024 14:26:00 +0200

De Franse voetballer Kylian Mbappé haalde afgelopen week niet alleen vanwege zijn gebroken neus de voorpagina’s. De aanvoerder van het Franse elftal deed iets bijzonders tijdens een persconferentie op het EK. Hij riep de jonge Franse kiezers op om te gaan stemmen, omdat “extreme partijen aan de deur kloppen”.

Volgende week gaat Frankrijk opnieuw naar de stembus. President Macron ontbond het parlement na de Europese verkiezingen, waarbij de radicaal-rechtse partij Rassemblement National meer dan dertig procent van de stemmen kreeg.

Mbappé wil meer zijn dan een voetballer. Hij is een rolmodel voor jongeren in de buitenwijken, waar hij zelf opgroeide. Hij spreekt zich uit. Maar niet over álles, vertelt Trouw-journalist Matthijs van Dam in de podcast.

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

#1630 - De stilte rond de pushbacks

Thu, 20 Jun 2024 14:48:00 +0200

Beelden van gemaskerde mannen die asielzoekers uit een bestelbusje halen en op een boot zetten, om ze vervolgens te droppen in een rubberboot buiten de Griekse wateren. Ze zijn te zien in een nieuwe BBC-documentaire over pushbacks - en erger - door de Griekse kustwacht. Migranten vertellen in de documentaire dat ze door de kustwacht overboord zijn gegooid, zonder zwemvest.

En wat was de rol van de Griekse kustwacht in de scheepsramp met de Adriana een jaar geleden, waarbij honderden migranten verdronken? Overlevenden vertellen de BBC dat de boot kapseisde toen de kustwacht ze naar Italiaanse wateren wilde slepen.

Verhalen over pushbacks aan de Europese grenzen horen we al veel langer - en het is ook niet voor het eerst dat we er bewijzen van zien. Maar hebben die ook gevolgen? Ik bespreek het met advocaat Flip Schüller en hoogleraar Courts and Transnational Justice Galina Cornelisse.

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

#1629 - Mark Rutte, NAVO-baas

Wed, 19 Jun 2024 06:30:00 +0200

De kogel is door de kerk: Mark Rutte wordt secretaris-generaal van de NAVO. Hij heeft de steun van alle 32 NAVO-lidstaten en wordt daarmee na Dirk Stikker, Joseph Luns, en Jaap de Hoop Scheffer de vierde Nederlandse NAVO-baas.

Hoewel het een prestigieuze benoeming is, is er weinig reden tot feest. Want de organisatie die hij gaat leiden wordt op de proef gesteld: door een oorlog op Europees grondgebied, een mogelijk verder oprukkend Rusland en ook een mogelijk terugtrekkend Amerika. Podcast De Dag maakte hierover al een vijfdelige serie: Het Bondgenootschap - die we ter gelegenheid van de benoeming van Rutte nogmaals publiceren.

Aflevering vijf hebben we voor deze aflevering geüpdate en hergebruikt. De zoon van Dirk Stikker, Allerd Stikker (96) en Jaap de Hoop Scheffer vertellen over het leven van een NAVO-baas en wat Rutte kan verwachten. Anna van Zoest, directeur van de Atlantische Commissie, schetst de complexiteit van de baan en waarom Nederland zo'n dikke vinger in de pap heeft bij de NAVO. Politiek verslaggever Wilco Boom zet, tot slot, uiteen wat Nederland aan een Nederlander aan de top van de NAVO heeft.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

NAVO-serie afl. 1: Bondgenoten

Wed, 19 Jun 2024 06:29:00 +0200

Dit is een herhaling van onze NAVO-serie Het Bondgenootschap, die we eind maart maakten in aanloop naar de 75e verjaardag van de NAVO en in afwachting van de benoeming van Mark Rutte als de nieuwe secretaris-generaal van het bondgenootschap.

NAVO-serie afl. 2: De vijand

Wed, 19 Jun 2024 06:28:00 +0200

NAVO-serie afl. 3: De NAVO in actie

Wed, 19 Jun 2024 06:27:00 +0200

NAVO-serie afl. 4: Twee procent

Wed, 19 Jun 2024 06:26:00 +0200

#1628 - De woorden van Marjolein Faber

Tue, 18 Jun 2024 14:24:00 +0200

Marjolein Faber kiest haar eigen woorden en zal die ook niet snel terugnemen. Maar juist haar woorden maken de beoogd PVV-minister van Asiel en Migratie ook omstreden.

In deze podcast schetsen Nieuwsuur-verslaggever Jeroen Stans, die Marjolein Faber de beroemd geworden woorden 'mijn tweet klopt' ontlokte, en Gerwin Peelen van omroep Gelderland een profiel van deze trouwe bondgenoot van Geert Wilders.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1627 - Als je Oranje beveiligt en topfit moet houden

Mon, 17 Jun 2024 14:24:00 +0200

EK-wedstrijden worden niet alleen op het veld gespeeld. Om de spelers van Oranje maximaal te kunnen laten presteren staat er rondom het team nóg een team: van technische en medische staf tot beveiligers. In de podcast vertellen beveiliger Bertus Holkema en fysiotherapeut Leo Echteld over hun jarenlange ervaringen met Oranje. "Je deed eigenlijk alles voor ze."

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Rosanne Sies

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1626 - In Memoriam: Op1

Fri, 14 Jun 2024 14:45:00 +0200

Op1, de veelbesproken én veel bekritiseerde talkshow op de late avond, is niet meer. Gisteravond was na 4,5 jaar de laatste aflevering. Hoe gaat dit tv-experiment, met maar liefst 28 wisselende presentatoren, de tv-analen in?

Gasten: Tijs van den Brink - presentator Op1, Alex Mazereeuw - tv-recensent van de Volkskrant, en mediaonderzoeker Nel Ruigrok.

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1625 - Wie is de baas van de wolken?

Thu, 13 Jun 2024 12:00:00 +0200

Het laten regenen als je land wel een buitje kan gebruiken - het gebeurt in Abu Dhabi. Of juist zorgen dat het droog blijft, als je snakt naar een mooie dag - dat doet China tijdens grote evenementen. Wolken over de hele wereld worden bewerkt, voor een weertje naar keuze.

Maar wetenschappers hopen niet alleen het weer te beïnvloeden - ook het klimaat. Nieuwe technieken zouden kunnen helpen om de opwarming van de aarde af te remmen.

Hoogleraar atmosfeeronderzoek Herman Russchenberg onderzoekt hoe je wolken zo kunt aanpassen dat ze meer zonlicht weerkaatsen, en op die manier de aarde koeler houden. Wat je daarvoor nodig hebt, vertelt hij in deze podcast, zijn vooral schepen, pompen en vernevelaars.

Technisch zou dat allemaal binnen een jaar of tien wel kunnen draaien - maar hij ziet dat niet gebeuren. Want dit gaat de hele aarde aan. Wie besluit dan of je het ook echt gaat doen? Wie draait op voor de kosten, en voor eventuele schade? Over die bestuurlijke en ethische vragen, praat ik met klimaatethicus Behnam Taebi.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1624 - Als je de ogen op Jemen richt

Wed, 12 Jun 2024 14:07:00 +0200

'All eyes on' Rafah, Congo, Sudan, wordt er op sociale media opgeroepen. Correspondent Daisy Mohr richt de ogen op Jemen.

Er zijn in de wereld veel bloedige conflicten en oorlogen en sommigen krijgen in het nieuws veel aandacht, anderen veel minder. In een poging die crisisgebieden in de aandacht te houden wordt nu vaak gezegd: 'all eyes on' Rafah, of Congo, of Sudan, of Jemen. Correspondent Daisy Mohr richt de ogen op Jemen. Ze reisde ernaartoe en doet in de podcast verslag.

Jemen, waar het nu bijna tien jaar oorlog is, was al één van de armste landen ter wereld. Maar de crisis als gevolg van 7 oktober en de Gaza-oorlog heeft het leven in Jemen nóg moeilijker gemaakt. Daisy Mohr zag veel armoede, een groeiende cholera-epidemie en onveiligheid. Maar er waren ook sprankjes hoop. Ze ontmoette krachtige jonge vrouwen, die de Qat-kauwende mannen in hun land beu zijn en strijden voor verandering.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1623 - De val van Ali B

Tue, 11 Jun 2024 14:32:00 +0200

Op 22-jarige leeftijd loopt Ali B een trapje op in een volle Kuip, nu 20 jaar geleden. Hij zingt 'Wat zou je doen', met Marco Borsato. Het is een kantelpunt in z'n carrière. Vanaf dan kan het niet op: van prijzen tot tv-successen. Ali B is overal.

Maar na de onthullingen over The Voice verdwijnt Ali B uit de schijnwerpers. Morgen staat hij terecht voor 2 aanrandingen en 2 verkrachtingen. In podcast de Dag schetst muziekjournalist van 3voor12 Atze de Vrieze een profiel van Ali B. De rapper die razendsnel opklom en viel.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1622 - De reshuffle op rechts in Europa

Mon, 10 Jun 2024 14:33:00 +0200

Europa heeft gekozen, deels voor een radicaal-rechtsere koers. Hoeveel invloed krijgen deze partijen straks op het Europese beleid?

Alle 27 lidstaten van de Europese Unie hebben hun stem uitgebracht en de kaarten zijn opnieuw geschud. De uiterst eurokritische fracties in het Europees Parlement groeien en het midden houdt stand, is de analyse. Hoeveel invloed de partijen op rechts krijgen ligt eraan hoe het parlement in de komende maanden wordt opgebouwd.

In drie grote landen binnen het Europees Parlement - Frankrijk, Duitsland en Italië - boekten rechts radicale partijen grote winst. Correspondenten Frank Renout, Charlotte Waaijers en Heleen d'Haens vertellen wat die partijen nu verder voor ogen hebben en hoe zij denken over een nauwere samenwerking in Europa.

De vorming van een nieuw groot rechts-radicaal blok in het Europees Parlement is wel lastig, zegt EU-correspondent Kysia Hekster. Zij legt uit hoe de partijen nu verdeeld zijn over verschillende fracties en hoe een reshuffle aan de uiterst rechterflank nog niet zo eenvoudig is.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1621 - De Nederlandse stem voor Europa

Fri, 07 Jun 2024 09:38:00 +0200

Zowel GroenLinks-PvdA als de PVV vierden gisteravond feest als winnaars van de Europese verkiezingen. In de exitpoll komt de linkse combi op 8 zetels in het Europees Parlement uit, de PVV gaat van 1 naar 7. Maar ondanks de winst van de PVV ziet politiek verslaggever Arjan Noorlander in deze uitslag niet de 'ruk naar rechts' waar het de laatste tijd veel over ging.

En terwijl wij het hier al over een mogelijke uitslag hebben, moeten veel Europeanen de komende dagen nog gaan kiezen. Zoals vandaag in Tsjechië, waar Midden-Europa correspondent Chiem Balduk afgelopen week nog was. Hoe wordt daar toegeleefd naar deze verkiezingen? En wordt er in andere landen ook naar de exitpoll van Nederland gekeken?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie: Dieuwke Teertstra

Montage & redactie: Lieke Loman, Rosanne Sies

#1620 - Waarom onze marine langs China vaart

Thu, 06 Jun 2024 12:30:00 +0200

Het fregat Zr. Ms. Tromp met zo'n 200 vlootpersoneel aan boord is een halfjaar lang op wereldreis. Het schip is via de Rode Zee, door de Zuid-Chinese Zee door de Straat van Taiwan gevaren. Een ommekeer in het buitenlandbeleid van Nederland: in 2021 voer een marineschip nog om de Straat van Taiwan heen. En dat is een moment van betekenis.

Correspondent Sjoerd den Daas mocht een paar dagen meevaren op de Tromp en vertelt erover in podcast de Dag. Wat moet Nederland in de Zuid-Chinese Zee en zelfs in de voor China zo gevoelige Straat van Taiwan? En hoe wordt zo'n spannende vaart ervaren aan boord?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1619 - De commerciële huisarts

Wed, 05 Jun 2024 14:20:00 +0200

Commerciële partijen hebben de afgelopen jaren in Nederland tientallen huisartsenpraktijken overgenomen. Hoewel bedoeld als oplossing voor tekorten, lijken de problemen in de huisartsenzorg zich alleen maar verder op te stapelen. Wat betekent de komst van de commerciële huisarts voor ons - de patiënt?

Al jaren regent het klachten over de commerciële huisartsenketen Co-Med, die op verschillende plekken in het land huisartsenpraktijken heeft opgekocht. Volgens de Inspectie Gezondheidszorg zijn er grote risico's voor de veiligheid van patiënten, onder meer omdat de praktijken slecht bereikbaar zijn. Gisteren werd op het laatste moment in de rechtszaal een faillissement afgewend, maar de problemen zijn niet voorbij.

In deze podcast vertelt zorgredacteur Sander Zurhake over de opkomst en oprichters van Co-Med, het gat in de huisartsenzorg waar zij in springen en de perverse financiële prikkels in de markt.

Roelien Vossers is praktijkhoudend huisarts in Haarlem en een van de oprichters van de Bevlogen Huisartsen; een groep huisartsen die zich bekommert om het voortbestaan van de huisartsenzorg in Nederland. Zij maakt zich zorgen over de komst van de commerciële huisarts en roept de Nederlandse Zorgautoriteit, zorgverzekeraars, en het ministerie op om de regie te pakken. "Er is sprake van een crisis".

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1618 - EXTRA Douze Points - Nederland

Wed, 05 Jun 2024 05:00:00 +0200

In aanloop naar de Europese verkiezingen praat ik, Dieuwke Teertstra, in Douze Points met twaalf correspondenten over twaalf Europese landen, in twaalf afleveringen van twaalf minuten. EU-correspondent Kysia Hekster praat elke dag mee.

Hoe kijken de Italianen naar de Unione Europea? Wat willen de Ieren van an Bhruiséil, en wat willen de Fransen vooral niet van Bruxelles? En wat zenden de correspondenten in voor een liedjesfestival (nee, niet dat festival…)?

In deze aflevering hoor je NOS-verslaggever in Den Haag Arjan Noorlander.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1617 - De Duitse strijd tegen het water

Tue, 04 Jun 2024 14:15:00 +0200

Vijf doden, veertig duizend hulpverleners in touw, en duizenden mensen die hun huizen moeten verlaten. In Duitsland zijn ze op de vlucht voor hoogwater, opnieuw. Want er zijn dit jaar al meerdere grote overstromingen geweest. De overstromingen in het Zuiden van Duitsland zijn uitzonderlijk, maar staan zeker niet op zichzelf. De bondskanselier, Scholz, die naar het gebied afreisde, zei gisteren dat het al de vierde keer dit jaar is dat hij een overstroomd gebied bezoekt en dat dat een indicatie is van wat er aan de hand is. Hij legde een verband tussen het noodweer en klimaatverandering.

In deze podcast vertelt correspondent Chiem Balduk vanuit het overstromingsgebied hoe, ondanks waarschuwingen, het wassende water de mensen toch nog kon verrassen en hoe de lokale infrastructuur niet sterk genoeg bleek om deze hoeveelheden water tegen te komen.

Waar de Duitsers op dit soort momenten vooral aan terugdenken zijn de overstromingen in het Ahrdal van drie jaar geleden. Meer dan 180 mensen kwamen toen om het leven en het water steeg op sommige plekken wel 7 meter. De Nederlandse Ine Klees woont al meer dan dertig jaar in het gebied. Ze vertelt hoe de angst voor het water er in Duitsland sindsdien goed in zit en hoe een ernstige watersnoodramp niet voorbij is als het water eenmaal gezakt is en het herstelwerk kan beginnen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1616 - EXTRA Douze Points - Letland

Tue, 04 Jun 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je correspondent Christiaan Pauwe over Letland.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag

#1615 - De macht van Modi

Mon, 03 Jun 2024 13:50:00 +0200

De Indiase premier Modi haalt zo goed als zeker zijn derde ambtstermijn binnen. Wat maakt hem na tien jaar nog altijd zo populair?

De democratie zou onder zijn regering afbrokkelen en religieuze minderheden zoals moslims en christenen worden achtergesteld. Toch lijkt de Indiase premier Modi zonder problemen zijn derde ambtstermijn binnen te halen. Wat maakt hem, na tien jaar aan de macht, nog steeds zo populair?

Zuid-Azië-buitenlandredacteur Devi Boerema vertelt, vanuit India, in deze podcast over de macht en aantrekkingskracht van Narenda Modi.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek

#1614 - EXTRA Douze Points - Spanje

Mon, 03 Jun 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je NOS-correspondent Miral de Bruijne, vanuit Spanje.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1613 - EXTRA Douze Points - België

Sun, 02 Jun 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je VRT-collega Rob Heirbaut over zijn land België.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1612 - EXTRA Douze Points - Italië

Sat, 01 Jun 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je NOS-correspondent in Rome Heleen D'Haens.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1611 - Het groene China

Fri, 31 May 2024 14:40:00 +0200

Een voorzichtig klimaat-mijlpaaltje deze week: de uitstoot van China zou weleens over de piek kunnen zijn. Want hij daalt licht. In maart 2024 was de uitstoot 3 procent lager dan in dezelfde maand een jaar ervoor.

China investeert veel en groots in groene projecten. Het meest van alle landen ter wereld.. Wat de Chinezen daarvan merken, vertelt correspondent Sjoerd den Daas in podcast de Dag.

Wereldwijd zijn de ogen gericht op de grootste vervuiler ter wereld. Eenderde van alle uitstoot komt nu nog uit China. Hoe belangrijk dit mogelijke kantelpunt en überhaupt China is voor de energietransitie legt hoogleraar transitiekunde aan de Universiteit Rotterdam Jan Rotmans uit.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek & Lieke Loman

#1610 - EXTRA Douze Points - Polen

Fri, 31 May 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je NOS-correspondent in Warschau Christiaan Paauwe.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1609 - De rode lijn Rafah

Thu, 30 May 2024 14:15:00 +0200

Een plaatje met de tekst All Eyes on Rafah overspoelt sociale media. De verontwaardiging na de Israelische aanvallen op Rafah groeit wereldwijd. Hoe ver kan Israël nog gaan? Want wereldleiders spraken toch over rode lijnen?

In podcast de Dag vertellen zes verslaggevers en correspondenten over de rode lijnen die in die landen en werelddelen zijn neergelegd. Maar wat betekenen die rode lijnen nu? Militair deskundige Martijn Kitzen verklaart.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1608 - EXTRA Douze Points - Duitsland

Thu, 30 May 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1607 - Dick Schoof, premier in spe

Wed, 29 May 2024 14:35:00 +0200

Twee vrienden van Dick Schoof schetsen in de podcast samen met politiek verslaggever Wilma Borgman een profiel van Dick Schoof: de topambtenaar die naar het Torentje verhuist.

Wie is Dick Schoof - de man die gisteren als een konijn uit de hoge hoed werd getrokken en onze nieuwe premier wordt? Een konijn dat nog even met grote ogen in de koplampen stond te staren, maar zo zeggen twee vrienden van hem, Martijn Bakker en Paul 't Hart in deze podcast: hij zal snel genoeg in zijn rol komen. Schoof is volgens hen een capabele, gedreven, sportieve én grappige man.

Politiek verslaggever Wilma Borgman vertelt over de vele vragen die deze kandidatuur oproept. Want een partijloze premier zonder politieke ervaring, dat is een unieke situatie waar iedereen zich op zijn eigen manier moet tot zien te verhouden: Schoof zelf, zijn ministersploeg, de Kamer - inclusief partijleiders van de coalitie - én de kiezer.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en IJsbrand Terpstra

#1606 - EXTRA Douze Points - Frankrijk

Wed, 29 May 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je Frankrijk-correspondent Frank Renout.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1605 - 30 jaar na apartheid: wel vrijheid, geen kansen

Tue, 28 May 2024 13:43:00 +0200

Zuid-Afrika gaat morgen naar de stembus en voor het eerst sinds Nelson Mandela president werd, wankelt de macht van het ANC.

Dertig jaar na de eerste vrije verkiezingen in Zuid-Afrika, nadat Nelson Mandela president werd, en de apartheid werd afgeschaft, hebben veel Zuid-Afrikaanse jongeren het zwaar. Zij zijn de eerste generatie die in vrijheid opgroeide, met de belofte van een beter leven voor alle Zuid-Afrikanen, wit en zwart. Maar dat is er niet gekomen. Mandela's vrijgeboren generatie heeft niet gekregen waar ze op hoopten: de jeugdwerkloosheid is ruim 60 procent.

Deze jongeren kunnen bij de verkiezingen het verschil maken, vertelt correspondent Elles van Gelder. Zij trok de townships in en sprak met deze generatie, die gedesillusioneerd en boos is, maar toch ook hoop blijft houden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1604 - EXTRA Douze Points - Griekenland

Tue, 28 May 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je Griekenland-correspondent Thijs Kettenis.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1603 - Zo wordt Oranje Europees Kampioen

Mon, 27 May 2024 13:27:00 +0200

Het Nederlands elftal begint vandaag aan de voorbereiding op het EK voetbal - over drie weken in Duitsland. Kijken we naar een winnend team? Wat heeft een EK-winnaar nodig?

Voetbaljournalist Willem Vissers loopt in podcast De Dag aan de hand van fragmenten uit de EK-geschiedenis de ingredienten langs die een ploeg nodig heeft om een EK te kunnen winnen. Volgens hem werd Frankrijk in '84 Europees kampioen met het mooiste EK-team allertijden. Maar soms kun je ook heel ver komen met een team zonder grote uitblinkers.

NOS-voetbalcommentator Jeroen Elshoff neemt het team onder de loep dat Ronald Koeman aan het samenstellen is. Kan dit een winnend team worden? En wie lijkt in Europa nu de beste kaarten te hebben?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1602 - EXTRA Douze Points - Hongarije

Mon, 27 May 2024 05:03:00 +0200

In deze aflevering hoor je Hongarije-correspondent Tijn Sadée.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1601 - EXTRA Douze Points - Zweden

Sun, 26 May 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je Zweden-verslaggever Tjade Michels.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1600 - EXTRA Douze Points - Ierland

Sat, 25 May 2024 05:00:00 +0200

In deze aflevering hoor je Ierland-correspondent Arjen van der Horst.

De podcast Douze Points, van de makers van De Dag, vanaf 25 mei in je podcast app.

#1599 - De bestolen klanten van Bunq

Fri, 24 May 2024 16:50:00 +0200

Klanten van de digitale Bunq bank zijn de afgelopen maanden voor tonnen bestolen door oplichters. Internetcriminelen weten met phishing-berichten de inloggegevens te bemachtigen, en ze hebben manieren om door de verificatie met gezichtsherkenning te komen. De NOS en NRC Handelsblad spraken met 27 gedupeerden, die samen 1,6 miljoen euro kwijt zijn.

In de podcast vertellen gedupeerden hoe de diefstal verliep. Ze zijn niet alleen woedend op de criminelen, maar ook op Bunq. Ze kregen geen hulp of nazorg van de bank, geen compensatie, en ze kregen nooit een medewerker aan de telefoon.

NOS-redacteur Joost Schellevis onderzocht de fraude door zelf phishing-software uit te proberen. Hij legt uit waarom Bunq niet op dezelfde manier als andere banken zijn rekeningen beveiligt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman

#1598 - Onze formatie bekeken door buitenlandse bril

Thu, 23 May 2024 13:49:00 +0200

De formatie van het meest rechtse kabinet ooit trekt ook in onze buurlanden veel aandacht. Duitse en Belgische media die met veel belangstelling verslag doen van de opkomst van de PVV van Geert Wilders. Want ook daar is een ruk naar rechts gaande met de AfD, Alternative für Deutschland en met het Vlaams Belang in België. Met de Europese verkiezingen in het vooruitzicht interessant om te zien hoe onze buurlanden naar ons kijken.
Vandaag in de podcast collega-journalisten uit België en Duitsland, die aan het publiek in hun thuisland verslag doen van wat hier nu gaande is. Hoe kijken zij aan tegen de formatieperikelen in Den Haag?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Jeroen de Jager

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1597 - De vermoeide soldaten die Oekraïne verdedigen

Wed, 22 May 2024 14:22:00 +0200

Een Russisch offensief in de regio Charkiv zet nieuwe druk op het Oekraïense leger, dat toch al zwaar onder druk staat. Journalisten Gert-Jan Dennekamp en Michiel Driebergen tekenen de verhalen op van zwaar vermoeide soldaten, die snakken naar aflossing en hopen dat een nieuwe mobilisatiewet verlichting brengt.

Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Denekamp bezocht de Oekraïense militairen aan het front in het Zuiden van het land. Ze zijn moe, vertelt hij. En de druk neemt toe door het Russisch offensief in het Oosten. Daar is Trouw-journalist Michiel Driebergen net aangekomen. Ook hij spreekt vermoeide soldaten, die snakken naar aflossing en hopen dat een nieuwe mobilisatiewet verlichting brengt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Judith van de Hulsbeek en Rosanne Sies

#1596 - Het adellijke zwarte schaap van Duitsland

Tue, 21 May 2024 14:14:00 +0200

Het wordt gezien als het grootste proces rond de staatsveiligheid in de recente Duitse geschiedenis: het proces tegen Prins Heinrich XIII Reuss en een groep zogenoemde Reichsbürger. Vandaag komen ze voor het eerst voor.

In podcast De Dag vertelt Duitsland-correspondent Chiem Balduk over deze groeiende beweging in Duitsland en de omvang van deze zaak.

En John Töpfer, directeur van de stichting Adel in Nederland, kent de geschiedenis van de familie Reuss goed. Hij vertelt hoe Prins Heinrich XIII het zwarte schaap werd van de familie. En in hoeverre wordt de hang die Rijksburgers hebben naar het verleden breder in Duitse adellijke kringen gevoeld?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1595 - Profiel: Ronald Plasterk

Mon, 20 May 2024 12:27:00 +0200

Ronald Plasterk trekt zich terug als kandidaat voor het premierschap. De berichten die over hem zijn verschenen zijn onjuist, zegt hij, maar hij laat weten dat hij niet langer beschikbaar is. Geert Wilders zegt op X dat hij het begrijpt maar jammer vindt, want Plasterk zou volgens hem een uitstekende premier zijn geweest.

Toen Geert Wilders Plasterk in december voordroeg als informateur was de verrassing groot. Zou hij opgewassen zijn tegen de ingewikkelde taak om 4 partijen die zo verschillend waren te verbinden, was toen de vraag. Het lukte hem niet, zoals bekend, want Omtzigt liep van tafel, onder meer omdat hij een probleem had met hoe Plasterk werkte, en de twee gingen niet fraai uit elkaar.

Na een excuusbriefje voor 'het dienstauto-incident' in de brievenrubriek van de Telegraaf vrijdag, nam de twijfel over Plasterk dit weekend toe. Ook vanwege de patentenkwestie: Plasterk zou in zijn tijd bij het Amsterdams Universitair Medisch Centrum onterecht alleen patenten hebben aangevraagd voor een kankermedicijn, terwijl een collega de uitvinding had gedaan. Plasterk zegt dat die berichten niet kloppen, maar trekt nu dus wel zijn conclusies.

In december, voordat deze patentenkwestie bekend was, maakten we samen met onderzoeksjournalist Kim van Keken een uitgebreid portret over Plasterk - dat volgens ons aardig is om opnieuw te beluisteren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1594 - Kiezers over de coalitie

Fri, 17 May 2024 14:51:00 +0200

De aanstaande coalitie presenteerde gisteren hun hoofdlijnenakkoord "Hoop, lef en trots". 5,5 maand na de verkiezingen is een nieuw kabinet met PVV, VVD, NSC en BBB in zicht.

In podcast de Dag spraken we de afgelopen formatieweken met kiezers van alle vier de coalitiepartijen en in deze aflevering keren we weer terug bij hen. Hoe kijken ze nu naar het resultaat? 4 kiezers van de 4 partijen geven 4 visies op het coalitieakkoord.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1593 - Lezen in het coalitieakkoord

Thu, 16 May 2024 14:12:00 +0200

Na ruim een half jaar onderhandelen hebben PVV, VVD, NSC en BBB een 'akkoord op hoofdlijnen' bereikt, zoals zij dat noemen. Vanochtend werd het gepresenteerd. Het akkoord is 26 pagina's dik en in de podcast leest politiek verslaggever Wilco Boom eruit - tot achter de komma.

Wat staat erin, wat niet, welke concessies zijn er gedaan, en: is het uitvoerbaar voor de nog te vormen ministersploeg? En waarom weten we eigenlijk nog altijd niet wie de nieuwe premier wordt?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1592 - Verslag doen van de universiteitsprotesten

Wed, 15 May 2024 14:44:00 +0200

Journalisten worden gehinderd bij pro-Palestina demonstraties, zoals afgelopen maandag bij de Universiteit van Amsterdam. Dat gaat van camera's bedekken, tot wegduwen en bedreigd worden. Vakbond NVJ noemt het jammer: "want we strijden allemaal voor hetzelfde belang, namelijk dat we een vrije samenleving willen hebben".

Hoe is het voor journalisten om verslag te doen van een verhit protest, waarbij ze zelf ook onder vuur liggen? En welke rol speelt een camera en een microfoon in deze? Verslaggevers Youssef Abjij en Jeroen de Jager van de NOS en Madelief van Dongen van het Parool vertellen over hun werk en de veiligheid tijdens dat werk.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman & IJsbrand Terpstra

#1591 - Gezocht: een nieuwe Rutte

Tue, 14 May 2024 12:30:00 +0200

Oud-politiek verslaggever Ron Fresen schetst in de podcast het profiel van de 'ideale' premierskandidaat. De man of vrouw die de langstzittende premier - Mark Rutte - gaat opvolgen. Wat kan de nieuwe premier van hem leren?

In deze eindfase van de formatie is nog altijd niet bekend wie de premier wordt van het extraparlementaire programkabinet dat in de maak is. Duidelijk is wel dat de rol van deze premier anders zal zijn dan die van andere premiers. Hoe verhoudt hij of zij zich bijvoorbeeld tot Geert Wilders, die liever zelf minister-president had willen worden, maar in de Kamer komt te zitten? Zit straks de échte premier in de Kamer en een schaduwpremier in het kabinet? En welke kwaliteiten moet deze nieuwe premier hebben om de vier partijen bij elkaar te houden?

Volgens oud-politiek verslaggever Ron Fresen was ironisch genoeg Mark Rutte misschien wel de ideale kandidaat geweest. Voor zijn nieuwe boek Het Raadsel Rutte onderzocht hij samen met Wilma Borgman hoe het Rutte keer op keer lukte om politieke crises te overleven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Marco Geijtenbeek

#1590 - 'Maak een einde aan eindexamens'

Mon, 13 May 2024 13:17:00 +0200

In de podcast vertellen eindexamenleerlingen hoe ze deze examenperiode beleven. Veel leerlingen ervaren stress. Waarom schaffen we de eindexamens niet af?

Hoewel ruim 40.000 vmbo basisberoepsgerichte en kaderberoepsgerichte eindexamenkandidaten een maand geleden al begonnen, begint voor het gros van de eindexamenleerlingen deze week de examenperiode. In totaal doen ongeveer 200.000 leerlingen eindexamen. Veel van hen hebben last van prestatiedruk en ervaren stress.

In podcast De Dag vertellen Imme, Frederique, Alec, Souraya en Jort Jelle hoe zij deze periode beleven en hoe zij zich voorbereiden. De meesten maken samenvattingen en maken proefexamens. Ook in de les wordt er heel gericht toegewerkt naar de examens, vertelt Arnoud Kuijpers. Hij is docent Nederlands op het Coornhert Gymnasium in Gouda. Er wordt geoefend op wat voor soort antwoorden er verwacht worden en specifieke onderdelen van het curriculum. Kuijpers vindt het voor zowel leerling als docent jammer dat daardoor de aandacht voor andere, belangrijke of inspirerende onderwerpen wegvalt.

Waarom schaffen we de eindexamens niet af, zoals in andere landen gebeurt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Rosanne Sies

#1589 - Back to the 90's op het Songfestival

Fri, 10 May 2024 14:14:00 +0200

Joost Klein is door met zijn nummer Europapa op het Eurovisie Songfestival. De hit met een enorme knipoog naar de jaren '90 gooit hoge ogen. En er zijn meer nummers die veel weghebben van dat decennium, viel ook commentator Cornald Maas op tijdens de halve finales.

Die trend is in de hele muziekwereld te zien, vertelt muziekjournalist van 3voor12 Timo Pisart in podcast de Dag. Het is een en al back to the nineties. Nederland, Zweden, Oostenrijk en Finland klinken net als vroeger en zijn allemaal door op het songfestival. Wat is het succes van de nineties nu?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1588 - De universiteit als protestplek

Thu, 09 May 2024 14:52:00 +0200

De bezetting van de Universiteit van Amsterdam is voorbij. Met shovels en rake klappen van de ME werd het Binnengasthuisterrein gisteravond leeggeveegd. De studenten willen dat de uni de banden met Israël verbreekt, vanwege de oorlog in Gaza. Ook een protest op de Universiteit Utrecht is opgebroken. En de acties hier staan niet op zichzelf. In heel Europa wordt geprotesteerd en in Amerika gaan studenten al weken de straat op.

In podcast de Dag vertellen demonstranten over hun motivatie om te demonstreren. En het is niet voor het eerst dat de Universiteit de plek is waar flink geprotesteerd wordt. Wat vertellen die studentenprotesten uit het verleden ons nu? Onderwijs- en Universiteitshistoricus aan de Universiteit Leiden Pieter Slaman legt uit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies en Rosa Juffer

#1587 - VVD-kiezers over Yesilgöz en de formatie

Wed, 08 May 2024 12:54:00 +0200

De klok tikt door voor de formerende partijen, met vandaag de laatste formeel geplande onderhandelingsdag voor het Hemelvaartsweekend. In aanloop naar de definitieve deadline om een akkoord op hoofdlijnen te bereiken, op 15 mei, laten we in de podcast kiezers van de vier formerende partijen horen. Eerder waren kiezers van NSC, BBB en PVV te horen, vandaag is als laatste aan de beurt: de VVD.

De VVD is een partij met een partijleider die het ondanks de positieve geluiden naar buiten toe, zwaar heeft - zegt Wilma Borgman. Want een deel van de partij blijft bezwaren houden over een samenwerking met de PVV.

Wat is er in deze fase belangrijk voor VVD-kiezers, en waar liggen voor fractieleider Yesilgöz nu de prioriteiten?

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Lieke Loman

#1586 - Jagen in Rafah op 'de Osama bin Laden' van Hamas

Tue, 07 May 2024 14:34:00 +0200

Yahya Sinwar wordt 'de Osama bin Laden' van Hamas genoemd, omdat hij de man achter de aanslagen van 7 oktober is. Hij is Israëls most wanted Hamas-leider. Het leger hoopt hem in Rafah te vinden. Wie is hij?

Volgens Israël is de politieke leider van Hamas in de Gazastrook, Yahyah Sinwar, de bedenker van de aanslagen van 7 oktober. Hij is de meest gezochte man in Gaza en wordt door het Israëlische leger opgejaagd. Hem vinden, arresteren en meenemen naar Israël, of hem doden, is het speerpunt van de Israëlische campagne. Samen met het bevrijden van de gijzelaars, die Sinwar ook in Rafah vast zou houden.

Leo Kwarten is arabist en Hamas-watcher. Hij kent de organisatie goed en heeft in het verleden verschillende Hamas-leiders ontmoet, in zowel Gaza als daarbuiten. Sinwar zelf niet, maar in podcast De Dag schetst hij wel een profiel van deze hardliner. Voor Israël is hij een belangrijke oorlogsbuit, zegt hij, maar voor Hamas zelf is Sinwar in feite inwisselbaar is. Hij kan gemakkelijk vervangen worden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1585 - BBB-kiezers over hun nuchtere 'cheerleader'

Mon, 06 May 2024 13:04:00 +0200

De finaleweek is aangebroken: deze week hakken de formerende partijen de knopen door en wordt duidelijk of ze wel of niet met elkaar in een kabinet stappen. In aanloop naar dat moment laten we in de podcast kiezers van deze vier partijen horen. Eerder kwamen NSC-kiezers aan het woord over Pieter Omtzigt en de stroeve formatie en PVV-kiezers over de vraag of Geert Wilders niet teveel weggeeft. Vandaag is de BBB aan de beurt.

De BBB is 'de cheerleader' van het nieuwe kabinet, aldus politiek verslaggever Lars Geerts. De partij lijkt aan tafel de minste twijfels te hebben over de samenwerking, zegt hij, maar inhoudelijk loopt de BBB ook wel tegen problemen aan. Hoe behoud je genoeg kleur op de wangen, kan de BBB de verkiezingsbeloftes nakomen en hoe vinden de kiezers zelf dat het gaat?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra en Lieke Loman

#1584 - De 'vergeten' bommen van de bevrijder

Fri, 03 May 2024 14:09:00 +0200

Wat en wie herdenken we op 4 mei om 20.00 uur? De discussie daarover loopt dit jaar hoog op, maar is op zichzelf niet nieuw. Zo waren tot een paar jaar geleden lokale herdenkingen verboden en werden er ook geen burgerdoden herdacht - mensen die bijvoorbeeld door bombardementen omkwamen.

Wat weinig mensen weten is dat niet alleen de Duitsers bombardementen uitvoerden boven Nederland, maar ook de geallieerden. En dat er daardoor duizenden burgerslachtoffers zijn gevallen. Daarover gaat de NOS-podcastserie Bevriende Bommen. Maker Marieke de Vries vertelt waarom dit verhaal geen plek kreeg in ons collectieve geheugen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1583 - Als je je hackers terughackt

Thu, 02 May 2024 14:28:00 +0200

Na een hack op Instagram, besluiten NOS-collega's Salwa van der Gaag en Joost Schellevis de hackers met succes op te sporen. Wekenlang kijken ze online mee met de Nigeriaanse internetoplichters.

Het is vrijdag 22 maart als NOS-redacteur Salwa van der Gaag opeens allerlei appjes binnen krijgt op haar telefoon van bezorgde vrienden. Ben jij dit, vragen ze, en ze laten screenshots zien van berichten die Salwa aan hen gestuurd zou hebben op Instagram. Een phishing link, blijkt al gauw. Salwa is gehackt en ziet hoe haar profiel wordt overgenomen door drie onbekende mannen.

Wat zij kunnen, kan ik ook, denkt ze, en samen met collega Joost Schellevis besluit ze haar hackers op te sporen en terug te hacken om erachter te komen wie en wat er schuilt achter deze vorm van online fraude. Het spoor leidde naar Nigeria.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

#1582 - Bye bye blauwtong

Wed, 01 May 2024 13:11:00 +0200

De komende week worden de eerste schapen gevaccineerd tegen het blauwtongvirus. Daarmee komt een eind aan de zorgen en ellende voor de dieren en de schapenhouders. Nu het weer warmer wordt, namen de zorgen ook weer toe. Maar het vaccin biedt hoop. In podcast de Dag vertellen schapenboeren Herman van Assen en Marleen Venneman over hoe ze het virus buiten het bedrijf probeerden te houden. De zieke dieren zien, deed ze veel pijn.

Veeartsen maken zich op voor een enorme vaccinatiecampagne. Gepensioneerde dierenartsen en studenten worden ingeschakeld om de miljoen vaccins die er aankomen zo snel mogelijk te zetten bij schapen, koeien en geiten. En die hulp is welkom, weet veearts Bernd Hietberg. Want een schaap of koe vaccineren is nog best ingewikkeld.

Wil je reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosanne Sies & Rosa Juffer

#1581 - Het Zweedse Songfestivalsucces ontrafeld

Tue, 30 Apr 2024 14:50:00 +0200

Deze week oefenen de Songfestivalartiesten hun optreden op het podium in de Zweedse stad Malmö. De Nederlandse inzending Joost Klein is ook al daar. Hij vertelde voor vertrek dat hij zich voorbereid had door veel te airfryen en mediteren.

Het is al de zevende keer dat het Songfestival in Zweden wordt georganiseerd. Het land is, samen met Ierland, recordhouder. EenVandaag-journalist en Songfestival-watcher Ruben Messelink ontleedt in podcast de Dag het succes van de winnende Songfestival hits. Wat maakt ze zo goed? En volgens muziekjournalist Jean-Paul Heck gaat het succes verder dan hits op het Songfestival. De Zweden pakken muziekonderwijs totaal anders aan waardoor wereldsterren in de dop beter gespot worden.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1580 - Bas Eickhout wil Brussel weer groener maken

Mon, 29 Apr 2024 14:17:00 +0200

Vanavond trappen de spitzenkandidaten van de Europese verkiezingen de campagne af. In Maastricht gaan ze in debat. Onder hen Bas Eickhout. De GroenLinks-PVDA politicus is voor de tweede keer het gezicht van de groene politieke familie in Brussel. Als enige Nederlander.

En hij is voorman in voor hem spannende tijden: het groene beleid dat Brussel de afgelopen jaren doorvoerde staat onder druk. De Europese verkiezingen in juni gaan dus ergens over. In podcast de Dag schetst correspondent Aïda Brands hoe Eickhout in Brussel bekend staat. Oud-collega Europarlementariër Judith Sargentini vertelt hoe Eickhout is om mee samen te werken. Ze werkten 10 jaar lang samen in Brussel.

Wil je reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

#1579 - Kroonprinses Amalia: niet verlegen en zelfbewust

Fri, 26 Apr 2024 14:23:00 +0200

Morgen wordt Koningsdag gevierd in Emmen. Al 10 keer ging de dochter van Koning Willem-Alexander mee om z'n verjaardag te vieren. Wat voor prinses zien we door de jaren heen? Al vanaf de eerste keer tekent zich af hoe Amalia is: niet verlegen. En door de jaren heen verschijnt ze steeds zelfverzekerder voor de camera's en microfoons.

Koningshuisverslaggever Jozephine Trehy vertelt in podcast de Dag hoe de kroonprinses een steeds prominentere rol inneemt. Ze ziet Amalia razendsnel ontluiken tot iemand die weet wat ze moet doen en daar ál in berust. Maar de prinses had wel gehoopt nú nog even meer van het gewone leven te kunnen genieten, voor ze koningin wordt. Dat lukt niet vanwege bedreigingen.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1578 - Orbáns ommezwaai in Europa

Thu, 25 Apr 2024 15:16:00 +0200

Conservatieve denkers, activisten en politici verzamelen zich dezer dagen in Boedapest voor de CPAC-conferentie. Gastheer is de Hongaarse premier Victor Orbán. Eregast is PVV-leider Geert Wilders. Niet welkom zijn journalisten, zoals correspondent Tijn Sadee.

Wat duidelijk is wat er achter die gesloten deuren gebeurt, is volgens Sadee, dat Orbán vrienden probeert te maken om Brussel op z'n kop te zetten en te hervormen. In podcast de Dag vertelt hij hoe de blik van Orbán op de EU een ommezwaai heeft gemaakt.

Correspondent Tijn Sadee schreef het boek 'De Clan van Orbán' dat deze vrijdag uitkomt.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl.

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosa Juffer & Lieke Loman

#1577 - Hoe spionage en inmenging Europa bedreigen

Wed, 24 Apr 2024 14:23:00 +0200

Het jaarverslag van inlichtingendienst AIVD schetst een grimmig beeld: er zijn nu uitzonderlijk veel dreigingen voor onze veiligheid.

Buitenlandse dreiging is vooral afkomstig uit China en Rusland. Die landen proberen door middel van spionage en computer-hacks hun positie in de wereld te verbeteren. Nederland was en blijft daarbij een belangrijk doelwit, zegt de AIVD.

Rusland en China richten zich ook op de Europese instellingen. Daar kunnen ze invloed uitoefenen en gevoelige informatie vergaren. De vrees is zelfs dat de Europese verkiezingen worden beïnvloed.

In de podcast vertelt NOS-correspondent Charlotte Waaijers over de Russische en Chinese spionageschandalen die de afgelopen maanden in Duitsland en Oostenrijk aan het licht kwamen.

VVD-Europarlementariër Bart Groothuis waarschuwt al jaren voor deze dreigingen. Hij vertelt over zijn ervaringen met buitenlandse inmenging in het Europarlement, en wat er wel en niet gedaan kan worden om buitenlandse inmenging tegen te gaan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosa Juffer

#1576 - Het huilen staat de wolf nader dan het lachen

Tue, 23 Apr 2024 12:47:00 +0200

Als de eerste wolven zich na meer dan 130 jaar weer melden in Nederland, is de opwinding voelbaar, vooral bij natuurbeschermers. Maar zes jaar later neemt het draagvlak voor de wolf in Nederland af. Uit onderzoek van het kabinet deze maand blijkt dat nog maar 42 procent van de Nederlanders blij is met de terugkeer van de wolf. Vier jaar geleden was dat nog 57 procent.

Vijftig jaar geleden werd de wolf in Europa een beschermd dier. Juridisch adviseur natuurbeschermingsrecht Luuk Boerema legt in deze podcast uit wat de gevolgen zijn van die afspraak, en ook dat er in Europa stemmen opgaan die beschermde status te verkleinen. De roep van schapenboeren is in ieder geval duidelijk: doe iets, voordat nog meer van onze dieren ten prooi vallen aan de wolf. Ook vanavond komen ze weer bij elkaar om hun zorgen te bespreken met het Drents provinciebestuur.

#1575 - Dollars voor Oekraïne

Mon, 22 Apr 2024 13:19:00 +0200

Dit weekeinde kwam de VS met meer steun voor Oekraïne. 61 Miljard dollar extra gaat er naar Oekraïne ter ondersteuning van de oorlog met Rusland. Oekraïense troepen hebben een groot tekort aan munitie en het luchtafweersysteem staat onder druk, waardoor Russische raketten steeds vaker doel treffen. We spreken met journalist Michiel Driebergen over de laatste stand van zaken in Oekraïne. En defensie-expert van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies, Peter Wijninga legt uit wat het steunpakket van de VS voor Oekraïne kan betekenen?

#1574 - Het einde van Vitesse?

Fri, 19 Apr 2024 14:53:00 +0200

De financiële situatie bij Vitesse is zo nijpend dat de een-na-oudste club van Nederland failliet dreigt te gaan. Het was zelfs spannend of het elftal dit seizoen zou kunnen afmaken.

Er is nu een noodplan bedacht om dat veilig te stellen, maar daarmee is de club uit Arnhem is nog lang niet uit de problemen. Vitesse had jarenlang een Russische eigenaar die de tekorten dichtte, maar sinds de inval in Oekraïne niet meer.

In de podcast vertelt Vitesse-watcher van de NOS Sander Maassen van den Brink hoe spannend het nu is voor de club in geel en zwart, en hoe supporters en spelers deze tijd doorstaan. Quote-hoofdredacteur Paul van Riessen legt uit hoe en waarom de Russische investeringen de toekomst van Vitesse gingen bepalen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman en Rosa Juffer

#1573 - Werken bij Bellingcat

Thu, 18 Apr 2024 15:37:00 +0200

Ze ontdekten wat er was gebeurd met vlucht MH17: de leden van Bellingcat. In de tien jaar dat het onderzoekscollectief bestaat, haalden zij over allerlei gebeurtenissen over de hele wereld informatie naar boven - van het gebruik van chemische wapens in Syrie, tot de bestorming van het Amerikaanse Capitool en de vergiftiging van Alexei Navalny.

Oprichter Eliot Higgins krijgt vandaag de Vrede van Nijmegen Penning - een prijs voor mensen die zich inzetten voor Europa. Volgens de organisatie van de prijs levert Higgins een vernieuwende bijdrage aan vrede en mensenrechten.

Maar hoe doe je dat in de praktijk, die vernieuwende bijdrage leveren? Dat weet Annique Mossou, één van de ongeveer dertig medewerkers van Bellingcat. De organisatie, die eerst op vrijwilligers draaide, is professioneler geworden en heeft nu mensen in meerdere landen in dienst. En die buigen zich achter hun computers niet alleen over grote internationale kwesties - soms duiken ze ook de geschiedenis in, om te kijken waar bijzondere amateurfoto's zijn gemaakt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Anouk Kantelberg

#1572 - NSC-kiezers over Omtzigt en de stroeve formatie

Wed, 17 Apr 2024 10:00:00 +0200

De formatie loopt stroef. Maar: de vier formerende partijen, het is al zo vaak geconstateerd, zijn op elkaar aangewezen. Het moment van de waarheid in de onderhandelingen nadert en alle vier de partijen zullen nu de afweging maken wat schadelijker is: inleveren of uitstappen. In de vorige formatieronde was het Pieter Omtzigt die van tafel stapte, nu blijft hij vooralsnog zitten, al lijkt samenwerken met de PVV nog altijd geen uitgemaakte zaak.

Eerder maakten we een podcast waarin we PVV-stemmers vroegen of ze vinden dat Geert Wilders te veel weggeeft in de formatiegesprekken. Vandaag hoor je NSC-stemmers: wat vinden zij van hoe Pieter Omtzigt het doet?

En politiek verslaggever Nouschka van der Meijden vertelt over het ongemak dat vooral tussen Omtzigt en Wilders blijft overheersen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies en Rosa Juffer

#1571 - Als mest je in de shit brengt

Tue, 16 Apr 2024 14:29:00 +0200

Boeren hebben hun mest lang 'het bruine goud' genoemd: een waardevol goedje waardoor grasland of gewassen beter groeien. Tegenwoordig is mest vooral een probleem, sinds er veel minder van uitgereden mag worden en boeren juist goud geld betálen om het af te voeren.

Terwijl daar vandaag in Brussel tegen wordt geprotesteerd, in deze podcast een keukentafelgesprek met melkveehouder Marije Klever die 120 koeien houdt, en met haar vriend Hessel van der Meer, die mest bij boeren ophaalt, vervoert en over het land uitrijdt. Hij spreekt dagelijks wanhopige boeren die door die mest vrij letterlijk in de shit zitten: ze kunnen hun rekeningen niet meer betalen en dreigen failliet te gaan. Wachten op een nieuw kabinet of respijt uit Brussel - daarvoor is voor sommigen simpelweg geen tijd.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

#1570 - Naar wie luisteren Israël en Iran nu?

Mon, 15 Apr 2024 13:52:00 +0200

Na de directe aanval van Iran op Israël wordt alles in het werk gesteld om te de-escaleren. Maar laten Israël en Iran zich door andere landen iets zeggen?

Er zijn mensen die zeggen; het zat er al sinds 1979 aan te komen, en nu is het gebeurd. Dat Iran de Rubicon is overgestoken. Anderen zeggen; Netanyahu heeft bewust een reactie van Iran uitgelokt om zich zeker te stellen van Westerse steun. Weer anderen; dat dit mogelijk het begin is van een veel groter conflict, mogelijk zelfs een derde wereldoorlog. Of juist: dat er gecalculeerd en beheerst is geëscaleerd en dat het gelukkig meevalt.

Analyses zijn er volop, kortom, na de eerste rechtstreekse aanval van Iran op Israël. Alom klinkt ook de roep om de-escalatie. Maar naar wie luisteren Israël en Iran? Daarover hoor je in deze podcast voormalig Israël-correspondent Inez Polak en arabist Leo Kwarten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lars Hulshof

#1569 - In Myanmar is het nergens veilig

Fri, 12 Apr 2024 12:00:00 +0200

In Myanmar woedt al drie jaar een burgeroorlog die nauwelijks internationale aandacht krijgt. Verzetsgroepen vechten samen tegen het regeringsleger, dat in 2021 met een staatsgreep een einde maakte aan de prille democratie in het land.

Als gevolg van de strijd zijn 2,6 miljoen mensen op de vlucht geslagen. Ze krijgen weinig hulp, en ook in de vluchtelingenkampen is het niet veilig.

NOS-correspondent Mustafa Marghadi reisde naar Myanmar, onder begeleiding van één van de verzetslegers. Hij zag hoe dit leger terrein wint op de regeringstroepen, maar ook wat de verwoestende gevolgen zijn van de strijd.

Mustafa hield een audiodagboek bij voor podcast De Dag. Daarin vertelt hij over de permanente dreiging van luchtaanvallen, over bijzondere ontmoetingen en werken als journalist in een burgeroorlog.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosa Juffer

#1568 - Hoe tel je mensen zonder thuis?

Thu, 11 Apr 2024 14:56:00 +0200

Geen dak boven je hoofd hebben, geen een echt thuis. In Nederland zijn tienduizenden mensen die zo leven. Maar tienduizenden, dat is heel breed, en het is ook nog eens een schatting. Een landelijke telling werd nog nooit gedaan.

Tot nu. Deze week vullen honderden organisaties in 55 gemeenten vragenlijsten in. Zij schrijven de dak- en thuislozen op die zij kennen - en dat zijn niet alleen de mensen die op een bankje in het park slapen. Het zijn ook jongeren die dan weer bij de ene vriend op de bank slapen, en dan weer bij de andere. En vrouwen die met hun kinderen een tentje opzetten op een camping.

Willem van Sermondt van het Kansfonds, dat samen met de Hogeschool Utrecht de telling in Nederland uitrolde, vertelt wat deze telling belangrijk maakt. Want hoewel tellen niet hetzelfde is als helpen, is het wel een grote eerste stap.

Journalist en podcastmaker Kick Stokvis zag afgelopen winter hoe organisaties in Amersfoort er alles aan doen om alle dak- en thuislozen in die gemeente te kennen. Hij maakte er een podcastserie over. Van hem horen we verhalen van mensen die niet altijd een dak boven hun hoofd hebben.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosa Juffer

#1567 - Wat wacht de NPO?

Wed, 10 Apr 2024 15:06:00 +0200

Geert Wilders heeft nooit een blad voor de mond genomen als het om de Publieke Omroep gaat. Wat de PVV betreft gaat er geen cent meer naartoe. En hoewel de andere formerende partijen verschillen over waarom en hoeveel geld er af kan, lijken ze het met elkaar wel makkelijk eens te worden over forse bezuinigingen op de NPO.

Politiek verslaggever Lars Geerts vertelt in deze podcast over wat er bekend is over de plannen en hoe daar door de verschillende formerende partijen over gedacht wordt.

En mediahistoricus Huub Wijfjes vertelt over de achtergrond van eerdere bezuinigingsrondes en hoogoplopende politieke discussies in het verleden - tot bestormingen van studio's en de val van een kabinet aan toe.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1566 - Waarom meer geld soms als minder voelt

Tue, 09 Apr 2024 15:06:00 +0200

Soms zijn er positieve cijfers, maar voelt de praktijk anders. Uit een rapport van het Nibud blijkt vandaag dat de meeste huishoudens er financieel beter voor staan, zoals recent ook al uit rapporten van Deloitte en De Nederlandse Bank was gebleken. Maar zo wordt dat vaak helemaal niet ervaren.

Podcast De Dag legde contact met mensen die hun kasboekjes noodgedwongen, of omdat ze dat gewoon leuk vinden, nauwkeurig bijhouden. En Renee Lamboo, bekend van het populaire instagramaccount PorteRenee waar ze tips geeft over besparen en sparen, vertelt wat zij hoort aan verhalen in haar netwerk. Hoe komt het dat er tussen cijfers en beleving soms zo'n groot gat zit?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Redactie: Rosa Juffer

#1565 - Gaza-rechtszaken, nut en noodzaak

Mon, 08 Apr 2024 14:15:00 +0200

Georgina Verbaan, S10, Hanneke Groenteman, Natasja Gibbs. Tientallen BN'ers roepen deze dagen op tot donaties voor onder andere een rechtszaak die NGO's hebben aangespannen tegen de Nederlandse staat over de Gaza-oorlog. Ze willen dat Nederland stopt met het leveren van onderdelen voor Israëlische gevechtsvliegtuigen.

Er worden internationaal in verschillende landen en in verschillende vormen Gaza-rechtszaken gevoerd. Vandaag waren er voor het Internationaal Gerechtshof bijvoorbeeld ook hoorzittingen in een zaak die Nicaragua tegen Duitsland heeft aangespannen vanwege de oorlog in Gaza.

In deze podcast geeft Larissa van den Herik, hoogleraar aan de Universiteit Leiden en gespecialiseerd in internationaal publiekrecht, haar analyse over wat deze zaken opleveren en hoe recht, activisme en politiek zich volgens haar tot elkaar verhouden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Redactie: Rosa Juffer & IJsbrand Terpstra

#1564 - Dertig jaar na Nirvana

Fri, 05 Apr 2024 15:32:00 +0200

Op 5 april 1994, vandaag dertig jaar geleden, overleed Kurt Cobain. De zanger van grungeband Nirvana was 27 jaar.

Drie jaar daarvoor gaf Nirvana een legendarisch concert in Paradiso in Amsterdam. In deze podcast vertelt Adrian Roling, die er bij was, hoe het er die avond aan toe ging.

Nu nog steeds lopen jonge mensen in Nirvana-shirts over een festivalterrein. Ze luisteren naar de muziek en laten zich er door inspireren - zoals Ivo Schot van de band Subterranean Street Society. Hij legt uit hoe je Nirvana terughoort in zijn liedjes.

Volgens muziekjournalist Atze de Vrieze heeft Kurt Cobain artiesten iets belangrijks geleerd: dat je hele eigenwijze dingen kunt doen, en echt je eigen weg kunt kiezen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1563 - Op de wachtlijst voor zorg

Thu, 04 Apr 2024 16:05:00 +0200

Als je in Nederland geestelijke gezondheidszorg nodig hebt, zul je erop moeten wachten. Officeel moet je binnen vier weken een aanmeldgesprek krijgen en daarna binnen 10 weken ook daadwerkelijk hulp - maar uit de nieuwe NZa-cijfers blijkt dat eenderde van de patienten veel langer moet wachten.

Hoe is het om op zo'n wachtlijst te staan? In deze podcast vertellen Lotte, Natasja en Priscilla hun verhaal. Alledrie moesten ze jaren wachten op hulp, terwijl ze die hard nodig hadden.

Dienke Bos van MIND, een organisatie die zich inzet voor mensen met psychische problemen, ziet iets geks gebeuren: hoe slechter je eraan toe bent, hoe langer je moet wachten. Ze vindt het tijd voor radicale veranderingen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lieke Loman & Marieke Nielen

#1562 - De Russische arm in de Europese politiek

Wed, 03 Apr 2024 14:15:00 +0200

De hoofdrolspeler was er gisteren, tijdens het debat over Russische inmenging, niet bij: Thierry Baudet. Hoofdrolspeler omdat er al jaren vragen zijn over zijn pro-Russische standpunten en of hij daar mogelijk voor betaald wordt vanuit Rusland. Na onthullingen vorige week in Tsjechië over een Russische beïnvloedingscampagne in Europa richtten de pijlen zich opnieuw op hem.

Maar ook politici in andere landen worden genoemd. En met name in Duitsland kan dat grote gevolgen hebben, vertelt Hanco Jürgens van het Duitslandinstituut in podcast De Dag. Daar is de AfD opnieuw in opspraak.

En Europa-correspodent Kysia Hekster vertelt hoe, zo vlak voor de Europese verkiezingen in juni, ook in het Europees Parlement de vraag overheerst hoe ver de Russische arm strekt en hoe je 'gekochte' parlementariërs buiten de deur houdt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1561 - Als je in de buurt van de Vlaardingse loodgieter woont

Tue, 02 Apr 2024 15:29:00 +0200

Een 27-jarige man is veroordeeld tot 2 jaar gevangenisstraf -waarvan 10 maanden voorwaardelijk- voor betrokkenheid bij een explosie bij het huis van een loodgieter in Vlaardingen. De verwachting is niet dat de explosies nu ophouden.

Het begon precies een jaar geleden, in de eerste week van april: explosieven in Vlaardingen. Tot twee keer toe werden auto's van een loodgieter uit de Zuid-Hollandse plaats tot ontploffing gebracht. Inmiddels staat de teller op dertien aanslagen. Afgelopen weekend vielen er voor het eerst gewonden. Ondertussen blijft de vraag: waarom?

De familie van de loodgieter is wanhopig, net als mensen die in de buurt wonen. Want er worden wel verdachten opgepakt, en zoals vandaag berecht, maar niemand verwacht dat daarmee de kous af is.

Lokale journalist uit Vlaardingen Jeroen Langeveld volgt de zaak en legt uit hoe justitie moeilijk grip krijgt op de zaak. En Jacco van Giesen van omroep Rijnmond trok het afgelopen jaar de wijken in. Hij ziet welke impact dit soort criminaliteit met explosieven op bewoners heeft - ook buiten Vlaardingen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

#1560 - Duitsland wietwalhalla?

Mon, 01 Apr 2024 12:30:00 +0200

Een paar jaar geleden moesten veel Duitse politici er niet aan denken, maar vanaf vandaag is het zo ver: de Duitsers legaliseren de joint.

Duitsland-correspondent Chiem Balduk vertelt in deze podcast wat er allemaal is afgesproken. Want - typisch Duits - het is heel grundlich vastgelegd. En ik praat met Derrick Bergman, voorzitter van het Nederlandse Verbond voor Opheffing van het Cannabisverbod. Hij heeft vanochtend al de vlag uitgehangen op, wat hij noemt, deze "cannabis bevrijdingsdag". En hij neemt ons mee verder de grens over - want hoe vooruitstrevend is dit Duitse plan eigenlijk?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

#1559 - Het Bondgenootschap, afl. 5: De baas

Fri, 29 Mar 2024 06:00:00 +0100

Wordt hij het of wordt hij het niet? Al maanden gaat het over Mark Rutte als mogelijk de volgende secretaris-generaal van de NAVO. Hij zoude vierde Nederlander op die post worden. Wat staat hem dan te wachten?

Directeur van de Atlantantische Commissie Anna van Zoest vertelt hoe de functie van NAVO-baas door de jaren veranderd is. Waar de rol vroeger nog wel door een oud-minister kon worden vervuld, moet het tegenwoordig een voormalig regeringsleider zijn. En het is volgens haar geen toeval dat Nederland al drie mensen leverde.

Jaap de Hoop Scheffer vervulde de functie van 2004 tot 2009 en weet nog goed hoe zijn eerste werkdag eruit zag. Aan de Nederlands-Belgische grens, onderweg naar het NAVO-hoofdkwartier in Brussel, werd hij overdragen aan de Belgische veiligheidsdienst, die tot het einde van zijn functie als secretaris-generaal niet meer van zijn zijde is geweken. Hij vertelt wat de functie inhoudt en hoe het bondgenootschap bij elkaar kan worden gehouden in moeilijke tijden. Allerd Stikker (96) haalt herinneringen op aan het leven van zijn vader, Dirk Stikker, de eerste Nederlandse NAVO-baas, en wat daar allemaal bij kwam kijken.

NAVO-correspondent Kysia Hekster loopt een dag mee met de hoogste militair van de NAVO, Rob Bauer, de rechterhand van de secretaris-generaal. Hij leidt met militaire precisie een samenwerking van 32 legers. De overleggen daarover in Brussel zijn staatsgeheim.

En tot slot lichten we nog één keer een bondgenoot uit. Vandaag: Nederland.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

#1558 - Het Bondgenootschap, afl. 4: Twee procent

Thu, 28 Mar 2024 06:00:00 +0100

'Twee procent' is misschien wel de meest besproken term binnen de NAVO. Amerika dringt er al decennia op aan dat Europese bondgenoten meer gaan uitgeven aan defensie, maar met de mogelijke terugkeer van Donald Trump als president staat de discussie onder hoogspanning. Hij zegt dat de VS bondgenoten niet zal verdedigen als ze niet genoeg betalen. Splijt de twee procent het bondgenootschap in tweeën? NAVO-correspondent Kysia Hekster vertelt hoe de NAVO-norm is ontstaan en hoe de financiële politiek van de NAVO achter de schermen werkt. Mattijs van de Wiel ziet waar het geld naartoe gaat. Op de kazerne in Eibergen komen militairen van de NATO Responce Force terug van een grote oefening in Tsjechië en worden vrachtwagens en tenten schoongemaakt. Generaal Tak legt uit waarin geïnvesteerd wordt en wat dat voor de slagkracht van de NAVO betekent.

Maar is het investeren in oorlogsmateriaal en het opzetten van een oorlogseconomie wel de juiste richting? Pacifist Reinoud Doeschot vindt van niet. Met Poetin kun je niet praten, erkent hij, maar de focus zou veel meer moeten liggen op het creëren van een weerbare samenleving.

En met VS-correspondent Rudy Bouma lichten we de bondgenoot uit die het middelpunt vormt van de discussie over geld: de VS. Is een mogelijk vertrek van de Amerikanen uit de NAVO echt aan de orde?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

#1557 - Het Bondgenootschap, afl. 3: De NAVO in actie

Wed, 27 Mar 2024 06:00:00 +0100

Het beroemde artikel 5 van het NAVO-verdrag, 'een aanval op één is een aanval op allen', trad maar één keer in de geschiedenis van de NAVO in werking. Dat was na de aanslagen van elf september 2001. Er volgden twee decennia aan NAVO-missies in Afghanistan.

Oud-militair Martijn Kitzen ging daar voor de NAVO naartoe. Hij vertelt hoe hij zelf begin twintig was ten tijde van 9/11 en, net zoals zowat iedereen in het Westen er diep van overtuigd was dat er iets moest gebeuren om onze veiligheid te waarborgen. Nu staat hij als docent aan de Nederlandse Defensie Academie voor studenten van diezelfde leeftijd - en die dus nog niet geboren waren tijden de aanslagen en moet hij uitleggen hoe groot dat moment was.

Hoewel het na 9/11 de eerste keer was dat artikel 5 werd uitgeroepen, was het niet de eerste keer dat de NAVO in actie was gekomen. In de jaren negentig werd er voor het eerst actief oorlog in voormalig Joegoslavië, waar een burgeroorlog tussen etnische groepen gaande was. Bombardementen in eerst Bosnië en later Kosovo hielpen een einde maken aan die oorlog op het Europese continent, onder meer door de inzet van Nederlandse gevechtsvliegtuigen.

In één van die F16's zat Marcel Duivestein, die later werd onderscheiden voor zijn moed. Mattijs van de Wiel zocht hem voor deze serie op, op luchtmachtbasis Volkel. En met Duitsland-correspondent Chiem Balduk bespreken we bondgenoot Duitsland, dat volgens Martijn Kitze lang met scheve ogen is aangekeken binnen het bondgenootschap omdat ze in militair opzicht nooit hun nek wilden uitsteken. Nu is dat helemaal anders.

Reageren? dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Morgen aflevering 4: Twee procent

#1556 - Het Bondgenootschap, afl. 2: De vijand

Tue, 26 Mar 2024 06:00:00 +0100

In aanloop naar het 75-jarig jubileum van de Navo en de mogelijke benoeming van Mark Rutte als secretaris-generaal hoor je deze week in podcast De Dag een vijfdelige serie over de Navo.

De Navo werd opgericht om bescherming te bieden tegen de gemeenschappelijke vijand: de Sovjet-Unie, tegenwoordig Rusland. Voor Rusland is de gemeenschappelijke vijand: de Navo. Onder president Poetin is dat vijandsbeeld de afgelopen jaren geradicaliseerd.

Keerpunt in Poetins opstelling was een veiligheidsconferentie in München in 2007 en een Navo-top in Boekarest een jaar later in 2008. Jaap de Hoop Scheffer was destijds secretaris-generaal en vertelt hoe hij de toenemende Russische dreiging persoonlijk heeft ervaren. “Ik kreeg een grote hakbijl cadeau.”

Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp zet uiteen waar de bron van Poetins frustraties ligt en hoe de uitbreiding van de Navo in Rusland beleefd wordt.

Jeroen de Jager maakte een reportage in een Navo-bunker van waaruit de Russen tijdens de Koude Oorlog 24/7 in de gaten werden gehouden en met Kysia Hekster lichten we bondgenoten Estland, Letland en Litouwen (de Baltische Staten) uit.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Reportage: Jeroen de Jager

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Morgen aflevering 3: de Navo in actie

#1555 - Het Bondgenootschap, afl. 1: Bondgenoten

Mon, 25 Mar 2024 06:00:00 +0100

In aanloop naar het 75-jarig jubileum van de NAVO en de mogelijke benoeming van Mark Rutte als secretaris-generaal hoor je deze week in podcast De Dag een vijfdelige serie over de Navo. Het bondgenootschap staat onder druk en wordt mogelijk een oorlog in getrokken. Je zal er de baas maar van zijn.

Op 4 april 1949 werd in Washington het Noord-Atlantisch Verdrag getekend, met Nederland als één van de twaalf grondleggers. Minister van Buitenlandse Zaken Dirk Stikker zette namens Nederland zijn handtekening. Zijn zoon, Allerd Stikker (96), vertelt hoe zijn vader was gevormd door de verschrikkingen van de oorlog. Het belang van een organisatie die vrijheid, veiligheid en bescherming biedt, werd door hem en de andere lidstaten diep doorvoeld.

Hoogleraar Militaire geschiedenis Jan Hoffenaar zet uiteen hoe het bondgenootschap zich door de jaren ontwikkelde, uitbreidde tot 32 lidstaten en nu geconfronteerd wordt met een oorlog aan de grenzen van haar grondgebied. Ondertussen lijkt steun van de belangrijkste bondgenoot, de VS, niet meer vanzelfsprekend. Hoe sterk is het bondgenootschap nog?

In deze serie ook iedere dag een speciale reportage, vandaag vanaf de plek van de ondertekening van het NAVO -verdrag in Washington. En aan het einde van elke aflevering lichten we één van de bondgenoten uit. Vandaag: Zweden, de jongste telg aan de NAVO-boom. Navo-correspondent Kysia Hekster vertelt wat het lidmaatschap voor Zweden en de Navo betekent.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Reportage: Rudy Bouma

Redactie: IJsbrand Terpstra

Eindredactie: Lars Hulshof

Morgen aflevering 2: De vijand

#1554 - Beyoncé: Queen van de country

Fri, 22 Mar 2024 15:54:00 +0100

Superster Beyoncé komt volgende week met een nieuw album. En hoewel we het nog niet hebben gehoord, weten we wel al welk genre het is: country. De eerste single van de plaat kwam op nummer 1 binnen in de country-hitlijst.

Nooit eerder stond een vrouw van kleur bovenaan die lijst. In de country hoor je vooral witte artiesten, en hun liedjes trekken ook vooral een wit publiek.

En dat is eigenlijk heel gek, zegt countryliefhebber en host van de country-podcast Bright Lights Peter Kwint in deze podcast. Want country heeft zeker ook roots in de zwarte muziek - maar die geschiedenis is grotendeels weggepoetst.

Volgens Radio-DJ Angelique Houtveen laat Beyoncé nu zien dat iedereen het recht heeft om country te maken. Ze hoopt dat dit deuren opent voor andere artiesten van kleur.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1553 - Is er genoeg liefde voor het programkabinet?

Thu, 21 Mar 2024 15:17:00 +0100

Geweldig, noemde Geert Wilders in de Tweede Kamer de chemie tussen PVV, VVD, NSC en BBB. Maar echt geweldig klinkt het niet. Niemand lijkt zin te hebben om samen aan de slag te gaan.

Toch gaan ze het doen, en in het Kamerdebat gisteren moest duidelijker worden hoe. Maar politiek verslaggever Arjan Noorlander ziet dat de politici na hun ingewikkelde paringsdans van de afgelopen maanden, nog steeds niet echt weten hoe ze nou met elkaar in bed gaan belanden. En er komt ook nog eens weinig liefde bij kijken.

Wat hebben de partijen nou eigenlijk aan deze samenwerking? En wat leveren ze ervoor in? Vandaag in De Dag: de winnaars en verliezers van het programkabinet.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Rosanne Sies

#1552 - De trage teruggave van roofkunst

Wed, 20 Mar 2024 12:00:00 +0100

Roofkunst moet onvoorwaardelijk terug worden gegeven. Daar zijn musea en de Nederlandse regering het al jaren over eens. Een adviescommissie stelde dat al in 2020 vast.

Maar die teruggave blijkt lastig en traag te verlopen. Bij ons in Nederland, maar ook bij andere voormalige koloniale machten. Voormalige kolonies hebben de roofkunst op de agenda gezet, en musea in het Westen worstelen ermee. Britse musea besloten kort geleden kunst niet terug te geven, maar terug te lenen.

Het Rijksmuseum gaf onlangs wél zes topstukken terug aan Sri Lanka, waaronder het bronzen kanon van Kandy. Maar een ander topstuk, de diamant van Bandjarmasin, ligt nog steeds in Amsterdam.

In de podcast vertelt Jan de Hond, conservator van het Rijksmuseum, het bijzondere verhaal van deze diamant, en waarom hij nog hier is. Hoogleraar internationale betrekkingen Mirjam van Reisen vindt dat de teruggave veel te langzaam gaat. Eerst teruggeven, vindt zij, en daarna pas onderzoeken en discussiëren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosa Juffer

#1551 - De eindeloze zaak Bouterse

Tue, 19 Mar 2024 11:40:00 +0100

Drie maanden geleden, op woensdag 20 december, veroordeelde het Surinaamse Hof van Justitie oud-legerleider en oud-president Desi Bouterse tot 20 jaar cel. Het hof acht hem -samen met anderen – verantwoordelijk voor de decembermoorden van 1982, waarbij 15 tegenstanders van zijn militaire regime werden geëxecuteerd.

Het was een enorme opluchting voor de nabestaanden, en het leek het einde van een rechtszaak die 16 jaar duurde. Maar Bouterse is dan wel veroordeeld, hij zit nog steeds niet in de gevangenis. Hij gaf zich niet over en hij is onvindbaar.

En ook in de rechtbank blijkt het boek toch nog niet gesloten. Advocaten van Bouterse proberen alsnog het vonnis ongeldig te laten verklaren. Morgen doet het Hof van Justitie in Paramaribo daar uitspraak over.

Advocaat Gerard Spong is al die jaren nauw betrokken geweest bij de nabestaanden van de decembermoorden, in hun strijd voor gerechtigheid. Hij was ook adviseur van de Surinaamse regering hierover. In de podcast vertelt hij hoe dit proces, dat afgesloten leek, toch nog een staartje krijgt. Hij vertelt waarom Bouterse niet is opgepakt en we horen hoe dit de Surinaamse samenleving verdeelt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosa Juffer

#1550 - BONUS: De Dag LIVE - Q&A met de redactie

Mon, 18 Mar 2024 08:38:00 +0100

Op het NPO Podcastfestival in TivoliVredenburg gaan de makers van De Dag in gesprek met luisteraars en werpen een blik achter de schermen in het maakproces.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1549 - De Dag LIVE: tien jaar Russische bezetting in Oekraïne

Mon, 18 Mar 2024 08:37:00 +0100

Vanaf het NPO Podcastfestival een live opname van podcast De Dag. Elisabeth Steinz en Mattijs van de Wiel gaan in gesprek met Krim-kenner Bob Deen en correspondent Kysia Hekster over tien jaar Russische bezetting van de Krim en andere gebieden in Oekraine.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1548 - Poetin for President

Fri, 15 Mar 2024 14:52:00 +0100

"Stem op de kandidaat van uw keuze, voor een succesvolle toekomst van ons geliefde Rusland."

Zegt Vladimir Poetin, de man die dit weekend opnieuw gekozen kan worden tot president. Of eigenlijk: de man die dit weekend opnieuw gekozen wordt. Want echt keuze hebben Russen niet: serieuze tegenstanders staan niet op het stembiljet.

Hoe ziet een verkiezingsstrijd eruit als de winnaar al bekend is? Een traditionele campagne kwam er niet bij kijken, vertelt Ruslandkenner Helga Salemon in deze podcast. Toch heeft Poetin wel aan zijn imago gewerkt. En dan zijn er ook nog wat bizarre spotjes op tv geweest.

#1547 - De oorlogseconomie van Rusland

Thu, 14 Mar 2024 12:00:00 +0100

Even naar de supermarkt in Rusland, is steeds minder leuk. In oorlogstijd liggen niet alle producten meer in de schappen. En wat er wel ligt, wordt soms ineens veel duurder.

Correspondent Geert Groot Koerkamp in Moskou komt ook wat minder blij terug van z'n boodschappenrondje. Tegelijkertijd loopt hij regelmatig langs restaurants en cafés waar alle tafeltjes vol zitten. En op radio en tv hoort hij vooral feestelijke berichten dat de Russische economie aan het groeien is.

In deze podcast vertelt hoogleraar sociale en economische geschiedenis Hein Klemannn van de Erasmus Universiteit hoe dat kan - een groeiende economie in oorlogstijd. En hoe zo'n oorlogseconomie eigenlijk werkt.

Reageren? Mail: dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Dieuwke Teertstra

Redactie: Lieke Loman

#1546 - Een klushuis, opknapper of afknapper?

Wed, 13 Mar 2024 14:25:00 +0100

De prijzen van koopwoningen gaan de komende twee jaar met meer dan zes procent stijgen, voorspelt de Rabobank vandaag.

Een behoorlijk en geschikt huis vinden, binnen het budget, is voor veel woningzoekenden erg lastig. En hoe aantrekkelijk is dan dat koopje, dat leuke huis voor die betaalbare prijs, waar nog wel … alles nog aan moet gebeuren: het klushuis.

Ook bouwmaterialen zijn de afgelopen twee jaar veel duurder geworden en aannemers blijken de hoofdprijs te vragen. Maar dat verbouwen, dat denken veel mensen ook zelf te kunnen. Social media staan vol met enthousiaste zelfklussers.

Fleur van der Geer kocht onlangs een opknaphuis en zit nu tussen het puin in Koog aan de Zaan. Eén muurtje slopen kostte d'r afgelopen weekend 8 uur en de offerte van de aannemer die ze onlangs ontving bleek toch even slikken te zijn. In de podcast vertelt ze hoe haar verbouwing verloopt.

Lokke van der Wal is van het Instagram account Droom te Koop, een verzameling unieke opknaphuizen die ze op Funda spot. Ze kent veel verhalen van zelf-klussers. Succesverhalen en mislukkingen.

En huizenmarkt-econoom Stefan Groot van de Rabobank legt uit waarom zo’n klushuis de moeite waard kan zijn. Deze aanpak gaat de woningcrisis niet oplossen, maar alle beetjes helpen.

reageren? Mail dedag@nos.nl

presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

redactie: Rosa Juffer

#1545 - Kate-gate en de 'royal' radiostilte

Tue, 12 Mar 2024 14:27:00 +0100

De Britse koninklijke familie kent een lange traditie van zwijgen over medische aandoeningen, ook tegenover elkaar.

Eerst was het wereldnieuw dát er een foto van de Britse prinses Kate was vrijgegeven, daarna was het wereldnieuws dat er aan die foto gemorreld was, door Catherine zelf nota bene. Nieuw voer voor de wilde speculaties en complottheorieën over Kate die zich sinds een buikoperatie begin januari niet of nauwelijks voor de camera liet zien.

In deze podcast aan correspondent Fleur Launspach de vraag wat aan de hand is; met Kate én met haar volgers. En oud-correspondent Hieke Jippes vertelt over de lange traditie die de Britse royals hebben met het zwijgen over medische aandoeningen, zelfs tegenover elkaar.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

#1544 - 3 alternatieve kabinetten in de praktijk

Mon, 11 Mar 2024 14:21:00 +0100

Het is de week van de waarheid voor informateur Putters, die donderdag zijn eindverslag moet inleveren over deze 'tussenfase' in de formatie. Hij zoekt naar een alternatieve kabinetsvorm, waarin PVV, BBB, VVD en NSC kunnen en willen samenwerken.

Het gaat in Den Haag al een tijdje over extraparlementaire- minderheids- en zakenkabinetten. Of, zo je wil, het Limburgse, Scandinavische en Italiaanse model, want daar hebben ze in de praktijk ervaring met die alternatieve bestuursvormen. In deze podcast hoor je van journalisten in die gebieden wat de ervaringen zijn en wat politiek Den Haag daarvan kan leren.

Aan het woord komen: journalist Jos van den Broek van de Limburgse omroep L1, Scandinavië-correspondent Rolien Créton en correspondent in Italië Heleen d'Haens.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

#1543 - Hersenschade door sporten

Fri, 08 Mar 2024 13:38:00 +0100

Kopballen in het voetbal zien er vaak indrukwekkend uit, maar er wordt al langer vermoed dat ze hersenschade veroorzaken- met name bij kinderen.

Voetballers worden erop onderzocht. Zo doet PSV een nulmeting van de cognitieve vaardigheden van zijn jonge sporters. Dat soort onderzoek komt nu vaak pas nadat een speler een hersenschudding heeft opgelopen- en daarom is het lastig om écht te kunnen tonen welke impact koppen of een botsing op het voetbalveld heeft.

Niet alleen voetbal kan schadelijk zijn- veel meer sporten hebben impact op de hersenen. In de podcast neemt neuroloog van het Amsterdam UMC Jort Vijverberg ons mee in het hoofd van sporters. Hij volgt zelf 75 oud-sporters die last hebben van cognitieve klachten- hoogstwaarschijnlijk door hun sport.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

redactie: Lieke Loman

#1542 - Honger in Gaza

Thu, 07 Mar 2024 13:31:00 +0100

"Overspoel Gaza met voedselhulp": dat is de oproep van de Verenigde Naties. De hongersnood op de Gazastrook is enorm. De mensen zijn afhankelijk van de voedselhulp en die is er nauwelijks. Landen als Jordanië, België en ook Nederland droppen daarom nu voedselpakketten vanuit de lucht. Maar het is een druppel op de gloeiende plaat. Volgens mensenrechtenorganisaties als Human Right Watch en Oxfam Novib zou Israël het eten doelbewust tegenhouden.

In Podcast de Dag vertelt buitenlandredacteur Eliane Lamper de verhalen van mensen in Gaza. Hoe zoeken ze naar eten en wat doet de honger met hen? Eliane heeft contact met Palestijnen op de Gazastrook die haar vertellen over de zoektocht naar eten en de honger.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1541 - Geeft Wilders te veel weg?

Wed, 06 Mar 2024 14:35:00 +0100

Geert Wilders doet in de onderhandelingen om een kabinet te vormen veel water bij de wijn. Hij heeft al verschillende PVV-speerpunten laten vallen. Wat vinden zijn kiezers daarvan?

Sinds zijn historische verkiezingsoverwinning zoekt Wilders samenwerking met andere partijen op en heeft daartoe meerdere grote onderwerpen in de inmiddels beroemde ijskast gezet. Afgelopen week 'draaide' hij ten aanzien van de militaire steun aan Oekraïne. Daar zal de partij niet voor gaan liggen, volgens Wilders om de vaart in de formatiegesprekken te houden. Hij doet dus veel water bij de wijn. Maar werkt die strategie wel, en geeft hij niet te snel te veel weg?

Podcast De Dag vroeg verschillende PVV-kiezers wat zij van Wilders' concessies vinden en waar voor hen de grens ligt. Wanneer wordt Wilders ongeloofwaardig?

En aan politiek verslaggever Lars Geerts de vraag welke bedoeling Wilders met dit openlijke onderhandelen heeft - en hoe die concessies bij de andere partijen vallen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Rosa Juffer

#1540 - Biden vs Trump, wie is de zwakste schakel?

Tue, 05 Mar 2024 12:53:00 +0100

Het staat eigenlijk al vast: Joe Biden en Donald Trump gaan het in november tegen elkaar opnemen bij de presidentsverkiezingen. Super Tuesday, vandaag, als hun partijen in veel staten tegelijk de favoriete kandidaat kiezen, lijkt niet heel spannend te worden, maar dat klopt niet helemaal. Want zowel Biden als Trump vertonen grote zwaktes en stoten kiezersgroepen af. Wat zegt dat over hun kansen in november? En wat zijn de hindernissen die beide kandidaten moeten nemen?

In deze podcast hoor je daarover correspondent Marieke de Vries, die de campagnes nauwgezet volgt en die afgelopen dagen aan de grens met Mexico was waar beide heren verkiezingsbijeenkomsten hielden. Want immigratie, dat is een van de grote thema's.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosa Juffer

#1539 - Is er een toekomst voor wintersport?

Mon, 04 Mar 2024 15:13:00 +0100

De voorjaarsvakanties zijn in heel Europa voorbij. De laatste weken van het wintersportseizoen zijn aangebroken.

Jaarlijks gaan zo'n miljoen Nederlanders naar onder meer Oostenrijk, Zwitserland en Italië om te skiën of te snowboarden. En steeds vaker ervaren Nederlanders daar écht de gevolgen van klimaatverandering. Het is vaak te warm voor goede sneeuw.

Glacioloog en weerman Peter Kuipers Munneke vertelt in deze podcast over de gevolgen van klimaatverandering voor de sneeuwcondities in ski-oorden . Nergens anders zijn in Europa de gevolgen zo duidelijk zichtbaar als in de Alpen.

Marcus Schlatmann was 14 jaar lang directeur van twee Franse skigebieden. Hij vertelt wat de wintersportbranche deed en doet om zich aan te passen. De Franse Rekenkamer vindt dat dat niet voldoende is.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

redactie: Lieke Loman

#1538 - Poetin's plan met Transnistrië

Fri, 01 Mar 2024 13:59:00 +0100

Ingeklemd tussen het oosten van Moldavie en het westen van Oekraïne ligt het langgerekte Transnistrië. Een gebied in Moldavië, maar in de praktijk een onafhankelijke dwergstaat, al wordt het verder door niemand erkend als land.

Na het uiteenvallen van de Sovject-Unie, riep Transnistrië eenzijdig de onafhankelijkheid uit. Het wordt nu gesteund door Rusland. En daar lijkt Moskou nu nog een schepje bovenop te doen. Rusland voert volgens Moldavië een angstcampagne met als doel het gebied uiteindelijk te annexeren. Afgelopen week liep de spanning hoog op.

In de podcast vertelt buitenlandredacteur van de NOS en Oost-Europa specialist Chiem Balduk welke plannen Rusland met het gebied heeft. En nieuwslezer Michel Coenen houdt van speciale vakanties: hij was er kort geleden op reis in Transnistrië, waar een volgende actie van Rusland in de lucht hangt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosa Juffer

#1537 - Barstjes in de Chinese groei

Thu, 29 Feb 2024 13:50:00 +0100

Correspondent Sjoerd den Daas probeerde een protest in China vast te leggen, maar werd aan alle kanten tegengewerkt en zelfs tegen de grond gewerkt. Een schaduwbank ligt onder vuur omdat Chinezen veel van hun geïnvesteerde geld kwijt zijn. En dat protest vertelt meer over de Chinese economie.

Want ook al verwacht het land boven de 5 procent groei dit jaar, volgens correspondent Sjoerd den Daas zijn de barstjes in de Chinese economie overal zichtbaar. In podcast de Dag vertelt Sjoerd wat Chinezen daarvan merken en hoe de Volksrepubliek van Xi Jinping de problemen aanpakt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1536 - Slachtoffer van het medicijntekort

Wed, 28 Feb 2024 14:06:00 +0100

Demissionair zorgminister Pia Dijkstra maakt zich zorgen over de grote tekorten aan antibiotica in Nederland, vooral voor baby's en kinderen. Ze gaat er alles aan doen om die tekorten terug te brengen, zei ze tijdens het vragenuurtje.

Het antibiotica-tekort is een van de talloze voorbeelden van medicijntekorten in Nederland. Afgelopen jaar was er een tekort aan bijna 2300 geneesmiddelen, in 2022 waren dat er nog rond de 1500.

Er zijn veel mensen die dagelijks met de gevolgen te maken hebben. In deze podcast hoor je twee persoonlijke verhalen over tekorten van epilepsie-medicatie en hart-medicatie. In beide gevallen leiden die tekorten tot grote risico's.

Aan het woord komen hartpatiënt Enny Smit- de Wolf en Laura M'rabet. Haar zoon heeft zware epilepsie.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1535 - Achter de poorten van 'Taghi's' EBI

Tue, 27 Feb 2024 14:12:00 +0100

Ridouan Taghi zit sinds eind 2019 in de Extra Beveiligde Inrichting in Vught en zal daar nog wel even blijven. Hij is veroordeeld tot levenslang en wordt gezien als extreem vluchtgevaarlijk.

De EBI is de strengste gevangenis van ons land, waar de gevaarlijkste en bekendste criminelen zitten. Er gelden uitzonderlijke regels en procedures. In deze podcast vertelt advocaat Hettie Cremers hoe het er in de EBI uitziet en hoe streng het gevangenisregime er is. Ze komt er zelf regelmatig, want ze heeft een cliënt die vastzit in de EBI en een oud-cliënt van haar, Lau G., pleegde er zelfmoord - naar eigen zeggen vanwege het strenge regime.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Rosa Juffer

#1534 - Het Marengo-proces, de cruciale momenten

Mon, 26 Feb 2024 14:35:00 +0100

Morgen doet de rechter uitspraak tegen Ridouan Taghi en 16 andere verdachten.

In maart 2018 begon het grootste liquidatieproces uit de Nederlandse geschiedenis: het Marengo-proces, dat gekenmerkt wordt door z'n complexiteit en het extreme geweld gedurende de rechtsgang. Want, zoals bekend, werden de broer van de kroongetuige, de advocaat van de kroongetuige en de vertrouwenspersoon van de kroongetuigen alle drie tijdens de loop van het proces vermoord.

Morgen, zes jaar na het begin, komt er een voorlopig einde aan het Marengo-proces en doet de rechter uitspraak tegen 17 verdachten, onder wie hoofdverdachte Ridouan Taghi. In deze podcast loopt justitie-redacteur Remco Andringa de bepalende momenten langs in dit langslepende en vergiftigde proces.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1533 - Digitaal speurwerk in oorlogstijd

Fri, 23 Feb 2024 12:00:00 +0100

Aan de hand van satellietbeelden, honderden foto’s en video’s en talloze ooggetuigenverslagen bracht mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch de verwoesting van Marioepol in beeld. Het leverde een boekwerk op, bedoeld als bewijsmateriaal om de daders te kunnen vervolgen.

De havenstad Marioepol lag in de eerste weken na de Russische inval zwaar onder vuur. De beelden van de gebombardeerde ziekenhuizen en van het theater gingen de wereld rond. In het theater hadden juist honderden bewoners, waaronder veel kinderen, een veilige schuilplek gezocht. Omdat daar geen militairen of wapens waren, was er geen enkele rechtvaardiging voor de aanval en was dit een van de vele oorlogsmisdaden in de stad, zegt Human Rights Watch.

In de podcast vertelt Jan Kooy van Human Rights Watch hoe ze te werk gingen en wat ze ontdekten. Universitair hoofddocent internationaal recht Marieke de Hoon vertelt hoe dit bewijs kan worden gebruikt. Ze noemt dit soort digitale opsporing een gamechanger in het oorlogsrecht.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel
redactie: Lieke Loman

#1532 - 200 jaar redden op zee

Thu, 22 Feb 2024 13:41:00 +0100

Na een scheepsramp op 14 oktober 1824 voor de Nederlandse kust, vinden ondernemer in Amsterdam en Rotterdam dat het anders moet. Er moet een organisatie komen voor reddingswerk. Het is het begin van de KNRM. 200 jaar geschiedenis hangt vanaf vandaag in het Scheepvaartmuseum in Amsterdam, inclusief een foto van de allereerste vrouwelijke reddingswerker ter wereld.

In podcast de Dag het verhaal van één van die honderden reddingswerkers Rein Mulder. Hij is al 35 jaar schipper en vertelt hoe het leven met een pieper is. Kees Brinkman van de KNRM kent de verschillen tussen de vrijwilligers van vroeger en nu. En beide vertellen een reddingverhaal dat hen altijd bij zal blijven.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosa Juffer & Lieke Loman

#1531 - D-day voor WikiLeaks, de uitlevering van Julian Assange

Wed, 21 Feb 2024 12:16:00 +0100

Julian Assange deed vanaf 2006 via het klokkenluidersplatform WikiLeaks onthullingen met onder meer de video Collateral Murder. Daarin is te zien hoe een Amerikaanse helikopter Iraakse burgers en journalisten aanvalt en doodschiet alsof het een videogame is. Ook zijn er miljoenen documenten geopenbaard door WikiLeaks, waar veel media en journalisten gretig gebruik van hebben gemaakt.

Deze week beslist de Londense rechter over de uitlevering naar de VS van Julian Assange. Daar hangt hem theoretisch een celstraf boven het hoofd van 175 jaar. De rechtszaak duurt al jaren. Onze correspondent Londen, Arjen van der Horst, was er al bij in 2010. En ook deze week staat ie er weer.

Is met de uitlevering van Assange de persvrijheid in het geding? En zouden de media die geprofiteerd hebben van de onthullingen door Wikileaks zich hard voor hem moeten maken? We bespreken het met journalist Coen van de Ven van de Groene Amsterdammer.

#1530 - VDL: de eerste vrouw van de EU op weg naar een tweede termijn

Tue, 20 Feb 2024 13:31:00 +0100

Ursula von der Leyen is opnieuw kandidaat voor het voorzitterschap van de Europese Commissie namens de EVP, de Europese volkspartij. Als de centraal-rechtse EVP weer de grootste wordt, ligt een tweede termijn voor Von der Leyen in het verschiet.

Vóórdat ze in 2019 naar Brussel vertrok kenden - buiten Duitsland - weinig mensen haar. Hans von der Burchard is journalist bij Politico en vertelt in deze podcast wie Ursula von der Leyen was vóór ze voorzitter werd. En EU-correspondent Kysia Hekster vertelt wat de veranderingen zijn geweest onder leiding van VDL, zoals ze ook wordt genoemd, en wat de uitdaging wordt als ze een nieuwe termijn krijgt.

#1529 - Rusland na Navalny

Mon, 19 Feb 2024 14:15:00 +0100

Er worden bloemen gelegd in allerlei Russische steden ter nagedachtenis aan Kremlincriticus Aleksej Navalny. Hij streed jarenlang voor een ander Rusland, zonder Poetin, en legde de corruptie in zijn regime bloot. Vrijdag kwam hij om. Hoe dat gebeurde en waar zijn lichaam nu is, is nog altijd onduidelijk.

Correspondent Geert Groot Koerkamp vertelt in podcast de Dag hoe Russen, met angst en beven, rouwen om Navalny. Honderden mensen zijn opgepakt, omdat ze een bordje vasthielden of een bosje bloemen neerlegden. Tegengeluid is met de dood van Navalny nog verder verstomd, schetst Ruslandkenner Hubert Smeets. Is er nog ruimte om tegen Poetin in te gaan?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra & Rosa Juffer

#1528 - Verhalen uit Rafah

Fri, 16 Feb 2024 11:30:00 +0100

Van de Amerikaanse president Joe Biden tot EU-buitenlandchef Josep Borrell en onze demissionair premier Mark Rutte: deze week riepen ze allemaal op om de stad Rafah niet in te vallen. De druk op de Israëlisch premier Netanyahu groeit, maar hij lijkt vooralsnog vastbesloten om verder naar het zuiden te trekken met het grondoffensief. Netanyahu noemt Rafah het laatste bolwerk van Hamas.

Internationaal zijn er veel zorgen over de consequenties als Israël de stad met geweld binnenvalt. Want het land stuurde eerder alle mensen in Gaza naar het Zuiden omdat het daar veilig zou zijn. Inmiddels verblijven daar rond de 1,5 miljoen mensen. En veilig is het niet. Buitenlandredacteur Eliane Lamper heeft contact met mensen daar en vertelt in podcast de Dag de verhalen uit Rafah.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg & Lieke Loman

#1527 - Van de Wallen naar Zuid: sekswerk in Amsterdam

Thu, 15 Feb 2024 14:21:00 +0100

Om de overlast van toeristen op de Amsterdamse wallen aan te pakken, wil de gemeente 100 ramen van sekswerkers verplaatsen. Burgemeester Femke Halsema verdedigt het plan voor een erotisch centrum al lange tijd in allerlei zaaltjes in de stad. Daar treft ze boze Amsterdammers: het verzet is fel en komt van veel kanten. Van mensen die stadsgroen verdedigen tot schooldirecteuren en de sekswerkers zelf.

Vandaag moet de Amsterdamse raad kleur bekennen in een raadsvergadering: voor het eerst moeten partijen zeggen of ze voor of tegen zijn en zal dus blijken of het plan verder komt. Waarom het geen goed idee is, horen we van drie mensen in podcast de Dag die inspraken in raadsvergaderingen de afgelopen tijd. Een bewoner van Amsterdam-Zuid, een ondernemer op de Wallen, en tot slot een oud-sekswerker.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Rosa Juffer

#1526 - 'Ik pleegde grensoverschrijdend gedrag'

Wed, 14 Feb 2024 12:47:00 +0100

Hij is in de vijftig en was leidinggevende in een bedrijf, totdat een jongere vrouwelijke collega een melding deed van grensoverschrijdend gedrag. Jasper noemen we hem in deze podcast, maar dat is niet zijn echte naam en zijn stem is ook vervormd. Anoniem vertelt hij over hoe hij in de fout ging en in welke 'negatieve spiraal' hij vervolgens belandde. Na de aandacht die er in de media geweest is voor slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag biedt Jasper inkijk in het perspectief van een pleger.

Jasper ging voor zijn gedrag in behandeling bij dramatherapeut Lotte Gerritjans. Zij vertelt hoe ze plegers van grensoverschrijdend gedrag kan helpen om te snappen waarvan ze beschuldigd worden, wat daaraan ten grondslag kan liggen en wat ze anders kunnen doen in de toekomst - zodat de beroemde 'tweede kans' ook kans van slagen heeft.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1525 - Lezen in Plasterks eindverslag

Tue, 13 Feb 2024 13:00:00 +0100

Zeven pagina's telt het eindverslag van informateur Plasterk over zijn informatieronde voor de vorming van een nieuw kabinet. Zeven pagina's die direct veel vragen oproepen, bijvoorbeeld waarop hij eigenlijk baseert dat hij nog perspectief ziet voor een samenwerking tussen PVV, VVD, BBB en NSC. Morgen debatteert de Tweede Kamer erover en in aanloop naar dat debat gaan we in deze podcast de tekst van zijn verslag eerst goed lezen.

'Closereader' van dienst is politiek verslaggever Ewoud Kieviet. Aan hem de vraag: wat staat er in het verslag, hoe moeten we dat lezen, wat staat er niet, en wat zijn de partijen én de kiezers nu helemaal wijzer geworden?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1524 - De heilige graal van ASML

Mon, 12 Feb 2024 14:05:00 +0100

Koning Willem-Alexander en de president van Zuid-Korea waren de enige buitenstaanders die eerder naar binnen mochten, maar tech-redacteur Nando Kasteleijn mag zich nu aan dat gezelschap toevoegen. Samen met een handjevol journalisten kreeg hij bij grote uitzondering een rondleiding door het kloppende hart van ASML. Ze gingen de zogeheten 'cleanroom' binnen, waar een nieuwe generatie chipmachine wordt gebouwd. Dat enorme apparaat geldt als het meest complexe systeem dat ooit door de mens is gemaakt.

In deze podcast vertelt Nando wat hij zag en hoe de nieuwe chipmachine een gigantisch project is waar ook gigantisch veel vanaf hangt: technologisch, voor de toekomst van ASML zelf, en voor de geopolitieke strijd die de VS met China uitvecht. En dat alles begint dus in die cleanroom in Veldhoven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1523 - De vergeten voordelen van de militaire dienstplicht

Fri, 09 Feb 2024 13:30:00 +0100

Europa moet veel serieuzer rekening houden met een oorlog met Rusland. Die waarschuwing kwam de afgelopen tijd van verschillende Europese legerleiders. Er is een tekort aan materieel en een tekort aan mensen.

De hoogste Nederlandse militair, commandant der strijdkrachten Onno Eichelsheim, wil daarom met vragenlijsten het animo van jongvolwassenen peilen om vrijwillig een bijdrage te leveren aan Defensie.

Bijna twee eeuwen lang waren er dankzij de dienstplicht altijd genoeg getrainde, oproepbare militairen beschikbaar. Er gaan nu weer stemmen op om, in een of andere vorm, jongvolwassenen toch weer inzetbaar te maken. Omdat Defensie mensen nodig heeft, maar – voor sommigen - ook vanwege het maatschappelijke belang.

Gerrit Hammink was dienstplichtige van de lichting 1976. Het heeft hem gevormd. Nynke Hogenberg is 21 en zij koos vrijwillig voor een militaire opleiding. Een dienjaar als aanzet voor een carriere bij Defensie. In podcast De Dag vertellen ze over de (vergeten) voordelen van militaire dienst.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1522 - Hoe zieke ouders hun gezonde kind ziek maken

Thu, 08 Feb 2024 12:19:00 +0100

Het ziek maken van je eigen kind, soms zelfs met de dood tot gevolg. Het is moeilijk voor te stellen dat ouders dat doen. Kindermishandeling door falsificatie heet het tegenwoordig, het vroegere Münchhausen by Proxy. Ook artsen en rechters worstelen ermee, vertelt kinderarts en lid van het Landelijk Expertisecentrum Kindermishandeling Rian Teeuw in deze podcast.

Zo nu en dan komt het tot een rechtszaak. In de grootste zaak tot nu toe eist het Openbaar Ministerie deze week 11 jaar cel tegen een 37-jarige vrouw uit Utrecht. Ze wordt ervan verdacht dat ze heeft geprobeerd haar eigen baby van twee maanden oud te vergiftigen. En haar zoontje zou ze vier jaar lang ziek hebben gemaakt en gehouden. Journalist Chris Klomp volgt de rechtszaak en legt uit hoe lastig deze vorm van kindermishandeling aan te tonen is.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Jeroen de Jager
Redactie: IJsbrand Terpstra

#1521 - De druk op Pieter Omtzigt

Wed, 07 Feb 2024 14:52:00 +0100

Pieter Omtzigts partij NSC is uit de formatieronde met PVV, BBB en VVD gestapt. Een beslissing die Omtzigt niet licht genomen heeft. In deze podcast vertellen twee NSC-watchers, politiek verslaggevers Nouschka van der Meijden van de NOS en Janne Chaudron van Trouw, over de druk die Omtzigt ervaart, de mensen op wie hij in dit proces leunt, en wat er nu in die partij speelt.

De verdeeldheid over een mogelijke samenwerking met de PVV blijft, zeggen ze, en naast onderhandelaar is Pieter Omtzigt ook leider van een piepjonge partij, die hij in deze roerige tijd wel moet zien te verenigen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz
Redactie: IJsbrand Terpstra

#1520 - Verandert Zelensky in een autocraat?

Tue, 06 Feb 2024 14:26:00 +0100

De Oekraïense president Zelensky is gedurende de oorlog sterk veranderd. Hij duldt weinig tegenspraak en maakt strategische fouten. Dat zegt de Amerikaanse topjournalist Simon Shuster, die de afgelopen twee jaar een ongekende toegang tot de president had en daarover een boek schreef. Tegelijk heeft Zelensky volgens hem een 'superkracht' die zijn land ook helpt, bijvoorbeeld bij het veiligstellen van internationale wapensteun.

Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp sprak Shuster uitvoerig en vertelt in deze podcast over de nieuwe inzichten die hij opdeed over Zelensky, de zorgen over de autocratische trekjes die hij ontwikkelt en wat dat betekent voor het verdere verloop van de oorlog.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1519 - Zes watchers over de 'formatie'

Mon, 05 Feb 2024 14:29:00 +0100

Zes politiek verslaggevers vertellen in een extra lange aflevering van De Dag over 'de raarste formatie ooit'.

Het is de week van de waarheid in politiek Den Haag: uiterlijk volgende week moet informateur Plasterk de Kamer laten weten of hij mogelijkheden ziet voor een kabinet van PVV, NSC, BBB en VVD. En terwijl de spanning oploopt wordt de afgesproken radiostilte tussen de partijen nu bijna dagelijks doorbroken.

Wat betekenen de sneren over en weer, de nadruk op inhoudelijke verschillen, en welk politieke spel wordt er door wie gespeeld? Zes politieke verslaggevers die al ruim twee maanden achter de schermen informatie proberen los te peuteren proberen met die snippers aan informatie de puzzel te leggen. Aan het woord komen: Floor Bremer (RTL), Joost Bekendam (Nieuws BV), Sam Hagens (SBS), Hans van Soest (AD), Thomas van Groningen (WNL) en Arjan Noorlander (Nieuwsuur).

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg en Rosa Juffer

#1518 - Van België tot Roemenië: de Europese boer is boos

Fri, 02 Feb 2024 13:30:00 +0100

Nederlandse en Belgische trekkers staan zij aan zij te protesteren aan de grens, tegen het landbouwbeleid. In België wordt de hele week al gedemonstreerd. En in meer EU-landen gaan boze boeren de straat op. De boosheid richt zich op Brussel ziet correspondent Kysia Hekster. Eenderde van het EU-budget gaat naar landbouw en Kysia hoort hoe politici ermee worstelen. Met verkiezingen in zicht in juni bemoeien ook de grote namen in Brussel zich met dit dossier.

En hoe kan het toch dat in België, Spanje, Roemenië en Frankrijk boeren trekkerprotesten starten? Volgens Niels Debonne van het Instituut Milieuvraagstukken aan de Vrije Universiteit Amsterdam maken ondanks alle verschillen in de landen boeren hetzelfde mee. Hij schetst een begin van een oplossing in podcast de Dag.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman & Rosa Juffer

#1517 - Werken bij de omroep

Thu, 01 Feb 2024 14:13:00 +0100

"Dreamteam" en "The Best": met die woorden nam presentator Matthijs van Nieuwkerk al zwaaiend naar een scherm afscheid van zijn redactie tijdens de laatste uitzending van de Wereld Draait Door. Het succesvolle programma trapte 15 jaar land de vooravond af op tv. Maar dat dreamteam kreeg veel te verduren, bleek tweeënhalf jaar later. De Volkskrant schreef toen: "in de succesvolle tv-machine van de DWDD werd menig redacteur vermalen". Een onderzoek werd ingesteld, uitgebreid naar de hele publieke omroep en vandaag verschenen de langverwachte resultaten van de commissie.

In podcast de Dag vertelt journalist bij de Volkskrant Willem Feenstra wat al die betrokkenen voor tijd achter de rug hebben. En wat zij verwachten van wat dit rapport teweeg zal brengen. Onderzoeker Hans van der Loo schreef het boek Giftig gedoe op de werkvloer. Zo'n rapport kan volgens hem een startpunt zijn voor verbetering voor medewerkers. Een goed voorbeeld is hoe het UWV dat heeft aangepakt, volgens van der Loo.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1516 - De slachtoffers van de Britse post

Wed, 31 Jan 2024 14:15:00 +0100

Het wordt ook wel de Britse toeslagenaffaire genoemd: het Post Office-schandaal. Duizenden filiaalhouders van postkantoren werden door een fout computersysteem onterecht van diefstal en fraude beschuldigd, met desastreuze en zelfs fatale gevolgen.

Net als hier heeft het in Engeland ook jaren geduurd voordat de omvang en impact van het schandaal doordrong tot het grote publiek en vooral ook tot politici en hoofdverantwoordelijken. Een drama-serie van ITV, die sinds vorige week ook in Nederland wordt uitgezonden, heeft in het VK nu alles in een stroomversnelling gebracht. De openbare verhoren zijn gaande en de nationale schokgolf is enorm. Er wordt gesproken van de grootste gerechtelijke dwaling in de Britse geschiedenis, een schandaal dat bovendien de Britse identiteit raakt.

Correspondent Fleur Launspach sprak met verschillende slachtoffers van het Post Office-schandaal en laat in deze podcast hun schrijnende verhalen horen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1515 - Mengt Hamas zich in UNRWA?

Tue, 30 Jan 2024 14:03:00 +0100

Wie werken er voor de VN-organisatie die Palestijnse vluchtelingen helpt, UNRWA, en hoe voorkom je dat de ruim 1 miljard euro die er jaarlijks naartoe gaat niet in handen van Hamas valt? Die vragen staan centraal sinds dit weekend 12 medewerkers in Gaza door UNRWA ontslagen werden, omdat ze verdacht worden van betrokkenheid bij de Hamas-aanslagen van 7 oktober. Veel donorlanden, waaronder Nederland, zetten de financiering voorlopig stop.

Lex Takkenberg werkte 30 jaar lang voor UNRWA, tot vijf jaar geleden, en heeft veel contact met oud-collega's. In deze podcast vertelt hij wat er van binnenuit wordt gedaan om de duizenden Gazanen die werken voor de organisatie neutraal hun werk te laten doen - ook al zal een deel van hen sympathiseren met Hamas. "De inmenging van Hamas in UNRWA is een risico dat gemanaged worden."

Correspondent Sander van Hoorn vertelt hoe sommigen in Israël het nieuws aangrijpen om te protesteren tegen hulpgoederen die de grens over gaan naar Gaza.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1514 - 70 jaar Oprah Winfrey

Mon, 29 Jan 2024 14:36:00 +0100

Het is 13 september 2004 als Oprah Winfrey de toch al legendarische weggeefacties in haar show tot een hoogtepunt brengt en televisiegeschiedenis schrijft. Iedereen in het publiek krijgt een auto. Vandaag is een dag dat ze zelf cadeaus krijgt, want ze is jarig en wordt 70. Aanleiding om in deze podcast stil te staan bij het fenomeen: Oprah Winfrey.

Hoe werd deze markante vrouw de eerste miljardair van kleur in Amerika, een rolmodel voor velen bovendien, een mediatycoon? Annemijn Niehof liep stage bij The Oprah Winfrey Show in 2000 en vertelt hoe het er achter de schermen aan toe ging. Televisiewetenschapper Jaap Kooijman vertelt over Oprah's impact en invloed op de Amerikaanse samenleving én politiek.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1513 - Het nieuwe succes van oude films

Fri, 26 Jan 2024 15:33:00 +0100

Van Wonka tot Mean Girls: in de bioscopen draaien oude bekenden in een nieuw jasje. Van prequels en sequels tot hele remakes. Hollywood houdt wel van teren op oude successen, stelt mediawetenschapper Dan Hassler-Forest. Maar inmiddels zitten we in een tsunami aan remakes en prequels die té ver gaan volgens hem.

Ook in ons land gebeurt het: de film Costa! uit 2001 kreeg ruim twintig jaar later een nieuwe versie. Jon Karthaus zag de oude film als puberjongen en werd jaren later de regisseur van de nieuwe. Hij werkt nu aan een Costa-serie en vertelt in podcast de Dag hoe je zo'n oud succesnummer weer op 't witte doek brengt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1512 - Telegram: een etalage voor drugs

Thu, 25 Jan 2024 13:58:00 +0100

Anoniem spraken collega's van NOS op 3 met een drugsdealer. Hij handelt via de chat-app Telegram. En hij is niet de enige. Uit onderzoek van 5,6 miljoen berichten blijkt dat er volop wordt geadverteerd voor softdrugs én harddrugs op die app.

Sophie Frankenmolen is één van de mensen die aan dit verhaal werkte. Ze sprak de dealer over hoe hij Telegram gebruikt. Onderzoeker aan het Trimbos Instituut Daan van der Gouwe vertelt in podcast de Dag wat dit nu zegt over waar drugsgebruikers hun spullen vandaan halen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1511 - Israëliërs over de oorlog en Netanyahu

Wed, 24 Jan 2024 12:28:00 +0100

In de week dat de oorlog in Gaza de 100 dagen is gepasseerd, en het dodental boven de 25000 uitkomt, in de week dat Israëlische familieleden van de gegijzelden de Knesset bestormden en massaal voor het huis van premier Netanyahu demonstreerden, in de week ook van het dodelijkste incident met Israëlische militairen in Gaza sinds het grondoffensief, lijkt de druk op Netanyahu onhoudbaar. Er moet iets veranderen, vinden velen. Maar wat verwachten Israëliërs van hem?

NOS- en Nieuwsuur-redacteur Kaja Bouman legde voor deze podcast contact met mensen in Israël om te vragen wat zij vinden van de schaal van verwoesting en de vele slachtoffers in Gaza, van de oorlogsstrategie van Netanyahu en van Netanyahu zelf. Kaja woonde, werkte en studeerde in Israël en heeft zowel daar als in Gaza een relatief breed netwerk.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1510 - Profiel: Nikki Haley

Tue, 23 Jan 2024 13:34:00 +0100

De strijd om wie de Republikeinse presidentskandidaat wordt, gaat sinds dit weekend alleen nog tussen Donald Trump en Nikki Haley. Die laatste gaat vol in de aanval. Ze noemt Trump een leugenaar, twijfelt aan zijn mentale vermogen en vindt hem te oud.

De voorverkiezingen in New Hampshire vandaag zijn cruciaal voor Haley en de vraag is of Donald Trump nog te verslaan is. Maar, zegt Amerika-kenner Victor Pak van het blad EW in deze podcast, Haley heeft haar ogen op de toekomst gericht, op de verkiezingen van 2028. Hij schetst in deze podcast een profiel van Nikki Haley, kind van migranten met een indrukwekkende staat van dienst.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1509 - Gen Z en seks

Mon, 22 Jan 2024 14:21:00 +0100

De eerste keer seks, porno kijken en of je wel van seks geniet. Kenniscentrum Rutgers vraagt om de paar jaar aan tienduizend jongeren onder de 25 hoe hun seksleven eruit ziet en, zo blijkt ook vandaag weer, dat leidt altijd tot interessante resultaten.

Jongeren beginnen bijvoorbeeld steeds later aan seks, hebben ook vaker seks met iemand met wie ze geen relatie hebben of waar ze niet verliefd op zijn, homoseksualiteit wordt beter geaccepteerd, meisjes kijken meer porno en de orgasmekloof blijft een probleem.

In deze podcast hoor je specialist seksuele ontwikkeling Anna Marah Jansen over het seksleven van de jongeren van nu. En pabo-docent Anna Vogel probeert aanstaande leerkrachten aan de praat te krijgen over dit onderwerp, want die willen er nog wel eens met een grote boog omheen lopen. Ze heeft ervoor een lesprogramma ontwikkeld waarmee docenten meer handvatten krijgen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1508 - Ecuador voor & na de vlucht van drugsbaas Fito

Fri, 19 Jan 2024 14:01:00 +0100

Een klant in een kappersstoel is op klaarlichte dag vermoord. Drugsbendes wilden vanuit die zaak cocaïne gaan verkopen, maar de eigenaar wilde dat niet. Met bezems vol bloed wordt de kapperszaak in de Ecuadoraanse stad Guayaquil opgeruimd. Ecuador was lange tijd één van de veiligste landen van Zuid-Amerika, maar inmiddels is het drugsgeweld aan de orde van de dag. Gisteren werd een openbaar aanklager die drugszaken onderzoekt vermoord. De regering zegt hard op te treden, maar de drugsbendes slaan net zo hard terug.

Sinds drugsbendeleider Adolfo Macias, alias Fito, uit een gevangenis ontsnapte staat het land op z'n kop. Alex Tieleman is buitenlandverslaggever bij Nieuwsuur en was vorige zomer nog in Ecuador. Hij vertelt in podcast de Dag over Fito, zijn bende Los Choneros, en hoe Ecuador in een paar jaar tijd het nieuwe knooppunt werd voor cocaïnetransport naar Europa.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1507 - Als je land geen regering heeft

Thu, 18 Jan 2024 13:32:00 +0100

Noord-Ierland staakt massaal vandaag. Meer dan 150.000 mensen zijn op de been voor een hoger loon. Dat geld laat op zich wachten omdat er geen regering is. Al twee jaar weigeren de protestantse unionisten met de katholieke republikeinen samen te werken. En daardoor ligt het land stil. Een deadline om eruit te komen verloopt vandaag, maar die wordt waarschijnlijk voor de zoveelste keer uitgesteld. Met meer stilstand tot gevolg.

Correspondent Arjen van der Horst schetst in podcast de Dag vanuit een bevroren wereld de situatie in een vastgevroren land. Hij woont in Noord-Ierland en ziet hoe moedeloos de mensen om hem heen zijn. De historie van Noord-Ierland kwelt ze, maar biedt uiteindelijk ook hoop.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1506 - Wat zijn de superrijken waard?

Wed, 17 Jan 2024 14:52:00 +0100

De druk op de koning én andere superrijken om meer belasting te betalen, neemt toe. In de Tweede en Eerste Kamer is er volgens het AD een twee derde meerderheid voor een grondwetswijziging over de belastingen van de koning. En eerder deze week pleitte Oxdam Novib internationaal al voor een extra belasting voor extreem rijken, naar aanleiding van hun jaarlijkse rapportage over de groeiende kloof tussen arm en rijk.

Hoofdredacteur van zakenblad Quote Paul van Riessen vertelt in deze podcast over de levens van de allerrijksten. Waar het vroeger oud geld was dat generaties lang in families werd doorgegeven, verdienen de superrijken hun vermogen nu vaak binnen één generatie. Dat brengt kansen en risico's met zich mee. En vooral ook vragen over hoe superrijken en de rest van de samenleving zich tot elkaar zouden moeten verhouden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1505 - Lezen in de spreidingswet

Tue, 16 Jan 2024 14:34:00 +0100

Demissionair staatssecretaris Eric van der Burg verdedigt vandaag opnieuw 'zijn' spreidingswet. De veelbesproken wet wordt deze dagen behandeld door de Eerste Kamer, die er volgende week dinsdag over stemt. De verdeeldheid kan niet groter: Van der Burgs eigen VVD is tegen, net als de PVV, BBB en NSC - die samen praten over een nieuw kabinet. En ook in de Senaat kan het nog alle kanten op: de verdeling is daar 50/50. Maar alle meningen daargelaten, wat staat er nou eigenlijk ín die wet?

In deze podcast gaan we de spreidingswet lezen, samen met Arjen Leerkes, migratiedeskundige aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. We volgen de route van het papier: wat staat er, wat is er gaandeweg aangepast, en wat betekent de tekst concreet? Het lijken basale vragen, maar in tijden van zoveel discussie blijkt het best verhelderend om er eens wat langer bij stil te staan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1504 - Hoe radicalen Duitse boerenprotesten kapen

Mon, 15 Jan 2024 15:10:00 +0100

In Duitsland wordt al bijna een maand door boeren geprotesteerd, met afgelopen week de zogeheten Week van de Woede (Wutwoche) en vandaag een grote protestdag in Berlijn. Hoewel de onderliggende problematiek anders is, dringt de vergelijking met Nederland zich op: de zorgen van boeren zijn vergelijkbaar, kiezers veranderen van kleur, en er zijn ook groepen die de protesten aangrijpen voor grimmige acties. Zo werd klimaatminister Habeck op vakantie opgewacht door tientallen boeren.

Duitsland-correspondent Charlotte Waaijers hield voor deze podcast de afgelopen dagen contact met een Duitse boer die aan de protesten meedoet. Hij distantieert zich, net als de grote boerenorganisaties, nadrukkelijk van extremisten die op de demonstraties afkomen en de boerenprotesten in Duitsland proberen te kapen om onvrede over de regering aan te wakkeren.

Charlotte volgde ook verschillende radicale groepen in Telegramkanalen en vertelt wat daar gezegd en gedeeld wordt en hoe groot de zorgen zijn bij de regering en inlichtingendiensten.

Reageren? mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1503 - De hoofdrol van China bij de verkiezingen in Taiwan

Fri, 12 Jan 2024 14:00:00 +0100

Van mangoboeren tot vissers en politici: de invloed van China op de verkiezingen in Taiwan merken veel mensen. Het buurland probeert kiezers een bepaalde kant op te duwen in hun keus op het stembiljet. Taiwanezen kunnen kiezen tussen de DPP, dat afstand wil tot China, en de KMT, dat weer met China wil praten.

Correspondent Sjoerd den Daas is in Taiwan en ziet hoe China de hoofdrol speelt in deze verkiezingen. Sjoerd vertelt in podcast de Dag hoe China Taiwanezen beïnvloedt. Met hun stem beantwoorden ze een grote vraag: hoe moet het eiland zich verhouden op het wereldtoneel? En de Chinese president Xi Jinping noemt al jaren dat hij Taiwan wil herenigen met China. Maar wat wil China nou met Taiwan?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1502 - Kou in warme tijden

Thu, 11 Jan 2024 14:24:00 +0100

Met grote grijns onder hun muts stonden heel wat mensen op het ijs de afgelopen dagen. Door wat frisse winterse temperaturen, vroor water op en was er weer wat schaatspret in ons land. Na vandaag lijkt het weer even gedaan met de ijskou. Voor winters waarin de ijspegels langdurig aan het dak hingen, moeten we terug het verleden in. Weerman Johnny Willemsen van Weerplaza somt op wanneer we het écht koud hadden.

Deze korte koude periode is een groot contrast met de start van de winter, want die was bijzonder warm. 2023 was het warmste jaar ooit gemeten en december begon uitzonderlijk zacht. Winters worden door klimaatverandering gemiddeld alleen maar warmer. Voor wie zijn deze nieuwe winters te warm? Bioloog aan de Wageningen Universiteit Arnold van Vliet vertelt in podcast de Dag hoe de natuur omgaat met de veranderende winterse temperaturen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Anouk Kantelberg

#1501 - 25 jaar The Sopranos, 'de beste serie ooit gemaakt'

Wed, 10 Jan 2024 13:46:00 +0100

Op zondagavond tien januari 1999, vandaag 25 jaar geleden, zag Amerika voor het eerst een grote man met een dikke sigaar van New York via tolweg The New Jersey Turnpike naar zijn huis in New Jersey rijden. De camera niet op hem gericht, maar op wat hij vanuit zijn raam ziet: van industrie, pakhuizen, verloederde winkels tot de meer groene suburbs en uiteindelijk zijn eigen riante villa. Pas daar ziet de kijker maffiabaas Tony Soprano helemaal in beeld. Zo'n intro, dat op zichzelf al een heel verhaal vertelt, was compleet nieuw in die tijd. En ook op veel andere manieren zou deze serie een revolutie in televisieland betekenen.

The Sopranos bestaat een kwarteeuw en in deze podcast vertelt journalist Anke Meijer hoe de schrijvers en acteurs het genre van de tv-serie tot een kunstvorm maakten en hoe ze grote invloed hebben gehad op grote series die daarna kwamen. Anke Meijer schrijft over tv-series en maakt er ook de podcast Skip Intro over, en benadruk ze, intro's skippen doet ze bijna nooit - en zeker niet in het geval van The Sopranos.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1500 - Het gevaar van de 'Epstein-lijst'

Tue, 09 Jan 2024 14:56:00 +0100

Al dagen gaan er in de media namen rond van mensen die contact hebben gehad met de schatrijke zakenman en zedendelinquent Jeffrey Epstein. Journalisten en persbureau's zijn druk aan het factchecken en debunken van soms bizarre verhalen, grappen of satirische stukken, die desondanks voor echt worden aangezien.

Epstein is al ruim vier jaar dood, zijn ex-vriendin en handlanger Ghislaine Maxwell zit een gevangenisstraf van 20 jaar uit en er is al ontzettend veel over hun misdrijven gezegd en geschreven. Toch blijft de Epstein-zaak de gemoederen bezig houden. Afgelopen week werden rechtbankdocumenten vrijgegeven en dit heeft een nieuwe stroom aan nieuws én ook nepnieuws op gang gebracht. Nepnieuws waar prominente figuren en celebraties de dupe van zijn.

In deze podcast hoor je journalist en Amerika-deskundige Laila Frank over de namen, de implicaties, de roddel, de achterklap en complottheorieën waar de VS en de rest van de wereld maar geen genoeg van lijkt te krijgen en de risico's die daarmee gemoeid zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1499 - De verwoesting en 'wederopbouw' van Gaza

Mon, 08 Jan 2024 14:03:00 +0100

Sigrid Kaag begint vandaag aan haar nieuwe baan als VN-coördinator humanitaire hulp en wederopbouw in Gaza. Sinds de bombardementen na de aanval van Hamas op 7 oktober begonnen, is volgens een berekening van The Wall Street Journal zo'n 70 procent van de gebouwen in Gaza vernietigd of beschadigd.

De vraag is of wederopbouw überhaupt mogelijk is, zegt Lydia de Leeuw van hulporganisatie Kifaia in podcast De Dag. Ze woonde zelf enkele jaren in Gaza en schetst een beeld van hoe de verwoesting eruit ziet en waarom alleen al het denken over herstel ingewikkeld is. "Ik durf niet na te denken over de vraag of Gaza kan terugkeren naar hoe het ooit was," zegt Lydia, die regelmatig contact heeft met vrienden en oud-collega's in Gaza. "Er is niet alleen fysiek heel erg veel kapotgemaakt, maar er is ook in mensen zelf iets kapot gegaan. Het feit dat ze massaal uitgemoord kunnen worden en de wereld kijkt toe...ik denk met grote vrees aan hoe mensen hierna terug kunnen keren naar een vorm van leven en hoop voor de toekomst."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

De audio uit Gaza in deze podcast komt uit verschillende vlogs van Gazanen:

- Filmmaker Yousef Hammash maakte voor Channel 4 News een verslag

- Vlogger Bisan uit Gaza post op sociale media

- Fotograaf Motaz Azaiza plaatst op zijn instagramkanaal beelden

#1498 - Hezbollah-leider Hassan Nasrallah, een profiel

Fri, 05 Jan 2024 13:57:00 +0100

Opnieuw zijn deze week de ogen gericht op Hassan Nasrallah, die woensdagavond met een glimlach op het gezicht verkondigde dat Israël maar moet afwachten op Hezbollah's antwoord na de aanslag op een Hamas-kopstuk in Libanon. Ondertussen scandeerden zijn aanhangers: 'Wij zullen u dienen'. Gevreesd wordt voor een verdere escalatie en EU-buitenlandminister Josep Borell reist vandaag daarom voor twee dagen naar Libanon in de hoop een regionale oorlog te voorkomen.

Hassan Nasrallah is de man om wie het deze dagen draait. Hij is al dertig jaar de leider van Hezbollah en kan vanuit Zuid-Libanon eigenhandig een tweede front openen tegen Israël, dat volgens hem geen bestaansrecht heeft. De doet-ie-het-of-doet-ie-het-niet-vraag speelt sinds het uitbreken van de Gaza-oorlog en hangt sinds deze week weer meer dreigend in de lucht.

In deze podcast schetst Joas Wagemakers, islamoloog en universitair hoofddocent aan de Universiteit Utrecht, een profiel van Nasrallah. Hoe denkt hij en wat betekent dat voor de oorlog?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1497 - Hoogwatervrees op het Visserseiland

Thu, 04 Jan 2024 14:01:00 +0100

Op verschillende plekken in het land worden extra maatregelen genomen tegen hoogwater. Dit weekend worden meer problemen verwacht, onder meer door een draaiende en stuwende wind.

Podcast De Dag zoomt in op één straat in Nederland waar het hoge water al dagen tot kopzorgen leidt. Bewoners van het Visserseiland in Hoorn, een buitendijks gebied aan het Markermeer, hebben hun ervaringen in voicememo's opgestuurd. Verder legt 'chef-zandzakken' Peter Korver van de gemeente Hoorn uit welke maatregelen er getroffen worden en wat de risico's zijn. En Bas Boterman is coördinator bij de Landelijke Coördinatiecommissie Overstromingsdreiging. Hij vertelt dat hij er nog niet helemaal gerust op is dat het allemaal zomaar goed zal gaan en legt uit hoe dat komt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1496 - Altijd alert in Japan

Wed, 03 Jan 2024 13:47:00 +0100

Op nieuwjaarsdag werd Japan getroffen door een grote aardbeving. Het dodental staat officieel op 64 en dat klinkt, afgezet tegen grote aardbevingen in andere landen, als een beperkt aantal, maar voor Japanse begrippen is het juist veel.

In deze podcast vertelt correspondent Anoma van der Veere over de extreme veiligheidscultuur in Japan en hoe het land leeft en ademt met de vele aardbevingen die er altijd zijn. Veiligheid staat op één, maar vertelt hij, dat gaat ook ten koste van andere zaken - zoals bijvoorbeeld historisch erfgoed.

De Belgische Aurelie van 't Slot reist door Japan en was op het moment van de beving in het zwaarst getroffen gebied. Zij stond versteld van de bijna professionele, geroutineerde houding die Japanners hebben ten aanzien van aardbevingen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1495 - Graven in koninklijke geschiedenis

Tue, 02 Jan 2024 13:28:00 +0100

Sinds 1 januari 2024 is het Koninklijk Huisarchief een stukje verder opengesteld voor onderzoek: tot en met de regeerperiode van Koningin Wilhelmina. Koning Willem-Alexander kondigde het aan op het moment dat de NSDAP-lidmaatschapskaart van zijn opa openbaar werd. Prins Bernhard bleek bewijs van zijn lidmaatschap van de partij van Adolf Hitler in dat archief te hebben bewaard.

Wat komen we nu te weten, nu het privé-archief van de Oranjes verder opengesteld is? Dat er interessante dingen in zijn opgeslagen weet biograaf Dik van der Meulen al te goed. Hij schreef een biografie over Koning Willem III en vond in het archief een brief vol emotie, vertelt hij in podcast De Dag. Voor z'n nieuwe boek over prins Bernhard wil hij weer het archief in.

Historicus Daniela Hooghiemstra maakte ook zo'n "historische sensatie" mee in het archief, toen ze meer te weten kwam over het liefdesleven van Willem II. Publicatie daarover leidde tot zeldzame kritiek van Koningin Beatrix. Hoe ver kan je gaan met het privé archief van de Koninklijke familie?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1494 - 2024: een jaar vol verkiezingen

Mon, 01 Jan 2024 11:00:00 +0100

Gelukkig nieuwjaar, namens het hele team van podcast de Dag! 2024 wordt ongetwijfeld weer een nieuwsjaar vol vragen over de actualiteit, emoties bij alle nare dingen die gebeuren en fijne en grappige anekdotes bij alle mooie dingen. We hopen dat je ons blijft volgen in 2024.

Het kan een jaar vol verandering worden op het wereldtoneel, want in heel veel landen wordt in 2024 gestemd. Van dichtbij huis in België en het Verenigd Koninkrijk, tot verder weg in Venezuela en Rwanda. In deze eerste podcast van het jaar een rondje langs vijf correspondenten met een vooruitblik op de verkiezingen in Rusland, Taiwan, de Verenigde Staten, India en de Europese Unie. Wat kan de uitslag betekenen voor hun positie op het wereldtoneel? Een wereldtoneel waar op dit moment zoveel gebeurt.

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1493 - De Winterdag: Kysia Hekster en Mattijs van de Wiel

Fri, 29 Dec 2023 12:00:00 +0100

Het einde van het jaar nadert en het team van De Dag houdt zich een paar dagen schuil onder de kerstboom. We kijken terug op een intens nieuwsjaar, met helaas vaak somber stemmend nieuws. Een paar afleveringen van de podcast die ons in het bijzonder raakten, laten we deze laatste dagen graag nog eens horen. Ja, ze stemmen somber, maar ze laten ook iets moois zien: namelijk de kracht en waarde van onze correspondenten die met zoveel betrokkenheid, professionaliteit en soms gevaar voor eigen leven de ramp- en oorlogsgebieden introkken om de wereld, ons, de verhalen van daar te vertellen, te laten begrijpen en doorvoelen.

Mattijs van de Wiel valt soms in bij de podcast als Marco en Elisabeth er niet zijn en dat doet hij dan net als zij vanuit de studio in Hilversum. Maar toen hij als verslaggever in juli samen met correspondent Kysia Hekster door Oekraine reisde, besloot hij vanuit daar een podcast te maken. Het zomeroffensief was begonnen, maar het was gissen wat er zich achter de frontlinies afspeelde. Mattijs en Kysia spraken militairen, ex-militairen, en vrijwilligers die het leger ondersteunen en kwamen zelf ook tot vlak aan de linies. Het leverde bijzondere gesprekken op en een blik in een wereld die je niet vaak van zo dichtbij ziet.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1492 - De Winterdag: Daisy Mohr

Thu, 28 Dec 2023 12:00:00 +0100

Het was maar een paar dagen na de grote aardbeving in Marokko toen in de Libische stad Derna het onvoorstelbare gebeurde: twee dammen braken door, waardoor zowat de hele stad wegspoelde. Als een van de weinige buitenlandse journalisten kon correspondent Daisy Mohr samen met cameravrouw Edmée van Rijn, in het centrum van de stad komen. Ze konden nauwelijks geloven wat ze zagen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1491 - De Winterdag: Mustafa Marghadi

Wed, 27 Dec 2023 12:00:00 +0100

Op 11 september nam Elisabeth een podcast op met Mustafa Marghadi, normaal correspondent in Zuid-Oost Azië maar toevallig was hij op familiebezoek in Marokko toen daar de aarde begon te beven. De werkmodus ging direct aan en hij trok het rampgebied in, zich nog niet realiserende dat zijn persoonlijke band met het land zijn werk des te intenser maakte.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1490 - De Winterdag: Elles van Gelder

Tue, 26 Dec 2023 12:00:00 +0100

Op 12 september vertelde Elles van Gelder in de podcast over haar bijzonder aangrijpende reis naar een plek waar maar weinig buitenlanders komen, op een paar kilometer afstand van waar volgens getuigen een genocide gaande is. Ze was aan de grens met Darfur en ze laat in de podcast getuigenissen horen die schokkend zijn - maar die volgens haar juist daarom gehoord moeten worden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1489 - De Winterdag: Mitra Nazar

Mon, 25 Dec 2023 12:00:00 +0100

Op 6 maart sprak Elisabeth met Mitra Nazar, die op dat moment al een maand lang bijna onafgebroken verslag deed van de grote aardbeving in Turkije. In een poging te laten bezinken wat ze allemaal zag en meemaakte nam ze een audiodagboek op, dat ze in de podcast laat horen. Ze vertelt over de beelden die haar voor altijd zullen bij blijven en de vragen waar het land voor is komen te staan.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1488 - Hoe de stemming in Oekraïne is omgeslagen

Fri, 22 Dec 2023 13:58:00 +0100

Correspondent Kysia Hekster reisde de afgelopen twee weken in Oekraïne. Ze zag hoe het land deze winter veel beter lukt de Russische luchtaanvallen op het energienetwerk te weerstaan.

Het licht brandt. Maar de stemming is erg somber. De oorlog duurt lang, de gevechten zijn zwaar, Oekraïne heeft een tekort aan wapens, munitie en troepen. En het einde is niet in zicht.

Het is niet het verhaal dat president Zelensky graag aan het westen vertelt, want om wapens en steun te krijgen moeten hij optimisme blijven uitstralen.

In de podcast vertelt Kysia wat ze zag en hoorde over verloren hoop, verminderde veerkracht, en hoe Oekraïne de kerstdagen ingaat.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1487 - Wat zoeken de Houthi's op de Rode Zee?

Thu, 21 Dec 2023 12:12:00 +0100

Al 1000- jaar zijn ze met kleine tussenpauzes heer en meesterin Jemen: de Houthi's. De media noemen ze vaak rebellen, maar ze behoren tot de adellijke klasse van het land. De afgelopenb tijd zijn ze ineens weer in het nieuws door hun aanvallen op vrachtschepen op de Rode Zee. Naar eigen zeggen uit solidariteit met de Palestijnen. In deze podcast een profiel van de Houthi's door de ogen van Jemen-kenner Anthon Keuchenius.

#1486 - Nederlandse kerstpop à gogo

Wed, 20 Dec 2023 14:24:00 +0100

Toen de Nederlandse muzikant Judy Blank vorig jaar een kerstliedje uitbracht, had ze nooit kunnen bedenken dat haar nummer dit jaar aan de andere kant van de oceaan, in Texas, over een kerstmarkt zou schallen. Ze heeft een internationale kersthit te pakken, en dat terwijl ze eigenlijk nooit wat in dat genre zag: ze vond kerstmuziek te cliché, te kitsch. Maar van die gedachte is ze teruggekomen, net als veel andere artiesten. De een na de ander, zowel in Nederland als internationaal, komt met een kerstlied of - zoals Cher op haar 77e - met een hele kerstplaat.

Judy Blank, die ook voor Duncan Laurence een kerstnummer schreef, vertelt in deze podcast wat het genre volgens haar artistiek interessant maakt. En met muziekjournalist en kerstliedjesfanaat Guuz Hoogaerts stappen we met grote passen door de geschiedenis van de Nederlandse kerstpop, die volgens hem sinds een jaar of tien echt tot bloei is gekomen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1485 - Threads, het 'lieve' broertje van X

Tue, 19 Dec 2023 13:28:00 +0100

De kennismakingsgesprekken en openingsstatements op Threads, het nieuwe social media-platform van Mark Zuckerberg dat sinds vorige week actief is in Europa, zijn in volle gang. Een beetje onwennig hier en daar, maar ook positief en 'gezelliger', zo luidt het. Veel gebruikers hopen in Threads een alternatief te vinden voor X, waar onder Elon Musk de toename van nepnieuws, haatberichten en polariserende content velen een doorn in het oog is.

Sommige mensen zien in Threads een 'vriendelijk' alternatief voor X, vertelt techjournalist Nando Kasteleijn, maar de vraag is volgens hem wel hoe lang dat stand houdt. Hij neemt ons mee in het nieuwe online-wereldje dat aan het ontstaan is en vertelt hoe Meta in ieder geval wel wil proberen te voorkomen dat Threads een polariserend platform wordt.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Karin Backx

#1484 - Hoe Europa Poetin aan wapens helpt

Mon, 18 Dec 2023 14:48:00 +0100

Uit onderzoek van Nieuwsuur blijkt dat uit Europa, ook uit Nederland, op grote schaal onderdelen naar Rusland worden gesmokkeld die cruciaal zijn voor wapens die gebruikt worden in de oorlog met Oekraïne. In de podcast vertellen de makers hoe dat werkt.

Siebe Sietsma van Nieuwsuur klopt aan bij een loods van een Duits bedrijf in Slowakije. In de papieren staat dat vanaf die plek allerlei pakketten met elektronica naar Rusland worden verstuurd. Elektronica waarmee wapens gemaakt kunnen worden die een grote rol spelen in de oorlog in Oekraïne.

Samen met Nieuwsuur-collega Mitchell van de Klundert onderzocht Siebe Sietsma de afgelopen maanden hoe er vanuit Europa, ook vanuit Nederland, op grote schaal spullen naar Rusland worden gebracht die cruciaal zijn voor Poetins wapenarsenaal. Na het slagveld in Oekraïne, is de aanpak van deze smokkel de enige manier om Rusland te stoppen, zeggen experts, maar er wordt nauwelijks gecontroleerd en de Europese regels zijn zo ingewikkeld dat ze gemakkelijk te omzeilen zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1483 - Het mooie en de missers van The Crown

Fri, 15 Dec 2023 13:52:00 +0100

Allereerst: geen zorgen. Geen spoilers in deze podcast. We verklappen wel vast hoe het einde begint: aan de ontbijttafel met prins Charles en z'n zoon William. Zo begint de laatste reeks afleveringen van The Crown. Een dag is het slot van de serie nu te zien op Netflix. Zeven jaar lang kregen we een kijkje achter de normaal zo potdichte paleismuren in een dramaserie die bekroond, bejubeld en inmiddels bekritiseerd wordt. Hoe eindigt deze ooit duurste serie voor Netflix ooit? Twee professionals uit het Nederlandse drama laten in podcast de Dag hun licht schijnen op hoe goed het was én hoe het laatste seizoen is geworden.

Regisseur Pim van Hoeve maakte een vierdelige serie Beatrix, Oranje onder vuur. Hij herkent veel in de dilemma's die ongetwijfeld ook voorbij zijn gekomen bij de makers van The Crown. En hij mist koningin Elizabeth in de laatste afleveringen.

Scenarioschrijver Karin van der Meer schreef mee aan Bernhard, Schavuit van Oranje en pas aan een nieuwe serie over Máxima. Met haar kruipen we in het hoofd van de makers. Ze hoorde de dromen van schrijver Peter Morgan van dichtbij, maar vergaapt zich niet meer aan het einde van The Crown.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1482 - Een sociale driftkikker voor de SP

Thu, 14 Dec 2023 14:48:00 +0100

De nieuwe voorman van de SP, Jimmy Dijk, wil terug naar de hoogtijdagen van de partij. Jan Marijnissen haalde 25 zetels, in 2006. De ambities zijn grote van de kersverse fractievoorzitter. Wie is hij? In podcast de Dag vertelt verslaggever bij het Dagblad van het Noorden, Marijke Brouwer, wat Dijk in Groningen heeft betekend. Jimmy Dijk zat ruim 12 jaar in de gemeenteraad daar en stond bekend als "sociale driftkikker" die flink door kan bijten.

Wat voor partij gaat hij leiden? Na zo'n 6 jaar stopte Lilian Marijnissen er deze week mee. En de opdracht die zij achterlaat is groot, schetst politiek verslaggever Wilco Boom. De SP heeft veel concurrentie, hoe kan Jimmy Dijk het tij keren?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Karin Backx

#1481 - De Poolse rechtsstaat, een waarschuwing én voorbeeld

Wed, 13 Dec 2023 15:15:00 +0100

Het is een historische week voor Polen. Na acht jaar afbreuk van de rechtsstaat en dwarsliggen in Europa is de rechts-conservatieve partij PiS weggestemd en staat de nieuwe premier Donald Tusk aan het roer. Hij heeft maar 1 doel: die rechtsstaat repareren.

Correspondent Christiaan Paauwe vertelt hoe hooggespannen de verwachtingen zijn van Tusk, die zich zal richten op het herstel van de onafhankelijkheid van de publieke omroep en rechterlijke macht. Hij zal daarbij sterk leunen op de minister van justitie, Adam Bodnar - een goeie bekende van bijzonder hoogleraar en rechter Kees Sterk, die veel rechters in Polen kent en de ontwikkelingen met emotionele betrokkenheid volgt. Nederland kan leren van wat er in Polen gebeurd is, zegt hij, want PiS heeft laten zien dat je zelfs zonder de grondwet te wijzigen, de rechtsstaat kan afbreken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1480 - Joost Klein, woordkunstenaar

Tue, 12 Dec 2023 14:53:00 +0100

Joost Klein; de één had tot gisteren nog nooit van hem gehoord, de ander is al tijden bezig hem naar het Eurovisiesongfestival te 'manifesteren'. En met succes, want hij gaat. Wie is dit Friese multitalent?

In deze podcast schetsen 3FM-dj Jamie Reuter en muziekjournalist van Omrop Fryslân Willem de Vries een profiel van Joost Klein, die opgroeide in Friesland en daar geen gemakkelijke jeugd had. Joost Klein laat zich niet vatten één muziekstijl, zeggen ze, of zelfs maar alleen als muzikant. Hij werd groot met grappige video's op YouTube, ging rappen en muziek maken, schreef een dichtbundel en, zo voorspelde Adriaan van Dis ooit nadat die uit zijn werk had gelezen: er komt vast en zeker ook nog eens een grote roman uit de pen van Joost klein.

Joost Klein wordt door velen gezien als multitalent, met achter zijn vrolijke clips en filmpjes een moeilijke jeugd, die zijn werk een diepere gelaagdheid geeft.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Karin Backx

#1479 - Terug naar het Turkse rampgebied

Mon, 11 Dec 2023 14:37:00 +0100

Sinds de aardbeving van 6 februari heeft NOS-buitenlandredacteur Gulsah Ercetin meerdere keren het rampgebied in Turkije bezocht: vlak na de beving, rondom de Turkse verkiezingen in mei en nu, tien maanden na dato, opnieuw. En opnieuw is de schok over de schaal van de verwoesting groot. Voor Giro 555 ging ze mee met Jeroen Pauw om te zien wat er met het gedoneerde geld voor noodhulp wordt gedaan. Vanavond is het resultaat van de reis te zien op televisie. En voor podcast De Dag hield Gulsah ook een audiodagboek bij.

Gulsah Ercetin vond tijdens haar reis onder meer de man van een iconisch geworden foto terug, ze bezocht met zangeres Karsu het geboortedorp van diens vader, en ze sprak met talloze Turken die getraumatiseerd zijn en nog in diepe rouw verkeren.

In het rampgebied wordt hard gewerkt aan de wederopbouw, maar volgens Gulsah is het onthutsend om te zien hoeveel puin er nog ligt op veel plekken, onder meer in het gebied waar haar eigen familie woont. Hoewel ze werk en privé gescheiden probeert te houden, is dat bij een verhaal als dit eigenlijk onmogelijk.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1478 - Awni's reis van Den Haag naar Gaza

Fri, 08 Dec 2023 14:53:00 +0100

In oktober vertelde Awni Farhat in z'n huis in Den Haag hoe angstig het was dat hij z'n familie in Gaza niet kon bereiken. Telefoontjes kwamen niet door, berichtjes kwamen niet aan. De tekenen van leven lieten keer op keer op zich wachten. Awni besloot om Den Haag te verlaten en te proberen om z'n familie te vinden, in de Gazastrook.

In deze aflevering van podcast de Dag vertelt redacteur Nina Jansen zijn verhaal en zoektocht. Zij hield contact met hem tijdens z'n reis. En wat niemand dacht dat zou gebeuren, gebeurde toch: Awni sloot z'n ouders, z'n zus, z'n broers, z'n neefje en nichtjes in z'n armen. In de Gazastrook.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1477 - De kalme Boris Johnson tijdens de coronaverhoren

Thu, 07 Dec 2023 14:13:00 +0100

In de camera van z'n telefoon spreekt premier Boris Johnson de Britten toe, eind maart 2020. Hij zegt, hoorbaar verkouden, dat hij thuis zit met corona. Maar ondanks z'n dan nog slechts lichte kuchje met z'n topteam door blijft werken om corona te verslaan. Jaren later blijkt hoe het er binnenskamers aan toeging in de Britse politieke top.

Boris Johnson wordt 2 dagen lang verhoord door een speciale covid-commissie, waarin hij zich verantwoord over het coronabeleid van zijn regering. Correspondent Fleur Launspach ziet en hoort een andere soort Boris Johnson: met weinig bravoure, maar met rust en eerlijkheid. Johnson zou zich een jaar lang hebben voorbereid en 6-duizend pagina's aan verdediging hebben opgesteld. De feiten die voor hem liggen zijn allesbehalve fraai dankzij een berg aan openbare WhatsApp-berichten: het topteam van Johnson zou elkaar uitschelden en de sfeer zou verziekt zijn geweest.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie en montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1476 - Verslaafd aan muzieklijsten

Wed, 06 Dec 2023 13:53:00 +0100

De muzieklijstjesmaand is aangebroken, met een tsunami aan Spotify-wrapped lijstjes op social media en binnenkort op de radio natuurlijk de Top2000, die dit jaar 25 jaar bestaat. De Top4000, de grootste hitlijst ooit, is ook jarig - en wel vandaag. Podcast De Dag dook voor de gelegenheid diep in de hitlijsten- en muziekarchieven en vond bijzonder materiaal.

Muziekjournalist Johan van Slooten luistert er met nostalgie naar. Hij is dé hitlijstenkenner van Nederland, werkte voor de Top40, schreef er meerdere boeken over, is initiatiefnemer van de vereniging van hitparade-enthousiasten en is vooral: lijstjesliefhebber. Op zijn twaalfde haalde hij zijn eerste papieren top40-lijst op bij de platenzaak en sindsdien houdt hij hit-feiten, lijstjes en records bij en is hij uitgegroeid tot een wandelende encyclopedie. Wat verklaart het succes van muzieklijstjes volgens hem, én valt er nog iets te leren van al die lijstjes-kennis?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1475 - Ronald Plasterk, 'de dwarse ijsbreker'

Tue, 05 Dec 2023 14:49:00 +0100

Geert Wilders noemde Ronald Plasterk tien jaar geleden nog de 'minister van ijdelheid', inmiddels roemt hij hem om zijn vrije, creatieve geest. Een creatieve geest zal hij als verkenner nodig hebben in deze week van de waarheid, want volgde week moet er een werkbaar voorstel liggen voor de formatie en vooralsnog lijkt de puzzel onlegbaar.

Hoewel Plasterk aanvankelijk niet voor de hand leek te liggen als verkenner, heeft hij misschien wel de kwaliteiten die nodig zijn om de politieke impasse te doorbreken en mogelijk zelfs het ijs tussen met name Pieter Omtzigt en Geert Wilders wat te doen dooien, zegt onderzoeksjournalist Kim van Keken in deze podcast. Ze maakte voor Vrij Nederland een groot profiel over hem en vertelt hoe Plasterk het vak van ijsbreken goed verstaat. Maar is hij ook een verbinder?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1474 - Achter de schermen van de klimaattop

Mon, 04 Dec 2023 13:29:00 +0100

De 28e klimaattop in Dubai is met 70 duizend deelnemers groter dan ooit. Verslaggever Henrik-Willem Hofs baande zich voor de podcast een weg door de overvolle wandelgangen en stuitte op een bijzonder veelzijdige en kleurrijke reeks aan verhalen. Alles en iedereen loopt in Dubai door elkaar heen, zegt hij, en dat maakt de top soms ongrijpbaar en vaag, maar tegelijkertijd hoor je ook veel inspirerende, aangrijpende en hoopvolle verhalen.

Naast de groenste beentjes die door landen en bedrijven op de top voor worden gezet, en naast de kritiek op de locatie en rol van voorzitter Sultan Al-Jabr, tevens hoofd van het staatsoliebedrijf van de Verenigde Arabische Emiraten, gebeurt er op de klimaattop dus veel meer. Henrik-Willem Hofs legde zijn oor en microfoon te luister bij de talloze 'side-events'. Wat gebeurt er in al die kleine zaaltjes en wie praat met wie in de wandelgangen? En leidt het af van waar de top voor bedoeld is, of draagt het juist ook bij aan het vinden van oplossingen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1473 - De balanceeract van Dilan Yesilgöz

Fri, 01 Dec 2023 14:55:00 +0100

Na een week gesprekken voeren, vroeg verkenner Ronald Plasterk om méér tijd. De formatie van een nieuw kabinet is vanaf de start al lastig.

Terwijl de VVD onmisbaar lijkt bij de vorming van een nieuwe coalitie, liet partijleider Dilan Yesilgöz meteen al weten dat ze niet in een kabinet met PVV-leider Geert Wilders wil stappen. Ze wil wel een rechts kabinet gedoogsteun geven.

De VVD-leden zijn daarover erg verdeeld. Dat bleek tijdens online discussies afgelopen week en een openbare partij-bijeenkomst woensdagavond.

Politiek verslaggever Wilma Borgman volgde al die discussies. Ze volgt de VVD al ruim 20 jaar. Ze zag hoe de partij vaker diep verdeeld was, en hoe Mark Rutte dat oploste.

Ze zag afgelopen zomer hoe voorbeeldig de machtsoverdracht naar Yesilgoz verliep, en ziet NU hoe moeilijk de balanceer-act is die Yesilgöz nu aan het uitvoeren is.

Yesilgöz probeert zowel de linker- als de rechtervleugel van de partij erbij zien te houden, met de lastige keuzes die de VVD nu moet maken. Terwijl er na jaren een kans is om nu echt rechts beleid door te voeren.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman en Nienke Wolfers

#1472 - Verhalen uit de Westelijke Jordaanoever

Thu, 30 Nov 2023 14:38:00 +0100

Met tranen vallen gevangenen hun familie weer in de armen. Na de zoveelste verlenging van de gevechtspauze in Gaza, worden gevangenen geruild tussen Hamas en Israël. Terwijl er even rust is in Gaza, lijkt het onrustiger te worden op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het Israëlische leger voert de aanvallen op met een omsingeling van een ziekenhuis in Jenin en het binnenvallen van het stadje Tulkarm vanochtend.

Verslaggever Sander van Hoorn is net weer terug uit Israël en vertelt in podcast de Dag waarom het Israëlische leger de aanvallen opvoert. En Toine van Teefelen woont op de Westelijke Jordaanoever, bij Bethlehem, en ziet hoe Palestijnen meer en meer onder druk komen te staan. Zijn Palestijnse vrouw verzet zich ertegen, maar de verhalen van mensen waarbij dat slecht afloopt hoort hij telkens weer. Wat doet dat met je?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: IJsbrand Terpstra

#1471 - 'Pablo Icecobar' en crystal meth in Nederland

Wed, 29 Nov 2023 14:11:00 +0100

De rechter doet vandaag uitspraak tegen de Mexicaanse hoofdverdachte in een geruchtmakende zaak rond crystal meth labs in Nederland. Hij had volgens het OM samen met een Nederlander een aansturende en coördinerende rol in de criminele organisaties achter meerdere drugslabs.

Misdaadverslaggever Willem-Jan Joachems van Omroep Brabant volgt de zaak al vanaf het eerste uur. Hij was de enige journalist die in mei 2019 bij de vondst was van een groot drugslab aan boord van een boot in de dorpshaven van Moerdijk. Daar werd door drie Mexicanen crystal meth gemaakt. In de jaren die volgden ontrolde zich een groot netwerk van drugslabs in Nederland, die waarschijnlijk gerund werden door een Mexicaan die zichzelf 'Pablo Icecobar' noemt.

Gepakt of niet, deze Pablo Icecobar laat blijvend zijn sporen na, zegt Willem-Jan Joachems in deze podcast. Hij gaf een startschot voor de methproductie in Nederland, die groter en groter lijkt te worden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1470 - Elon Musk in Israël

Tue, 28 Nov 2023 12:12:00 +0100

Als het aan Elon Musk ligt worden terroristen die niet meer te overtuigen zijn, gedood. Dat zei hij na afloop van een bezoek aan Israël, waar hij onder meer een kibboets bezocht die is aangevallen door Hamas. Het was een opmerkelijk beeld: Musk met kogelwerend vest die van premier Netanyahu in de regen uitleg kreeg over de wandaden die er gepleegd zijn, gefilmd door een rits camera's. Een pr-show waarschijnlijk, maar voor wat?

Musk heeft veel zakelijke belangen in Israël, vertelt cybersecurity-expert en CEO van ESET Nederland Dave Maasland in deze podcast. En, net als in Oekraïne, is het Musks Starlink-technologie die van hem een factor van betekenis in de oorlog maakt. Hoe ver strekt zijn macht, wat wíl hij en is dat gevaarlijk?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1469 - Hoe denkt NSC over Wilders?

Mon, 27 Nov 2023 14:39:00 +0100

Nieuw Sociaal Contract van Pieter Omtzigt komt met twintig zetels in de Kamer en speelt een sleutelrol in de vorming van een mogelijk nieuw kabinet. Het was reden voor feest bij de partij, maar al snel kwamen er ook zorgen. Want wil NSC wel samenwerken met die andere grote winnaar: de PVV? Een gevoelig, principieel en moreel vraagstuk waar niet alleen Pieter Omtzigt maar ook de rest van zijn fractie tegenaan loopt.

Er wordt verschillend over gedacht, zegt politiek verslaggever Nouschka van der Meijden in podcast De Dag. Zij volgt de partij van Omtzigt voor de NOS en vertelt wie de mensen zijn die nu met elkaar in gesprek gaan over wat ze met NSC willen. Is er al zoiets als een NSC-partijcultuur, hoe ver af staat die van de PVV, en lukt het Pieter Omtzigt om verdeeldheid binnen zijn partij te voorkomen? "Iedereen focust nu op de inhoud, maar uiteindelijk gaat het ook om mensen die elkaar moeten aankijken en zullen bedenken: wil ik dit avontuur met jou aangaan?"

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1468 - De PVV van binnen en buiten

Fri, 24 Nov 2023 15:06:00 +0100

Fractievoorzitters kwamen vanochtend voor het eerst bij elkaar na de verkiezingen. De partijleden feliciteerden elkaar en de grootste partij, de PVV, heeft een verkenner voorgesteld. Gom van Strien, een PVV-senator uit de Eerste Kamer. Het formeren gaat beginnen.

Maar met wat voor winnaar doen de partijen zaken, als ze tegenover de PVV aanschuiven. Politiek verslaggever Michiel Breedveld volgt de partij al vanaf het begin, in 2006, en stond woensdagavond ook in het café waar de PVV feest vierde. Hij schetst in podcast de Dag een profiel van de partij met 1 lid: Geert Wilders.

En Richard de Mos was van 2009 tot 2012 kamerlid voor de PVV. Ook al heeft de PVV maar één lid, volgens de Mos was er goed te discussiëren binnen de fractie en met Wilders. Hij geeft een kijkje achter de schermen.

In de podcast wordt gesteld dat Wilders veroordeeld is voor groepsbelediging én discriminatie. Dat is onjuist: Geert Wilders is alleen schuldig bevonden aan groepsbelediging door het Hof.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie Ivo Talsma

#1467 - De Verkiezingsdag: de uitslag

Thu, 23 Nov 2023 14:07:00 +0100

Het is de day after en daarmee loopt onze serie De Verkiezingsdag op zijn einde. De afgelopen anderhalve week spraken we iedere dag met (ervarings)deskundigen over een factor van betekenis in aanloop naar de verkiezingen. Vandaag de dag na de verkiezingsdag: een analyse van de uitslag.

Champagne, vlaggetjes en blije gezichten. In een bomvolle fractiekamer van de PVV wordt feest gevierd. De oogjes zijn klein, maar de glazen zitten vol. De Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders haalde gisteravond 35 zetels en ze worden wakker met 37 zetels in de prognose. Zeker is: de PVV wordt de grootste partij van Nederland.

Politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander schetst hoe Wilders ooit de Pietje Bell van de Tweede Kamer was, met voorstellen die grenzen overgingen zoals een belasting op hoofddoekjes. Na 17 jaar felle oppositie maakt de partijleider kans op het torentje door een andere toon. En die toon startte hij door een opening van de VVD. Daarmee wint de PVV ook vooral van de partij van Dilan Yesilgöz. Door gedraai lukte het haar niet de VVD tot grootste partij te maken.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Karin Backx & Lieke Loman

#1466 - De Verkiezingsdag: de zwevende kiezer

Wed, 22 Nov 2023 14:24:00 +0100

Het is verkiezingsdag en daarmee loopt onze serie De Verkiezingsdag op zijn einde. De afgelopen anderhalve week spraken we iedere dag met (ervarings)deskundigen over een factor van betekenis in aanloop naar de verkiezingen. Vandaag een factor die zwaar weegt, namelijk: de zwevende kiezer

Twee zwevende kiezers, Joke Schepers en Klaas Bosgraaf, hebben de afgelopen tijd voor de podcast een audiodagboek bijgehouden. Daarin is te horen hoe zij heen en weer werden geslingerd tussen soms heel verschillende partijen. Uiteindelijk hebben ze beiden 'met het hart' gestemd en zijn ze bij partijen uitgekomen die ze aanvankelijk niet op het oog hadden.

Het zweven was niet alleen een worsteling, vertellen ze, het was zelfs best leuk en leerzaam.

Morgen volgt nog een Verkiezingsdag: the aftertalk.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1465 - De Verkiezingsdag: de riedels en oneliners

Tue, 21 Nov 2023 15:11:00 +0100

Met nog 1 dag tot de verkiezingen trekken lijsttrekkers alles uit de kast om hun verkiezingsboodschap nog een keer zo scherp en duidelijk mogelijk naar voren te brengen. Vaak in vooraf bedachte zinnetjes en one-liners, die telkens herhaald worden. Vandaag in de Verkiezingsdag aandacht voor die riedels. Wat werkt, wat niet, wanneer worden ze sleets of een risico in het debat?

Martijn de Greve presenteerde jarenlang Politieke Junkies, ook wel 'de grote ontspinshow' genoemd, en is expert in het ontrafelen van politieke riedeltjes, spins en frames. Hij vertelt wat hem deze campagne is opgevallen.

En oud-campagneman van de PvdA Alex Klusman legt het verhaal van team-Timmermans onder de loep, en vertelt hoe je die oneliners en riedels tijdens een campagne ontwikkelt. Dat werk gaat volgens hem tot aan de laatste minuut aan toe door.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Karin Backx

#1464 - De Verkiezingsdag: de peiling

Mon, 20 Nov 2023 14:40:00 +0100

Met nog twee dagen tot de verkiezingen, en vier partijen die kans maken om de grootste te worden, is de gespannen slotfase van de campagne begonnen. De Dag is deze dagen omgedoopt tot De Verkiezingsdag en elke dag spreken we met (ervarings)deskundigen over één factor van betekenis in aanloop naar die verkiezingen. Vandaag: de peiling.

Partijen houden peilingen goed in de gaten en passen er ook hun verhaal op aan, bleek dit weekend maar weer eens toen uit een peiling bleek dat de PVV een grote opmars maakt. Kiezers baseren bovendien hun strategische keuzes op peilingen.

Dat peilingen zo'n grote invloed hebben voelt soms ongemakkelijk, zegt Peter Kanne van I&O-research in deze podcast. Ook de man achter de Peilingwijzer, Tom Louwerse, vindt dat. Beiden wijzen daarbij op de gedeelde verantwoordelijkheid van politici en ook journalisten die uitleg en duiding geven aan de peilingen. CDA-campagneleider Bart van den Brink vertelt, tot slot, over de druk van slechte peilingen op campagneteams - al kán het ook een voordeel zijn om de underdog te zijn.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman, Karin Backx, IJsbrand Terpstra

#1463 - De Verkiezingsdag: de duider

Fri, 17 Nov 2023 15:05:00 +0100

Podcast De Dag heet tot aanstaande woensdag De Verkiezingsdag. Iedere dag spreken we met (ervarings)deskundigen over één factor van betekenis voor de uitkomst van verkiezingen. Vandaag zijn dat de duiders: journalisten die de campagnes analyseren en van uitleg voorzien.

Ferry Mingelen was 30 jaar lang duider bij de NOS en vertelt hoe hij altijd een balanceer-act deed in zijn berichtgeving. Meneer enerzijds, meneer anderzijds werd 'ie gekscherend genoemd. Ook Ferry’s opvolger nu, Xander van der Wulp, balanceert.
Ze vertellen in de podcast hoe de duider te werk gaat. Wat vertel je, aan welke lijsttrekker besteed je wel of niet aandacht, terwijl alle campagnes de hele dag door om aandacht vrágen. Hoe kun je alles volgen? Hoe groot is je verantwoordelijkheid. En hoe ga je daarmee om?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Mattijs van de Wiel

Redactie: Lieke Loman en Karin Backx

#1462 - De Verkiezingsdag: de achterban

Thu, 16 Nov 2023 14:05:00 +0100

Podcast De Dag doopt zich tot de verkiezingen om tot De Verkiezingsdag. Elke dag praten we met (ervarings-)deskundigen over één politieke factor van betekenis in aanloop naar die verkiezingen. Vandaag: de achterban.

Gabrielle Heine is al van jongs af aan met politiek omgeven, haar moeder was raadslid voor het CDA in Heerlen. En dus was voor haar duidelijk: ik wil me ook bij het CDA aansluiten. Maar de partij heeft roerige jaren achter de rug. Hoe maak je dat vanuit de achterban mee? En hoe houd je dan energie om nu in de campagne weer enthousiast flyers uit te delen.

En wat is eigenlijk 'de achterban'? Josje den Ridder is politicoloog bij het Sociaal en Cultureel Planbureau en onderzocht de aanhangers van politieke partijen. De kritiek vanuit de achterban lijkt partijen regelmatig in de weg te zitten, maar de leden vormen een belangrijke en goedwerkende antenne die van pas komt in verkiezingstijd.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

#1461 - De Verkiezingsdag: de campagneleider

Wed, 15 Nov 2023 14:23:00 +0100

Podcast De Dag heet deze dagen De Verkiezingsdag. Iedere dag spreken we met (ervarings)deskundigen over één factor van betekenis voor de uitkomst van verkiezingen. Eerder deze week ging het al over 'de lijsttrekker' en 'het thuisfront', vandaag is de beurt aan: de campagneleider.

Kees Verhoeven was campagneleider voor D66 onder Alexander Pechtold en hij vertelt in de podcast over de spanning die ontstaat als de campagne anders loopt dan je hoopt. Hoe ver kan je gaan in het regisseren van wat er gebeurt? Maak je bijvoorbeeld geheime afspraken met andere partijen?

Politiek verslaggever Ron Fresen heeft in zijn carrière alle vooropgezette plannen, een-tweetjes en pogingen om de media te bespelen wel voorbij zien komen. Onlangs nog, vertelt hij, toen demissionair premier Rutte hem zogenaamd spontaan vertelde dat hij te lang premier was gebleven.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Anouk Kantelberg

#1460 - De Verkiezingsdag: het thuisfront

Tue, 14 Nov 2023 14:54:00 +0100

Podcast De Dag doopt zich tot de verkiezingen om tot De Verkiezingsdag. Elke dag praten we met (ervarings)deskundigen over één politieke factor van betekenis in de aanloop naar die verkiezingen: van lijsttrekkers en campagneleiders, tot de achterban en zwevende kiezers. Vandaag: het thuisfront.

Politici zijn over het algemeen workaholics en zeker in campagnetijd is er naast de politiek bijna geen tijd meer over voor de rest van hun leven, zoals Gert Jan Segers gisteren in de podcast vertelde. Maar ook de vele nachtelijke debatten en optredens in de media slokken hun tijd op. Dit vraagt veel van henzelf maar ook van hun omgeving en het afgelopen jaar zagen we veel politici uit de Kamer vertrekken vanwege de druk op hun gezinsleven.

In deze podcast vertelt vertrekkend SGP-voorman Kees van der Staaij wat zijn werk van zijn vrouw en kinderen heeft gevraagd. Veel, is het eerlijke antwoord. En politiek journalist Wouke van Scherrenburg sprak over dit onderwerp voor twee boeken met mannelijke en vrouwelijke politici. "Iedereen voelt de druk, maar ze zeggen het pas als ze vertrekken."

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1459 - De Verkiezingsdag: de lijsttrekker

Mon, 13 Nov 2023 14:55:00 +0100

Podcast De Dag doopt zich tot de verkiezingen om tot De Verkiezingsdag. Elke dag praten we met deskundigen én vooral ook ervaringsdeskundigen over één politieke factor van betekenis in de aanloop naar die verkiezingen: van lijsttrekkers en campagneleiders, tot de achterban, het thuisfront en zwevende kiezers.

De serie begint vandaag met: de lijsttrekker, het gezicht van een partij, de persoon naar wie iedereen kijkt en die de verantwoordelijkheid draagt. Oud-lijsttrekker van de ChristenUnie Gert Jan Segers vertelt openhartig over wat een campagneperiode met je doet als lijsttrekker, hoe zwaar het is, hoeveel druk het oplevert, maar wat er ook tegenover staat. Je moet er wel een bepaald type mens voor zijn om het aan te kunnen, zegt hij.

Universitair hoofddocent politieke communicatie Mariken van der Velden vertelt verder hoe het werk van de lijsttrekker over de jaren steeds complexer is geworden en er meer van hen wordt gevraagd. Waarom kijken we eigenlijk niet verder dan de nummer 1?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman en Anouk Kantelberg

#1458 - De mailbox van de NOS in oorlogstijd

Fri, 10 Nov 2023 13:46:00 +0100

Alleen in coronatijd kwamen er per maand meer mails binnen bij de NOS, dan nu. De oorlog tussen Israël en Hamas en de artikelen en reportages roepen veel reacties op. Hoofdredacteur van NOS Nieuws Giselle van Cann is geraakt door de reacties. In podcast de Dag legt ze uit hoe zij en de NOS omgaat met al die meningen en visies op het conflict.

En hoe is dat als je in Israël en de Palestijnse gebieden bent en verslag doet? Sander van Hoorn was daar ruim tien jaar geleden correspondent en is nu weer terug om verslag te doen. Hij vertelt hoe de reacties zijn werk beïnvloeden.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1457 - Voor Duitsland is Israël staatsbelang

Thu, 09 Nov 2023 13:48:00 +0100

In een synagoge in Berlijn zei Bondskanselier Scholz, met een keppeltje op, dat hij zich schaamt en boos maakt om de golf aan antisemitische incidenten in Duitsland. Sinds de oorlog tussen Hamas en Israël zijn Davidssterren op woningen geschilderd en laten Joden hun keppeltje thuisliggen. Jodenhaat wordt niet getolereerd, zegt Scholz.

Vandaag is de Kristallnacht 85 jaar geleden. Veel Joden weten na de plunderingen en moorden toen zeker: Duitsland is geen veilige plek. De nacht markeert de jodenhaat en die geschiedenis tekent Duitsland, ook in de oorlog nu tussen Israël en Hamas. Het land voelt een enorme verantwoordelijkheid om Joden te beschermen, vertelt correspondent Charlotte Waaijers in podcast de Dag. Duitsland noemt de bescherming van Israël van staatsbelang.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1456 - Donald Trump, campagnekoning

Wed, 08 Nov 2023 14:24:00 +0100

Op 8 november 2016 verraste Donald Trump vriend, vijand én zichzelf toen hij werd gekozen tot president van de Verenigde Staten. Het is nu precies zeven jaar later én zo goed als op de kop af één jaar voor de volgende verkiezingen en nieuwe peilingen suggereren dat hij dan zomaar weer eens opnieuw zou kunnen stunten. Want in vijf van de zes cruciale 'swingstates' is Trump de Democratische kandidaat Joe Biden voorbij.

Donald Trump is koning campagne-voeren, zegt Amerikaniste Bianca Pander van campagnebureau BKB in deze podcast. Ze zag Trump in 2016 en 2020 van dichtbij in actie en volgt hem nu via alle kanalen waar hij zich laat zien. Hoe ziet die Trump-campagne er nu uit en wat verklaart zijn opmars in de peilingen, ondanks alle rechtszaken en problemen waar hij ondertussen ook nog mee te maken heeft?

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Botte Jellema

#1455 - Mahmoud Abbas, 'schoothond van Israël'

Tue, 07 Nov 2023 14:27:00 +0100

Hij is 87 jaar, een autocratische leider die politieke tegenstanders laat oppakken en executeren en hij wordt grondig gehaat door de Palestijnse bevolking. Toch is Mahmoud Abbas, de president van de Palestijnse Autoriteit, voor het westen het enige aanspreekpunt in de zoektocht naar een oplossing uit de oorlog. Hamas heeft zich definitief gediskwalificeerd als gesprekspartner en dus zou de Palestijnse Autoriteit, die nu aan de macht is in de Westelijke Jordaanoever, na de oorlog ook in Gaza en uiteindelijk in een eigen Palestijnse staat in het centrum van de macht moeten komen te staan, zei de Amerikaanse minister Blinken deze week toen hij op bezoek was bij Abbas.

Maar probleem is dus wel dat de president wordt uitgespuugd door zijn eigen bevolking. Hij ziet nu kans om zijn naam te zuiveren en zijn politieke erfenis te redden, zegt journalist Tineke Bennema in deze podcast. Zij woonde jarenlang in de bezette Palestijnse gebieden, maakte Abbas persoonlijk mee en schetst een profiel van deze man - die door de palestijnen de schoothond van Israël wordt genoemd.

Reageren? dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Karin Backx

#1454 - De 'linkse' worsteling met de oorlog

Mon, 06 Nov 2023 14:39:00 +0100

Als Frans Timmermans op 14 oktober het eerste gezamenlijke GroenLinks-PvdA-congres toespreekt, is de sfeer enthousiast en optimistisch. Het gaat goed in de peilingen en zelfs na het uitbreken van de oorlog in Gaza lukt het om eensgezind op te treden. Maar, vertelt politiek verslaggever van Nieuwsuur Nyke de Zoete in deze podcast, in een deel van de achterban lopen de emoties over de oorlog hoog op en is er ook onvrede over de lijn die wordt uitgezet, met name onder GroenLinks-leden.

Die onvrede zie je ook in een deel van de achterban van linkse partijen in het buitenland. In Engeland staat Labour er goed voor in de peilingen, maar dreigt de oorlog de partij te verdelen en komt het leiderschap onder druk te staan. Ook binnen de Democratische partij van president Biden is veel discussie. Historicus en Midden-Oostendeskundige Peter Malcontent schetst hoe het 'links-rechts'-denken over Israël is ontstaan en waarom er juist op de linkerflank culturele en ideologische verschuivingen plaatsvinden die voor een zekere worsteling zorgen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Botte Jellema

#1453 - Egypte in de oorlog

Fri, 03 Nov 2023 14:45:00 +0100

De eerste mensen konden deze week Gaza verlaten, via de grensovergang Rafah. Egypte liet mondjesmaat wat buitenlanders en Palestijnen met een dubbel paspoort door. Maar de druk op het land om meer mensen door te laten wordt groter. In welke positie zit Egypte?

Arabist aan de Universiteit Leiden Maurits Berger vertelt in podcast de Dag dat Egypte niet zit te wachten op een vluchtelingenstroom. Het land kent veel problemen. Deze week verscheen een Israëlisch concept-beleidsstuk om Palestijnen in een nieuw te bouwen stad in de Egyptische Sinaï-woestijn onder te brengen. Dat idee is niet nieuw, vertelt Berger maar het voert de druk op Egypte opnieuw op.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1452 - Haaksbergen vreest voor Groningse toestanden

Thu, 02 Nov 2023 14:00:00 +0100

Vraag op de markt in Haaksbergen wat mensen vinden van de plannen om meer zout te winnen en je hoort dat het goed is voor de werkgelegenheid en grote zorgen over bodemdaling. In Twente wordt al meer dan een eeuw zout gewonnen, maar door de nieuwe plannen vrezen sommigen voor Groningse toestanden.

Het bedrijf Nobian wil acht nieuwe boorputten, cavernes, bouwen rond Haaksbergen. En dat ziet Epi Winkelhuis niet zitten. Hij is lid van het bewonerscollectief Laat de Hoeve niet Zakken. En dat heet niet voor niets zo, want de vrees is dat de bodem gaat dalen met schade tot gevolg.

RTV Oost-verslaggever Esther Rouwenhorst vertelt in podcast de Dag hoe de gemoederen zo hoog konden oplopen, door alles wat er in Groningen is gebeurd. Vanavond wordt er weer over gepraat in de gemeenteraad en midden november valt er waarschijnlijk een beslissing in deze langslepende zoutdiscussie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Karin Backx

#1451 - De (on)macht van de VN in de Gaza-oorlog

Wed, 01 Nov 2023 13:39:00 +0100

In 1949, één jaar nadat de onafhankelijkheid is uitgeroepen, wordt Israël lid van de Verenigde Naties. Een belangrijk moment, want het land krijgt daarmee niet alleen het recht op bescherming door de VN, maar ook de plicht om bindende resoluties over vrede en veiligheid na te leven. Bij eerdere grote oorlogen in Israël vormden die resoluties een belangrijk raamwerk voor vredesonderhandelingen, vertelt Hans Wurzer van Instituut Clingendael in deze podcast. Maar aan een oplossingen voor de lange termijn wordt nu niet meer gewerkt, zegt hij.

Terwijl Israël en secretaris-generaal van de VN Antonio Guterres openlijk ruzie maken, en de Israëlische delegatie geëmotioneerd jodensterren opplakt, staan binnen de VN-Veiligheidsraad de lidstaten met vetorecht lijnrecht tegenover elkaar en blijven bindende resoluties uit. Welke rol speelt de VN in deze oorlog?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Rosanne Sies

#1450 - Een ode aan Chandler (en Friends)

Tue, 31 Oct 2023 14:24:00 +0100

Als Matthew Perry in een interview naar beelden van zichzelf als Chandler in Friends kijkt, kan hij het nauwelijks aanzien. Hij ziet, zegt hij, een verslaafde, iemand die het leven niet aankon. Hij kijkt dus met gemengde gevoelens terug op Friends, want het enorme succes van de serie droeg bij aan zijn verslaving, hij kon niet goed omgaan met de druk om grappig te zijn en te presteren.

Ondanks die pijnlijke herinneringen, in podcast De Dag een ode aan Chandler - en daarmee aan heel Friends. Want Matthew Perry is overleden, zegt entertainmentdeskundige van RTL Boulevard en Friends-fan van het eerste uur Eric de Munck, maar Chandler is en blijft een vriend van al die miljoenen mensen die wereldwijd jarenlang met deze iconische vriendengroep hebben meegeleefd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1449 - Achter de schermen bij verkiezingsdebatten

Mon, 30 Oct 2023 14:42:00 +0100

Het verkiezingsdebattenseizoen is geopend en voor politici staat er tijdens die debatten veel op het spel. Ze doen er graag aan mee, want niets is in campagnetijd belangrijker dan zichtbaarheid. Tegelijkertijd weten ze ook dat ze risico lopen op uitglijders die een grote impact kunnen hebben op het verkiezingsresultaat.

Chef van de politieke redactie van de NOS Dominique van der Heijde is al ruim twintig jaar nauw betrokken bij het organiseren van verkiezingsdebatten op radio, tv en online. Hoe hou je het spannend, zonder de 'inhoud' uit het oog te verliezen en iedereen aan het woord te laten? Leent deze tijd, met een recordaantal politieke partijen, zich nog wel voor het concept van een groepsdebat?

Dominique van der Heijde geeft in deze podcast een blik achter de schermen en vertelt dat zowel politici als politieke redacties worstelen met de beste vorm, maar dat ze ook allemaal de waarde inzien van debatten waarbij politici worden uitgedaagd om zich onder druk staande houden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1448 - Mike Johnson: onbekend, christen en trumpist

Fri, 27 Oct 2023 13:35:00 +0200

In Amerikaanse tv-shows, in de kranten, op de radio: overal klinkt de vraag "Who is Mike Johnson?". De nieuwe voorzitter van het Huis van Afgevaardigden werd deze week gekozen, maar is relatief onbekend. In zijn eerste tv-interview met Fox News moest Johnson zelf ook toegeven dat weinig mensen hem zullen kennen. Een republikeinse collega zei hem zelfs te moeten googelen.

Amerikakenner Kenneth Manusama vertelt in podcast de Dag wie Mike Johnson is en stelt hem voor. Johnson komt op een van de machtigste stoelen van de VS te zitten en volgens Manusama zorgt zijn komst voor een ruk naar rechts. Maar kan de onervaren Mike Johnson op tegen de democratische president Joe Biden, die al bijna z'n hele leven in Washington werkt? En wat betekent de nieuwe voorzitter voor dat steunpakket voor de oorlogen in Oekraïne en Israël?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Botte Jellema

#1447 - Verhalen uit Zuid-Libanon

Thu, 26 Oct 2023 14:32:00 +0200

19.000 mensen zijn inmiddels gevlucht uit het zuiden van Libanon, vanwege de dreiging aan de grens met Israël. Hezbollah en Israël vuren beide raketten af, naar beide kanten van die grens. Libanezen vluchten, omdat ze een mogelijke oorlog daar niet mee willen maken.

Correspondent Daisy Mohr reisde naar het gebied en sprak de mensen daar over de dreiging die wordt gevoeld aan de grens. De Nederlandse Monique runt een olijfboomgaard en blijft waar ze is, ondanks de knallen en drones. Anderen reizen naar het noorden voor meer veiligheid en wonen nu in een school. En ondertussen sluimert die vraag of het tot een oorlog komt tussen Hezbollah en Israël.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Karin Backx

#1446 - Hoe de oorlog in Israël die in Oekraïne raakt

Wed, 25 Oct 2023 16:27:00 +0200

Demissionair premier Rutte was maandag in Israël en vorige week was hij nog in Oekraïne. Rutte moet z'n aandacht verdelen over twee oorlogen. Beide oorlogen waarbij bondgenoten op steun van hun partners rekenen. Op steun van Nederland dus en van Europa. Wat betekent de oorlog in Israël voor de oorlog in Oekraïne?

Redacteur Chiem Balduk vertelt hoe de strijd van Oekraïne tegen Rusland in kleine stapjes gaat. Er wordt wat winst geboekt. Maar gaat dat snel genoeg? Met de winter en misschien afnemende westerse steun in 't verschiet.

Slavist en journalist Hella Rottenberg belicht de Russische kant: wat zijn de banden tussen Rusland en Israël? En hoe gaat Rusland met deze nieuwe oorlog om? Volgens Hella wachten ze in het Kremlin rustig af wat het Westen gaat doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Botte Jellema

Montage: Rosanne Sies

#1445 - Israël en Palestijnen, is een tweestaten-oplossing nog mogelijk?

Tue, 24 Oct 2023 14:58:00 +0200

Lange tijd werd het gezien als dé oplossing voor het conflict tussen Israël en de Palestijnen: een tweestatenoplossing, waarbij er naast de Israël een zelfstandige en levensvatbare Palestijnse staat moest komen te bestaan. De vredesakkoorden van Oslo van dertig jaar geleden moesten daartoe leiden.

Maar het liep anders. Israël maakte -onder meer met de nederzettingenpolitiek- een Palestijnse staat onmogelijk. En na de gruwelijke aanval van Hamas op 7 oktober lijkt een vreedzame oplossing van het conflict verder weg dan ooit.

Toch is een tweestatenoplossing de enige denkbare uitweg, zegt Midden Oosten-kenner Erwin van Veen van Instituut Clingendael in de podcast. Maar dan moet er heel veel gebeuren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Mattijs van de Wiel

Redactie: Karin Backx

#1444 - Oorlog onder de grond

Mon, 23 Oct 2023 14:46:00 +0200

Afgelopen nacht hebben Israëlische militairen een beperkte inval uitgevoerd in de Gazastrook, op zoek naar gegijzelde landgenoten. Die worden hoogstwaarschijnlijk onder meer vastgehouden in de tunnels van Hamas.

Hamas heeft een enorm netwerk aan tunnels onder de Gazastrook. Dat is ooit begonnen om goederen het gebied in de smokkelen. Nu is het de belangrijkste troef van Hamas.

Israël bereidt zich voor op een oorlog in en om die tunnels, en dat is een heel lastige strijd, zegt hoogleraar irreguliere oorlogvoering en speciale operaties Martijn Kitzen. Hij vertelt hoe tunnels al eeuwenlang worden ingezet als instrument in de oorlog. En waarom ze een reden zijn dat er nu veel burgerslachtoffers vallen in de Gazastrook.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Mattijs van de Wiel

Redactie: Rosanne Sies

#1443 - Verslag doen in Gaza

Fri, 20 Oct 2023 13:50:00 +0200

Verslag doen van de situatie in Gaza is moeilijk. De grenzen van de Gazastrook zijn dicht, dus nieuwe journalisten komen er niet in. De journalisten die er al waren, moeten de verhalen brengen. Maar zij hebben te maken met raketinslagen, ze moeten zoeken naar stopcontacten, zoeken naar internet. En ook zoeken naar eten en veiligheid. De journalisten ter plekke moeten veel moeite doen om te kunnen vertellen wat de mensen in Gaza meemaken.

Miral de Bruijne is correspondent in Spanje en Portugal voor de NOS maar kwam terug naar Nederland om verhalen over de oorlog te maken. Ze heeft contacten in Israël en de Palestijnse gebieden. In podcast de Dag laat ze horen hoe de lokale journalist Ameera haar op de hoogte houdt van haar leven als journalist in Gaza met ingesproken berichten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Lieke Loman

#1442 - Iran's haat tegen Israël

Thu, 19 Oct 2023 14:19:00 +0200

Het Iraanse regime dreigt keer op keer met dreigende taal richting Israël. Als het land doorgaat met luchtaanvallen zouden verzetsgroepen niet tegengehouden kunnen worden, volgens geestelijk leider Khamenei. En de oorlog zal bij het doorgaan van die aanvallen uitbreiden in de regio, waarschuwt de buitenlandminister van Iran.

De zorgen over een tweede front in Israël zijn na bijna twee weken oorlog niet weg. In het noorden aan de grens met Libanon is de angst dat Iran Hezbollah helpt met een interventie.

Wat is de rol van Iran in deze oorlog? Politiek commentator en Iran-deskundige Damon Golriz schetst in podcast de Dag aan de hand van de historie hoe de haat van het Iraanse regime tegen Israël is gegroeid tot wat het nu is. Israël is de aartsvijand van Iran. En de oorlog tussen Israël en Hamas komt het regime goed uit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Marco Geijtenbeek

Redactie: Karin Backx

#1441 - De oorlog door de ogen van een kind

Wed, 18 Oct 2023 13:37:00 +0200

Toen Hamas op 7 oktober Israël aanviel was de 16-jarige Mohammed uit Doorn toevallig in Gaza om zijn oma te bezoeken. Inmiddels zit hij al anderhalve week vast in de hel - iedereen heeft de beelden uit Gaza gezien. Mohammed is niet het enige kind in Gaza: ongeveer de helft van de 2 miljoen mensen die er wonen is jonger dan 18.

Presentator en eindredacteur van het Jeugdjournaal Joris Marseille ziet de verhalen en beelden van kinderen iedere dag voorbij komen. Hij laat in deze podcast de verhalen horen van Mohammed, met wie de redactie in nauw contact staat, van Omran, een andere jongen in Gaza, van Sarah in Israël en Tehila in Nederland. Allen kinderen in verschillende situaties, maar met een gemeenschappelijke deler: angst.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Anouk Kantelberg

#1440 - Bidens vriendschap met Netanyahu

Tue, 17 Oct 2023 13:48:00 +0200

De Amerikaanse president Biden en de Israëlische premier Netanyahu kennen elkaar al veertig jaar, sinds de jaren tachtig, en even zolang noemen ze elkaar 'vrienden'. Maar die vriendschap wordt op de proef gesteld - met name voor Biden, die zich al langer stoort aan de radicalere koers van Netanyahu en die niet geassocieerd wil worden met de humanitaire ramp die zich in Gaza afspeelt. Bovendien, zegt historicus James Kennedy in deze podcast, in de Democratische Partij neemt het aantal Amerikanen dat kritisch is op Israël en zich om Palestijnen bekommert toe. Vraag is trouwens ook of Netanyahu überhaupt nog luistert naar zijn oude vriend.

James Kennedy loopt in de podcast de innige maar ook gecompliceerde geschiedenis van Amerika en Israël langs, en in het bijzonder de geschiedenis van president Biden: die hij vanuit zijn persoonlijke en decennialange betrokkenheid 'de meest pro-Israëlische president ooit' noemt. Maar zoals tijden veranderen, doen vriendschappen én machtsverhoudingen dat ook.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1439 - Sander van Hoorn terug in Israël

Mon, 16 Oct 2023 14:09:00 +0200

Sander van Hoorn presenteert op zaterdagochtend 7 oktober het NOS Radio 1 Journaal als duidelijk wordt dat Hamas-terroristen Israël zijn binnengedrongen. In de uren die volgen realiseert hij zich als oud-correspondent die jarenlang in Israël woonde, dat er iets uitzonderlijks aan de hand is en dat hij zo snel mogelijk die kant op moet om verslag te doen. Inmiddels reist hij er al een week rond en schetst hij met zijn reportages een portret van een land dat fundamenteel is veranderd, maar - zegt hij in deze podcast - tegelijkertijd juist ook helemaal vast blijft zitten in de oude, uitzichtloze, dynamieken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Presentatie: Elisabeth Steinz

Redactie: Lieke Loman

#1438 - Hoe oorlog Netanyahu vormde

Fri, 13 Oct 2023 12:30:00 +0200

De Hamas-strijders die de grens met de Gazastrook overstaken zijn nog erger dan IS-terroristen. Dat zei de Israelische premier Netanyahu aan de telefoon met de Amerikaanse president Biden. Netanyahu verklaarde de oorlog aan Hamas, nadat zij Israël bestookte en de grens overstaken en mensen vermoordden. Inmiddels is er een regering van nationale eenheid gevormd, nadat Netanyahu eerder in zee ging met extreemrechtse partijen, vanwege de oorlog. En oorlog is voor Benjamin Netanyahu niet nieuw: door de oorlog is hij gevormd.

In de jaren '70 kwam zijn broer, Jonathan Netanyahu, om bij operatie Entebbe in Oeganda. Israëlische soldaten bevrijdden burgers die gegijzeld werden door ondermeer Palestijnse terroristen. Het is een keerpunt voor Netanyahu, volgens oud-Israël correspondent Inez Polak. Ze vertelt in podcast de Dag hoe deze gebeurtenis zijn wereldbeeld tekent en de strijd tegen terrorisme zit diep. Wat betekent dat in de oorlog nu tegen Hamas?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1437 - Vechten voor Israël

Thu, 12 Oct 2023 13:38:00 +0200

Voor het eerst in de oorlog zegt de Israëlische legerleiding dat ze een grondoffensief voorbereiden. Op dag 6 van de oorlog vertellen ze dat ze Gaza via de grond in willen. In voorbereiding daarop zijn het hoogste aantal reservisten ooit opgeroepen. Ook vanuit ons land willen mensen die kant op om te vechten.

Correspondent Nasrah Habiballah vertelt in podcast de Dag wat het betekent als je reservist bent voor het Israëlische leger en met welk gevoel Israëliërs gehoor geven aan de oproep.

En oud-commandant der landstrijdkrachten Mart de Kruif vertelt meer over het Israëlische leger: het is een buitengewoon sterk leger, mede door die reservisten. Maar een grondoffensief in Gaza is een nachtmerrie voor elke soldaat.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1436 - Verhalen uit Gaza

Wed, 11 Oct 2023 14:29:00 +0200

Het is dag vijf van de oorlog in Israël en er komen steeds meer verhalen naar buiten over wat mensen die daar wonen hebben meegemaakt en nog steeds meemaken. Gisteren hoorde je in de podcast verhalen van Nederlanders die op verschillende plekken in Israël wonen. Vandaag proberen we een beeld te krijgen van wat er in Gaza gebeurt. Proberen, want als vergelding voor de gebeurtenissen van dit weekend, kondigde de Israëlische minister van defensie een 'totale blokkade' van Gaza aan en wordt het gebied aanhoudend gebombardeerd.

Wat betekent dat voor de mensen die er wonen, en in hoeverre heeft de wereld nog zicht op wat er in Gaza gebeurt? Daarover hoor je in deze podcast de Nederlands-Palestijnse Dina Zbeidy, en verschillende hulpverleners die nog aan het werk zijn in Gaza, of er zeer recent nog waren en in nauw contact staan met mensen daar.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Redactie: Rosanne Sies

Presentatie: Elisabeth Steinz

#1435 - Verhalen uit Israël

Tue, 10 Oct 2023 14:36:00 +0200

Het is dag vier van de oorlog in Israël en er komen steeds meer verhalen naar buiten over wat mensen die daar wonen hebben meegemaakt en nog steeds meemaken. In deze podcast vertellen Nederlanders die op verschillende plekken in Israël wonen over hoe het hen vergaat en hoe zij zich voorbereiden op mogelijk meer geweld dat komen gaat. Angst en onzekerheid overheersen. In de podcast van morgen laten we de verhalen van mensen uit de Gazastrook horen - voor zover dat mogelijk is, want het gebied is zoals bekend helemaal afgesloten.

In Israël zelf zit de angst voor verdere escalatie en een mogelijke inmenging van Hezbollah in de strijd er goed in, vertelt correspondent Nasrah Habiballah in deze aflevering. Iedereen is opgeroepen water en voedsel voor zeker 72 uur in te slaan en mensen zijn in toenemende mate bezig zich voor te bereiden op een grootschalige oorlog.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Redactie: Lieke Loman

Presentatie: Elisabeth Steinz

#1434 - Hoe groot zijn Hamas en Hezbollah?

Mon, 09 Oct 2023 14:19:00 +0200

7/10 wordt al wel de Israëlische 9/11 genoemd: de dag dat een golf van terreur en geweld alles veranderde. En het is nog niet voorbij: Hamas houdt naar eigen zeggen ruim 130 gijzelaars vast, op verschillende plaatsen wordt nog gevochten, Israëlische troepen lijken een grondoffensief in Gaza voor te bereiden en aan de noordgrens van Israël zijn grote zorgen over betrokkenheid van Hezbollah vanuit Libanon.

In deze podcast een profielschets van Hamas, de terreurorganisatie die verantwoordelijk is voor deze aanval. Arabist Leo Kwarten sprak twee jaar geleden met een van de hoogste leiders van Hamas, en vertelt hoe de organisatie onder invloed van hardliners de afgelopen jaren extremer is geworden. Wat heeft Hamas voor ogen en welke prijs zijn ze bereid ervoor te betalen?

Vanuit Libanon vertelt correspondent Daisy Mohr over de banden van Hamas met Hezbollah, dat dit weekend steun aan Hamas betuigde door vanuit het zuiden van Libanon mortiergranaten af te schieten op Israël. Hamas met Hezbollah delen eenzelfde kijk op Israël en zijn de afgelopen jaren steeds dichter naar elkaar toe gegroeid. Beiden genieten ze ook de steun van Iran. Hoe ver strekt die steun? En hoe groot is uiteindelijk de slagkracht van Hamas en Hezbollah?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1433 - Europa groeit doorrr

Fri, 06 Oct 2023 14:15:00 +0200

Jarenlang was het een taboe en ook nu lijkt demissionair premier Rutte er nog niet erg warm voor te lopen: een verdere uitbreiding van de Europese Unie. Lange tijd zat de deur op slot en kregen landen die er ook bij wilden, te horen dat ze dat voorlopig uit hun hoofd konden zetten. Inmiddels waait er een heel andere wind en gaat de discussie op de EU-top in Granada deze dagen nauwelijks meer om de vraag óf er landen bij komen, maar ligt de focus op welk land, wanneer, en op welke hervormingen er nodig zijn om dat als Unie te kunnen dragen. Maar een nieuwe groeigolf lijkt zich dus aan te dienen, met mogelijk grote gevolgen.

In deze podcast vertelt Wouter Zweers, expert bij Instituut Clingendael over EU-uitbreidingsbeleid, over de geschiedenis van groei die de Europese Unie sinds de oprichting kenmerkt. Samen sterk staan, is het uitgangspunt, maar maakt uitbreiding de Unie wel sterker?

Reageren? dedag@radio1.nl

#1432 - Fouten in de jacht naar fraudeurs

Thu, 05 Oct 2023 13:30:00 +0200

De laatste verhoren van de parlementaire enquêtecommissie Fraudebeleid en Dienstverlening zijn vandaag. Vijf weken lang zijn betrokkenen gehoord over hoe Nederland de afgelopen 30 jaar mensen tot fraudeur bestempelde, ze aanpakte en hoe het uiteindelijk tot het schandaal met de kinderopvangtoeslagen kon leiden.

Journalist Gijs Herderschee schreef tientallen jaren over sociale zekerheid voor de Volkskrant, is inmiddels met pensioen en werd zelf opgeroepen voor een verhoor. Hij blikt terug op de afgelopen weken en licht een paar opmerkelijke uitspraken uit. En wat opviel: alles ging mis. De wet tegen fraude klopte niet, controles waren onmogelijk, er werd keer op keer gewaarschuwd, maar de politiek reageerde niet. Met tragische gevolgen.

Bij de start van de parlementaire enquête maakten we een aflevering over de geschiedenis van fraudebeleid in Nederland. Die aflevering vind je hier.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1431 - Barstjes en haarscheuren in steun voor Oekraïne

Wed, 04 Oct 2023 13:30:00 +0200

Van discussie in de Amerikaanse politiek over de steun aan Oekraïne tot de Poolse premier die geen nieuwe wapens meer wil leveren en een pro-Russische partij die verkiezingen won in Slowakije. Oekraïne is onvoorwaardelijke steun toegezegd, toen Russische tanks de straten binnenreden. Maar hoe onvoorwaardelijk is die steun nu de oorlog voortduurt, de wapenvoorraden van bondgenoten slinken en de discussie toeneemt.

De eerste barstjes in de steun ontstaan volgens Oost-Europadeskundige aan instituut Clingendael Tony van der Togt. Hij vertelt in podcast de Dag waar de discussie in Amerika om draait en hoe belangrijk de steun van de Amerikanen is. En wat betekent dat voor Oekraïne? President Zelensky vloog de hele wereld rond, om wapens en geld los te peuteren. Wat kan hij nog doen om de kritiek voor te zijn en steun te behouden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1430 - Wopke Hoekstra, de 'Transformer'

Tue, 03 Oct 2023 14:14:00 +0200

Wopke Hoekstra toonde zich - in vijf talen - hoffelijk, begripvol, welwillend en vol ambitieuze klimaatplannen tijdens zijn 'klimaatexamen' voor het Europees parlement, gisteravond. De strenge 'Dr. No' zoals hij in Europa vaak genoemd is, was in geen velden of wegen te bekennen, en in het formuleren van zijn klimaatambities klonk hij een stuk groener dan we hem in Nederland over dit onderwerp hebben leren kennen. De 'Transformer', wordt hij al gekscherend genoemd, zeker gezien zijn verleden bij Shell, McKinsey en zijn toon en rol in het Nederlandse stikstofdebat.

In deze podcast aan oud-verslaggever in Den Haag en tegenwoordig Europa-correspondent Ardy Stemerding de vraag: is de Europese Wopke Hoekstra een andere Hoekstra dan de Haagse - en wie is dan de échte?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1429 - Het mega crypto-proces tegen Sam Bankman Fried

Mon, 02 Oct 2023 13:31:00 +0200

Sam Bankman Fried, ooit was hij de 'posterboy' voor crypto, de jonge intellectuele progressieveling met de grote bos krullen die omarmd werd door Wallstreet en die beleggen in cryptomunten mainstream maakte. Morgen gaat een strafproces tegen hem van start. Het is volgens Amerikaanse media een van de grootste fraudezaken uit de financiële geschiedenis van de VS. 'SBF' wordt verdacht van megafraude met zijn cryptoplatform FTX, waarbij miljarden dollars verdwenen en verschillende cryptomunten instortte met gigantische verliezen wereldwijd tot gevolg.

In deze podcast vertelt NOS-redacteur Roeland Müller wat de opkomst en ondergang van Sam Bankman Fried gedaan heeft met het imago - en daarmee ook met de waarde - van crypto. Is de schade ooit te herstellen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1428 - Als je stopt met eten en drinken om te kunnen sterven

Fri, 29 Sep 2023 14:02:00 +0200

Een groeiende groep ouderen stopt met eten en drinken om eerder dood te gaan. Het gaat vaak om mensen die niet in aanmerking komen voor euthanasie en ook niet het illegale Middel X willen gebruiken, dat tot een gruwelijke dood kan leiden. Ze stoppen dus met eten en drinken en omdat dat in een thuissituatie eigenlijk niet te doen is, bieden sommige hospices zorg en begeleiding.

Hospices zien het aantal mensen dat met een doodswens binnenkomt, toenemen, blijkt uit een rondgang van Nieuwsuur-verslaggever Judith Pennarts. Zij vertelt in deze podcast over twee hoogbejaarde vrouwen die allebei besloten om te stoppen met eten en drinken. Hoe zag hun sterfproces eruit; voor henzelf, voor hun familie en voor de zorgverleners? En is sterven door te stoppen met eten en drinken een humaan alternatief voor euthanasie?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1427 - Het verhaal achter Nagorno-Karabach

Thu, 28 Sep 2023 12:14:00 +0200

De exodus uit Nagorno-Karabach is in volle gang. Tienduizenden etnische Armeniërs ontvluchten de enclave onder druk van Azerbeidjan. Inmiddels is een groot deel van de bevolking vertrokken.

Na de opname van deze podcast kwam het nieuws binnen dat de president van Azerbeidjan een decreet heeft ondertekend waarin is bepaald dat de zelfverklaarde republiek Nagorno-Karabach per 1 januari ophoudt te bestaan.

De Armeense premier zegt dat er een 'etnische zuivering' aan de gang is. Rick Lawson, hoogleraar Europese mensenrechten, was vorig jaar in Armenië en kent de dreigende situatie. Hij denkt dat Azerbeidzjan uiteindelijk kan worden berecht.

En waar blijven de reacties uit de internationale gemeenschap? De EU sloot vorig jaar een nieuwe energiedeal met Azerbeidzjan. Daardoor is Brussel niet bereid om een stevige positie in te nemen in dit conflict, vertelt Moniek de Jong, onderzoeker Europees energiebeleid aan de Universiteit van Gent.

#1426 - Hoe de chaos bij Ajax zichtbaar werd

Wed, 27 Sep 2023 14:24:00 +0200

Vanmiddag speelde Ajax opnieuw tegen Feyenoord. De wedstrijd werd uitgespeeld, nadat'ie zondag was gestaakt omdat Ajax-hooligans meerdere keren vuurwerk op het veld gooiden. Daarna moest de politie traangas inzetten tegen rellende supporters.

Het was het zoveelste dieptepunt bij de Amsterdamse club. Waar Ajax een paar jaar geleden nog alles leek te kunnen winnen, lukt nu niks meer. Zondag werd technisch directeur Sven Mislintat ontslagen, vanwege mogelijke belangenverstrengeling.

Guido van Gorp, onderzoeksjournalist bij NOS Sport ontdekte die mogelijke belangenverstrengeling. In de podcast vertelt hij dat de problemen bij Ajax al veel ouder zijn. Er was een grote leegloop van spelers en staf die de club zo groot maakten. En er was niemand die het heft in handen nam.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1425 - Biden en Trumps slag om de fabrieksarbeider

Tue, 26 Sep 2023 14:17:00 +0200

Te midden van een historisch grote staking van fabrieksarbeiders in de auto-industrie, hebben zowel president Biden als Donald Trump aangekondigd dat zij de stakers deze week gaan bezoeken in Michigan: Biden vandaag, Trump morgen. Daarmee wordt de staking het toneel van wat opnieuw een verkiezingsstrijd lijkt te worden tussen deze twee oude bekenden van elkaar.

In deze podcast vertelt Amerika-correspondent Marieke de Vries hoe in deze electorale slag om de fabrieksarbeider verschillende thema's samenkomen die mogelijk van cruciaal belang zijn in aan loop naar de presidentsverkiezingen van volgend jaar. Want de staking in de Amerikaanse auto-industrie draait voor Biden en Trump om meer dan salaris-eisen van de arbeiders, het gaat ook over strategische kiezersgroepen, economie en de groene energietransitie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1424 - Druk op Chemours neemt toe

Mon, 25 Sep 2023 14:26:00 +0200

Al jaren zijn er zorgen over de vervuiling van chemiebedrijf Chemours in Dordrecht, maar sinds deze zomer is de discussie in een stroomversnelling geraakt. Er ligt onder meer een massaclaim van omwonenden, er zijn emotionele hoorzittingen, demonstraties voor de poort en deze week volgt een belangrijk juridisch moment, want de rechter doet uitspraak in een zaak die door vier omliggende gemeenten is aangespannen. Zij stellen het bedrijf aansprakelijk voor ernstige milieuschade die ook mensen in gevaar brengt.

Aanleiding voor de groeiende druk op Chemours zijn onthullingen van Zembla-journalist Roelof Bosma. In deze podcast vertelt hij hoe het langslepende dossier aan het schuiven is geraakt, en hoe de leiding van het bedrijf zich daar nog altijd met hand en tand tegen verzet.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1423 - De grenzen van 'seksverslaafde' Russel Brand

Fri, 22 Sep 2023 13:56:00 +0200

Begin jaren tweeduizend was hij opeens overal: Russel Brand. De Britse acteur, comedian en presentator was flamboyant, snel, geestig, had spraakmakende relaties met popsterren als Katy Perry en Danii Minogue en - zijn handelsmerk - hij zocht de grenzen op. Nu blijkt dat hij die grenzen waarschijnlijk ook overging en grappen waar eerder smakelijk om werd gelachen, klinken nu onsmakelijk en wrang. Russel Brand wordt door meerdere vrouwen beschuldigd van seksueel geweld en verkrachting.

Interessant is, zegt mediawetenschapper Dan Hasller Forest in deze podcast, hoe de context waarin dit gebeurde gelijkenissen vertoont met misbruikzaken van andere mediapersoonlijkheden. De vraag die rijst: kijkt de mediawereld niet alleen te snel weg als talentvolle persoonlijkheden pervers gedrag vertonen, of wordt dat gedrag misschien zelfs gefaciliteerd?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1422 - Het toverwoord "bestaanszekerheid"

Thu, 21 Sep 2023 12:43:00 +0200

Het is de de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen. Vandaag komt demissionair premier Rutte aan het woord, nadat gisteren de Tweede Kamer debatteerde over de Miljoenennota en de plannen voor komend jaar.

Twee onderwerpen springen er dit jaar uit: fossiele subsidies en bestaanszekerheid. Gisteren maakten we al een aflevering over het eerste onderwerp. Vandaag gaan we dieper in op die bestaanszekerheid. Wat verstaan we daar precies onder en hoe gaan de verschillende politieke partijen d'r mee om?

Lex Heerma van Voss is bijzonder hoogleraar economische en sociale geschiedenis. Hij ziet dat het begrip bestaanszekerheid door de jaren heen steeds terugkomt en een andere betekenis krijgt. Politiek verslaggever Arjan Noorlander vult in hoe de partijen er nu hun draai aan geven.

#1421 - Hoe Nederland verstrikt raakte in fossiele voordelen (en hoe ze kunnen worden afgeschaft)

Wed, 20 Sep 2023 14:04:00 +0200

Extinction Rebellion wist het onderwerp de afgelopen maanden op de kaart te zetten, en nu wordt het waarschijnlijk een belangrijk verkiezingsthema: het afbouwen van fossiele subsidies.

Al decennia hebben luchtvaart, scheepvaart en industrie miljarden euro voordeel bij het stoken van fossiele brandstoffen. Overheden geven veel meer geld uit aan fossiele subsidies dan aan klimaat-maatregelen. Volgens vooraanstaande economen is het alsof je tegelijkertijd de verwarming en de airco aanzet.

Gisteren, op Prinsjesdag, werd een analyse gepresenteerd waarin wordt beschreven wat er gebeurt als Nederland deze subsidies afbouwt. Maar hoe zijn die fossiele voordelen eigenlijk ooit ontstaan? Wat hebben ze ons opgeleverd? En hoe snel kunnen ze worden afgeschaft?

In de podcast vertelt onderzoeksjournalist en hoofdredacteur van platform Investico Thomas Muntz, hoe de Nederlandse overheid jarenlang inzette op fossiele industrie, maar ook hoe de publieke én politieke opinie kantelden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1420 - Daisy Mohr in verwoest Derna

Tue, 19 Sep 2023 13:34:00 +0200

Correspondent Daisy Mohr heeft voor haar werk veel ramp- en oorlogsgebieden bezocht, maar nog nooit zag ze zoiets als in Derna - de Libische stad die verwoest is door overstromingen. Als een van de weinige buitenlandse journalisten kon ze, samen met cameravrouw Edmée van Rijn, in het centrum van de stad komen en mensen spreken die daar voor hun ogen hun wereld zagen vergaan.

Daisy hield de afgelopen dagen een audiodagboekje bij, dat ze in deze podcast laat horen. Ze vertelt ook over de indrukken die ze opdeed: indrukken van een ramp van ongekende proporties en waarvan de gevolgen nog altijd niet te overzien zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1419 - Meer megastallen - erg of niet?

Mon, 18 Sep 2023 14:00:00 +0200

Het demissionaire kabinet wil af van megastallen, maar er komen er juist steeds meer bij. Dat blijkt uit cijfers die de NOS heeft opgevraagd. Volgens demissionair landbouwminister Adema past dit type landbouw niet meer bij Nederland, maar de realiteit is dat het aantal stallen met grote aantallen dieren alleen maar toeneemt en ironisch genoeg heeft dat juist te maken met aangescherpte natuur-eisen.

In deze podcast legt Thomas Spekschoor uit hoe dat zit en óf het wel een probleem is, want de veestapel als geheel groeit niet. Thomas volgt voor de NOS het landbouw- en stikstofdossier en ging langs in in Maasbommel in Gelderland, waar op dit moment plannen zijn voor drie nieuwe megastallen.

Update: Halverwege deze podcast wordt gesproken van een groei van het aantal megastallen met bijna 15 procent tussen 2018 en nu. Dat percentage blijkt niet te kloppen. Het aantal megastallen is in de afgelopen jaren wel toegenomen, maar hier gebruikten we niet de juiste getallen. Zie dit artikel voor meer info: https://nos.nl/artikel/2490803-steeds-meer-megastallen-terwijl-kabinet-er-juist-minder-wil

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1418 - Hoe de bom barstte bij de Partij voor de Dieren

Fri, 15 Sep 2023 13:58:00 +0200

Een machtsstrijd tussen bestuur en fractievoorzitter, een cultuurstrijd tussen traditionalisten en vernieuwers, of toch een couppoging van Esther Ouwehand: wat is er aan de hand bij de Partij voor de Dieren? En hoe kan er zo'n chaos uitbreken vlak voor de verkiezingen? Een week lang wordt er nu in en via de pers geruzied over een conflict dat al jaren sluimert en waarschijnlijk ook nog wel even door ettert.

In deze podcast schetst Nieuwsuur-verslaggever Arjan Noorlander hoe de problemen passen in een partijgeschiedenis die zich kenmerkt door aan de ene kant twintig jaar aan electorale successen en aan de andere kant ook grote interne conflicten en kritiek op het 'gesloten bastion' dat de partij van oudsher is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1417 - Het verwoestende water in Libië

Thu, 14 Sep 2023 12:36:00 +0200

De wegen naar het overstroomde Derna in Libië zijn kapot of zitten vast. Hulpverlening komt langzaam op gang. In Libië zijn al bijna 7000 lichamen geborgen na de verwoestende storm Daniël van afgelopen weekend. De Oost-Libische regering waarschuwt dat het dodental nog kan verdubbelen. Een groot deel van de slachtoffers viel in de stad Derna, die zo'n 125.000 inwoners telt. Nadat twee dammen waren doorgebroken, kreeg het water vrij spel in de stad. Sommige wijken zijn volledig weggevaagd. Correspondent Daisy Mohr vertelt over de enorme omvang van deze ramp. Ze probeert naar Derna af te reizen. Rob Steijn is waterexpert bij Arcadis en vertelt wat er mis ging bij de dammen en hoe Nederland kan helpen.

#1416 - De overmacht van wielerploeg Jumbo-Visma

Wed, 13 Sep 2023 14:31:00 +0200

Het is een unieke prestatie: wielerploeg Jumbo-Visma lijkt dit jaar alle drie de grote wielerrondes te gaan winnen. Na de Giro d’Italia en de Tour de France domineert de ploeg in de Vuelta, de ronde van Spanje. Bij de start van de etappe van vandaag stonden Jumbo renners zelfs op plek een, twee en drie van het algemeen klassement.

Dat succes is de uitkomst van een plan waar jarenlang aan gewerkt is, vertelt journalist Nando Boers in de podcast. Hij keek drie jaar lang mee, voor en achter de schermen. Daar zag hij hoe de ploeg te werk gaat, hoe er alles aan wordt gedaan om renners beter te laten presteren, en hoe wedstrijden maandenlang worden voorbereid.

Het succes van Jumbo-Visma heeft ook keerzijdes. Andere ploegen klagen dat ze geen kans krijgen. Voor de sport zou het niet goed zijn als altijd dezelfde winnen. En zoals altijd bij het wielrennen zijn er beschuldigingen van oneerlijk spel.

#1415 - Schokkende getuigenissen uit Darfur

Tue, 12 Sep 2023 13:43:00 +0200

Wie zwart is in Darfur, is z'n leven niet zeker. Sinds in april in Sudan een oorlog uitbrak, trekken Arabische milities plunderend en moordend door deze regio, waar twintig jaar geleden een genocide plaatsvond. Nu zijn dezelfde Arabische milities terug om hun karwei af te maken, vertellen getuigen aan correspondent Elles van Gelder. Zij maakte een bijzonder aangrijpende reis naar een plek waar maar weinig buitenlanders komen, op een paar kilometer afstand van waar de gruwelijkheden plaatsvinden.

In deze podcast vertelt Elles over haar reis en laat ze de getuigenissen van mensen die zij sprak horen. Die verhalen zijn schokkend, en daarom vooraf een luister-waarschuwing. Toch vinden de slachtoffers het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen hiervan horen, in de hoop dat er internationaal ingegrepen wordt om een tweede genocide in Darfur te voorkomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1414 - Mustafa Marghadi over 'zijn' Marokko na de beving

Mon, 11 Sep 2023 13:28:00 +0200

Normaal is Mustafa Marghadi correspondent in Zuidoost-Azië, maar toevallig was hij op familiebezoek in Marokko toen vrijdagavond om elf uur de grond begon te schudden. Sindsdien is hij voor even correspondent in Marokko en non-stop voor de NOS aan het werk om verslag te doen van de enorme verwoesting.

In podcast De Dag vertelt hij over wat hij hoort en ziet in de afgelegen berggebieden die hij zelf zo goed kent: met de ezelpaden, de onverharde wegen en de lemen huizen waar hij zelf nog met zijn ouders in verbleef, en ook zelf hielp bouwen. Hoewel de professionele werkmodus aan staat, doet die band met 'zijn' Marokko natuurlijk ook wat met hem.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1413 - De val van Rudy Giuliani

Fri, 08 Sep 2023 13:49:00 +0200

Rudy Giuliani kan, zo zegt zijn zoon, meer dan 1 miljoen dollar op zijn bankrekening bijschrijven na een eerste speciale fund-raiser om de gevallen advocaat van voormalig president Trump uit de brand te helpen. De oud-burgemeester van New York, die na de aanslagen van 9/11 gezien werd als een held in Amerika, zit aan de grond. Hij dreigt de gevangenis in te gaan en kan zijn rekeningen niet meer betalen. Volgens bronnen van CNN heeft hij voor zeker vijf miljoen dollar aan schulden.

Met Amerikadeskundige en jurist Kenneth Manusama stappen we in deze podcast in de rollercoaster die de carrière van Rudy Giuliani heet. Hoe kon hij zo diep vallen en wat zegt dat over het Amerika van nu?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1412 - De Stones: van Satisfaction naar Angry

Thu, 07 Sep 2023 13:05:00 +0200

Al meer dan zestig jaar rocken ze het dak van de tent af. En ze weten van geen ophouden. Gisteren presenteerden ze de single van hun 24-ste studioalbum. De Rolling Stones leven alsof het hun laatste dag is. Hun nieuwe album heet 'Hackney Diamonds'. Op 20 oktober komt het uit. Het is voor het eerst in twintig jaar dat ze met een nieuw album komen met eigen tracks. De eerste single heet 'Angry'. Een album dus met allemaal nieuwe nummers en waar ook de overleden drummer Charlie Watts nog op te horen is. Muziekjournalist Jean-Paul Heck was bij de presentatie in Londen en vertelt in de podcast hoe het daar was. En Robin Scherrenburg is voorzitter van de fanclub Forty Licks. Hij vermoedde dat er een nieuw album op komst was, maar wanneer was onduidelijk.

#1411 - Het Oekraïens offensief

Wed, 06 Sep 2023 12:17:00 +0200

Oekraïense troepen passeerden vorige week de eerste Russische verdedigingslinie bij Robotyne, in het zuiden. Het is een belangrijke stap in de oorlog, zeggen experts. Het moeizame tegenoffensief zou hierna misschien sneller kunnen gaan. Maar het gaat om kleine terreinwinst. En achter de eerste verdedigingslinie ligt een tweede en een derde. Ondertussen is de zomer bijna voorbij. Hoe gaat Oekraïne het najaar in: met hoop of vrees? We praten er over met correspondent Michiel Driebergen, en met hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga.

#1410 - De overheid vs. fraude én burgers

Tue, 05 Sep 2023 13:41:00 +0200

Na anderhalf jaar onderzoek starten morgen de openbare verhoren van een parlementaire enquêtecommissie die dertig jaar Nederlands fraudebeleid onderzoekt. Demissionair premier Rutte is donderdag als een van de eerste kopstukken aan de beurt en wordt als enige ook meerdere keren gehoord. Aanleiding is het toeslagenschandaal dat blootlegde hoe onschuldige burgers de dupe werden van een snoeihard beleid. Maar het probleem is breder, zeggen experts en daarom kijkt de commissie hoe er de afgelopen decennia door verschillende overheidsdiensten met fraude is omgegaan en hoe het kon dat burgers op papier steeds meer als potentiele fraudeurs werden gezien en behandeld.

Rechtssocioloog Paulien de Winter doet onderzoek naar de Nederlandse fraudewet en hoe die in de praktijk uitpakt en ziet ook hoe het wantrouwen tussen overheid en burger de overhand nam. Met haar lopen we in de podcast met grote passen door de Nederlandse geschiedenis van fraudebestrijding - een geschiedenis die volgens haar terecht door deze nieuwe parlementaire enquête onder de loep wordt genomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1409 - De 'doldwaze' Haagse politiek

Mon, 04 Sep 2023 13:53:00 +0200

Podcast De Dag is weer terug na de zomerstop en maar goed ook, want er is in de tussentijd veel gebeurd. De politieke zomer kun je ronduit roerig noemen. De uitstroom van politici die sinds de val van het kabinet in juli in gang was gezet, duurde voort en na verschillende gloedvolle presentaties begint zich een beeld af te tekenen van de campagne richting de verkiezingen op 22 november.

In deze podcast praat politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander ons bij over de herschikking van het politieke veld, de geluiden die hij in de wandelgangen hoort en hij kijkt voorzichtig vooruit naar de komende maanden, die volgens hem hoe dan ook 'doldwaas' worden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1408 - 3x3 podcast-, film- en boekentips

Fri, 04 Aug 2023 14:09:00 +0200

Podcast De Dag gaat met vakantie. Vier september zijn we terug en daarom in deze podcast drie keer drie podcast-, film- en boekentips om de zomer mee door te komen. Tips waarbij het niet uitmaakt of je in eigen land blijft of in het buitenland zit, in de regen of in de zon.

Elja Looijesteijn van de VPRO Podcastgids heeft drie podcasts geselecteerd die het grote gat kunnen vullen dat De Dag tijdelijk zal achterlaten. Filmjournalist Nico van den Berg laat Barbie en Oppenheimer voor wat ze zijn en leidt ons naar originelere filmtips. En Akke Visser van de Culturele Apotheek heeft drie boeken uitgezocht die ons naar andere werelden voeren, ver weg van onze dagelijkse sleur.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Tips die genoemd worden in deze podcast:

- De taxioorlog

- The Retrievals

- Man met de microfoon

- Kiddo

- Tengo sueños eléctricos

- Fumer Fait Tousser

- Ons soort mensen

- Foon

- Onderling

#1407 - De geheime operaties van inlichtingendiensten in Oekraïne

Thu, 03 Aug 2023 12:29:00 +0200

Honderddertig drone-aanvallen zijn er in Rusland en de geannexeerde Krim gemeld dit jaar. Een veelvoud aan onbemande toestellen is daarvoor de lucht in gestuurd. Afgelopen maand kwamen er vijf neer in Moskou. Oekraïne zegt niet dat ze er achter zit, maar deskundigen noemen het 'duidelijk een Oekraïens antwoord'. Het zijn speldenprikjes, en het maakt nog niet veel los in Moskou. Maar de beelden van de schade gaan wel rond op de Russische sociale media. En daar kunnen ze wel degelijk effect hebben.
Hoe krijgt Oekraïne drones helemaal tot in Moskou? En is dit een nieuwe fase in de oorlog? Daar praat ik in deze aflevering over met inlichtingen-onderzoeker (en Eerste Kamerlid voor D66) Willemijn Aerdts, van de Universiteit Leiden.

#1406 - Een ode aan Zomer-TV

Wed, 02 Aug 2023 12:56:00 +0200

Is het zomer, dan is er niks op de buis. Althans, dat wàs altijd de gedachte. Waar eerst de programmering in komkommertijd bestond uit herhalingen, is dat nu wel anders. Sommige programma's scoren goed- heel goed zelfs. B&B vol liefde bijvoorbeeld, waar elke werkdag Nederlandse B&B eigenaren in het buitenland worden gevolgd in hun zoektocht naar de liefde. Het programma trekt zeker 1 miljoen kijkers. Ook klassieke zomerprogramma's als de Slimste Mens doen het goed: het scoorde boven de 2 miljoen kijkers bij de seizoensopening, begin deze week.

Het lijkt, volgens Volkskrant-tv-recensent Doortje Smithuijsen, wel alsof heel Nederland deze zomer voor de buis zit. En we hebben volgens haar één doel met al dat tv kijken: we proberen iets te vinden dat ons bindt, vertelt ze in deze podcast.

#1405 - De Koranverbranders

Tue, 01 Aug 2023 14:00:00 +0200

In Zweden en Denemarken zijn de laatste tijd opvallend veel Korans verbrand. Gisteren nog voor het parlement in Stockholm. En opvallend is ook dat het een kleine groep, deels extreemrechtse, activisten is die gebruik wil maken van dit recht op de vrijheid van meningsuiting. De verbrandingen hebben intussen grote gevolgen: in Zweden is de terreurdreiging toegenomen en de vrees is ook dat het Zweedse NAVO-lidmaatschap er toch nog door in gevaar komt. Speculaties over Russische inmenging zijn er daardoor ook.

In deze podcast vertelt Scandinavië-correspondent Jeroen Visser, die zelf in Stockholm woont, wie erachter de Koranverbrandingen zitten en voor welke dilemma's de politiek daardoor nu staat. Wat lang ondenkbaar was, is nu een serieuze discussie: moeten koranverbrandingen verboden worden?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1404 - Gedumpt in de woestijn door Tunesië

Mon, 31 Jul 2023 13:49:00 +0200

De foto van demissionair premier Rutte, Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen, de Italiaanse premier Meloni en de Tunesische president Saied die met z'n vieren de handen schudden na het sluiten van hun migratiedeal, wordt met groeiend ongemak bekeken nu de kritiek op de deal verder toeneemt. Dat heeft te maken met onder meer een andere foto: die van een dode moeder en haar dochter op hun buik in de woestijn. En er zijn meer beelden en getuigenissen van migranten die door Tunesië zijn opgepakt en zonder spullen, eten of drinken in de woestijn zijn achtergelaten.

In deze podcast vertelt correspondent Daisy Mohr over die rauwe werkelijkheid van de migratiecrisis en de deal met Tunesië. Ze reisde naar de havenstad Sfax, in het oosten van Tunesië, en sprak daar met Tunesiërs, mishandelde migranten en met smokkelaars - die lachen om de deal die de vier handenschuddende leiders hebben gesloten. Want, zeggen zij, de deal gaat niets veranderen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1403 - De UFO-files

Fri, 28 Jul 2023 13:29:00 +0200

Onder zeer grote belangstelling van pers en publiek was er deze week een bijzondere hoorzitting voor het Amerikaanse Congres over UFO's. Klokkenluider en voormalig hooggeplaatste inlichtingenofficier David Grusch deed - onder ede - een reeks schokkende uitspraken die, als ze waar zijn, de wereld op z'n kop zouden zetten. ALS - want zijn beschuldigingen over niet-menselijk en buitenaards biologisch bewijs dat door de overheid zou worden achtergehouden, roepen veel vragen op.

In deze podcast vertelt godsdienstfilosoof en UFO-deskundige Taede Smedes wat er besproken is en waarom deze hoorzitting volgens hem een kantelpunt is in de manier waarop de wereld omgaat met dit onderwerp. Aan hem als godsdienstfilosoof ook de vraag: wat betekenen dit soort verhalen over de manier waarop wij ons als mens tot de kosmos verhouden?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1402 - Poetins en Prigozjins plannen in Afrika

Thu, 27 Jul 2023 12:30:00 +0200

In Sint-Petersburg begint vandaag de Rusland-Afrika top. Tijdens deze top praat Poetin met Afrikaanse leiders over onder meer wapens en veiligheid. Wat natuurlijk ook op de agenda staat, is de voedselzekerheid. Rusland liet eerder deze maand de graandeal met Oekraïne klappen en dat merken de Afrikaanse landen. De top staat ook in het teken van geopolitieke verschuivingen en Poetin zal proberen uit te stralen dat er nog wél leiders zijn die met hem willen praten, vertelt Afrika-correspondent Elles van Gelder in de podcast.

En niet alleen Poetin leunt naar het Afrikaanse continent: ook Wagner-leider Prigozjin kijkt die kant op, vertelt Mirjam de Bruijn in deze podcast. Zij is hoogleraar Afrikanistiek aan de Universiteit Leiden en ziet met lede ogen hoe de Wagner-groep z'n territorium in Afrika uitbreidt.

#1401 - Op vakantie naar de (vuur)zee

Wed, 26 Jul 2023 14:01:00 +0200

Tienduizenden toeristen hebben de afgelopen dagen moeten vluchten voor grote natuurbranden in Griekenland. Tegelijkertijd kwamen er duizenden andere vakantiegangers juist naar Griekenland toe - daarbij aangemoedigd door de toerismebranche en lokale autoriteiten, die leven van toerisme.

Correspondent Thijs Kettenis doet al dagen verslag van de natuurbranden op de Griekse eilanden. Hij vertelt in deze podcast over de verwoesting die hij ziet en over de angst van bewoners: niet alleen voor het vuur, maar ook de angst dat toeristen wegtrekken en niet meer terugkomen. "Welke toerist wil er gaan liggen zonnen in een maanlandschap?"

Aan toerisme-onderzoeker Jeroen Klijs van de Breda University of Applied Sciences de vraag hoe de beelden van brandende toeristenbestemmingen en de zichtbare gevolgen van klimaatmaatverandering onze kijk op vakantie vieren verandert en hoe daar in de toeristenbranche over nagedacht wordt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1400 - Pieter Omtzigt, stemmentrekker

Tue, 25 Jul 2023 13:39:00 +0200

Zesenveertig zetels peilt hij, Pieter Omtzigt: het misschien wel meest besproken Kamerlid van Nederland, dat zich afscheidde van het CDA en nu op eigen kracht kiezers van links tot rechts aanspreekt. Wat is zijn aantrekkingskracht op kiezers? En wat kan en wil hij doen met die potentieel zeer invloedrijke positie?

In deze podcast vertelt politiek verslaggever Wilma Borgman hoe Omtzigt van vasthoudende dossiervreter en luis in de pels van het CDA de meest besproken man van het Binnenhof werd die grote groepen kiezers weet aan te spreken. Maar waar staat hij voor, hoe moeten we hem politiek positioneren?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1399 - Wat je wél kunt zien van de oorlog in Oekraïne

Mon, 24 Jul 2023 11:33:00 +0200

In de buurt van de frontlijn kom je niet zomaar. De bevolking is gevraagd niks te vertellen en journalisten mogen geen informatie publiceren die Rusland zou kunnen helpen. Van de oorlog in Oekraïne is weinig te horen en te zien.

Ondertussen wordt het Westen ongeduldig. Het langverwachte tegenoffensief begon al weken geleden, maar het is niet duidelijk of een doorbraak haalbaar is, en zo ja, wanneer.

NOS-verslaggevers Mattijs van de Wiel en Kysia Hekster reisden afgelopen twee weken door Oekraïne. Ze spraken militairen en ex-militairen en vrijwilligers die het leger ondersteunen. Ze bezochten dorpen vlakbij de frontlijn en gingen mee op pad met een Oekraïense artillerie-eenheid. In de podcast vertellen ze wat je wél kunt zien van de oorlog, en wat dat zegt over de voortgang van het offensief.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1398 - Theo Maassen, ontregelaar

Fri, 21 Jul 2023 13:40:00 +0200

Theo Maassen begint dit weekend als presentator van het tv-programma Zomergasten. Zes zondagen praat hij drie uur lang met één gast, die aan de hand van film- en tv-fragmenten zijn of haar favoriete televisieavond samenstelt. Best een lange zit voor iemand met veel onrust in zijn lijf, zegt Maassen over zichzelf. Hij schuwt ook het ongemak en de ontregelende of soms harde opmerkingen niet, dus de verwachting is dat zijn presentatie spannende televisie gaat opleveren.

In deze podcast vertelt schrijver, columnist, bierbrouwer en goede 'vriend van' - Henk van Straten over de Theo Maassen zoals hij die kent. De nonchalance op het podium is het resultaat van keihard werken, vertelt hij. Theo Maassen is een comedian die zijn werk meer dan serieus neemt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1397 - Hoe klimaatverandering Gerrit Hiemstra veranderde

Thu, 20 Jul 2023 13:15:00 +0200

Het is loeiheet in Zuid-Europa. Een extreme hittegolf trekt over, weerrecords worden verbroken en er klinken aan alle kanten waarschuwingen voor de gezondheid van mensen. Het is ongekend, maar niet onverwacht wat er gebeurt vertelt NOS-weerman Gerrit Hiemstra in podcast de Dag.

Hiemstra presenteert al bijna 25 jaar het weer op tv en radio en stopt er in september mee. Hij gaat verder als groene ondernemer. In al die jaren heeft Gerrit Hiemstra gezien hoe de invloed van klimaatverandering steeds groter werd op het weer. En dat heeft hemzelf en z'n vak veranderd. Waar een weerman vroeger werd gecomplimenteerd om z'n mooi aansluitende pakken en het zonnige weer, is ook dat klimaat onherkenbaar anders. Bedreigingen, haatmails: het hoort er nu bij. Maar toch blijft daar die zendingsdrang, zoals Hiemstra dat zelf noemt, om anderen te vertellen dat we iets moeten doen tegen klimaatverandering.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1396 - Het belang van de Krim

Wed, 19 Jul 2023 13:20:00 +0200

De auto's rijden weer voor een deel over de Krimbrug, na de aanval eerder deze week. De Russische president Poetin denkt nog na over een reactie en zegt de veiligheid van de brug onder de loep te nemen. Zijn prestigeproject raakte in oktober ook al beschadigd door een aanval. En die Krimbrug is juist zo belangrijk om van het Russische vasteland op het schiereiland te komen. De Krim wordt dus weer geraakt.

Met de Russische inname van het Oekraïense gebied startte de oorlog van nu eigenlijk al in 2014. De strijd om de Krim duurt daarmee voort. Die is er in de geschiedenis al vaak geweest, vertelt Rusland- en Oost Europa deskundige bij instituut Clingendael Bob Deen in podcast de Dag. Volgens Deen is de Krim een breuklijn tussen Oost en West waar telkens weer de vraag opduikt: Bij wie hoort de Krim?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1395 - Wat de Middel X-zaak blootlegt

Tue, 18 Jul 2023 13:58:00 +0200

Alex S., de man die terechtstond voor hulp bij zelfdoding door het verstrekken van het zogenoemde Middel X, is veroordeeld tot 3,5 jaar cel, waarvan 1,5 voorwaardelijk. Volgens het OM stuurde hij naar honderden mensen tegen betaling via de post een pakketje met het middel, en hebben zeker 10 mensen dat ook gebruikt om een einde aan hun leven te maken. Hulp bij zelfdoding is in Nederland verboden.

In deze podcast vertelt ethicus Rosalie Pronk welke diepere vraagstukken deze rechtszaak over Middel X blootlegt. Veel mensen met een doodswens willen meer regie kunnen voeren over hun eigen dood, zegt ze. Artsen moeten hen volgens haar serieuzer nemen en niet op de automatische piloot doorsturen naar de suïcidepreventie.

Denk je zelf aan zelfmoord of je zorgen maken om iemand anders, er is hulp beschikbaar. Neem contact op met 113 via 0800-0113 of via www.113.nl.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1394 - GroenLinks en PvdA, een complexe liefde

Mon, 17 Jul 2023 13:59:00 +0200

Het is de dag van de waarheid voor de 'Linkse Samenwerking'. Leden van GroenLinks en de PvdA stemmen er waarschijnlijk mee in dat de partijen de komende Tweede Kamerverkiezingen ingaan met één kandidatenlijst en één programma. Een belangrijke volgende stap in de samensmelting van de partijen.

In deze podcast vertellen Andrée van Es en Job Cohen, twee prominente oudgedienden van GroenLinks en PvdA, hoe de liefde tussen de partijen jarenlang ver te zoeken was en welke verschillen in ideologie en partijcultuur nog altijd hier en daar tot gemor onder leden leidt. Ook zijzelf hebben die verschillen gevoeld, vertellen ze, toch zijn ze allebei uitgesproken voorstanders van een uiteindelijke fusie van de partijen.

Andrée van Es is oud-voorvrouw van de PSP, een van de vier partijen die in 1990 opgingen in GroenLinks . Ze vertelt hoe moeilijk maar ook noodzakelijk het overbruggen van verschillen en het zoeken naar een nieuwe politieke identiteit kan zijn.

Oud-partijleider van de PvdA Job Cohen kijkt met een ongemakkelijk gevoel terug op het verleden van zijn partij, en ook zijn eigen rol daarin. Er zijn duidelijk fouten gemaakt, zegt hij met de blik van nu, en de enige oplossing is volgens hem een brede progressieve beweging die weer vertrouwen in de overheid én in een oplossend vermogen van die overheid kan terugbrengen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1393 - Hoe de Oekraïense economie blijft draaien

Fri, 14 Jul 2023 12:48:00 +0200

Hoe de Oekraïense economie blijft draaien

Wie door een Oekraïense stad op afstand van het front over een markt loopt, zal misschien niet eens merken dat het oorlog is. Mensen gaan naar hun werk, doen boodschappen en gaan uit eten. Ook in oorlogstijd gaat het dagelijkse leven door.

Mattijs van de Wiel is in de stad Dnipro in Oekraïne. Hij maakte deze speciale aflevering van podcast De Dag op locatie. Samen met Kysia Hekster bespreekt hij hoe het gaat met de economie van het land en neemt ons mee naar bijzondere bedrijven. Het contrast is groot, tussen de vernietigingen, de hoge prijzen, en aan de andere kant ondernemingen die hun flexibiliteit en hun weerbaarheid laten zien.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1392 - Samenwerken met Frans Timmermans

Thu, 13 Jul 2023 13:56:00 +0200

Eurocommissaris Frans Timmermans kan opgelucht ademhalen want zijn natuurherstelwet is aangenomen, zij het nipt en in afgezwakte vorm. Het is een opsteker na een keiharde strijd, doorspekt met onderlinge verwijten en persoonlijke aanvallen vanuit het Europarlement.

Ook tussen Timmermans en de Europese Commissie schuurt het nogal eens, vertelt onderzoeksjournalist Jesse Pinster in deze podcast. Hij sprak - samen met collega's - voor Bureau Brussel van Follow the Money met Brusselse insiders, Haagse bronnen en anderen die met Timmermans te maken hebben. Van Timmermans klimaatteam wordt het uiterste gevraagd, vertelt hij. Tegelijk heeft Timmermans ook veel fans, oogst waardering en wordt hij genoemd als mogelijke nieuwe leider van de linkse samenwerking.

Hoe is het om met Frans Timmermans samen te werken?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1391 - Dilan Yesilgöz, de 'rechtse Rutte'

Wed, 12 Jul 2023 13:55:00 +0200

Dilan Yesilgöz; ze wil en 'ze wordt genoemd', zoals dat heet, als de gedoodverfde opvolger van Mark Rutte als lijsttrekker en leider van de VVD. Ze heeft zich vanochtend kandidaat gesteld en is waarschijnlijk ook de voorkeurskandidaat van het partijbestuur.

In deze podcast maakt politiek verslaggever van WNL Marieke Smits een profiel op van Dilan Yesilgöz, die volgens haar uitgroeide van media-politica tot Rutte-product met een wat rechtsere signatuur.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1390 - Wilma Borgman over Mark Rutte en de VVD

Tue, 11 Jul 2023 13:42:00 +0200

Toen Rutte in 2006 na een spannende strijd met Rita Verdonk leider werd van de VVD, zat de partij electoraal zowat aan de grond. Maar met de jonge toen nog wat sullige Rutte aan het roer, werd de weg naar boven ingeslagen, en hoe. Sinds 2010 is de VVD de grootste partij van Nederland en werd Rutte de langstzittende premier uit de geschiedenis. Maar, het zal niemand ontgaan zijn, na de volgende verkiezingen verlaat hij de politiek.

In deze podcast vertelt politiek verslaggever, VVD-kenner en Rutte-watcher Wilma Borgman hoe de VVD onder Rutte veranderde in een partij die langdurig aan de macht kon blijven. Ze volgt de liberalen al meer dan twintig jaar en schreef over Rutte's opkomst en stempel op de partij het boek De prijs van de macht.

Hoe heeft die sullige Rutte zich in de afgelopen 17 jaar ontwikkeld, wat is zijn politieke erfenis, hoe laat hij zijn partij achter en wat betekent zijn vertrek voor de koers van de partij in de toekomst?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1389 - Rutte stopt

Mon, 10 Jul 2023 13:27:00 +0200

Mark Rutte stapt uit de politiek. In zijn verklaring voorafgaand aan het debat over de val van zijn vierde kabinet zei hij dat hij niet opnieuw lijsttrekker wordt van de VVD. Hij wil voorlopig nog wel aanblijven als demissionair premier.

Hoewel er al langer over de politieke houdbaarheid van Mark Rutte werd gespeculeerd, kwam het nieuws vanochtend voor velen als een schok. In deze podcast een eerste reactie van politiek commentator Kees Boonman, die Mark Rutte al vanaf dag één kent en die de onverwachte aankondiging erg 'Ruttiaans' vindt.

De val van het kabinet en het vertrek van Rutte luidt volgens Boonman een 'politieke klimaatverandering' in die zijn weerga niet kent. "We leven in een instabiel tijdperk, in een instabiele geopolitieke situatie en in een instabiele nationale situatie."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1388 - Taylor Swift, zakenvrouw en rolmodel

Fri, 07 Jul 2023 09:44:00 +0200

De Amerikaanse mega-ster Taylor Swift is hard op weg om de eerste vrouwelijke muziek-miljardair te worden. Ze is een van de populairste artiesten van deze tijd, en ze pakt zaken op een heel eigen manier aan.

Zo kun je niet zomaar kaarten kopen voor haar concerten. Fans die een kans willen maken om kaarten te kúnnen bemachtigen voor haar optredens volgend jaar in de Johan Cruijff Arena moesten zich eerst laten registreren. Daarmee wil Swift voorkomen dan derden geld verdienen aan doorverkoop.

Taylor Swift haalde eerder al haar muziek weg van streamingdiensten omdat ze het niet eens was met de voorwaarden. Voor haar trouwe fans is ze een rolmodel, en ze is een zelfverklaard feministe. Maar ook een artiest die een imago koestert van aanraakbaarheid. Het had je buurmeisje kunnen zijn. En ze heeft een enorm trouwe basis fans die van alles voor haar doet.

In de Podcast vertelt cultuurwetenschapper Annelot Prins wat Taylor Swift beweegt en wat ze ermee bereikt. Prins onderzoekt al 10 jaar het fenomeen Taylor Swift, maakt er een podcast over en ze promoveert in Berlijn op celebrity feminism en millenials, met daarin een hoofdrol voor … Taylor Swift.

#1387 - Het 'nieuwe Twitter' van Mark Zuckerberg

Thu, 06 Jul 2023 14:03:00 +0200

Na Facebook, Instagram en Whatsapp komt Mark Zuckerberg vandaag met een app die het 'nieuwe Twitter' moet worden: Threads. De app wordt gezien als een directe aanval op rivaal Elon Musk, tegen wie Zuckerberg ondertussen ook plannen maakt om het fysiek op te nemen in een kooigevecht.

Threads is voorlopig alleen nog beschikbaar in de VS en het VK. Europese dataprivacywetgeving houdt de lancering in de EU voorlopig tegen.

In deze podcast vertelt hoofdredacteur van Tweakers Wout Funnekotter over de strijd tussen Musk en Zuckerberg en de potentie van Threads. Interessant vindt hij de technologie achter die app, waarbij gebruikers zelf sociale netwerken kunnen maken en servers kunnen hosten. Daarmee geeft Zuckerberg in ieder geval op papier de controle en macht voor een deel uit handen en lijkt hij voor te sorteren op strengere regelgeving.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1386 - Dreigen met een nucleaire ramp

Wed, 05 Jul 2023 13:41:00 +0200

De spanning loopt op rondom de kerncentrale bij Zaporizja, in door Rusland bezet gebied in Oekraïne. President Zelensky waarschuwt voortdurend dat Rusland een explosie gaat veroorzaken, en dan gaat beweren dat het een Oekraïense aanval was. Gisteravond zei Rusland dat Oekraïne komende nacht de kerncentrale gaat aanvallen met drones en precisiewapens.

Een kernramp zou niet in het voordeel van Rusland zijn, maar niemand vertrouwt erop dat het daarom Moskou ervan zou weerhouden. De kerncentrale is een van de grootste in de wereld. Het is voor het eerst dat een kerncentrale een mogelijk doelwit is in een oorlog.

NOS-verslaggever Sander van Hoorn reisde de afgelopen weken langs het front in Oekraïne. Hij zag hoe de bevolking wordt voorbereid op een mogelijke kernramp. In de podcast De Dag vertelt hij over de mogelijke gevolgen van een ontploffing in de kerncentrale, hoe we de waarschuwingen uit Moskou en Kyiv moeten begrijpen, en hoe de bevolking geterroriseerd wordt door deze dreiging.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1385 - Haat tegen de staat in Frankrijk

Tue, 04 Jul 2023 14:16:00 +0200

Het is een week geleden dat een Franse politieagent in Nanterre een 17-jarige jongen doodschoot en het land verkeert in crisisstand. Na dagen van rellen, met aanvallen op gemeentehuizen, orde- en hulpdiensten, journalisten en als dieptepunt de brandstichting in een burgemeesterswoning, kwamen burgemeesters massaal in protest tegen de relschoppers. Vandaag praten ze met president Macron.

In deze podcast: Saskia Dekkers - zij was correspondent in Frankrijk tijdens hevige rellen in de banlieus in 2005 en trekt nu voor Nieuwsuur opnieuw wijken in waar de haat voor de staat alleen maar lijkt toe te nemen.

En universitair docent Conflict Studies Luuk Slooter woonde voor zijn onderzoek naar politiegeweld in zo'n voorstad en sprak daar met veel jongeren. Hij begrijpt de onvrede, zegt hij, want in veertig jaar tijd en ondanks eerdere hevige protesten lukt het niet om de structurele problemen echt op te lossen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1384 - Mustafa Marghadi, toerist en menselijk schild

Mon, 03 Jul 2023 13:49:00 +0200

Correspondent Mustafa Marghadi ging op vakantie en hij nam mee: zijn verslaggeversspullen. Want het was niet zomaar een vakantie, hij ging mee op de eerste toeristenreis ooit naar misschien wel de geopolitiek meest betwiste eilanden op aarde: de Spratly-eilanden in de Zuid-Chinese Zee, waar vóór hem nooit eerder buitenlanders waren geweest.

In deze podcast vertelt Mustafa hoe de Filipijnen toeristen de eilanden laat 'bezetten', zodat China ze niet kan inpikken. Toeristen als wapen dus, op minuscule eilandjes waar niets valt te beleven. Hoe dan?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1383 - De Oranjes en de slavenhandel

Fri, 30 Jun 2023 13:36:00 +0200

De koning spreekt morgen, op Keti Koti, mogelijk in navolging van premier Rutte in december ook excuses uit voor het Nederlandse slavernijverleden. Een geschiedenis waarin zijn eigen familie een prominente rol speelt.

Persoonlijk is de koning niet verantwoordelijk, maar erfelijk wel - zegt historicus Raymund Schütz in deze podcast. Hij vond, per toeval, het eerste harde bewijs dat de voorouders van de koning geld verdienden aan de slavenhandel.

En correspondent Nina Jurna bezocht een dorp in Suriname waar ze een lange en speciale geschiedenis met het Koningshuis hebben. Daar zeggen ze: alles in de koloniale tijd gebeurde uit naam van de koning, dan moeten de excuses ook nu uit zijn mond komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1382 - De mislukte mars op Moskou

Thu, 29 Jun 2023 12:12:00 +0200

De Podcast-aflevering van afgelopen maandag van De Dag heette 'Poetins dreigende stilte na de storm'. We zijn drie dagen verder, en Poetin heeft de stilte doorbroken. Met twee speeches: één voor tv en één voor militairen in het Kremlin. Daarin bedankte hij de Wagner-huurlingen. Poetin heeft gesproken, maar wat hebben we eigenlijk gehoord. We vragen het aan onze Rusland-correspondent Iris de Graaf. En we praten met verslaggever Sander van Hoorn over wat de gevolgen kunnen zijn voor de oorlog in Oekraïne.

#1381 - De nieuwe (oude) baas van de NAVO

Wed, 28 Jun 2023 12:08:00 +0200

NAVO-baas Jens Stoltenberg was gisteren op bezoek in Den Haag, waar hij samen met premier Rutte en zes andere Europese regeringsleiders voorbereidingen trof voor de grote NAVO-top op 11 en 12 juli in Litouwen. Die top staat natuurlijk in het teken van de oorlog in Oekraïne, en de wens van dat land om NAVO-lid te worden.

Vóór die top moet ook worden bepaald wie de opvolger van de hoogste baas, secretaris-generaal Stoltenberg, wordt. De grootste kanshebber? Stoltenberg zelf, zo lijkt tot nu toe het beeld in de media.

Wat maakt hem dan zo'n goede kandidaat? Daarover vertelt in deze podcast Dick Zandee, defensiespecialist bij Instituut Clingendael. Volgens hem is het proces van benoeming duister, maar kun je uit Stoltenberg en zijn voorgangers wel een profielschets opmaken.

#1380 - Hoe principieel is de ChristenUnie?

Tue, 27 Jun 2023 13:38:00 +0200

ChristenUnie-leider Mirjam Bikker is niet blij met de provinciale samenwerking van haar partij met de PVV in Flevoland. Ze krijgt er een "naar gevoel" bij, zegt ze, omdat de PVV volgens haar "de democratische rechtsstaat niet erkent". Ze zegt het aan de vooravond van een overleg, in Flevoland van ChristenUnieleden, die er uiteindelijk over gaan.

De ChristenUnie loopt de laatste tijd vaker aan tegen de vraag of de principes van de partij niet te veel worden losgelaten om maar bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen, vertelt politiek verslaggever Lars Geerts in deze podcast. Ook bij het Landbouwakkoord, het Groningendebat en vooral het migratie- en vluchtelingendossier zie je een worsteling.

Met de nieuwe partijleider nu een tijdje aan het roer, rijst de vraag: hoe principieel is de partij onder Mirjam Bikker en wat betekent dat voor de toekomst van de coalitie?

Reageren? mail dedag@radio1.nl

#1379 - Poetins dreigende stilte na de storm

Mon, 26 Jun 2023 13:48:00 +0200

Twee dagen na de razendsnelle opmars van Wagner-troepen richting Moskou, en de daaropvolgende even zo snelle aftocht, is het opvallend stil in Rusland. De Russische bevolking, en de rest van de wereld, zit vol vragen, maar antwoorden zijn er nog nauwelijks.

In deze podcast reflecteert Laura Starink, oud-correspondent in Rusland en journalist van het kennisplatform 'Raam op Rusland' op die stilte: de stilte van Poetin zelf, maar vooral ook van de mensen om hem heen. Een stilte die dreigend aanvoelt, zegt ze, want op welke manier zal Poetin zijn land en de wereld duidelijk gaan maken dat alleen hij in controle is?

Ook oud-commandant Landstrijdkrachten Mart de Kruif vreest voor de reactie uit het Kremlin op het slagveld. En hij vertelt wat de interne machtsstrijd volgens hem zegt over de kwetsbaarheden van het Russische leger. Want wat doet het met je als je als Russische soldaat in de loopgraven ligt en hoort dat je bazen elkaar in de haren vliegen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1378 - De worsteling met Wiersma's woede

Fri, 23 Jun 2023 13:10:00 +0200

Hij werd gezien als een groot talent binnen de VVD, een mogelijke opvolger van Rutte misschien zelfs; Dennis Wiersma. Maar na terugkerende klachten over grensoverschrijdend gedrag stond zijn functioneren dermate onder druk dat hij gisteravond - met pijn in het hart, zo schreef hij op twitter - zelf besloot om op te stappen als Minister van Onderwijs.

In deze podcast vertelt politiek verslaggever en VVD-watcher Wilma Borgman over de worsteling van de VVD met Dennis Wiersma - over wie in de partij heel verschillend werd gedacht. Is hij wel goed begeleid? En wat betekent zijn vertrek voor andere prominente VVD'ers van wie ook bekend is dat ze flink uit hun slof kunnen schieten?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1377 - Roest in de staalfabriek

Thu, 22 Jun 2023 12:48:00 +0200

Morgen en overmorgen komen Greenpeace en omwonenden in actie tegen Tata Steel. Greenpeace bouwt een groot actiekamp om te demonstreren voor 'schone lucht'.

De twee cokesgasfabrieken van staalproducent Tata bij IJmuiden moeten zo snel mogelijk aan milieu-eisen voldoen. Tata moet een verbeterplan opstellen. En als het de problemen met de vervuilende installaties niet snel genoeg verhelpt, dan wil de omgevingsdienst dwangsommen opleggen. Of zelfs de vergunning voor de fabrieken intrekken.

In het verleden kwam Tata Steel regelmatig weg met ongelukken met grafietwolken en gifuitstoot. Maar het tij is aan het keren, zegt economieverslaggever Rob Koster in deze aflevering van De Dag. En Jaap Venniker, die vlak naast de fabriek woont, vindt dat de meest vervuilende delen van Tata Steel uiteindelijk moeten sluiten.

#1376 - Het zwijgen van Europa

Wed, 21 Jun 2023 12:13:00 +0200

Het is een week geleden dat een boot vol migranten zonk voor de Griekse kust. Tot nu toe zijn 81 doden geborgen, volgens de VN zijn er nog zo'n 500 vermisten. Mensen die veel geld betalen om vanaf het Afrikaanse continent naar Europa te reizen, in de hoop op een betere toekomst.

In Europa blijft het ondertussen vrij stil over alle doden en hun verhaal. Tot frustratie van journalist en oud-correspondent Bram Vermeulen, die meerdere reportages maakte over migranten en bootvluchtelingen. Wat zegt dit over onze verhouding tot migranten?

En je hoort ook Tineke Strik, hoogleraar migratierecht en Europarlementariër voor GroenLinks - op dit moment op werkbezoek in Tunesië, waar vandaan ook veel mensen via boten de oversteek wagen. Draagt Europa bij aan de oplossing, of juist aan het probleem?

#1375 - 'Minister Piet', sleutelfiguur

Tue, 20 Jun 2023 13:13:00 +0200

Landbouwminister Piet Adema staat aan de vooravond van een cruciale week voor het Landbouwakkoord, waar voor het kabinet veel van afhangt. Het is deze week erop of eronder en daarom lichten we in de podcast de twee sleutelfiguren aan de onderhandelingstafel uit. Gisteren een profiel van LTO-voorzitter Sjaak van der Tak, vandaag is het de beurt aan Piet Adema.

Politiek verslaggever bij Omrop Fryslân Onno Falkena vertelt over 'minister Piet', zoals boeren Adema op bijeenkomsten in zaaltjes soms noemen. Hij kent Piet Adema nog uit zijn tijd als provinciaal bestuurder in Friesland en volgt de onderhandelingen nauwgezet.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1374 - Sjaak van der Tak, sleutelfiguur

Mon, 19 Jun 2023 13:13:00 +0200

Het is de week van de waarheid voor het Landbouwakkoord, waar voor boeren én voor het kabinet veel vanaf hangt. Na een bewogen onderhandelingsweek vorige week, waarbij de grootste boerenorganisatie LTO wegliep van de onderhandelingstafel maar ook weer terugkeerde, zei voorzitter Sjaak van der Tak dat hij deze week de knoop doorhakt over stoppen of doorgaan.

Sjaak van der Tak is een van de belangrijkste personen aan tafel. Hij vertegenwoordigt naar eigen zeggen ongeveer tweederde van de boeren. In deze podcast vertelt Arjan Noorlander, die voor Nieuwsuur het Landbouwakkoord volgt, over de sleutelrol die Van der Tak speelt. Hij is een onverstoorbare, zakelijke een meer dan door de wol geverfde onderhandelaar die - zo lijkt het - doet wat lang onmogelijk leek: de boeren en het kabinet met de neuzen dezelfde kant op krijgen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1373 - Nederland, festivalland

Fri, 16 Jun 2023 13:58:00 +0200

Tienduizenden festivalgangers trekken deze dagen naar Landgraaf op zoek naar een nieuw 'beste optreden ooit'. Het is alweer de 52e editie van Pinkpop - dat het langst lopende festival is van Nederland, maar bepaald niet het enige: er worden er in Nederland per jaar zo'n duizend georganiseerd. Festivals schieten als paddenstoelen uit de grond en kaartjes zijn vaak, ondanks de forse prijzen, in no-time uitverkocht. Waar komt die liefde voor het festival vandaan? Wat heeft onze festivalcultuur, onze knaldrang, gevormd en wat brengt het ons?

Meer dan je zou denken, zegt cultuurhistoricus aan de Radboud Universiteit Floris Meens in deze podcast. Hij loopt met grote passen de festivalgeschiedenis vol iconische optredens en collectieve culturele ervaringen langs. En één ding staat voor hem vast: een festival bezoeken maakt je - meestal - een beter mens.

Reageren? mail dedag@radio1.nl

#1372 - Werk aan het Europese spoor

Thu, 15 Jun 2023 12:25:00 +0200

De slaaptrein naar Berlijn rijdt sinds kort weer. Er zijn allerlei nieuwe initiatieven voor internationaal reizen met de trein. Hoe lang duurt het nog voordat we van Amsterdam naar Barcelona reizen zonder overstap?

Naast FlixTrain, Arriva en Qbuzz meldde gisteren op de valreep ook de NS zich bij toezichthouder ACM voor een nieuwe vergunning voor internationale treinverbindingen. De toezichthouder gaat de aanvragen nu beoordelen. Vanaf 2025 zou je dan ook met een Arriva of Qbuzz-trein naar Parijs kunnen. Hoe ver zijn we met een Europese spoornetwerk en wat betekent deze ontwikkeling voor de internationale treinreiziger?

We hebben heel lang naar het spoor gekeken, alsof het bij de grens ophoudt, vertelt Wijnand Veeneman in de podcast. Hij is universitair hoofddocent openbaar vervoer aan de TU Delft. Je ziet nu steeds meer behoefte aan internationale treinverbindingen ontstaan en het spoor moet hier op aangepast worden.

Reinout Wissenburg is directeur duurzaamheid bij Prorail, hij ziet dat je met een paar kleine ingrepen het Europese spoor al veel beter en slimmer kunt benutten.

#1371 - De rechtszaak tegen Trump, en zijn campagne

Wed, 14 Jun 2023 13:58:00 +0200

Donald Trump moest gisteren in de rechtbank in Miami verschijnen voor de rechtszaak over de geheime documenten die hij uit het Witte Huis mee had genomen. Het is het eerste federale strafproces ooit tegen een oud-president.

De aanklacht is ernstig: hij bracht de veiligheid van de Verenigde Staten in gevaar en dwarsboomde het onderzoek hiernaar. Maar Trump zegt dat hij onschuldig is en dat het een politiek gemotiveerd proces is, een heksenjacht door Democraten. Maar ondertussen probeert hij er zijn voordeel mee te doen in zijn campagne.

Correspondent Marieke de Vries was bij de rechtbank in Miami. Ze zag ook daar hoe ook gevoelig deze zaak ligt in het diep verdeelde Amerika.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1370 - Kais Saied, dictatoriaal en onberekenbaar

Tue, 13 Jun 2023 13:40:00 +0200

De EU is hard op weg om een migratiedeal met Tunesië te sluiten. In ruil voor miljardensteun is het de bedoeling dat Tunesië de grenzen beter gaat bewaken zodat er minder migranten doorreizen naar Europa. En de EU wil dat Tunesië ook meer migranten gaat opvangen die vanuit Europa worden teruggestuurd - ook als ze niet uit Tunesië komen. Premier Rutte, die dit weekend in Tunesië was, denkt dat Europa goed zaken kan doen.

Maar, zegt Europa-correspondent Saskia Dekkers in deze podcast, het betekent wel: zakendoen met een onberekenbare, racistische president met dictatoriale trekken die migranten nu onder erbarmelijke omstandigheden overlaat aan hun lot. Saskia Dekkers reisde voor Nieuwsuur langs de zogenoemde Tunesië-route, sprak met smokkelaars en migranten, zag hoe zij behandeld worden en vroeg zich af: wie ís president Saied en is hij in staat om op een humane manier een migranten-deal uit te voeren?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1369 - In het Oekraïense front- en rampgebied

Mon, 12 Jun 2023 13:38:00 +0200

Het langverwachte tegenoffensief in Oekraïne is begonnen. Er wordt hard gevochten met als eerste resultaat de bevrijding van voorlopig enkele dorpen, zei president Zelensky in een nachtelijke toespraak.

NOS-verslaggever Christiaan Paauwe reisde dit weekend, samen met collega Sander van Hoorn, vanuit het rampgebied van de damdoorbraak naar de randen van het front verderop. Het is een gevaarlijke en intensieve reis door een gebied waar zich dus twee rampen tegelijkertijd afspelen, vertelt Christiaan in deze podcast. De verhalen die hij hoort en de beelden die hij ziet, maken grote indruk en je vraagt je af: hoe kunnen mensen hier ooit nog op een normale manier leven?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1368 - De diepe zakken van Saudi-Arabië

Fri, 09 Jun 2023 14:11:00 +0200

Lionel Messi gaat naar Miami. En dus niet naar Saudi-Arabië, waar hij naar verluidt 400 miljoen euro per jaar had kunnen verdienen. Hij verrast er vriend en vijand mee, want steeds meer grote namen - zoals Cristiano Ronaldo en meest recent ook Karim Benzema - trekken wel naar het "Benidorm van het voetbal", zoals sportjournalist voor Trouw en De Groene Amsterdammer Pepijn Keppel het in deze podcast noemt. Hij zet uiteen hoe Saudi-Arabië vele honderden miljarden in de sportwereld investeert, ook in de Formule 1, golf en boksen bijvoorbeeld, en daarmee grote invloed vergaart.

Saudi-Arabië-deskundige Floor Beuming van Amnesty vertelt hoe de investeringen in sport onderdeel zijn van een veel breder plan om het land minder afhankelijk te maken van olie én om de handen van kroonprins Bin Salman schoon te wassen. Hoe vuil zijn die handen en waar werk je als sporter aan mee als je als sporter zijn PR-show actief steunt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1367 - Tiktok-Justitie in de zaak Sanda Dia

Thu, 08 Jun 2023 11:56:00 +0200

De onrust rondom de Belgische zaak-Sanda Dia waait nu ook over naar Nederland. Gistermiddag waren er protesten in Den Haag. En er zijn ook plannen om komend weekend in Rotterdam de staat op te gaan.
Eerder al gingen in België honderden mensen de straat op om te demonstreren tegen de straffen die zijn opgelegd voor de fatale ontgroening van Sanda Dia. Volgens de betogers zijn die werkstraffen en geldboetes veel te licht en is sprake van klassenjustitie en racisme.
Misdaadjournalist Pieter Huyberechts schreef het boek 'Sanda Dia, de doop die leidde tot de dood', en volgt de zaak al jaren. Hij vertelt in de podcast dat de zaak nu wordt gekaapt. Er wordt een racistische moord van gemaakt en het gaat niet meer om de feiten.
Volgens Geert-Jan Knoops, strafrechtadvocaat en hoogleraar internationaal strafrecht, hebben we zo'n breedgedragen reactie op een juridisch vonnis niet eerder in het strafrecht gezien.

#1366 - De doorbraak van de Karchovka-dam

Wed, 07 Jun 2023 11:33:00 +0200

De doorbraak van de Kachovka-dam in Oekraïne heeft allerlei ongekende gevolgen. Bijvoorbeeld dat er geen schepen meer kunnen varen van de Zwarte Zee naar Kyiv. En als de dam al wordt herbouwt dan gaat dat decennia duren. In deze aflevering van De Dag journalist Michiel Driebergen, die in de buurt van het getroffen gebied is, hij was ooit reisleider bij de Kachovka-dam. En je hoort onderzoeksjournalist Robert van der Noorda, die eerder foto's zag van Russen die explosieven plaatsten in de dam.

#1365 - Mike Pence, de vriend die vijand werd

Tue, 06 Jun 2023 13:47:00 +0200

Mike Pence is méér dan een oud-vicepresident. Dat was althans zijn boodschap vlak voor hij zich formeel aanmeldde als presidentskandidaat voor de Republikeinen. En wie weet zit er inderdaad meer in het vat. Hij gaat het in ieder geval opnemen tegen zijn voormalige baas Donald Trump, die hier vier jaar lang door dik en dun steunde - totdat Trump van hem het onmogelijke vroeg.

In deze podcast vertelt Amerika-kenner Kenneth Manusama over de complexe verhouding tussen Pence en Trump: twee gelegenheidsvrienden die vijanden werden. Door zich altijd op de vlakte te houden kon Pence ver komen, maar kan hij zich op die manier wel onderscheiden in het steeds drukker wordende veld van Republikeinse presidentskandidaten?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1364 - Sam Altman, 'de nieuwe Zuckerberg'

Mon, 05 Jun 2023 15:04:00 +0200

De revolutie is begonnen, zegt dé man achter al het AI-nieuws van de laatste tijd: Sam Altman. Hij is de CEO van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. En hoe die revolutie de wereld gaat veranderen, wordt al zichtbaar, zegt tech-redacteur Nando Kastelelijn in deze podcast. Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt.

Nando vertelt meer over Sam Altman, de nieuwe ster aan het tech-firmament, of de 'nieuwe Mark Zuckerberg' zoals hij al wordt genoemd. Hoe moeten we hem lezen: als een 'good guy' of een 'bad guy'? Want hij spreekt wel zorgen uit over de technologie die hij zelf ontwikkelt, maar handelt hij daar ook naar?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1363 - Henk Kamp, Rutte-loyalist

Fri, 02 Jun 2023 13:17:00 +0200

VVD-coryfee Henk Kamp stelde deze week op de radio drastische maatregelen voor om de asielinstroom omlaag te krijgen. Desnoods moet Nederland uit internationale verdragen of zelfs helemaal uit de EU stappen, zei hij. De uitspraken komen aan de vooravond van een spannend VVD-congres waar partijleider Rutte onder druk staat over zijn asielbeleid. Dat beleid moet volgens een deel van de achterban strenger, zelfs als dat zou leiden tot een kabinetscrisis.

In deze podcast een profiel van Henk Kamp. Hij sprong in het verleden vaak in de bres voor Rutte op momenten dat die het moeilijk had, vertelt politiek verslaggever Wilma Borgman. Doet hij dat nu ook, of voert hij de druk op Rutte verder op?

Henk Kamp wordt dit VVD-congres officieel benoemd tot erelid van de partij. Wat is zijn rol in de partij en zou een terugkeer in de politiek voor hem nog een optie zijn?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1362 - Drones boven Kyiv

Thu, 01 Jun 2023 12:03:00 +0200

Heftige luchtaanvallen op Kyiv deze week. En ook een toename van het aantal drones en raketten dat door Rusland is afgevuurd. En na twee náchten van bombardementen lag Kyiv ook overdag onder vuur. Maar de luchtafweer haalt de meeste drones en kruisraketten neer voordat ze ontploffen. Wel komen er brokstukken neer op druk bereden wegen in de stad

Die drones spelen een belangrijke rol in de oorlog: zowel aan Russische als aan Oekraïense kant. En daarom in podcast De Dag een tweeluik over de drones boven de hoofdsteden. Gisteren de drones boven Moskou en vandaag: drones boven Kyiv.

Dat de aanvallen nu ook overdag gebeuren, is doodeng, vertelt journalist Michiel Driebergen, die de afgelopen dagen in Kyiv was. Het zorgt voor nieuwe angst in de stad.

Volgens oud-commandant landstrijdkrachten Mart de Kruif hebben deze aanvallen vooral een politiek strategisch doel. En heeft Rusland de middelen niet om dit vol te blijven houden.

#1361 - Drones boven Moskou

Wed, 31 May 2023 14:00:00 +0200

Uniek, een wake-upcall, de oorlog komt dichtbij. De drone-aanval in Moskou gisteren zorgt voor veel reacties, ook van president Poetin. Volgens hem probeert Oekraïne Russen bang te maken. Die drones spelen een belangrijke rol in de oorlog: zowel aan Russische als aan Oekraïense kant. En daarom in podcast de Dag een tweeluik over de drones boven de hoofdsteden. Met vandaag: Moskou.

Na bijna anderhalf jaar oorlog treft die oorlog door de drone-aanval de gewone Rus in die stad, volgens correspondent Geert Groot Koerkamp. Ook al heeft lang niet elke inwoner er iets van meegekregen: de onrust door dit soort incidenten groeit.

Volgens Rusland zit Oekraïne achter de aanval. Met welk doel zouden zij drones zo ver van de frontlinie sturen? Dat vertelt Frans Osinga, voormalig generaal bij de luchtmacht en hoogleraar oorlogsstudies. Want ook al is de schade gering, Poetin voelt de drone-aanval in zijn Moskou zeker.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1360 - Het probleem van de Eerste Kamer

Tue, 30 May 2023 13:40:00 +0200

Na de Provinciale Statenverkiezingen in maart kiezen de Provinciale Staten vandaag de Eerste Kamer. De BBB-fractie en de gecombineerde fractie van GroenLinks en PvdA zijn de grootste fracties en de coalitiepartijen verliezen flink, wat betekent dat het zogeheten 'wheelen en dealen' om aan meerderheden te komen alleen maar zal toenemen. De Eerste Kamer wordt nog politieker dan al het geval was.

Bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis Bert van den Braak maakt zich daar zorgen over, vertelt hij in podcast De Dag. De Eerste Kamer is volgens hem in feite politiek gewichtiger dan de Tweede Kamer, omdat wetten er gemakkelijker geblokkeerd kunnen worden. En door al het politieke geharrewar dreigt de kwaliteitscontrole te verslappen.

Maar, stelt hij, daar is ook iets aan te doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1359 - Het einde van het Koffietijd-perk

Fri, 26 May 2023 14:40:00 +0200

Het is het einde van een tijdperk, het Koffietijd-perk, want vanochtend was de allerlaatste aflevering van Koffietijd te zien op televisie. Wat in 1994 begon als een keuvelend 'huisvrouwen-programma' eindigde als monument met cultstatus en in de tussentijd is er uren en uren aan gezellige, soms 'mutserige' en bij vlagen iconische televisie gemaakt.

Maar, zegt mediahistoricus Huub Wijfjes in deze podcast, tijden veranderen: vrouwen zitten minder thuis en lineair kijken gebeurt nauwelijks meer. Dat is lastig voor een daytime-televisieprogramma dat juist op die twee pijlers was geënt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1358 - Wordt Spanje de woestijn van Europa?

Thu, 25 May 2023 13:56:00 +0200

Alsof je de douche aanzet: zo hard regende het in het Zuidoosten van Spanje. Vooral de regio's Murcia, Valencia en Andalusië werden getroffen. Het zorgde voor lege straten, dichte scholen, dorpen die onbereikbaar zijn door overstroomde wegen. En die zware buien komen na maanden zonder regen.

Het water kunnen ze dus goed gebruiken, maar de grond zal het niet opnemen. Die is te droog en wordt de komende jaren alleen maar droger, legt klimaatwetenschapper van het KNMI Karin van de Wiel uit in podcast de Dag. Spanje is de hotspot van klimaatverandering: de Sahara schuift op richting het land.

En dat gaat de Vlaming Benny Vanhaelewyn merken: hij runt een Bed & Breakfast in Murcia en vertelt hoe hij en de Spanjaarden leven met het nu al extreme weer.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1357 - De Russen die op Russen schieten

Wed, 24 May 2023 15:00:00 +0200

Het wit blauw rood van de Russische vlag vervangen voor wit blauw. Dat is wat een groep Russen wil die tegen Rusland strijdt. Ze brachten de oorlog thuis door de grens vanuit Oekraïne over te steken in de regio Belgorod en in vier Russische plaatsen binnen te vallen. Een symbolisch speldenprikje met grote gevolgen, vertelt NOS-redacteur Chiem Balduk in podcast de Dag. Want hoe veilig is de Russische grens nog? Daar zal het Kremlin op moeten reageren.

Met helikopters, pantservoertuigen en een groep soldaten trokken ze de grens over. Maar wie zijn die Russen die vechten tegen het eigen land? De Belgische journalist Arnaud De Decker weet wie en wat er achter het Vrijheid voor Rusland Legioen zit. Hij bezocht de groep eind vorig jaar en zag daar dat de banden met Oekraïne niet te ontkennen zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1356 - De ineenstorting van het imperium-Sanderink

Tue, 23 May 2023 14:18:00 +0200

Gerard Sanderink, ooit was hij de held van Twente die een indrukwekkend bedrijvenimperium opbouwde. Nu is hij vooral in opspraak, getrouwd met de ontmaskerde nep-deskundige Rian van Rijbroek en verwikkeld talloze rechtszaken en ruzies. Met desastreuze gevolgen voor de bedrijven waar hij eigenaar van is. Morgen dient misschien wel de belangrijkste rechtszaak van zijn leven en dreigt zijn zakenimperium definitief ineen te storten.

In deze podcast vertelt onderzoeksjournalist Angelique Kunst hoe zij Sanderink in de loop der jaren zag veranderen van een - in haar woorden - 'knuffeltukker' in een man die bizar gedrag vertoont. Ze schreef een boek over Sanderink, maakte de podcast In de ban van Rian en volgt de zaak al vanaf dag één.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1355 - Achter de schermen van de Hollywood-staking

Mon, 22 May 2023 13:41:00 +0200

'Pay your writers,' wordt er door een toespraak van de baas van Warner Bros. geroepen, een van de grootste film- en tv-producenten ter wereld. Studenten en stakende scriptschrijvers verstoorden de speech uit onvrede over de vastgelopen onderhandelingen over de salarissen en werkomstandigheden van schrijvers. En na schrijvers lijken ook acteurs zich aan te sluiten bij de massale Hollywood-staking, die alweer zijn vierde week ingaat. Zowat de hele filmindustrie kan daardoor stil komen te liggen. Nu al zijn er geen late night-shows meer, staan nieuwe Netflix, HBO en Disney-series op de helling en kunnen bioscoopfilms in de problemen komen.

In deze podcast legt journalist Anke Meijer uit wat er achter de schermen gebeurt. Zij schrijft en over tv-series voor VPRO en NRC, maakt er zelf ook de podcast 'Skip intro' over, en volgt de staking nauwgezet. Het is de schrijvers versus de streamers, zegt ze. En op de achtergrond speelt ook de opkomst van kunstmatige intelligentie mee. Wat is de menselijke hand in het schrijfproces nog waard?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1354 - De tijdloosheid van Indiana Jones

Fri, 19 May 2023 13:22:00 +0200

De Amerikaanse acteur Harrison Ford hield het niet droog toen hij gisteravond op het filmfestival in Cannes een ere-Gouden Palm kreeg voor zijn hele oeuvre. In zijn ruim vijftigjarige filmcarrière speelde hij verschillende iconische rollen, waaronder die van Indiana Jones. Op tachtigjarige leeftijd is Ford nu voor de laatste keer in die rol van archeoloog en avonturier gestapt, waarmee de filmserie die al sinds 1981 loopt voor hem eindigt. Het is, zo zeggen velen, het einde van een tijdperk.

In deze podcast vertelt filmjournalist en zelfverklaard Indiana Jones-fan Robbert Blokland hoe Harrison Ford met zijn tachtig jaar nog altijd een grote actieheld is. Hij bekeek de nieuwe film en voelde zich weer precies zoals hij zich voelde toen hij de allereerste Indiana Jones-film zag. Wat maakt deze films zo tijdloos?

Reageren? Mail dedag@radio.nl

#1353 - De revival van de bieb

Thu, 18 May 2023 13:54:00 +0200

Na jaren van bezuinigingen en sluitingen trekt staatssecretaris Uslu de portemonnee voor bibliotheken. Voor het eerst sinds 1987 komt er geld vanuit het Rijk: tientallen miljoenen per jaar extra. Aanstaande maandag kunnen bibliotheken plannen indienen om aanspraak te maken op het geld.

En dat geld gaat hoogstwaarschijnlijk niet in de boeken zelf zitten. Want ook al is de definitie van bieb boekenbewaarplaats. Het is in de jaren veel meer dan dat geworden, legt de enige bibliotheek hoogleraar van ons land Frank Huysmans uit in podcast de Dag. Nederland kan een voorbeeld nemen aan Finland volgens hem, waar de bieb middenin de samenleving staat. In Utrecht maken ze al plannen voor de pot geld. Bibliotheekdirecteur Deirdre Carasso ziet een grote plek voor haar bibliotheek in de toekomst.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1352 - Regels maken in de AI-race

Wed, 17 May 2023 14:45:00 +0200

De grootste angst van de topman van Open AI, het bedrijf achter ChatGPT, is dat kunstmatige intelligentie de wereld flink beschadigt. Dat zei hij gisteren tijdens een ondervraging door Amerikaanse politici. Sinds de chatbot is gelanceerd, is AI niet meer weg te denken. Alle techbedrijven doen mee aan de AI-race. En de vraag die dat in de politiek oproept is: hoe zorg je ervoor dat de gevaren beteugeld worden met regels? Want steeds vaker horen we opgestapte tech-mensen hun zorgen uiten over de techniek.

Volgens techjournalist van de NOS Nando Kasteleijn willen de bedrijven zelf ook graag meer regels. Maar wat spreek je af op papier is de grote vraag. Want hoe maak je regels in een AI-race waarin die regels net zo snel weer achterhaald kunnen zijn. In deze aflevering van podcast de Dag schetst Nando de worsteling bij bedrijven en overheden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1351 - De comeback van Erdogan

Tue, 16 May 2023 14:09:00 +0200

De Turkse president Erdogan heeft het bij de verkiezingen veel beter gedaan dan verwacht. Hij stond ver achter in de peilingen maar haalde zondag bijna een absolute meerderheid. Toch is er een tweede stemronde nodig en dat is bij Erdogan nooit eerder voorgekomen.

In deze podcast vertelt politiek analist Joost Lagendijk, die Erdogan al sinds zijn opkomst volgt, over de opmerkelijke comeback van de president in deze verkiezingsrace en de reden dat zoveel Turken hem trouw blijven. En hij schetst een profiel van oppositieleider en politieke laatbloeier Kiliçdaroglu, die met zijn zachtaardige voorkomen en hartjes-campagne in alles de tegenpool is van Erdogan. Kan hij het tij nog keren?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1350 - LIVE: waarom het lenteoffensief MOET slagen

Mon, 15 May 2023 08:30:00 +0200

Vanaf het NPO Podcast Event in TivoliVredenburg een speciale LIVE opname van podcast De Dag, inclusief live muziek van Tom Dicke, live gasten en live publiek. En voor één keer gepresenteerd door Elisabeth en Marco samen.

In deze podcast vertellen defensiespecialist Peter Wijninga en Rusland-kenner Helga Salemon over het lente-offensief van het Oekraïense leger, waar we al maanden over horen, maar dat nog altijd niet is begonnen. Of toch wel?

Wijninga zet uiteen waarom het Westen zoveel belang hecht aan dit offensief, dat volgens hem het verdere verloop van de oorlog zal bepalen. Salemon vertelt wat het offensief betekent voor de positie van Poetin, die eerder al een eigen, Russisch lenteoffensief zag mislukken en nu ook nog openlijk in de clinch ligt met het huurlingenleger Wagner.

Reageren? Mail dedag@radio.nl

#1349 - Bonus: podcast De Dag LIVE - Q&A

Sun, 14 May 2023 15:47:00 +0200

Op het NPO Podcast Event in Tivoli Vredenburg vertellen presentatoren Elisabeth Steinz en Maro Geijtenbeek over de ontstaansgeschiedenis en ontwikkeling van een van de best beluisterde podcasts van Nederland: podcast De Dag. Ook gaan ze in gesprek met correspondenten Sjoerd den Daas en Frank Renout over waarom zij het zo leuk vinden om te gast te zijn in De Dag en, tot slot, zijn er vragen van luisteraars.

Tijdens het event is ook een live aflevering van De Dag opgenomen, inclusief live muziek van Tom Dicke, gasten en voice overs. Die is morgen te beluisteren!

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1348 - Wie, wat, waarom, Weski

Fri, 12 May 2023 14:35:00 +0200

Vanwege de arrestatie en voorlopige schorsing van advocaat Inez Weski, heeft haar cliënt Ridouan Taghi besloten dat hij voorlopig zijn eigen verdediging gaat voeren in het omvangrijke liquidatieproces Marengo. Hij wil wel worden bijgestaan en is op zoek naar een advocaat. Maandag gaat het megaproces verder zonder Weski, die nog altijd vastzit. Ze zou berichten van Taghi naar de buitenwereld hebben doorgespeeld en wordt daarom verdacht van deelname aan een criminele organisatie die gericht is op de internationale drugshandel en witwassen.

In deze podcast probeert justitieredacteur Remco Andringa een profiel te schetsen van een van de bekendste advocaten van ons land over wie eigenlijk maar weinig bekend is, behalve dan dat ze een hele reeks aan grote, complexe en geruchtmakende zaken op haar naam heeft staan. Heeft ze met Taghi haar hand overspeeld, hoe heeft het allemaal zover kunnen komen en welke impact heeft haar arrestatie op het Marengo-proces?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1347 - The city that never ends

Thu, 11 May 2023 13:58:00 +0200

In 2100 is de wereldbevolking gegroeid van 8 miljard nu naar 10 miljard, volgens de VN. Een groot deel van de groei komt uit Afrika: in dat jaar woont 4 op de 10 mensen in een Afrikaans land. En wereldwijd woont in 2100 85% van de mensen in een stad. Het gaat leiden tot megasteden en megasteden die niet meer lijken op te houden: megalopolissen.

Het zijn allemaal duizelingwekkende statistieken die Eelco Bosch van Rosenthal van Nieuwsuur opsomt in de nieuwe serie De Wereld in 2100 op NPO Start. In podcast de Dag vertelt hij over hoe die megasteden van de toekomst eruit gaat zien. Hij bezocht Dar es Salaam in Tanzania. Die stad wordt één van de grootste ter wereld. Eelco zag hoe ze daar worstelen met de groei. En wat betekent die groei van Afrika voor de machtsverhoudingen in de hele wereld in 2100?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1346 - El Niño is back

Wed, 10 May 2023 14:07:00 +0200

Bereid je voor op een El Niño: de kans dat het weerfenomeen na een paar jaar afwezigheid dit jaar weer opduikt is groot. De aarde warmt dan tijdelijk extra op, met flinke regenval en hevige droogtes tot gevolg. En de piek ligt rond de kerst, vandaar de naam El Niño. Het betekent klein kindje, verwijzend naar het kerstkind.

Peter Siegmund is meteoroloog bij het KNMI en vertelt dat deze extra warmte bovenop de al warmer wordende wereld door klimaatverandering komt. Hij schetst de werking, de gevolgen en de wetenschappelijke basis achter El Niño in een tijd waarin wetenschap onder druk staat.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1345 - Kromme tenen troef bij Songfestival

Tue, 09 May 2023 13:22:00 +0200

Twee onervaren zangers op een draaiende schijf voor een volle zaal én miljoenen tv-kijkers een kwetsbaar lied laten zingen; dat lijkt vragen om problemen. Zeker na twee eerdere vals gezongen optredens en daardoor oplopende zenuwen. Maar Mia en Dion hebben hard gewerkt, de toonhoogte van hun lied is aangepast en zelf zeggen ze dat ze er vertrouwen in hebben dat ze vanavond de finale van het Eurovisie Songfestival kunnen halen.

Als het in het ergste geval toch mis gaat, dan past dat eigenlijk ook wel in een Eurovisie-traditie, zegt Eurovisie-fanaat en journalist Lammert de Bruin in podcast De Dag. Niet gehaalde tonen en kromme tenen horen er een beetje bij. Hij loopt optredens uit het verleden langs, uit binnen- en buitenland, die turbulent verliepen of tot tumult leidden. Om maar te zeggen: hoe erg is het nou helemaal als het fout gaat?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1344 - Charles en Camilla, de nabeschouwing

Mon, 08 May 2023 14:20:00 +0200

Na de pracht, de praal, de protesten ook, de iconische foto's, de grappige 'memes', de talloze analyses op radio, tv en in de kranten, de duizenden 'street parties' met bijna evenzovele 'coronation quiches' (uitgeroepen tot nationale feest-eten), na de kroningsconcerten én na vandaag nog voor het hele land een vrije dag, blijft over: een nieuw gekroonde koning en koningin van Groot-Brittannië. Koning Charles heeft er lang op moeten wachten, en dat er ooit een Koningin Camilla zou zijn, is lang voor onmogelijk gehouden.

In deze podcast blikt correspondent Fleur Launspach terug op een - hoe je het ook wendt of keert - historisch weekend. En ze vraagt zich ook af: hoe verbind je de historie - die volgens critici middeleeuws aandoet - met de toekomst? Wat kunnen we, met andere woorden, van het nieuwe koningspaar verwachten?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1343 - Erdogan: de naschok - aflevering 5

Fri, 05 May 2023 12:00:00 +0200

Deze hele meivakantieweek geen normale afleveringen van de Dag. Maandag zijn we er weer. Voor nu geven we nog één keer ruimte aan de speciale vijfdelige serie die correspondent Mitra Nazar in Turkije maakte. Dit jaar beloofde al een krankzinnig jaar te worden voor het land, de Turkse republiek bestaat 100 jaar en er zijn verkiezingen op 14 mei. Maar begin februari veranderde alles na de verwoestende aardbeving; één van de grootste in honderd jaar. Bijna 50.000 mensen komen om.

In de serie Erdogan: de naschok trekt Mitra het land vol rouw, angst en onzekerheid door en vraagt zich af: wat betekent dit voor Erdogan in de verkiezingen. Dit is aflevering 5: Erdogans eindspel?

#1342 - Erdogan: de naschok - aflevering 4

Thu, 04 May 2023 12:00:00 +0200

Deze hele meivakantieweek geen normale afleveringen van de Dag. We geven ruimte aan een speciale vijfdelige serie die correspondent Mitra Nazar in Turkije maakte. Dit jaar beloofde al een krankzinnig jaar te worden voor het land, de Turkse republiek bestaat 100 jaar en er zijn verkiezingen op 14 mei. Maar begin februari veranderde alles na de verwoestende aardbeving; één van de grootste in honderd jaar. Bijna 50.000 mensen komen om.

In de serie Erdogan: de naschok trekt Mitra het land vol rouw, angst en onzekerheid door en vraagt zich af: wat betekent dit voor Erdogan in de verkiezingen. Dit is aflevering 4: Atatürk, Erdogan's grootste rivaal?

#1341 - Erdogan: de naschok - aflevering 3

Wed, 03 May 2023 12:00:00 +0200

In de serie Erdogan: de naschok trekt Mitra het land vol rouw, angst en onzekerheid door en vraagt zich af: wat betekent dit voor Erdogan in de verkiezingen. Dit is aflevering 3: van hervormer tot autocraat.

#1340 - Erdogan: de naschok - aflevering 2

Tue, 02 May 2023 12:00:00 +0200

In de serie Erdogan: de naschok trekt Mitra het land vol rouw, angst en onzekerheid door en vraagt zich af: wat betekent dit voor Erdogan in de verkiezingen. Dit is aflevering 2: hoe Erdogan aan de macht kwam.

#1339 - Erdogan: de naschok - aflevering 1

Mon, 01 May 2023 12:00:00 +0200

In de serie Erdogan: de naschok trekt Mitra het land vol rouw, angst en onzekerheid door en vraagt zich af: wat betekent dit voor Erdogan in de verkiezingen. Dit is aflevering 1: waar is de staat?

#1338 - Leven met het SS-verleden van papa

Fri, 28 Apr 2023 14:00:00 +0200

Oorlog laat diepe sporen na, die generatie op generatie nog voelbaar zijn. In aanloop naar 4 en 5 mei komen komende week weer vele verhalen naar boven, met "leven met oorlog" als thema dit herdenkingsjaar. Hoe ga je om met het oorlogsverleden van je vader? Of opa? En hoe is dat als dat oorlogsverleden 'fout' is.

Peter Kistemaker en Jeroen Otten vertellen erover in podcast de Dag. Hun vader en opa waren allebei lid van de Waffen-SS. Ze streden aan Duitse kant. Onder andere hun verhalen zijn opgetekend in het boek "Vader zat bij de SS", van Rick Blom. In deze aflevering hoor je de oorlogshistorie uit hun families en hoe die verhalen doorwerkten in hun eigen levens, als zoon en kleinzoon.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1337 - Een kijkje achter de koninklijke kamerschermen

Thu, 27 Apr 2023 12:00:00 +0200

Koning Willem-Alexander zit 10 jaar op de troon, komende zondag. Koningsdag vandaag heeft dus een tinnen tintje: het is een jubileum. Meningen genoeg over hoe hij het deed de afgelopen jaren. En die meningen vormen we door wat we van de Koning zien. De Koninklijk Huis verslaggevers spelen daar een belangrijke rol in. Wat is er in die jaren, na het koningschap van zijn moeder Beatrix, veranderd in de relatie tussen het koningshuis en de pers?

De Koning probeerde de banden met de pers jaren geleden aan te halen, vertelt oud-Koninklijk-Huis-verslaggever Marieke de Vries in podcast de Dag. Zij is nu correspondent in Amerika. Het was een breuk met hoe haar ervaringen met Koningin Beatrix waren. Toch is de vraag of we nu meer zien en horen, zegt Koninklijk-Huis-verslaggever Jozephine Trehy. Door social media lijkt er meer openheid, maar tegelijkertijd is de controle over welk beeld van de Oranjes naar buiten komt groter dan ooit.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1336 - Biden: bejaard en de beste?

Wed, 26 Apr 2023 12:45:00 +0200

"Het is legitiem dat mensen vragen stellen over mijn leeftijd. Het enige wat ik kan zeggen is: let maar op!", aldus Joe Biden van 80. De president doet opnieuw een gooi naar het Witte Huis. Biden heeft zich officieel verkiesbaar gesteld voor de verkiezingen van 2024 in een flitsend campagnefilmpje. En daarmee kan de oudste president van Amerika z'n eigen record verbreken: dat van de oudste president van Amerika.

Het roept de vraag op: was er niemand anders? Amerikadeskundige Victor Vlam legt in podcast de Dag uit hoe de democraten eigenlijk alleen maar bij Biden uit kunnen komen. En in het andere kamp, de Republikeinen, lijkt het erop dat het Trump wordt. Grote kans dus dat de presidentsverkiezing van 2024 een herhaling wordt van 2020. Wat zegt dat over de Amerikaanse politiek?

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1335 - Op de vlucht uit Sudan

Tue, 25 Apr 2023 13:02:00 +0200

Honderden diplomaten en hun gezinnen en expats zijn de afgelopen dagen geëvacueerd uit Sudan. In deze podcast het persoonlijke vluchtverhaal van Cees Hack. Afgelopen zondag heeft hij hals over kop het land verlaten. Ondertussen willen ook Sudanezen weg uit de hoofdstad Khartoem. Zij vluchten naar de buurlanden. In Zuid-Sudan werkt Peter van der Auweraert voor de VN. Hij houdt zich bezig met de opvang daar.

#1334 - De Noordzee als energiecentrale

Mon, 24 Apr 2023 14:50:00 +0200

Er komt een nieuwe stroomkabel tussen Nederland, windparken op zee en het Verenigd Koninkrijk. Een nieuwe stap in de energiecentrale die de Noordzee heet. Vandaag praten Noordzeelanden op een top over verdergaande samenwerking om afscheid te nemen van fossiel en wind van de Noordzee te omarmen. Razendsnel verrijst de ene windmolen na de ander. De windturbines zijn de spil in de Nederlandse energietransitie: al over 7 jaar moet driekwart van de stroom van de Noordzee komen.

Volgens de voorzitter van de branchevereniging van Windenergiebedrijven NWEA, Jan Vos, loopt Nederland voorop. Hij vertelt in podcast de Dag hoe dat komt en reageert ook op de zorgen over de veiligheid van de infrastructuur op zee na de verhalen over Russische spionage. En wat verandert er voor ons als consument als de stroom uit het stopcontact niet meer uit een gascentrale komt, maar van zo'n windmolen op zee? Dat vertelt hoogleraar Energie-economie aan de Rijksuniversiteit Groningen Machiel Mulder.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1333 - Hoe Ruud Sondag puinruimt op Schiphol

Fri, 21 Apr 2023 13:56:00 +0200

De nieuwe Schiphol-baas Ruud Sondag heeft er alle vertrouwen in dat de luchthaven de verwachte drukte deze meivakantie aankan. Dat zal blijken, maar hoe dan ook zal het al snel beter gaan dan vorig jaar, toen in het eerste weekend van de meivakantie een ongekende chaos ontstond. Er volgde een veelbewogen jaar voor Schiphol, waarbij oud-topman Dick Benschop het veld moest ruimen en zijn opvolger werd aangetrokken om puin te ruimen.
Ruud Sondag is in alles anders dan Dick Benschop, vertelt NH-luchtvaartverslaggever Doron Sajet in deze podcast: in voorkomen, in leiderschapsstijl en vooral in visie. Krimp, het weren van private jets, geen nachtvluchten meer - de één noemt Sondags aanpak verfrissend, de ander het werk van een cowboy, want veel tijd voor overleg en ruggespraak neemt hij niet.

Wie is Ruud Sondag, wat wil hij met Schiphol, en wat merken de medewerkers op de luchthaven daar nu al van?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1332 - Zo sluw als een Fox (News)

Thu, 20 Apr 2023 13:45:00 +0200

Fox News en stemcomputerfabrikant Dominion schikten op het laatste moment in een lasterzaak die Dominion had aangespannen. En daar is een bedrag van honderden miljoenen dollars mee gemoeid. Dominion klaagde de best bekeken kabel nieuwszender van Amerika aan omdat ze maar verhalen bleven uitzenden over stemfraude na de presidentsverkiezingen van 2020, terwijl daar geen bewijs voor is.

Amerikakenner Raymond Mens schreef een boek over de mediaoorlog die het land verscheurt: Nieuws als Wapen. Hij gaat in podcast de Dag alle details van de zaak af. Daaruit ontstaat een beeld van een zender die zich schikt naar de wens van de kijker en de wens van Donald Trump. Wat blijft er dan over van onafhankelijke verslaggeving voor de Amerikanen die naar de tv kijken?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1331 - Allemaal een Chinese auto?

Wed, 19 Apr 2023 13:42:00 +0200

De EU en Nederland presenteren allerlei plannen waardoor we schoner moeten gaan autorijden. Aan de pomp ga je meer betalen, duurdere prijzen in de catalogus als je een benzine of dieselauto wil kopen en uiteindelijk moeten auto's op fossiele brandstoffen uit de showroom verdwijnen. Zo hopen ze dat er meer gas komt op de transitie naar elektrische auto's. En zeg je elektrisch, dan zeg je China. Allerlei nieuwe merken proberen het in Europa te gaan maken, zoals BYD, Nio of MG. In de stad Shanghai worden nu de nieuwste wagens getoond op de autoshow.

Er zijn nog verschillen met een Duitse of Franse bolide, maar de Chinese stekkerauto is in de afgelopen jaren voor sommige merken een geduchte concurrent geworden, vertelt AutoWeek-journalist Roy Kleijwegt in podcast de Dag. Europese autofabrikanten blijven achter bij het tempo van de Chinezen. En in deze tijd waarin de afhankelijkheid van China onderwerp van gesprek is, is het binnenrijden van de Chinese wagens in het Nederlandse wagenpark niet zonder risico volgens industrieel ecoloog aan de Universiteit Leiden René Kleijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1330 - De giftige erfenis van dictator al-Bashir in Sudan

Tue, 18 Apr 2023 14:00:00 +0200

Pantservoertuigen in de straten, tienduizenden manschappen, gevechtsvliegtuigen die bombardementen uitvoeren. Het is oorlog in Sudan en miljoenen burgers kunnen geen kant op. Sudan is een land zo groot en zo complex, zegt correspondent Koert Lindijer in deze podcast, dat besturen er altijd moeilijk is geweest. Hij kent Sudan goed en schetst de historische context van het huidige conflict, dat volgens hem een giftige erfenis is van oud-dictator Omar al-Bashir. Het Internationaal Strafhof in Den Haag wil Bashir berechten voor genocide in de regio Darfur en het zijn zijn strijdmakkers van weleer, die nu in gevecht zijn. En om het nog extra complex te maken: zij worden geholpen door de Russische Wagner-groep.

Die ingewikkelde belangenstrijd zal burgers een zorg wezen, vertelt Afrika-correspondent Elles van Gelder, want zij zitten totaal onvoorbereid thuis en vrezen voor hun leven. Elles laat telefoongesprekken horen met Sudanese burgers, die radeloos en murw geslagen zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1329 - Hoe rechts-extremisme mainstream wordt

Mon, 17 Apr 2023 14:32:00 +0200

Haatreacties uit rechts-extremistische hoek, we zagen ze dit weekend bij een demonstratie tegen een voorleesmiddag van dragqueens en vorige week waren er ook fysieke aanvallen op de LHBTI-gemeenschap. Ook haat richting andere groepen neemt toe. Vandaag blijkt uit onderzoek van NOS Stories dat het bereik van extreemrechtse groepen onder jongeren steeds groter wordt en ook de AIVD waarschuwt in een nieuw rapport voor extremisme dat zich in Nederland wijder verbreidt. Dat is niet voor het eerst. Al een paar jaar dringt het besef door dat dit een urgent probleem is.

Redacteur Joost Schellevis van NOS Stories deed onderzoek in tientallen rechts-extremistische online kanalen en vertelt in deze podcast hoe jongeren vaak via grappige plaatjes en 'memes' in die kanalen terechtkomen en wat ze daar dan te zien en horen krijgen. Jongeren die er gevoelig voor zijn belanden al snel in een fuik, zegt hij, en twee van hen doen - anoniem - hun verhaal.

Terrorisme-expert Jelle van Buuren doet aan de Universiteit Leiden onderzoek naar de aanpak van radicalisering. Hij maakt zich er zorgen over dat rechts-extreem gedachtengoed steeds meer 'mainstream' wordt en vertelt hoe je dit het beste tegen kunt gaan. Het begint, zegt hij, met praten. Niet in de media, maar thuis aan tafel of op school.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1328 - Wat we nu weten over het Pentagon-lek

Fri, 14 Apr 2023 13:05:00 +0200

Een doorbraak gisteravond, na een nachtmerrie-week voor de Amerikaanse inlichtingendiensten: een 21-jarige man die op een legerbasis werkte is opgepakt op verdenking van het publiceren van staatsgeheimen over de oorlog in Oekraïne. Afgelopen week kwamen er iedere dag onthullingen uit de gelekte Pentagon-papieren, variërend van Westerse troepen die in Oekraïne op de grond actief zouden zijn (onder wie naar verluid ook een Nederlander), tot berichten over munitie die opraakt en details over het Oekraïense voorjaarsoffensief.

In deze podcast zet oud-commandant der landstrijdkrachten Mart de Kruif op een rij wat we nu weten over het Pentagon-lek. Hij heeft de documenten tot in detail uitgeplozen en vindt veel van wat hij leest ongeloofwaardig. Is dit lek wel zo onbedoeld als het lijkt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Oproep: Op 14 mei maakt het team van De Dag op het NPO Podcast Event in TivoliVredenburg in Utrecht voor één keer een LIVE aflevering van podcast De Dag. Wil je daar bij zijn? Tickets zijn te koop via podcastevent.npo.nl.

#1327 - Geweld is nooit ver weg in Noord-Ierland

Thu, 13 Apr 2023 14:22:00 +0200

De Amerikaanse president Joe Biden bezoekt Noord-Ierland en Ierland om stil te staan bij het 25-jarig jubileum van het Goede Vrijdagakkoord. Daarmee kwam er vrede na een bloedige gewelddadige strijd, de Troubles. Rond het bezoek van Biden is gewaarschuwd voor nieuw geweld.

Geweld is nooit ver weg in Noord-Ierland, weet correspondent Arjen van der Horst. Hij zag het land de afgelopen 20 jaar veranderen, maar weet maar al te goed hoe klein de vonkjes hoeven te zijn voor geweld weer opkomt. De waarschuwingen voor de New IRA van de laatste tijd zijn daar een voorbeeld van. Hij vertelt in podcast de Dag hoe Noord-Ieren daar zelf naar kijken, 25 jaar na de handtekeningen onder dat akkoord.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1326 - Een antwoord op homohaat

Wed, 12 Apr 2023 14:17:00 +0200

Van homofobe spreekkoren tot klappen voor de deur van een homokroeg. Volgens belangenorganisatie COC is er een opleving van anti-homogeweld. Hatelijke woorden leiden steeds vaker tot daden. Het COC roept na de reeks incidenten van afgelopen weekend op om zaterdag de regenboogvlag te hijsen.

De tendens van nu doet Looi van Kessel denken aan de jaren '70. Hij is docent gender- en seksualiteitsstudies aan de Universiteit Leiden. In die jaren kwam de anti-homo-lobby sterk op in de VS en die werd uiteindelijk succesvol weggedrukt. In podcast de Dag vertelt van Kessel hoe activisme een antwoord zou kunnen zijn op de anti homo geluiden nu.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1325 - De vriendschap van 'Monsieur Europe' Macron

Tue, 11 Apr 2023 13:52:00 +0200

Net terug van een staatsbezoek in China, is de Franse president Macon doorgereisd naar Nederland voor het volgende staatsbezoek. Hij kan hier rekenen op een warm welkom, want de banden tussen Frankrijk en Nederland zijn de laatste jaren sterk verbeterd. Dat heeft deels met de persoonlijke band tussen Macron en premier Rutte te maken, maar er speelt meer, vertelt Frankrijk-correspondent Frank Renout in deze podcast.

Macron profileert zich als 'monsieur Europe' met een duidelijke visie over de toekomst van de EU en vindt daarin in Nederland een medestander, vooral als gevolg van de geopolitieke verschuivingen van de afgelopen jaren. Frankrijk en Nederland houden zich in feite noodgedwongen aan elkaar vast, zegt Frank. Rutte en Macron zijn daarnaast ook gelijkgestemden die in eigen land met vergelijkbare problemen, onvrede en protesten te maken hebben.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1324 - 'The bright side' van Goede Vrijdag

Fri, 07 Apr 2023 15:05:00 +0200

Het is misschien wel de vrolijkste meezinger aller tijden: het eindlied van Monty Python's Life of Brian - de film waarin de onbekende jood Brian, door een misverstand wordt aangezien voor de Messias en eindigt aan het kruis. Hij probeert er daar samen met de andere gekruisigden maar het positieve van in te zien en zingt 'always look at the bright side of life.' De film is een persiflage op het leven en de kruisiging van Jezus, het paasverhaal waar deze dagen bij stilgestaan wordt. En juist dit weekend keert The life of Brian voor even terug in de bioscoop, in het VK en ook in Nederland.

In deze podcast brengen cabaretier Ronald Snijders en filmkenner Dan Hassler-Forest een ode aan The Life of Brian en ook aan het overige werk van Monty Python, dat volgens hen door het sterk anti-autoritaire en absurde karakter relevant en het bekijken waard blijft. Of de humor met de ogen van nu nog houdbaar is? Deze twee liefhebbers vinden van wel, en leggen aan de hand van hun favoriete fragmenten uit waarom.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1323 - Een onbestuurbaar kabinet besturen

Thu, 06 Apr 2023 14:00:00 +0200

Het kabinet Rutte IV is er nog na het debat van gisteren, constateerde premier Rutte nuchter. Maar wat is er van over na het urenlange debat? Het CDA wil heronderhandelen over de stikstofplannen. En tegelijkertijd gaat het kabinet de stikstofplannen versnellen. En die twee dingen samen kon de oppositie in de Tweede Kamer niet rijmen. 59 Kamerleden steunden een motie van wantrouwen, 76 niet.

Volgens Janka Stoker koopt premier Rutte tijd. Stoker is hoogleraar Leiderschap aan de Rijksuniversiteit Groningen. We spraken haar ook in podcast de Dag na dat beruchte 1 april debat over functie elders voor Pieter Omtzigt. Wat is er sindsdien veranderd voor premier Rutte? En wat kan hij nog doen om het onbestuurbare weer bestuurbaar te maken? Of is Rutte IV dat station al voorbij?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1322 - Luisteren naar frontstaat Polen

Wed, 05 Apr 2023 14:30:00 +0200

De Oekraïense president Zelensky bezoekt z'n Poolse collega Duda. Voor het eerst maakt hij een diplomatieke reis over de grens samen met z'n vrouw. Het is een duidelijk signaal naar buurland Polen. Zelensky bedankt hen voor de steun.

Polen is één van de belangrijkste bondgenoten van Oekraïne in de oorlog. Beide landen kennen de dreiging vanuit het oosten en zien het westen nu meebewegen. Polen wordt na jaren van neerkijken en negeren nu gerespecteerd, stelt cultuurhistoricus aan de Erasmus Universiteit Iwona Gusc in podcast de Dag. Wat betekent dat voor de toekomst van Europa?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1321 - Het wankelende wachten van Rutte IV

Tue, 04 Apr 2023 14:50:00 +0200

Na het crisisoverleg van vorige week en het volgens velen onbegrijpelijke coalitieakkoord van vrijdagavond, wacht het kabinet Rutte-IV een loodzwaar debat. Een debat dat - zo is vanmiddag op het allerlaatste moment bekend gemaakt - uitgesteld is tot morgen, omdat premier Rutte iets verkeerds heeft gegeten. Maar de regeringspartijen zullen dan morgen een compromis moeten verdedigen dat onhoudbaar lijkt. Ze spraken af dat ze voorlopig doorgaan met regeren, maar dat het CDA waarschijnlijk tegen de zomer wil heronderhandelen over stikstofdoelen, waar D66 juist niet aan wil tornen. Een uitgestelde kabinetscrisis, wordt het al genoemd, of de val van het kabinet in slow motion.

In deze podcast een poging van NOS-verslaggevers Ewoud Kieviet en Thomas Spekschoor om zowel dit broze coalitie-akkoord als het Landbouwakkoord uit te leggen. Want het CDA heeft gezegd op dát akkoord te wachten, voordat de partij het regeerakkoord openbreekt. Maar, vertelt Thomas Spekschoor, veel boeren wachten nu juist op wat er in Den Haag gebeurt en zo lijkt er een situatie te ontstaan waarin iedereen op de ander wacht en de spanningen alleen maar verder oplopen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1320 - Hoe Trumps 'mugshot' campagne-goud kan worden

Mon, 03 Apr 2023 13:59:00 +0200

Arrestatie, politiefoto en vingerafdrukken; voormalig president Donald Trump moet er allemaal aan geloven als hij zich morgen meldt bij de rechtbank in New York. Een historisch moment, want het is voor het eerst dat een oud-president vervolgd wordt voor een misdrijf. En het is ook een ultiem pr-moment voor een man die weet dat er niet zoiets bestaat als slechte publiciteit. 'Any publicity' is tenslotte 'good publicity'.

In deze podcast schetst Amerika-deskundige Victor Vlam hoe Trumps vervolging, en ook de reeks andere gerechtelijke onderzoeken die naar hem lopen, de oud-president kunnen helpen. Even leek Trump binnen zijn eigen partij uit de gratie, vertelt Vlam, maar afgelopen weekend zag je de rijen zich toch weer rondom hem sluiten en in de peilingen is hij alweer de populairste Republikeinse presidentskandidaat voor 2024.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1319 - De stilte rondom burgerdoden in de oorlog tegen IS

Fri, 31 Mar 2023 14:19:00 +0200

Nederland gaat als eerste land van de internationale coalitie bekend maken waar en wanneer er bombardementen zijn uitgevoerd tijdens de oorlog tegen IS in Irak en Syrië. Zo kan er beter uitgezocht worden hoeveel onschuldige doden daarbij zijn gevallen. Dat gebeurt, nu voor de derde keer boven water is gekomen dat er bij Nederlandse luchtaanvallen burgerdoden zijn gevallen. En dit is opnieuw een onthulling die er zonder het werk van journalisten nooit was gekomen. Waarom zoekt het ministerie van Defensie dat zelf niet uit?

In deze podcast hoor je twee van de onderzoeksjournalisten die aan dit dossier werkten: Ben Meindertsma en Zainab Hammoud van NOS en Nieuwsuur. Zainab reisde naar Irak en ging van deur tot deur op zoek naar informatie. Ben verdiepte zich in de vraag hoe het eigenlijk kan dat we zo weinig weten over de gevolgen van de Westerse militaire inzet in Irak en Syrië. We kennen het succesverhaal, namelijk dat IS werd verslagen, maar wat was de keerzijde van deze luchtoorlog? En waarom horen we daar zo weinig over?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1318 - De Oscars van de games

Thu, 30 Mar 2023 13:30:00 +0200

Een glimmend podium, galakleding en beeldjes die worden uitgereikt. Vanavond worden de BAFTA Games Awards voor de 19e keer verdeeld. Het zijn de meest prestigieuze prijzen onder computerspellen en heeft alles weg van die andere BAFTA's over film. De prijzen worden niet voor niets de Oscars van de games genoemd.

René Glas, gamewetenschapper aan de Universiteit Utrecht, gaat in podcast de Dag door de lange lijst genomineerden om te zien waar de game-industrie nu staat. Van grote fantasiewerelden tot simpele kaartspellen. En van soloprojecten tot producties waar honderden mensen aan werken. De BAFTA's laten volgens René zien hoe divers de game-wereld is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl. En meer informatie over het NPO Luister Podcast hier

#1317 - Ahmed Marcouch: de sheriff van Arnhem

Wed, 29 Mar 2023 14:35:00 +0200

Vijf en een half jaar geleden moest ie nog wennen aan z'n nieuwe stad, maar inmiddels hoort Ahmed Marcouch bij Arnhem. Z'n eerste termijn als burgemeester zit er al bijna op en vanavond wordt hij, naar alle waarschijnlijkheid, opnieuw voor 6 jaar benoemd voor het hoogste ambt van de stad aan de Rijn. Wat heeft Marcouch betekend voor Arnhem? Dat vertelt journalist voor Omroep Gelderland Huibert Veth in podcast de Dag. De stad doet er iets meer toe volgens hem.

Ooit kwam Ahmed Marcouch als ongeschoold jongetje van 10 vanuit Marokko naar Nederland. Hij werkte zichzelf op van agent, tot kamerlid, tot nu alom geliefde burgemeester van Arnhem. Zijn doorzettingsvermogen kenmerkt Marcouch, volgens oud politica voor de PvdA in Amsterdam Fatima Elatik. Ze wordt gezien als politieke moeder van Marcouch.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1316 - Een lesje Europese stikstofregels

Tue, 28 Mar 2023 14:15:00 +0200

Hoe moet het kabinet verder na de verkiezingsoverwinning van BBB? Moet het coalitieakkoord worden opengebroken en de stikstofplannen op de schop? Vanavond overlegt de top van het kabinet daarover in het Torentje. De kiezer heeft een signaal gegeven en doorgaan alsof er niets is gebeurd kan niet, zo luidt het. En dus wordt er opnieuw gekeken óf en wát er mogelijk is op het gebied van het stikstofbeleid. Maar kan dat beleid wel anders, of lopen we dan tegen Europese regels aan?

In deze podcast een lesje Europese stikstofregels van Eurocommissaris Frans Timmermans, met wie Europa-correspondent Ardy Stemerding sprak. Timmermans wil daarover ook in gesprek gaan met Caroline van der Plas van de BBB, die zegt dat de regels uit Brussel niet altijd even duidelijk zijn en op sommige vlakken ruimte bieden. Hoe hard de Europese afspraken zijn en welke juridische ruimte er nog voor interpretatie is, vertelt Esther Wijnen. Zij is advocaat op het gebied van milieu- en natuurbeschermingsrecht.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1315 - Hoe besmeurde Ralph Hamers de bankensector moet redden

Mon, 27 Mar 2023 14:35:00 +0200

Na de val van de Zwitserse bank Credit Suisse en de gedwongen overname door UBS, zijn de zorgen in de Europese bankensector niet voorbij. Gespannen wordt er naar de effectenbeurzen gekeken en critici vrezen dat met de samenvoeging van Credit Suisse en UBS een monster wordt gecreëerd: namelijk 1 van de grootste systeembanken van Europa die straks niet alleen too 'big to fail' is, maar ook 'too big to save'.

De man op wiens schouders deze precaire operatie rust is de Nederlandse voormalig ING-topman Ralph Hamers. Hij vertrok naar Zwitserland na witwas-affaires en ophef over zijn salaris bij ING en hij wordt als eerste ex-topman van een Nederlandse bank mogelijk strafrechtelijk vervolgd. Een zaak die hem nu als UBS-baas in de problemen kan brengen. Is hij wel geschikt om het vertrouwen in het Zwitserse (en daarmee ook breder: het Europese) bankwezen te herstellen?

In deze podcast vertelt Jeroen van Wensen, financieel journalist bij Elsevier Weekblad, over de opmerkelijke wendingen in de carrière van Ralph Hamers. Hoe kwam een man die ooit door een satirisch programma werd uitgeroepen tot 'lul van de week' op deze cruciale positie terecht en hoe kwetsbaar maakt zijn verleden hem in zijn nieuwe rol?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1314 - De comeback van Ronald Koeman

Fri, 24 Mar 2023 14:05:00 +0100

Hij had zich, met vijf zieke en twee geblesseerde spelers, zijn rentree als bondscoach van het Nederlands elftal waarschijnlijk anders voorgesteld, maar Ronald Koeman is terug en kip-kerrie-drama's of niet: vanavond speelt zijn ploeg de eerste EK-kwalificatiewedstrijd.

Koeman stond van 2018 tot 2020 ook al eens aan het roer van Oranje, maar verliet toen het schip om trainer te worden bij FC Barcelona. Dat was een droom die hij niet wilde laten lopen. het eindigde in een nachtmerrie. Maar nu is hij dus weer terug bij het Nederlands elftal, samen met zijn broer Erwin als assistent trainer. Hebben de broertjes Koeman, die in 1988 samen het EK wonnen, het in zich om dat kunstje ook als trainers te herhalen?

In deze podcast hoor je daarover NOS-voetbalcommentator Arman Avsaroglu en Hans Nijland, oud-directeur van FC Groningen en goede bekende van de broers Koeman.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1313 - De middelvinger van Macron

Thu, 23 Mar 2023 14:06:00 +0100

Voor de negende keer in een paar maanden tijd gaan Fransen massaal de straat op tegen de pensioenplannen van de regering. In die plannen gaat de pensioenleeftijd 2 jaar omhoog. President Macron probeerde het volk gister weer achter zich te krijgen door te vragen om een inspanning voor de toekomst van het land. Maar een groot deel van het Franse volk ziet die toekomst anders voor zich.

Wat doet de Fransen zo'n pijn in de pensioenplannen? De in Nederland geboren Patricia Chagnon vertelt erover in podcast de Dag. Ze is nu Française en politicus voor de partij Rassemblement National. En Frankrijkkenner Niek Pas, van de Universiteit van Amsterdam, ziet het beetje steun dat Macron nog had afbrokkelen. De manier waarop de pensioenplannen zijn doorgevoerd zorgt voor een stapeling aan boosheid.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1312 - Nog geen D-day bij D66

Wed, 22 Mar 2023 14:04:00 +0100

De tegenstellingen binnen de coalitie tekenen zich dezer dagen duidelijk uit. Waar het CDA een crisisberaad inlaste na de verkiezingszege van BBB, blijft het bij D66 rustig. De zichtbare moeite die CDA'ers met de gemaakte stikstofafspraken hebben is niet te bespeuren bij D66'ers. Zij staan vierkant achter de plannen.

Politiek verslaggever Lars Geerts vertelt in podcast de Dag dat D66 de kat uit de boom kijkt. Ze benadrukken dat de coalitie afspraken heeft gemaakt. Maar kunnen ze dat volhouden? En hoeveel pijn staat de partij mogelijk nog te wachten?

Meer weten over de positie van het CDA? Luister de aflevering van gisteren hier terug.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1311 - C-day bij het CDA, alwéér

Tue, 21 Mar 2023 14:36:00 +0100

Naar buiten toe wil het CDA er geen misverstand over laten bestaan: Wopke Hoekstra blijft partijleider, ook na opnieuw dramatisch verlopen verkiezingen. Toch is het vandaag C-day: crisisdag bij het CDA. De zoveelste, want de neergang van de partij is al dertig jaar gaande en die gaat gepaard met een reeks aan crisismomenten, zegt politicoloog en hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen Gerrit Voerman in deze podcast.

Voerman schetst hoe (en waarom) de partij zich van crisis naar crisis sleept en zichzelf telkens weer die vraag moet stellen: hoe nu verder? Politiek verslaggever van de NOS Roel Bolsius verwacht niet dat het antwoord op die vraag na de crisisdag van vandaag zal komen. De partij lijkt in een existentiële crisis te verkeren en zelf ook niet goed te weten hoe zich uit de spagaat tussen Den Haag en provinciale achterban te manoeuvreren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1310 - Een 'ultiem' klimaatrapport in BBB-tijden

Mon, 20 Mar 2023 14:33:00 +0100

Het was een monsterklus: om alle nieuwe wetenschappelijke kennis over klimaatverandering en de stand van het klimaat samenvatten in een min of meer handzaam rapport. En ook alle landen van de VN zover krijgen om de inhoud woord voor woord goed te keuren. Dat is gelukt en daarmee is het zesde voorlopige eindrapport van het VN-klimaatbureau IPCC een feit.

In deze podcast vertelt NOS klimaat-redacteur Heleen Ekker over het belang van dit rapport, dat als feitelijke basis geldt voor toekomstige klimaatafspraken. Met dit rapport wordt eventueel gekissebis door beleidsmakers over klimaatfeiten in te toekomst tegengegaan, vertelt ze.

Het rapport komt op een moment dat in Den Haag, na de verkiezingsoverwinning van BBB, het klimaatbeleid juist onder hoogspanning staat. Politiek verslaggever Ewoud Kieviet zet uiteen hoe de BoerBurgerBeweging aankijkt tegen het huidige klimaatbeleid en ingrijpende klimaatmaatregelen om doelstellingen te halen.

Regaeren? Mail dedag@radio1.nl

#1309 - Het spook van de bankencrisis is terug

Fri, 17 Mar 2023 13:44:00 +0100

De financiële markten sluiten een buitengewoon onrustige week af, waarin meer dan eens het woord 'bankencrisis' viel. Nadat vorige week vrijdag de Amerikaanse Sillicon Valley Bank omviel, kwam deze week de Zwitserse systeembank Credit Suisse zwaar in de problemen en werden ook de koersen van andere banken mee naar beneden getrokken. Vandaag is het nieuws dat de Amerikaanse First Republic Bank met 30 miljard euro noodsteun overeind wordt gehouden. De vraag is: welke dominostenen volgen er?

In podcast De Dag zet econoom Charan van Krevel van de Radboud Universiteit op een rij wat er aan de hand is en wat de risico's zijn op een nieuwe bankencrisis. Er is veel geleerd van de crisis van 2008, zegt hij, maar met name in Amerika zie je ook dat er aan middelgrote banken in de loop van de tijd minder eisen zijn gesteld en dat een deel van die banken nu in de problemen komt. Maatregelen worden door de autoriteiten en centrale banken kordaat en ruimhartig genomen, maar is het genoeg?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1308 - Het kabinet zit klem

Thu, 16 Mar 2023 14:00:00 +0100

De BoerBurgerBeweging van Caroline van der Plas is de grote winnaar van de provinciale verkiezingen. De partij lijkt de grootste in bijna alle provincies en wordt daarmee ook één van de grootste fracties in de Eerste Kamer. De BBB wint fors en de coalitie levert in. Ongeloof en crisisberaad is het gevolg.

Wat betekent dit voor het kabinet en de stikstofplannen? Politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander vertelt in podcast de Dag dat het kabinet klem zit tussen links en rechts. En met zoveel stemmen is het ook aan BBB om mee te besturen. Wat verwachten de kiezers van de piepjonge partij? NRC-verslaggever Karel Smouter zegt dat de hoop is dat BBB zichzelf blijft.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1307 - De kwetsbaarheid van de BBC

Wed, 15 Mar 2023 14:22:00 +0100

De BBC ligt onder vuur. Voetbalpresentator Gary Lineker werd geschorst vanwege kritiek op het asielbeleid van de regering, maar mag komend weekend weer terug op tv. Daarmee is de rel rond hem nog niet voorbij. Waarom werd ie nou eigenlijk geschorst? Was er invloed vanuit de politiek? Of reageert de BBC krampachtig?

Het zijn vragen waar Lieven Buysse antwoord op zoekt. Hij is hoogleraar Engelse taalkunde aan de Universiteit Leuven en kenner van 'all things British'. Sinds de oprichting in 1822 is Auntie Beebs, zoals de BBC genoemd wordt, wel wat gewend. Maar Buysse vertelt in podcast de Dag dat de beïnvloeding en vooral de reactie van de Britse publieke omroep in al die jaren veranderd is. De schade van de rel rond Gary Lineker is dan ook nog niet voorbij.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1306 - Werken bij NOS Sport

Tue, 14 Mar 2023 13:32:00 +0100

Hoe is het om als vrouw op de redactie van Studio Sport te werken? Er is veel over gesproken de afgelopen dagen, binnen de NOS en in de media, naar aanleiding van bijna honderd meldingen van ongewenst en grensoverschrijdend gedrag op de sportredactie.

Marijke van der Groef werkt al jaren op die redactie en is bovendien voorzitter van de NOS-ondernemingsraad, die opkomt voor de belangen van medewerkers. In podcast De Dag vertelt ze hoe zij als vrouw de werksfeer bij NOS Sport ervaart en ervaren heeft, welke verhalen zij wel en niet herkent en of ze als OR-voorzitter zelf niet meer had kunnen doen om voor collega's op te komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1305 - To TikTok or not to TikTok

Mon, 13 Mar 2023 13:37:00 +0100

TikTok wordt verbannen van steeds meer telefoons van overheidsmedewerkers in verschillende landen. Na de VS, Canada en medewerkers van de Europese Commissie mogen ook ambtenaren in België niet meer TikTokken. Inlichtingendiensten zijn bang dat data van gebruikers door het Chinese bedrijf achter de app doorgespeeld worden aan de Chinese overheid. Ook in Nederland is een Kamermeerderheid voor een verbod op telefoons van ambtenaren. Staatssecretaris Van Huffelen wacht hierover een advies van de AIVD af.

De roep om TikTok te verbieden is er al sinds 2019, vertelt NOS techredacteur Nando Kasteleijn in podcast De Dag. Maar de vraag is wel hoe gegrond de zorgen zijn. Welke aanwijzingen zijn er dat TikTok een veiligheidsrisico oplevert? En wat doet TikTok bijvoorbeeld anders dan Facebook, dat zelfs na een groot dataschandaal niet verboden werd?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1304 - And the winner is...Azië.

Fri, 10 Mar 2023 14:27:00 +0100

De Oscars worden dit weekend uitgereikt en de film Everything Everywhere All At Once, van een Aziatische maker en met een grotendeels Aziatische cast, is genomineerd in maar liefst 11 categorieën, waaronder die van beste film. Daarnaast zijn dit jaar bij de Oscars een recordaantal Aziatische acteurs genomineerd voor een prijs. Hoe komt het dat Aziatische acteurs en films nu meer gezien lijken te worden?

Van Squid Game tot Parasite en van Crazy Rich Asians tot Turning Red. Aziatische film- en televisiemakers lijken eindelijk voet aan de grond te hebben gekregen in Hollywood. Het heeft te maken met meer aandacht voor diversiteit, maar het is vooral ook de culminatie van een lange en soms moeizame geschiedenis van de Aziatische filmindustrie, zegt filmproducent Jia Zhao in podcast De Dag. Die geschiedenis is volgens haar doorspekt van stereotype casting en een Westerse kijk op wat de Aziatische cultuur is. Dat verandert nu allemaal, met een grote diversiteit aan films tot gevolg - die ook nog eens terecht, vindt ze, veel aandacht en prijzen krijgen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1303 - De opties van Rutte na de gasenquête

Thu, 09 Mar 2023 14:20:00 +0100

Alle Raads- en statenleden in de Groninger politiek eisen dat Groningers recht wordt gedaan. Snel versterken, stoppen met juridisch getouwtrek en compensatie. Het is de zoveelste reactie uit het Noorden op de parlementaire enquête over de gaswinning die naar Den Haag, het kabinet en premier Rutte wijzen. Maar daar blijft het stil.

Politiek historicus aan de Radboud Universiteit Anne Bos kijkt in podcast de Dag naar reacties en gevolgen van parlementaire enquêtes uit de historie. Welke scenario's zijn er? Opstappen, lessen trekken? Wat kunnen we van het verleden leren? En heeft een parlementaire enquête, ongeacht de politieke consequentie, altijd effect?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1302 - De FvD-implosie

Wed, 08 Mar 2023 14:00:00 +0100

De winnaar van de vorige provinciale verkiezingen, Forum voor Democratie, moet volgens peilingen flink inleveren volgende week. Vier jaar geleden haalde de partij van Thierry Baudet 12 zetels in de Eerste Kamer, nu staan ze slechts op 2 zetels in de peilingen. Forum voor Democratie implodeert, is de verwachting.

Wat is er de afgelopen jaren gebeurd? Chris Aalberts vertelt erover in podcast de Dag. Hij volgt de partij al sinds de opkomst, schreef er het boek 'de Partij ben ik' over en maakte onlangs een essay over de implosie van de partij. De oorzaak voert ons terug naar een van de bekendste vertrekkers uit de partij: senator Henk Otten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1301 - De BBB-explosie

Tue, 07 Mar 2023 14:25:00 +0100

Caroline van der Plas van de BoerBurgerBeweging heeft grote verwachtingen van de Provinciale Staten verkiezingen volgende week. En zij niet alleen: politiek analisten en peilingen voorspellen ook een grote winst. Forum voor Democratie implodeert en BBB explodeert, is de verwachting. Het lijkt hét verhaal te worden van de komende verkiezingen.

In deze podcast vertelt NRC-journalist Karel Smouter, schrijver van het boek 'Blauw wit rood', hoe de partij steeds grotere groepen kiezers aan zich bindt. Hij volgt de opkomst van BBB al sinds het prille begin en spreekt van Fortuyn-achtige dynamieken en ziet vooral een emancipatiegolf van het platteland.

Politiek verslaggever van RTV Drenthe Serge Vinkenvleugel ziet ook een grote, gemêleerde groep BBB-kiezers die veel verder strekt dan de zogenaamde 'boze boeren' alleen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1300 - Audiodagboek van Turkije-correspondent Mitra Nazar

Mon, 06 Mar 2023 14:14:00 +0100

Turkije-correspondent Mitra Nazar doet al een maand lang bijna onafgebroken verslag van de aardbevingsramp van de vroege ochtend van 6 februari in Turkije en Syrië. Een paar dagen na de beving besloot ze op haar telefoon een klein audiodagboek bij te houden in een poging te kunnen laten bezinken wat ze allemaal had gezien en meegemaakt. In deze podcast laat ze fragmenten uit dat dagboek horen en vertelt ze over de beelden die haar voor altijd zullen bijblijven, over de vragen, angsten en zorgen waar iedereen in Turkije, en zij dus zelf ook, door deze natuurramp voor zijn komen te staan.

Dit weekend kwam Mitra terug in Istanbul bij haar man en dochter na opnieuw een intensieve reis door het rampgebied. De overgebleven mensen wonen in spooksteden, vertelt ze, en zijn ook precies 1 maand na dato nog altijd in een totale staat van shock.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1299 - Double Dutch in de Formule 1

Fri, 03 Mar 2023 12:02:00 +0100

Dit weekend start het nieuwe Formule 1-seizoen, waarin niet één maar twee Nederlanders mee rijden. Naast Max Verstappen is er een nieuwe Nederlandse ster aan de horizon verschenen: de 28-jarige Friese coureur Nyck de Vries. In tegenstelling tot Max was zijn weg naar dit Formule 1-debuut lang en vol omwegen, maar uiteindelijk is het dan toch gelukt - met een beetje hulp van het lot én zijn goede vriend Max.

Sportjournalist Ivo Pakvis vertelt in podcast De Dag hoe Max Verstappen deze jongensdroom voor Nyck de Vries mede mogelijk heeft gemaakt en hoe belangrijk het ook is om zo'n kruiwagen te hebben. Hij schreef daar samen met Stijn Keuris het boek 'Max en Nyck' over.

Double Dutch in de formule 1: wat betekent dat voor de Nederlandse autosport? En hoe kan de Max-én-Nyck-factor straks ook nieuw Nederlands talent weer verder helpen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1298 - De pijn van Bachmoet

Thu, 02 Mar 2023 14:23:00 +0100

Oekraïne zegt Bachmoet niet op te geven. Soldaten vertellen dat ze de stad in 't zuidoosten van Oekraïne tot op het laatste moment verdedigen. Maar wanneer is dat laatste moment? Na 9 maanden strijden op leven en dood lijkt Bachmoet elk moment in Russische handen te vallen. Ondanks alle gevechten en beschietingen wonen er nog steeds mensen die er niet aan denken om te vertrekken.

Journalist Michiel Driebergen kent Bachmoet goed en vertelt erover in deze aflevering van podcast de Dag. Hij zag de stad transformeren van oase van rust naar de frontlinie. Bachmoet ligt in puin en toch wordt er nog steeds om gestreden. Welke prijs betalen de mensen die er nog steeds wonen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1297 - Van redden naar weren: bootvluchtelingen en Italië

Wed, 01 Mar 2023 13:45:00 +0100

Het migrantendrama van dit weekend in het Zuid-Italiaanse Crotone is de grootste scheepsramp sinds tijden in Italië. Tientallen omgekomen migranten spoelden aan nadat hun houten boot het begaf op de Middellandse zee. Voor achtduizend euro zouden ze de oversteek maken, maar wat rest zijn houten planken die drijven op golven en lichamen die in kisten in de lokale sporthal zijn opgebaard. Tientallen mensen worden nog vermist en drie smokkelaars zijn opgepakt.

Het ongeluk geeft de al lopende discussie over bootvluchtelingen opnieuw een impuls in Italië. De extreemrechtse premier Meloni won de verkiezingen met haar belofte om 't stijgend aantal migranten te remmen, maar lukt dat haar? Correspondent Heleen d'Haens vertelt over Meloni's aanpak in podcast de Dag.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1296 - Wat 'vredesduif' China echt met Rusland wil

Tue, 28 Feb 2023 13:14:00 +0100

Met een bezoek van een Chinese topdiplomaat aan Moskou, een Chinese 'position paper' over de oorlog in Oekraïne, berichten over mogelijke wapenleveranties aan Rusland en vandaag een bezoek van de Belarussische president Loekasjenko aan China, lijkt Beijing na 1 jaar oorlog zich alsnog te positioneren. Aan de kant van Rusland, zeggen de Amerikanen. Maar is dat ook zo?

In deze podcast vertelt China-correspondent Garrie van Pinxteren wat een toenemende bemoeienis in het Oekraïne-conflict China kan opleveren en op welke manier Rusland van China afhankelijk is. Hoeveel macht heeft Xi Jinping in dit conflict en wat wil hij daarmee?

"China wil dat Rusland de oorlog wint, of in ieder geval dat Poetin niet verliest."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1295 - Groningers vs. de Staat

Mon, 27 Feb 2023 13:45:00 +0100

Er zat geen woord Spaans tussen, afgelopen vrijdag bij de presentatie van het rapport van de parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen. Het systeem heeft gefaald en Groningers zijn de dupe. De Staat moet veranderen, was de boodschap ook. Maar diezelfde Staat voert op dit moment nog volop rechtszaken tegen Groningers met bevingsschade.

In deze podcast het verhaal van de familie Dijkema die al jaren verwikkeld zit in een juridisch gevecht. Bestuurders wíllen de procedures wel verbeteren, maar ze hebben tegelijkertijd bestuursorganen opgericht die niet anders kúnnen - zegt Wim Blanken, die de familie Dijkema bijstaat. Hij schetst een beeld van burgers die ondanks alle goeie bedoelingen vermorzeld worden in het systeem.

Heleen Ekker, die voor de NOS het gasdossier al ruim 10 jaar volgt, vertelt hoe dat steeds het probleem is: de wil is er wel, maar in de praktijk blijft de juridische afwikkeling een gigantisch probleem dat voorlopig ook nog niet is opgelost.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1294 - De gezichten van de oorlog: duiders en deskundigen

Fri, 24 Feb 2023 14:00:00 +0100

Het is 24 februari 2023, precies een jaar nadat Rusland vanuit drie windrichtingen Oekraïne binnenviel met het doel de Oekraïense regering omver te werpen. Een scenario dat de wereld totaal verraste en waar de meeste duiders en deskundigen geen rekening mee hadden gehouden.

Deze week maakte podcast De Dag een serie over de gezichten van de oorlog en vandaag is het de beurt aan die duiders en deskundigen, van wie sommigen door de oorlog ook bekende gezichten werden op onze televisieschermen.

Onder hen Oost-Europa deskundige Bob Deen van Instituut Clingendael, gespecialiseerd in Oekraïne, en Rusland-deskundige Laura Starink van Raam op Rusland. Hoe kijken zij terug op één jaar oorlogsduiding? Wat vinden ze van de verschillende stromingen aan duiders die steeds duidelijker een positie innemen met toenemende irritaties onderling tot gevolg? En welke lessen zijn er na 1 jaar oorlog te trekken; wat zegt dit eerste oorlogsjaar over de tijd die nu voor ons ligt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1293 - De gezichten van de oorlog: de soldaten

Thu, 23 Feb 2023 15:21:00 +0100

Een jaar geleden vielen Russische soldaten Oekraïne binnen. President Zelensky mobiliseert alle mannen tussen de 18 en 60 jaar. En maanden later doet president Poetin hetzelfde met een deel van zijn bevolking. Wie vecht nu al bijna een jaar tegen wie?

NOS-buitenlandredacteur Chiem Balduk houdt contact met Oekraïense soldaten en journalist bij The Guardian Pjotr Sauer met Russische soldaten. Zij vertellen in podcast de Dag hoe het aan beide kanten van het front is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1292 - De gezichten van de oorlog: Poetin en Zelensky

Wed, 22 Feb 2023 15:08:00 +0100

In aanloop naar 24 februari, de dag dat Rusland precies een jaar geleden Oekraïne binnenviel, maakt podcast De Dag een speciale serie over de gezichten van die oorlog. Vandaag: de Russische president Poetin en de Oekraïense president Zelensky. De gezichten die bepalen hoe de oorlog verloopt.

Hoe heeft de oorlog hen veranderd? Ruslandkenner Helga Salemon ziet dat Poetin strijd voor z'n overleving als een verbeten KGB-agent. NRC-journalist Steven Derix schreef een boek over Zelensky en ziet ondanks de oorlog nog steeds dezelfde hardwerkende president. Maar een tikje ernstiger.

In de serie hoor je deze week in podcast De Dag ook over de gezichten aan het front, de gezichten van Oekraïners die achterblijven, en de gezichten van de duiders.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1291 - De gezichten van de oorlog: de Oekraïners

Tue, 21 Feb 2023 12:15:00 +0100

In aanloop naar 24 februari, de dag dat Rusland precies een jaar geleden Oekraïne binnenviel, maakt podcast De Dag een speciale serie over de gezichten van die oorlog. In deze aflevering vertellen verslaggevers Gert-Jan Dennekamp en Kysia Hekster over de ontmoetingen met slachtoffers, vluchtelingen en achterblijvers die hen het meest zijn bijgebleven. En ze reflecteren ook op hoe zij het zelf - als gezichten van de NOS en Nieuwsuur in Oekraine - ervaren om zoveel pijnlijke verhalen te horen en op te tekenen. Went het?

"De stress en de spanning van de oorlog went," zegt Gert-Jan, "maar de individuele verhalen nooit. Het zijn eerlijke, doorleefde verhalen die telkens weer aankomen." Kysia onderschijft dat. "De emotie, de verschrikking en ook de veerkracht van de mensen die je spreekt, blijft even indrukwekkend als een jaar geleden."

Komende dagen hoor je in podcast De Dag ook over de gezichten aan het front, de gezichten die bepalen hoe de oorlog verloopt, en de gezichten van de duiders.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1290 - Special: één jaar oorlog in audio

Mon, 20 Feb 2023 12:00:00 +0100

Op 24 februari 2022 gebeurde het onvoorstelbare. Oorlog op ons continent. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog viel in Europa een land een ander land binnen. Deze week staat podcast De Dag in het teken van één jaar Russische invasie in Oekraïne. Een oorlog die al in 2014 begon, maar die escaleerde tot een grootschalig conflict, waar we nu allemaal bij betrokken zijn. Vandaag: één jaar grootschalige oorlog in audio, een jaaroverzicht in geluid, samengesteld door NOS-buitenlandredacteur Chiem Balduk.

Komende dagen praten we verder mét en óver de gezichten van deze oorlog: de slachtoffers, vluchtelingen, achterblijvers, verslaggevers en analisten. We volgen het spoor van Oekraïense en Russische militairen. En analyseren hoe ook de levens van de bekendste gezichten van deze oorlog, de presidenten Poetin en Zelensky, door de oorlog in één jaar tijd zijn veranderd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1289 - Meesters voor de massa's

Fri, 17 Feb 2023 14:11:00 +0100

Duizenden bezoekers zagen de afgelopen week de 28 schilderijen van Vermeer, die voor het eerst bij elkaar zijn in het Rijksmuseum. Alle kaartjes voor de komende maanden waren razendsnel uitverkocht.

Vermeer is immens populair. En zijn ook andere Nederlandse schilders, uit zijn tijd en van veel later. Van Rembrandt tot Van Gogh: tentoonstellingen trekken heel veel publiek. Vanwaar die populariteit? Is het PR of verkopen de schilderijen zichzelf? En welke rol speelt geld bij de keuzes die musea maken?

In de podcast vertelt kunsthistoricus Joke de Wolf over de verering van deze nationale helden. Want dat zijn deze schilders geworden, net als popmuzikanten. Ze vertelt hoe dat zo gegroeid is. En hoe dit soort tentoonstellingen - en alles wat daar omheen georganiseerd wordt – ook nieuw publiek enthousiast kan maken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1288 - Fout in de oorlog? Dit archief kent de feiten

Thu, 16 Feb 2023 14:04:00 +0100

Het gevoeligste oorlogsarchief van ons land wordt gedigitaliseerd. Het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging moet over een paar jaar digitaal doorzoekbaar zijn. Het is een monsterklus die een paar jaar gaat duren. In het archief vind je informatie over 300.000 mensen die fout waren in de oorlog. Een klein deel werd daadwerkelijk veroordeeld.

Het is een archief dat voor nabestaanden van collaborateurs pijnlijk is om in te duiken. Greg Nottrot kwam er bij toeval achter dat zijn oma ook in het archief te vinden is. Hij vertelt in podcast de Dag wat dat met hem deed. En onderzoeker bij het NIOD en bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, Ismee Tames legt uit waarom het belangrijk is dat informatie die mensen jarenlang liever geheim hielden, toch openbaar wordt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1287 - De hulp aan Syrië

Wed, 15 Feb 2023 14:45:00 +0100

Heel Nederland komt in actie voor de aardbevingsslachtoffers nu vandaag met Giro 555 geld wordt opgehaald. Daarmee kunnen mensen in Turkije en Syrië worden geholpen aan eten, medicijnen, onderdak en kleding.

En waar die hulp in Turkije al op gang komt, gaat dat in Syrië veel moeilijker. Het land wordt al twaalf jaar verscheurd door een burgeroorlog. Maar er is al wel hulp aanwezig. Marjanne van Vliet werkt bij hulporganisatie ZOA en ze vertelt hoe ze Syriërs op dit moment kan helpen in Aleppo.

De Nederlands-Syrische Khaled Al Shareef ziet hoe slecht het gaat in z'n oude thuisland. Hij vindt dat er teveel naar Turkije is gekeken sinds de aardbeving en dat de wereld Syrië is vergeten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1286 - Geen vogel, vliegtuig, of alien maar een Chinese ballon

Tue, 14 Feb 2023 13:47:00 +0100

Het Witte Huis heeft een verklaring naar buiten gebracht dat er geen indicatie is dat er aliens betrokken waren bij de vier vliegende objecten die de VS inmiddels uit de lucht heeft geschoten. Het land is al een paar weken in de ban van vliegende objecten, waarvan vermoed wordt dat het Chinese spionagebalonnen zijn. Waar kijken we naar, is de vraag. Een hype misschien, politieke stemmingmakerij, of het begin van een koude oorlog tussen de VS en China?

Volgens spionage-expert Ben de Jong van de Universiteit van Leiden zijn er inderdaad overeenkomsten met de koude oorlog tussen de VS en Sovjet Unie, maar moeten we de gelijkenissen ook niet overdrijven. Wel staan de ballonnen in een lange traditie van spionage uit de lucht door allerlei landen, inclusief de VS zelf. De gebeurtenissen van nu geven volgens De Jong vooral een interessant kijkje achter de schermen die meestal gesloten blijven.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1285 - Overleeft Erdogan de aardbevingsramp?

Mon, 13 Feb 2023 13:57:00 +0100

De Turkse president Erdogan was op weg naar opnieuw een klinkende verkiezingsoverwinning bij de presidentsverkiezingen in mei. Maar door de aardbeving wordt ook het politieke veld in Turkije opgeschud. De kritiek op Erdogan groeit met de dag, ook onder zijn eigen aanhangers. Tegelijk spelen er in het aardbevingsgebied - dat een achtergesteld oppositie-gebied is waar veel Koerden wonen, én waar aan de Syrische kant van de grens ook nog oorlog woedt - allerlei geopolitieke belangen. Zaken waar de Russische president Poetin zich ook nog eens actief mee bemoeit.

In deze podcast schetst Turkije-deskundige Nienke van Heukelingen van Instituut Clingendael de politieke context van de aardbevingsramp. President Erdogan wordt misschien wel meer dan ooit op de proef gesteld. Zodanig dat de vraag rijst: overleeft Erdogan deze ramp zelf wel?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1284 - Naar het rampgebied in Turkije

Fri, 10 Feb 2023 12:53:00 +0100

NOS-buitenlandredacteur Gulsah Ercetin werd maandagochtend vroeg door de redactie gebeld met de vraag of ze snel naar Hilversum kon komen, want er was een aardbeving geweest in Turkije. Ze is zelf van Turkse afkomst en spreekt de taal. En, zo realiseerde ze zich toen ze het nieuws bekeek, in de regio die het zwaarst is getroffen woont haar eigen familie.

Gulsah is inmiddels in Turkije en doet daar verslag van de ramp. Voor podcast De Dag heeft ze een audiodagboekje bijgehouden van haar reis naar het rampgebied. Een reis, zo zegt ze, die persoonlijk en fysiek zwaar is. Deels door de hindernissen en haar eigen zorgen, maar vooral door wat ze ziet en de verhalen die ze hoort.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1283 - Helpen hekken om Europa?

Thu, 09 Feb 2023 13:00:00 +0100

In Brussel praten regeringsleiders over migratie. Premier Rutte heeft zelf sterk aangedrongen om het onderwerp op deze Europese top te bespreken. De vraag is of de lidstaten het eens kunnen worden dezer dagen. Verschillende landen willen meer hekken op de buitengrenzen van de EU.

Maar wat doet zo'n hek eigenlijk? Maartje van der Woude vertelt erover in podcast de Dag. Ze is hoogleraar rechtssociologie aan de Universiteit Leiden en gespecialiseerd in grenstoezicht en migratie. Volgens haar is zo'n grenshek vooral symboolpolitiek en moeten politici meer kijken naar de binnengrenzen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1282 - De kwestie Pim Lammers ontleed

Wed, 08 Feb 2023 14:07:00 +0100

Pim Lammers trekt zich terug als schrijver voor de Kinderboekenweek. Hij zou een gedicht maken, maar ziet daar na doodsbedreigingen vanaf. Op sociale media werd een fragment uit een ander verhaal van hem voor volwassenen volop gedeeld waarna Lammers van pedofilie werd beschuldigd. Het leidde tot Kamervragen en grote verontwaardiging.

Journalist en data-analist Robert van der Noordaa doet onderzoek naar online haatcampagnes en podcast de Dag vroeg hem om te kijken naar wat er op Twitter is gebeurd rond Pim Lammers. Twee politieke partijen hebben de hoofdrol en dat vreet volgens van der Noordaa aan de democratie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1281 - De dag dat de gevreesde ramp kwam

Tue, 07 Feb 2023 16:51:00 +0100

Een gebied twee keer zo groot als Nederland, in puin. Er wordt rekening gehouden met mogelijk twintigduizend doden of meer. De omvang van de aardbevingsramp in het zuiden van Turkije en het noorden van Syrië is bijna niet te bevatten. Na een angstige en ijskoude nacht vol naschokken gaat op de dag na de rampdag het zoeken naar overlevenden onder het puin door. Soms met succes, vaak ook niet.

Bram Vermeulen, tot 2013 correspondent in Turkije, kent de getroffen gebieden goed. Hij reisde er voor zijn serie De grenzen van Turkije doorheen en heeft daar nog veel contacten. Hij spreekt in podcast De Dag over de impact van 'the big one', een allesverwoestende beving waar altijd al voor werd gevreesd, en die nu in Turkije en Syrië is gekomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1280 - Waarom Rutte zwijgt over een 'rechtse wolk'

Mon, 06 Feb 2023 14:16:00 +0100

Voor het eerst hielden PvdA en GroenLinks dit weekend op dezelfde plek en dezelfde tijd partijcongressen, waar leden ook truien droegen met de tekst 'linkse wolk' erop. De term is door hen inmiddels omarmd als geuzenaam, want niet alleen de VVD profiteert van Ruttes aanval op het linkse blok, maar óók die linkse partijen zelf. Op het partijcongres van het CDA benadrukte partijleider Wopke Hoekstra juist dat hij weg wil blijven van 'kunstmatige spelletjes over linkse of rechtse wolken.'

In plaats van mee te gaan in Ruttes campagnefocus op links, is het interessant om in de gaten te houden wat er in het rechtse blok gebeurt, zegt politicoloog Tom van der Meer in podcast De Dag. Daar zit de ruimte en beweging, zeker nu de grote verkiezingswinst van Forum voor Democratie bij de Provinciale Statenverkiezingen van vier jaar geleden lijkt te verdampen. Maar Rutte zwijgt over een 'rechtse wolk'. Waarom?

Met nog vijf weken tot de verkiezingen te gaan, de politieke campagnes die op stoom komen en landelijke partijen die hun posities aan het innemen zijn, rijst de vraag: welke politieke strijd wordt er de komende tijd nou eigenlijk écht gevoerd?

Reageren? Mail de dag@radio1.nl

#1279 - Einde van het tijdperk Dr. Phil

Fri, 03 Feb 2023 14:28:00 +0100

Sinds zijn debuut eind jaren '90 ziet hij er al hetzelfde uit: lang, kaal, snor, witte tanden en altijd gekleed in pak. Dr. Phil, misschien wel de bekendste tv-psycholoog ter wereld, kondigde deze week aan dat hij na ruim twintig jaar stopt met zijn show. Ook hier in Nederland werd zijn programma jarenlang uitgezonden en in Amerika trekt hij nog altijd dagelijks 2 miljoen kijkers. Dit voorjaar houdt hij ermee op. Wereldberoemd, stinkend rijk, ster op de Walk of Fame, een stempel gedrukt op de tv-geschiedenis, maar óók zwaar bekritiseerd.

In podcast De Dag vertelt psycholoog Najla Edriouch dat Dr. Phil ooit de reden was dat ze psycholoog wilde worden, maar dat ze nu toch wel anders naar hem kijkt. Ze bespreekt wat hij als psycholoog goed deed, en wat niet. En mediawetenschapper Linda Duits plaatst hem in een bredere mediatrend van psychologie en zelf-hulp als entertainment. Veel invloeden van Dr. Phil zijn volgens haar ook nu nog in Nederland terug te zien op tv.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1278 - CRISPR-cas geknipt en ontrafeld

Thu, 02 Feb 2023 14:06:00 +0100

CRISPR-Cas is een methode waarmee DNA veranderd kan worden, met ongekende precisie. De mogelijkheden lijken enorm: van het bestrijden in de toekomst van allerlei ziektes tot het creëren van varkens zo klein als een chihuahua.

De landbouw wil ook graag gebruik maken van de CRISPR-Cas-techniek. Bijvoorbeeld voor het veredelen van planten en zaden. In juni komt de Europese Commissie met een voorstel of ze de regels voor deze techniek zullen versoepelen.

#1277 - Waarom de Watersnoodramp steeds groter wordt herdacht

Wed, 01 Feb 2023 14:43:00 +0100

De herdenkingen worden live op televisie uitgezonden, en speciale programma’s over de Watersnoodramp trekken miljoenen kijkers. 70 jaar na dato is er grote belangstelling voor de ramp.

In het voormalige rampgebied zelf neemt de behoefte om te herdenken nog zeker niet af. Overal zijn er vandaag bijeenkomsten.

Dat was de eerste decennia na de ramp wel anders. In de podcast vertelt journalist, voormalig radiomaker en Watersnoodramp-specialist Kees Slager hoe pas 40 jaar ná de ramp er meer en anders over gepraat werd; met kritische vragen. Kinderen van de ramp vertellen hoe de ramp nu nog doorleeft.

Waarom wordt dat herdenken steeds belangrijker? En wat herdenken we precies? Een onafwendbare natuurramp? Of de gevolgen van het falen van de overheid, toen?

Reageren? mail dedag@radio1.nl

#1276 - Hoe Twitter aantoonbaar guurder werd

Tue, 31 Jan 2023 14:20:00 +0100

Wat direct na Elon Musks overname van Twitter al werd gevreesd, en door sommige gebruikers ook al was opgemerkt, blijkt te kloppen: Twitter is sinds Musk aan het roer staat een aantoonbaar guurdere plek geworden. Haatberichten en desinformatie over vooral Oekraïne, vaccins en het klimaat zijn er fors toegenomen.

Nieuwsuur-journalist Rudy Bouma dook in de onderzoeken naar Twitter sinds het platform werd overgenomen door Musk. Hij sprak verschillende onderzoekers in binnen- en buitenland, die samen een ontluisterend beeld schetsen over de staat van het platform en de rol die Musk daarin speelt.

In podcast De Dag vertelt hij hoe nepnieuws en haat in toenemende mate en in rap tempo rondgepompt worden op Twitter en wat voor gevolgen dat heeft voor minderheden én voor het platform zelf. Want duidelijk is dat het bedrijf in zwaar weer zit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1275 - Nog meer chaos in stikstofdossier

Mon, 30 Jan 2023 13:11:00 +0100

Terwijl het rijk - op zoek naar stikstofruimte - grootste plannen heeft om boerenbedrijven uit te kopen, blijkt dat de overheid van duizenden veehouderijen niet weet of ze een stikstofvergunning hebben en hoeveel ze mogen uitstoten. Mogelijk mogen ze legaal veel meer uitstoten dan nu wordt aangenomen. Of stoten ze juist veel meer uit dan waar ze toestemming voor hebben. Of allebei. Dat blijkt uit onderzoek van NOS-redacteur Thomas Spekschoor, die in podcast De Dag door de vele bomen het bos probeert te laten zien.

Het nieuws heeft mogelijk grote consequenties. Want wat betekent dit voor boeren? En voor de milieudoelstellingen om de uitstoot te reduceren? En hoe kan het dat het overzicht in zo'n belangrijk en gevoelig dossier totaal afwezig is?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1274 - Hoe Extinction Rebellion zich in de kijker speelt

Fri, 27 Jan 2023 14:22:00 +0100

De snel groeiende klimaatbeweging Extinction Rebellion is al een aantal jaar veel in het nieuws. Ook deze dagen weer vanwege een aangekondigd blokkade van de A12 in Den Haag dit weekend. Er is verontwaardiging over arrestaties nog vóór het protest heeft plaatsgevonden, maar die arrestaties leiden ook tot meer aandacht én steun. Arrestaties rondom acties zijn voor Extinction Rebellion onderdeel van de mediastrategie.

Hoogleraar Sociale verandering en conflict aan de Vrije Universiteit Amsterdam Jacquelien van Stekelenburg, ook wel de 'protestprofessor' genoemd, kijkt met grote interesse naar de opmars van Extinction Rebellion, zegt ze in podcast De Dag, en naar de manier waarop de beweging zich steeds weer in de kijker weet te spelen. De zelfverklaarde 'rebellen' winnen gestaag aan invloed en worden breder geaccepteerd, te midden van een ook veel bredere opleving van het klimaatactivisme wereldwijd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1273 - De ambities van de Wagner Groep

Thu, 26 Jan 2023 14:15:00 +0100

De Wagner Groep komt steeds vaker voorbij. Mede dankzij het huurlingenleger van Poetin wist Rusland na een lange bloedige strijd wat terrein in te nemen. En die victorie wordt door de leider van Wagner, Jevgeni Prigozjin, luid gevierd. Ooit werd hij Poetins chef genoemd en nu staat hij aan het roer van Wagner.

In Afrikaanse landen heeft de Wagner groep een grimmige reputatie: ze worden beschuldigd van oorlogsmisdaden. Wat doen ze nu in de oorlog van Oekraïne? Journalist voor The Guardian, Pjotr Sauer, schreef een profiel over Wagner-leider Prigozjin en vertelt erover in podcast de Dag. Hij wil de Russische elite aanpakken en mag ver gaan van "papa", zoals hij Poetin noemt. Maar wat betekent die afhankelijkheid voor de toekomst van Wagner?

Het stuk van Pjotr lezen? Dat kan hier. Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1272 - Mirjam Bikker: pragmatisch, sociaal en goede debater

Wed, 25 Jan 2023 14:45:00 +0100

Gert-Jan Segers heeft de Tweede Kamer verlaten en daarmee is het fractievoorzitterschap van de ChristenUnie nu echt aan Mirjam Bikker. De 40-jarige politica zegt dat het niet haar droom is, maar ze neemt wel jaren aan politieke ervaring mee in haar nieuwe functie.

Twee politiek verslaggevers vertellen in podcast de Dag waar Mirjam Bikker de afgelopen jaren voor stond. Marc van Rossum zag haar als student opkomen voor sekswerkers en bikinimodellen in de gemeenteraad. En dat opkomen voor kwetsbaren doet ze nog steeds in de landelijke politiek, ziet Lars Geerts. Wat betekent deze wissel van aanvoerder, zoals ze zichzelf noemt, voor de coalitie met VVD, D66 en CDA?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1271 - Krimpend China schudt wereldeconomie op

Tue, 24 Jan 2023 14:35:00 +0100

Jarenlang stuurde China met z'n eenkindpolitiek op een kleinere bevolking, maar de bevolkingskrimp die nu ook volgens officiële cijfers is ingezet, stelt het land voor problemen. Met name voor de economie heeft het grote gevolgen, zegt sinoloog en coördinator van het Clingendael China Centre Ingrid d'Hooge in podcast De Dag. En de ambitie van president Xi om de grootste economie ter wereld te worden komt erdoor in gevaar. Zowel economie als prestige én sociale stabiliteit in China staan op het spel. Analisten zien Xi al opmerkelijke en soms onvoorspelbare sprongen maken.

Wat is er aan de hand en wat zijn ook voor onze economie de gevolgen van een krimpende Chinese bevolking? Volgens d'Hooge zou voor het Westen nog wel eens positief kunnen uitpakken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1270 - Hoe Jacinda Ardern een boegbeeld werd

Mon, 23 Jan 2023 14:04:00 +0100

Zo onverwacht als ze aan de macht kwam, zo onverwacht kwam afgelopen week ook de aankondiging van haar afscheid: de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern zegt na vijfeneenhalf jaar dat de tank leeg is en dat ze stopt. Dat is niet alleen in Nieuw-Zeeland groot nieuws, maar ook internationaal, want Ardern is in korte tijd uitgegroeid tot boegbeeld van nieuw leiderschap, icoon van progressieve politiek én voor met name veel vrouwelijke politici tot rolmodel. Maar in eigen land groeide het afgelopen jaar ook de kritiek.

Julia Wouters - politicoloog, spindoctor en schrijver van het boek De zijkant van de macht, over de positie van vrouwen in de politiek - vertelt in podcast De Dag wat Jacinda Ardern internationaal voor velen een inspirerende verschijning maakte. Wat is haar erfenis en wat blijft er na haar bestorming van het wereldtoneel over van de nieuwe regels die ze daar geschreven heeft?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1269 - Waarom staken werkt

Fri, 20 Jan 2023 13:46:00 +0100

Van streekvervoer tot drogisterijen. Van drankenbranche tot technische groothandel … er wordt vandaag in heel wat sectoren gestaakt. Vakcentrale FNV noemt het een stakingsgolf.

Toch zijn die acties lang niet voor iedereen zichtbaar of voelbaar. Dat is heel anders dan in Frankrijk, waar gisteren een landelijke actiedag werd gehouden tegen de verhoging van de pensioenleeftijd.

Waarom gaat het daar heel anders dan hier, en wat levert het meeste op? In de podcast vertelt NOS Frankrijk-correspondent Frank Renout over de Franse stakingstraditie. Er is daar amper een overlegmodel, staken zit de Fransen in het bloed.

Dáár wordt snel gestaakt. In Nederland is het een laatste redmiddel, vertelt vakbondshistorica Rosa Kösters. Ze doet onderzoek naar stakingen in het verleden en nu, en zij ziet wat, wanneer, een effectieve stakingsmethode is.

Reageren? mail dedag@radio.nl

#1268 - Als de tanks komen

Thu, 19 Jan 2023 13:30:00 +0100

Vrijdag praten defensieministers van allerlei landen over nieuwe wapenleveringen aan Oekraïne. Na het sturen van raketten en pantservoertuigen gaat het nu om meer luchtafweer en tanks. En dat laatste is al weken een heikel punt voor Duitsland. De druk op bondskanselier Olaf Scholz neemt toe.

Correspondent Kysia Hekster blikt vooruit en vertelt in podcast de Dag waarom alle ogen op Duitsland gericht zijn. Volgens defensiespecialist Mart de Kruif zijn de tanks echt nodig om te voorkomen dat Oekraïne de oorlog verliest van Rusland.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl

#1267 - ASML: van Veldhoven tot het Witte Huis

Wed, 18 Jan 2023 14:03:00 +0100

Premier Mark Rutte was op bezoek bij de Amerikaanse president Joe Biden in het Witte Huis. En de chipindustrie was één van de gevoelige thema's die daar besproken werd. In het bijzonder de chipmachines van het Nederlandse bedrijf ASML uit het Brabantse Veldhoven. Het is de spil in een technologische wedloop tussen de VS en China.

Wat maken ze daar in Veldhoven dat zelfs Joe Biden het erover wil hebben? Hoogleraar chipontwerp aan de TU Delft, Kofi Makinwa, vertelt in podcast de Dag hoe groot de voorsprong van ASML is met hun chipmachines. En wat dat gesprek in het Witte huis in Washington kan betekenen voor het bedrijf in Veldhoven.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1266 - Het hoofdpijndossier van het pillentekort

Tue, 17 Jan 2023 13:52:00 +0100

Er dreigt een medicijntekort in Nederland. Vandaag sluit een van de weinig overgebleven fabrikanten zijn deuren. Hogere medicijnprijzen lijken onvermijdelijk. Weite Oldenziel levert grondstoffen voor medicijnen. Hij wil nu ook zelf medicijnen gaan produceren om de tekorten terug te dringen. Aukje Mantel is hoogleraar Farmacie en internationaal gezondheidsbeleid Zij denkt dat we meer zullen moeten betalen voor geneesmiddelen.

#1265 - Chat GPT: de kracht van taal gekraakt

Mon, 16 Jan 2023 13:45:00 +0100

Een computerprogramma dat automatisch teksten schrijft. Aangestuurd door kunstmatig intelligentie. Een werkstuk, een e-mail, een computerscript, welke tekst ook, ChatGPT is ertoe in staat. In deze podcast praten we met Joost Schellevis, techredacteur bij de NOS over de impact van deze taalgenerator. En met Hesling Reidinga, reclameman, die al bijna niet meer zonder ChatGPT kan.

#1264 - Psssst, voetbalclub kopen?

Fri, 13 Jan 2023 13:28:00 +0100

Niet alleen de spelers worden voor recordbedragen verhandeld. Ook topvoetbalclubs zélf gaan in de verkoop, en de prijzen zijn duizelingwekkend.

De Amerikaanse eigenaars van de Britse topclubs Manchester United en Liverpool willen van de clubs af, de Quatarese eigenaars van Paris Saint Germain vragen minimaal 600 miljoen euro voor een belang van vijftien procent in de club.

Zijn die clubs dat geld ook waard? Wat krijg je ervoor en kun je er geld aan verdienen? In de podcast vertel voetbaleconoom Ruud Koning van de Rijksuniversiteit Groningen wat er allemaal speelt in de top van het profvoetbal. Wie heeft hier wat aan? En wat zijn de gevolgen voor het voetbal zélf?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1263 - De Duitse honger naar bruinkool

Thu, 12 Jan 2023 13:45:00 +0100

Het Duitse dorpje Lützerath is symbool geworden voor klimaatverzet. Al jaren bezetten klimaatactivisten het dorp in boomhutten en lege huizen. Maar de politie is nu begonnen met ontruimen, want onder de grond van het gehucht zit bruinkool. En dat is hard nodig op het moment.

Duitsland zou afscheid nemen van de kolen, maar bruinkool maakt een comeback, vertelt correspondent Wouter Zwart in podcast de Dag. De Duitse regering zegt wel te moeten, maar het is met buikpijn van regeringspartij de Groenen. Hoe kan het dat aan de ene kant ambitieuze duurzame plannen worden aangekondigd en aan de andere kant wéér een dorp moet wijken voor een bruinkoolmijn?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1262 - Hoe voorkom je de nieuwe (drugs)crimineel

Wed, 11 Jan 2023 13:55:00 +0100

De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema riep het Rijk dit weekend op te investeren in jongeren, voor ze de criminaliteit ingaan. Amsterdamse kinderen uit álle stadsdelen moeten kunnen bloeien, ook in die stadsdelen die geplaagd worden door criminaliteit en misdaad. Maar hoe doe je dat?

In Amsterdam-Zuidoost is de verleiding groot om snel geld te verdienen in bijvoorbeeld de drugscriminaliteit. Een groep jongeren groeit op in armoede, met weinig toekomstperspectief. Precies aan dat laatste probeert de directeur van middelbare school Open Schoolgemeenschap Bijlmer Maryse Knook iets te doen. Hoe vertelt ze in deze aflevering van podcast de Dag.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1261 - Komen we zo ooit nog van onze gasverslaving af?

Tue, 10 Jan 2023 14:09:00 +0100

Na de torenhoge prijzen van afgelopen zomer, kost gas nu weer wat het vroeger kostte. Onder meer door de zachte winter, de invoer van vloeibaar gas en energiebezuinigingen lijkt een al te grote crisis voor nu afgewend.

Europa kreeg razendsnel terminals in werking, waarmee uit de hele wereld vloeibaar gas kan worden ingevoerd. De afhankelijkheid van Russisch gas is daardoor een stuk minder groot. En Afrikaanse landen staan te springen om dit LNG te leveren.

Maar zit er voor die landen wel toekomst in gas? En lukt het ons om op termijn helemaal met gas te stoppen, nu de prijzen weer dalen?

In de podcast vertelt Jilles van den Beukel, energie-expert van het Haags Centrum voor Strategische Studies, over de grote verschuivingen in de wereldwijde gasmarkt. Er is veel veranderd het afgelopen jaar. Er zijn nieuwe kansen en nieuwe risico’s, maar uiteindelijk zullen we het zonder gas moeten doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1260 - Wanhopige Rohingya weer op de vlucht

Mon, 09 Jan 2023 13:13:00 +0100

Na een wekenlange tocht op zee, op gammele boten, komen steeds meer uitgeputte Rohingya-vluchtelingen aan bij de kust van de Indonesische provincie Atjeh. De moslims, oorspronkelijkuit Myanmar, zijn nergens welkom. Ze doen er alles aan om een veilig thuis te vinden en reizen daarom 18-honderd kilometer over zee van Bangladesh naar Indonesië. Het is de tweede keer in 5 jaar dat ze op de vlucht zijn.

#1259 - Het muziekjaar 2023

Fri, 06 Jan 2023 12:44:00 +0100

2022 was het muziekjaar van onder meer Harry Styles, The Weeknd en Taylor Swift. Ze waren niet weg te denken uit de hitlijsten. En in Nederland werd ook misschien wel meer dan ooit muziek van eigen bodem gedraaid: Antoon, S10, Froukje en Flemming scoorden hit na hit. Maar wat staat ons dit jaar te wachten?

In 2023 komen er veel internationale acts naar Nederland, vertelt muziekjournalist Atze de Vrieze, met grote shows vol spektakel. Een inhaalslag nog uit de coronatijd, zegt hij, en het publiek lijkt er ook volop voor te gaan. Maar zijn tips voor komend jaar komen uit de Nederlandse popwereld, die zich razendsnel ontwikkelt. Van underground tot mainstream, tijdens de lockdown zijn er enorm veel creatieve zaden geplant die - hoopt Atze - dit jaar tot volle wasdom komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1258 - De tactiek van Tate

Thu, 05 Jan 2023 14:25:00 +0100

Andrew Tate zit vast in Roemenië. De influencer en oud-kickbokser van 36 wordt verdacht van mensenhandel, verkrachting en deelname aan georganiseerde misdaad. Zo zou hij samen met z'n broer vrouwen ronselen en dwingen om porno te maken. Daar werd veel geld mee verdiend volgens de Roemeense justitie.

Andrew Tate zorgt al jaren voor ophef door z'n opmerkingen vol vrouwenhaat op sociale media. Miljoenen volgers zien hem. Media-pedagoog Jacqueline Kleijer merkt hoe jonge jongens aan gaan van Tate tijdens gastlessen. Volgens haar gaat de influencer als een loverboy te werk. De tip die zij geeft in podcast de Dag: praat erover met je kind.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1257 - Kotters aan de kant: is er nog toekomst voor vissers?

Wed, 04 Jan 2023 13:43:00 +0100

De deuren van de visafslag in Den Helder zijn dit nieuwe jaar dicht gebleven. De toekomst ligt voor hen niet meer in de visserij. Het gebouw wordt na meer dan 100 jaar omgebouwd tot maritiem servicecentrum, onder andere voor windmolens op de Noordzee. Het is een symbool voor de moeilijke tijd die kottervissers doormaken. Een grote groep heeft zich aangemeld voor een saneringsregeling van de overheid omdat ze willen stoppen.

Vissers die platvis vangen voelen zich al jaren steeds meer in 't nauw gedreven door die windmolens, de Brexit en de hoge olieprijzen. Is er nog toekomst en hoe ziet die eruit? Onderzoeker aan de Wageningen Universiteit Kees Taal vertelt in podcast de Dag waar naar gekeken wordt. Voor visser Jan de Boer maakt het niets meer uit: zijn kotter ligt al aan de wal te wachten op de sloop.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1256 - Elon Musks probleem met Tesla

Tue, 03 Jan 2023 11:57:00 +0100

Het nieuwe beursjaar is begonnen en dat wordt een belangrijk jaar voor de voormalig rijkste man op aarde, Elon Musk. Want vorig jaar zag hij, mede door zijn aankoop van twitter en een gigantische koersval van Tesla zijn papieren vermogen met een astronomisch bedrag van 200 miljard dollar slinken.

Tesla krijgt klap na klap op de beurs en niet zonder reden, vertelt Nieuwsuur-huiseconoom Mathijs Bouman in podcast De Dag. Dat heeft te maken met Musk zelf, maar ook met grotere ontwikkelingen op de elektrische automarkt. Welke kant beweegt de markt op en wat betekent dat voor de positie van Elon Musk?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1255 - Wat er in 2023 beter kan, moet en zal gaan

Mon, 02 Jan 2023 14:04:00 +0100

Nieuw jaar, nieuwe kansen, maar zorgelijk nieuws over de oorlog en ook de economie gaat deze eerste dagen van het jaar gewoon door. Toch biedt 2023, na het sombere nieuwsjaar 2022, ruimschoots kansen om het beter te doen. Daarom maakt podcast De Dag met frisse moed een rondje langs de redactie economie, Den Haag en Brussel om te horen wat de belangrijke thema's van dit jaar worden en waar de mogelijkheden liggen om van 2023 een gelukkiger jaar te maken dan het vorige.

Europa-correspondent Kysia Hekster vertelt over de inspanningen van de Europese Unie om Oekraïne te blijven steunen in de oorlog en ook over de lange lijst aan andere onderwerpen waar Brussel stappen in wil zetten. Politiek verslaggever Wilma Borgman heeft wel een idee wat de belangrijkste politieke gebeurtenis van 2023 gaat worden. Zij verwacht opnieuw een spannend politiek jaar. En Lisa Schallenberg van de economieredactie plaatst de zorgen over een aankomende recessie in een bredere context en benadrukt dat economen voor Nederland helemaal niet zo negatief gestemd zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1254 - Het China van Xi: aflevering 5

Fri, 30 Dec 2022 10:00:00 +0100

Deze week tussen kerst en oud en nieuw geen nieuwe afleveringen van De Dag, maar je kunt wel luisteren naar een speciale serie die Elisabeth in oktober maakte: het China van Xi.

#1253 - Het China van XI: aflevering 4

Thu, 29 Dec 2022 10:00:00 +0100

Deze week tussen kerst en oud en nieuw geen nieuwe afleveringen van De Dag, maar je kunt wel luisteren naar een speciale serie die Elisabeth in oktober maakte: het China van Xi.

#1252 - Het China van Xi: aflevering 3

Wed, 28 Dec 2022 10:00:00 +0100

Deze week tussen kerst en oud en nieuw geen nieuwe afleveringen van De Dag, maar je kunt wel luisteren naar een speciale serie die Elisabeth in oktober maakte: het China van Xi.

#1251 - Het China van Xi: aflevering 2

Tue, 27 Dec 2022 10:00:00 +0100

Deze week tussen kerst en oud en nieuw geen nieuwe afleveringen van De Dag, maar je kunt wel luisteren naar een speciale serie die Elisabeth in oktober maakte: het China van Xi.

#1250 - Het China van Xi: aflevering 1

Mon, 26 Dec 2022 10:00:00 +0100

Deze week tussen kerst en oud en nieuw geen nieuwe afleveringen van De Dag, maar je kunt wel luisteren naar een speciale serie die Elisabeth in oktober maakte: het China van Xi.

#1249 - De Dag special: Kathleen Ferrier en Nina Jurna over dé excuses

Fri, 23 Dec 2022 15:07:00 +0100

2022 loopt op z'n eind en deze week blikken we in De Dag terug op het intense en ook historische jaar dat het geweest is. Op de valreep van dit jaar bood de Nederlandse staat excuses aan voor het slavernijverleden, aan postuum alle tot slaaf gemaakten en ook aan de nazaten die nu nog leven.

In deze podcast twee langere gesprekken met twee nazaten die allebei wat betreft nieuws, politiek en maatschappelijke discussies meer dan door de wol geverfd zijn, maar die allebei diep geraakt zijn door de gebeurtenissen van deze week. Oud-politica Kathleen Ferrier, dochter van de eerste president van Suriname, en correspondent Nina Jurna vertellen openhartig over hun persoonlijke drang om hun familiegeschiedenis te kennen én door te geven, maar ook over de volgens hen collectieve plicht om al die familiegeschiedenissen tezamen - lees: het nederlandse slavernijverleden - als samenleving te kennen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1248 - De Dag special: het onzekere jaar voor boeren

Thu, 22 Dec 2022 13:52:00 +0100

2022 loopt op z'n eind en deze week blikt De Dag terug op het intense nieuwsjaar met verschillende mensen die we dit jaar in de podcast gesproken hebben.

De zomer stond in het teken van de boerenprotesten nadat het kabinet de stikstofplannen bekendmaakte. Nederland stond vol omgekeerde vlaggen, protestborden en Johan Remkes moest boeren en de politiek weer om tafel krijgen. In juni spraken we met twee boeren bij natuurgebied de Peel over de zorgen over de toekomst. Vandaag vertellen ze in podcast de Dag wat de afgelopen maanden voor hen betekenden. Ankie Wijnen en Joris van Lierop hebben hun bedrijf in Heusden en zeggen dat de onzekerheid niet weg is, maar dat er wel kleine lichtpuntjes zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1247 - De Dag special: alles veranderde in 2022 voor de Britten

Wed, 21 Dec 2022 14:28:00 +0100

2022 loopt op z'n eind en deze week blikt De Dag terug op het intense nieuwsjaar met verschillende mensen die we dit jaar in de podcast gesproken hebben.

Vandaag een gesprek over het jaar van het Verenigd Koninkrijk met NOS-correspondent Fleur Launspach en met oud-correspondent Tim de Wit. Ze zagen de politieke schandalen, de premierwissels, de nationale rouw na de dood van Koningin Elizabeth en de economische klap voor de gewone Britten. Voor hen is alles anders geworden in 2022.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1246 - De Dag special: Iris de Graaf en Hubert Smeets over 'hun' Rusland

Tue, 20 Dec 2022 14:45:00 +0100

2022 loopt op z'n eind en deze week blikt De Dag terug op het intense jaar dat het geweest is met verschillende mensen die we dit jaar in de podcast gesproken hebben.

Vandaag twee wat langere gesprekken dan normaal met NOS-correspondent Iris de Graaf en Ruslandkenner Hubert Smeets over hoe zij Rusland dit jaar hebben zien veranderen. Over het gemis van het land waar ze van hielden en hoe alles door de oorlog is veranderd: hun banden met vrienden en familieleden, en zelfs de manier waarop ze zich tot de Russische geschiedenis en cultuur verhouden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1245 - De Dag special: het jaar dat de Russen kwamen

Mon, 19 Dec 2022 14:30:00 +0100

2022 loopt op z'n eind en deze week blikt De Dag terug op het intense jaar dat het geweest is met verschillende mensen die we dit jaar in de podcast gesproken hebben.

Op 25 februari, dag twee van de oorlog in Oekraïne, vertelden vier Nederlanders die in Oekraïne woonden in de podcast over de keuzes en vragen waar ze plotseling voor waren komen te staan. Zouden ze vertrekken of toch blijven? Allen maakten verschillende afwegingen.

Het waren indringende verhalen en gedurende het hele jaar zijn er veel vragen van luisteraars binnengekomen over hoe het nu met hen gaat. In een extra lange podcast leggen we opnieuw contact en vertellen de vier hoe de oorlog nog altijd een grote stempel op hun leven drukt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1244 - De kanteling van de woningmarkt

Fri, 16 Dec 2022 14:16:00 +0100

Opnieuw heeft de Europese Centrale Bank, in navolging van de Amerikaanse en Britse centrale banken, deze week de rente verhoogd in een poging de torenhoge inflatie te beteugelen. En die hogere rente heeft grote gevolgen voor de huizenmarkt, waar momenteel van alles aan de hand is: er wordt minder verkocht, de prijzen dalen, het benodigde inkomen voor een hypotheek stijgt, de vaste lasten stijgen, de huren stijgen.

De huizenmarkt kantelt onder invloed van de economische tegenspoed, zegt hoogleraar huisvestingssystemen van de TU Delft Peter Boelhouwer in podcast De Dag, en samen met de structurele problemen op de woningmarkt vreest hij voor een 'perfecte storm'. Maar gelukkig ziet hij ook verbeteringen en mogelijkheden.

En Mirian Thomas voelt de gevolgen van de veranderingen op de woningmarkt al. Zij krijgt haar huis niet verkocht en vertelt in de podcast wat dat voor haar betekent.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1243 - Verslag doen van een omstreden WK

Thu, 15 Dec 2022 14:42:00 +0100

De finalisten van het WK in Qatar zijn duidelijk: Frankrijk of Argentinië wordt de wereldkampioen voetbal van 2022. Het meest besproken kampioenschap loopt op z'n eind. Nederlandse journalisten zijn weer thuis, na het afgelopen Oranje-avontuur, en blikken terug op een WK met twee gezichten.

Verslaggever Noortje Deutekom ging met alle kritiek uit het Westen naar de golfstaat toe. Ze vertelt in podcast de Dag wat ze daarmee kon in Qatar. En correspondent Daisy Mohr was al vaker in de golfstaat geweest. Zij zag een land dat opbloeide door de schijnwerpers van de wereld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1242 - Cash uit Qatar: corruptie in het Europees Parlement

Wed, 14 Dec 2022 14:00:00 +0100

Met een foto vol cashgeld maakte de Belgische politie bekend dat ze 1,5 miljoen euro in beslag hebben genomen na invallen in Brussel. Die invallen zijn gedaan in een corruptieonderzoek binnen het Europees Parlement. Qatar zou politici en medewerkers van hen proberen om te kopen. Vier verdachten zitten vast.

Correspondent Ardy Stemerding vertelt in podcast de Dag wat we nu weten over de - misschien wel - grootste corruptiezaak ooit in dat Europees Parlement. En Michiel van Hulten is van anti-corruptieorganisatie Transparancy International: hij pleit voor strengere lobbyregels. Want van Hulten is nóg meer te weten gekomen en verwacht dat dit corruptieschandaal nog lang niet voorbij is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1241 - Tussen kerst en kitsch; de perfecte kerstreclame

Tue, 13 Dec 2022 14:37:00 +0100

Zet de tv deze dagen aan en de dennennaalden en nepsneeuw vliegen je tijdens de reclameblokken om de oren. Er zijn opvallend veel kerstcommercials dit jaar, die aandoen als mini-films, met complexe verhaallijnen, kerstige muziek en vooral veel emotie. De strijd om de beste kerstreclame lijkt een nieuwe traditie te worden in Nederland. Maar wat is dan de perfecte kerstreclame?

Clichés horen erbij, zegt kerstcommercial-kenner Patrick Severein, die onder andere in een officieus kerstpanel van reclamemakers zit in podcast De Dag. Maar de kitsch en kromme tenen liggen volgens hem wel op de loer en soms wordt de plank ook ontzettend mis geslagen. Ook dit jaar weer.

Consumentenpsycholoog Tom van Bommel meet met elektroden hoe onze hersenen reageren op de sneeuwvlokken, kerstbellen, kinderen, dieren en volle tafels eten waar we deze dagen mee overspoeld worden. Uit dat onderzoek blijkt dat voor de meeste impact de simpele beelden het best werken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1240 - Executies en staatsterreur in Iran

Mon, 12 Dec 2022 14:27:00 +0100

Voor de tweede keer in een paar dagen tijd heeft Iran iemand geëxecuteerd die was opgepakt tijdens de protesten in het land. Hij is in het openbaar opgehangen. De verwachting is dat er meer executies van demonstranten volgen. Daarnaast zijn er veel berichten van martelingen en het doelbewust ernstig verwonden van demonstranten. Vrouwen zouden door de oproerpolitie bijvoorbeeld opzettelijk van dichtbij met hagel, luchtbukskogels, in het gezicht, de ogen, op hun borsten en tussen hun benen worden beschoten.

Na ruim drie maanden van aanhoudende protesten, lijkt er in Iran een nieuwe fase aangebroken. Eén waarin het regime naar de laatste redmiddelen grijpt, zegt politiek-commentator en Iran-deskundige Damon Golriz in deze podcast. Hij ziet een regime dat wankelt en uiteindelijk zal vallen. Ook de Iraanse filmmaker en dichter Nafiss Nia denkt dat, al breekt de machteloosheid over de gruwelen die nu plaatsvinden haar wel op.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1239 - De impact van het Marokkaanse WK-succes

Fri, 09 Dec 2022 14:59:00 +0100

Voor de nationale ploeg van Marokko is het WK in Qatar nu al een succes, want voor het eerst staat de ploeg in een kwartfinale. En de droom is nog niet voorbij, want het kan zomaar zijn dat ze na Spanje ook Portugal de baas zijn, zeggen oud-voetballer Dries Boussatta en voetballiefhebber en schrijver Abdelkader Benali in podcast De Dag.

Bousatta, die voor zowel het Marokkaanse als Nederlandse elftal uitkwam, en Benali vertellen over de impact die de prestaties van het huidige elftal hebben op de spelers zelf - die nu al voor het leven een heldenstatus hebben -, op de ontwikkeling van de sport in Marokko, maar vooral ook op de manier waarop er naar Marokko en Marokkanen gekeken wordt. "De prestaties van dit elftal worden gezien als een spiegel voor de eigen drang naar voren."

Reageren? mail de dag@radio1.nl

#1238 - H & Meg, next episode

Thu, 08 Dec 2022 14:33:00 +0100

De liefde, de druk van paparazzi en racisme binnen het Britse koningshuis. Allemaal komt het voorbij in de nieuwe Netflixserie Harry & Meghan. De Britse prins en zijn vrouw deden een stap terug in de koninklijke familie en vertellen nu uitgebreid over wat er achter gesloten deuren gebeurde in die tijd. Het koppel werd twee jaar lang gevolgd door camera's.

Correspondent Fleur Launspach schetst de context rond de serie in podcast de Dag. Ze heeft de serie in rap tempo gebinged en vertelt over de timing en het doel van prins Harry en Meghan. En is dit een PR-nachtmerrie voor Buckingham Palace en Koning Charles? Of juist niet?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1237 - De telescoop die ondenkbare dingen gaat ontdekken

Wed, 07 Dec 2022 13:21:00 +0100

Hoe ontstaan sterren en sterrenstelsels? Is er buitenaards leven? Dat soort vragen moet een nieuwe telescoop gaan beantwoorden. En nog veel meer: vragen waarvan we het bestaan nog niet afweten. Op de stilste plekken van de wereld is de bouw van de grootste radiotelescoop ooit begonnen: de SKA-telescoop. Duizenden en duizenden antennes in Australië en honderden schotels in Zuid-Afrika gaan dieper het heelal in kijken dan we ooit konden.

Nederland speelt een belangrijke rol in het project, vertelt Michiel van Haarlem in podcast de Dag. Hij werkt al tientallen jaren namens Astron mee aan de telescoop en weet dat de techniek van een Nederlandse voorloper heel belangrijk is. Maar deze nieuwe telescoop kan straks veel meer.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1236 - Topvoetballers op de bank bij de psycholoog

Tue, 06 Dec 2022 14:09:00 +0100

Denzel Dumfries vindt het soms niet makkelijk om voetballer te zijn, zei hij zaterdag na een uitstekende wedstrijd op het WK in Qatar. Hij ervaart grote druk en spreekt daar regelmatig over met een sportpsycholoog. Ook tijdens dit WK had hij twee keer een afspraak.

FC Utrecht-speler Othmane Boussaid heeft ook hulp ingeschakeld, vertelt hij in Podcast De Dag. Hij kon zo slecht tegen zijn verlies dat hij uit frustratie slechter ging spelen en telkens op de bank terecht kwam. Nu zit hij op de bank bij de psycholoog en staat hij met veel meer zelfvertrouwen in het veld.

Sportpsycholoog Susie Cats vertelt dat Boussaid en Dumfries zeker niet de enigen zijn die last hebben van mentale druk. Ze begeleidt verschillende topsporters die last hebben van faalangst, extreme spanning en soms het plezier in de sport helemaal verloren zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1235 - Oorlog voeren in de winter

Mon, 05 Dec 2022 14:01:00 +0100

In Oekraïne is de winter begonnen en dat heeft grote gevolgen voor de oorlog. In militair opzicht kennen winterse omstandigheden voor- en nadelen: voordeel is dat de grond harder is, waardoor tanks bijvoorbeeld niet vast blijven zitten in de modder en dus sneller kunnen oprukken. Maar nadeel is dat het voor soldaten fysiek en mentaal veel zwaarder werken is en ook dat materieel bevriest. Je ziet nu dat zowel Russische als Oekraïense soldaten zich ingraven in loopgraven, die doen denken aan de Eerste Wereldoorlog.

Het verleden leert dat oorlog voeren in de winter een grote impact heeft op zowel het slagveld als op burgers van landen waar die oorlogen gevoerd worden, vertelt militair historicus Merle Lammers in podcast De Dag. Aan de hand van verschillende voorbeelden uit de geschiedenis schetst ze hoe de winter een wapen kan zijn, dat niet zelden bepalend is geweest voor de uitkomst van veldslagen of oorlogen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1234 - De blow-en zuiptoerist moet Amsterdam verlaten

Fri, 02 Dec 2022 14:47:00 +0100

Lallende toeristen en het constante getril van rolkoffertjes over de bakstenen. De gemeente Amsterdam wil dat je die geluiden binnenkort een stuk minder hoort. Ze willen de overlast van toerisme aanpakken met een nieuw plan: de horeca moet eerder dicht, vrijgezellenfeesten gaan aan banden en nog veel meer.

De Amsterdammer wil meer rust. En daar moet naar geluisterd worden, zegt hoogleraar toerisme Jan van der Borg in podcast de Dag. Hij woont zelf in Venetië, een stad die volgens veel inwoners inmiddels is overgenomen door toeristen. Zó mis moet het allemaal niet gaan in de hoofdstad, vinden veel Amsterdammers. Maar hoe krijg je dat voor elkaar?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1233 - Hoe je excuses maakt voor het slavernijverleden

Thu, 01 Dec 2022 15:18:00 +0100

19 december maakt de Nederlandse regering excuses voor het slavernijverleden. Maar hoe en met wie? Daarover laat premier Rutte nog weinig los, ook al zijn de plannen al uitgelekt. De reacties op die plannen zijn niet mis: de verkeerde datum, de verkeerde mensen én er wordt haast gevoeld.

Hoe zou dit wel moeten? Mercedes Zandwijken en Machiel Keestra schreven een stuk in de Volkskrant over dat onderwerp en vertellen erover in podcast de Dag. Ze gaan al twaalf jaar om tafel met allerlei mensen om te praten over het slavernijverleden. En in dat praten zit volgens hen de oplossing. En misschien ook wel in de Koning?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1232 - Boeken en tv, een moeizaam huwelijk

Wed, 30 Nov 2022 13:38:00 +0100

Voor de derde keer in drie jaar tijd verdwijnt er een boekenprogramma van de NPO. Na de VPRO-programma's Boeken en Mondo, keert ook Brommer op Zee in het nieuwe jaar niet terug. Wel zal Eus' boekenclub in het voorjaar weer te zien zijn, maar - zo luidt de kritiek in literaire kringen: in dat programma zou entertainment boven verdieping gaan en is er minder ruimte voor inhoud of onbekendere schrijvers. Waarom is het óf-óf en niet én-én?

In podcast De Dag vertellen twee schrijvers, Alma Mathijsen en Hans Maarten van den Brink - die naast schrijver ook oud-hoofdredacteur tv van de VPRO is - over hun liefde voor en het belang van de in hun ogen inhoudelijkere boekenprogramma's. Wat is de kunst van een succesvol boekenprogramma op tv en wat betekent het voor schrijvers om erin op te treden?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1231 - Hoe China opstaat tegen Xi Jinping

Tue, 29 Nov 2022 13:51:00 +0100

Het worden de grootste protesten tegen de Chinese overheid genoemd sinds 1989, de protesten van de afgelopen dagen in tientallen steden en bij universiteiten in China tegen de coronamaatregelen. En dat niet alleen: er wordt ook om meer vrijheden geroepen, vrijheid van meningsuiting, democratie, en zelfs het aftreden van president Xi Jinping.

De protesten van nu roepen herinneringen op aan het massale studentenprotest in 1989, maar is dat wel terecht? Correspondent Sjoerd den Daas sprak met demonstranten die deze dagen de moed vinden om zich uit te spreken, en ook met een van de protestleiders die dit in 1989 deed. Hij voelt momentum om verandering te forceren, vertelt Sjoerd, maar de vraag is: hoe dan? Protesteren tegen Xi, hoe doe je dat?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1230 - Welke toekomst heeft de cryptomunt?

Mon, 28 Nov 2022 14:26:00 +0100

Deze maand ging cryptobeurs FTX onderuit. En daarmee ging ook het vertrouwen in cryptomunten onderuit. Wereldwijd is in november 200 miljard dollar aan cryptowaarde verdampt. Wat is er met de cryptomunten aan de hand, en wat blijft er van over?

Teunis Brosens is crypto-expert bij ING bank. In de podcast vertelt hij hoe crypto begon, als een mooie technologische innovatie met een ideaal erachter. En hoe in de jaren daarna de munten steeds meer voor iets anders werden ingezet, puur als beleggingsobject.

De markt is nu extreem nerveus, zegt hij, het is wachten of er nog meer mega-verliezen aankomen. Het grootste probleem is volgens hem gebrek aan transparantie en dat er nu geen enkele regulering is. Maar … daar komt verandering in.

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1229 - Verslag doen van vreugde en verwoesting in Oekraïne

Fri, 25 Nov 2022 14:00:00 +0100

Oekraïne maakt zich op voor de winter. Stroomuitval is aan de orde van de dag en veel mensen vragen zich af hoe ze nog warm kunnen blijven. De Russische raketten blijven maar komen en beschadigen belangrijke infrastructuur overal in het land. Ondertussen verovert het Oekraïense leger steeds meer gebied terug op de Russen. Met de stad Cherson als voorlopig hoogtepunt: de grootste stad die de Russen innamen is weer in Oekraïense handen.

Verslaggever Wessel de Jong was de afgelopen weken in het heroverde gebied en vertelt in podcast de Dag over de emoties van de mensen daar. Hij ziet vooral veerkracht in alles wat ze doen. Maar met een zware winter in aantocht en raketten die maar blijven komen wordt die veerkracht flink op de proef gesteld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1228 - De mensen voor wie corona niet voorbij is

Thu, 24 Nov 2022 13:36:00 +0100

Corona is voor miljoenen Nederlanders geen dreiging meer en op dagelijkse basis ver weg. Deze week verschenen meerdere nieuwsberichten dat de pandemie op z'n retour is. Maar voor tienduizenden mensen sleept het virus nog voort: zij hebben long covid.

Kees Rottinghuis noemt zichzelf een covidkluizenaar nu hij al maanden thuis zit. Nog steeds is onduidelijk wat hij kan doen om beter te worden, omdat er zo weinig bekend is over de ziekte. Arts en onderzoeker van het Amsterdam UMC Brent Appelman vertelt in podcast de Dag welke hoop er is voor long covid-patiënten. Wanneer worden zij verlost van het virus?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1227 - Hoe Qatar de FIFA buitenspel zette

Wed, 23 Nov 2022 14:07:00 +0100

De ONE LOVE aanvoerdersband mag niet om, op straffe van een gele kaart. Er is toch geen bier in de stadions en ook de Belgische tenues mochten niet. Zo is er iedere dag weer een nieuwe rel rondom het WK in Qatar.

Het verbaast onderzoeksjournalist Edwin Schoon niks. Hij verwacht nog veel meer problemen, want Qatar heeft volgens hem de regie over het WK overgenomen van de wereldvoetbalbond FIFA. En dat is heel ongebruikelijk.

Schoon volgt de FIFA al sinds 2010, het jaar waarin Qatar het WK kreeg toegewezen door FIFA-leden om te kopen. In de podcast vertelt hij over de hervormingen bij de bond, die door voorzitter Infantino werden toegezegd, maar die nooit werden doorgevoerd. Hoe komen Infantino en zijn bond aan hun macht? Waarom verandert het niet? En waarom maken Europese voetbalbonden niet samen een vuist hiertegen?

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1226 - Na 50 jaar weer naar de maan, een nieuwe fase in de ruimtevaart

Tue, 22 Nov 2022 14:27:00 +0100

De Amerikaanse ruimtecapsule Orion heeft zijn eerste rondje om de maan afgelegd. Vijftig jaar nadat er voor het laatst een astronaut rondliep, is NASA weer op weg naar de maan.

In die 50 jaar is er veel veranderd. Toen ging het de VS om de Sovjet Unie voor te zijn. Nu zijn er meer partijen die naar de maan willen. Niet alleen om daar onderzoek te doen. Mogelijk kunnen er ook zeldzame grondstoffen worden gewonnen. En de maan kan een tussenstation worden voor een veel langere reis … naar Mars.

Wetenschapsjournalist Govert Schilling is al zijn hele leven gefascineerd door de maan. In de podcast vertelt hij hoe NASA te werk gaat, wat de volgende stappen zijn, en wat dit betekent voor deze nieuwe fase in de ruimtevaart.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1225 - De moeizame weg naar betere klimaatafspraken

Mon, 21 Nov 2022 15:32:00 +0100

Op de VN-klimaattop in Sharm-el-Sheikh werd anderhalve dag langer onderhandeld dan gepland, maar zonder het door Nederland gewenste resultaat. Het lukte niet om verdere afspraken te maken om klimaatverandering te beperken. En dat terwijl wetenschappers blijven waarschuwen dat snelle maatregelen noodzakelijk zijn om grote rampen te voorkomen.

NOS- klimaatredacteur Heleen Ekker was bij de top, haar zevende. In de podcast legt ze uit waarom het nu niet lukte om nieuwe afspraken te maken.

Op de top werd wél iets besloten waar ontwikkelingslanden al jaren om vroegen. Er komt een fonds, betaald door rijke landen, waarmee schade door klimaatverandering in arme landen kan worden vergoed. Maar ook daar zitten nog heel wat haken en ogen aan, vertelt Afrika-correspondent Elles van Gelder.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1224 - Het gevaar van true crime

Fri, 18 Nov 2022 13:07:00 +0100

Vandaag helaas geen podcast De Dag, want er heerst griep op de burelen van De Dag. Als goedmakertje plukten we deze aflevering uit het archief. Maandag zijn we er weer, fijn weekend!

De nieuwe Netflix-serie Monster: The Jeffrey Dahmer Story is dé true crime-hit van dit moment. Miljoenen kijkers wereldwijd smullen van het verhaal over een van de beruchtste seriemoordenaars van de VS. Maar er is ook verontwaardiging over ontstaan, onder meer omdat de nabestaanden van de slachtoffers niet vooraf betrokken zouden zijn en de moordenaar en zijn daden geromantiseerd zouden worden. Dat soort kritiek komt vaker voor in het populaire genre. True crime kent een problematische keerzijde.

Hoe die keerzijde eruit ziet, vertelt criminoloog Janine Janssen in podcast De Dag. En Annelies Verhelst en Sylvia Mulder, van de true crime-podcast Al sla je me dood vertellen hoe je daar als maker mee omgaat.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1223 - De WK-worsteling van voetbalfans

Thu, 17 Nov 2022 14:35:00 +0100

Het WK voetbal staat op 't punt van beginnen. Kijk je wel of niet? Dat is de worsteling van voetbalfans. De kritiek op gastland Qatar is groot. Het toernooi is door corruptie aan het land gegund, de arbeidsomstandigheden tijdens de bouw van de stadions waren onmenselijk en het land gaat anders om met vrouwen en lhbti'ers dan Nederland.

Twee voetbalfans vertellen waarom ze wel en niet gaan kijken naar Oranje. Journalist Pepijn Keppel, die schrijft over sport voor Trouw en de Groene Amsterdammer. En schrijver Enzio Bakker, die in aanloop naar dit WK schreef over de donkere kanten van gastland Qatar. Wat zijn hun afwegingen om 't Nederlands elftal wel en niet te steunen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1222 - Het MH17-proces en het belang van 'lawfare'

Wed, 16 Nov 2022 13:31:00 +0100

Ruim 8 jaar nadat vlucht MH17 boven het Oosten van Oekraïne uit de lucht werd geschoten, krijgen vier verdachten die zijn aangeklaagd, morgen hun straf te horen. Ze zijn er niet bij in de rechtszaal en belanden bij een veroordeling in ieder geval op dit moment ook niet in de cel. Toch is deze uitspraak ontzettend belangrijk, niet alleen voor de nabestaanden, maar ook omdat de uitspraak onderdeel is van de grotere oorlog die nu gaande is in Oekraïne, zegt Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp in deze podcast. "In warfare is ook 'lawfare' een belangrijk wapen."

Gert-Jan Dennekamp was was in 2014 als een van de eersten op de rampplek aanwezig, en deed voor Nieuwsuur in de loop der jaren meerdere keren onderzoek in Oekraïne, onder meer naar de verdachten die morgen terechtstaan.

Universitair docent internationaal strafrecht Marieke de Hoon volgt het juridische proces ook al jaren. Het is een ongelooflijk complex proces, zegt ze, dat teruggebracht naar de kern interessante vragen opwerpt over wat we als samenleving onder rechtvaardigheid verstaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1221 - Donald Trump vs Ron DeSantis

Tue, 15 Nov 2022 14:09:00 +0100

Een meerderheid van de Republikeinen ziet liever de herkozen gouverneur van Florida, Ron DeSantis, als de Republikeinse presidentskandidaat in 2024 dan oud-president Donald Trump, blijkt uit een nieuwe peiling. Trump kondigt mogelijk vandaag aan dat hij opnieuw een gooi wil doen naar het presidentschap, maar DeSantis - een voormalige protegé van Trump - lijkt het bij de Republikeinse achterban beter te doen. Trump is 'not amused' en slijpt de messen.

In podcast De Dag maakt Amerika-deskundige Paul Verhagen een profiel op van Ron DeSantis, die ook wel 'de Trump met hersens' wordt genoemd. Hij benadrukt dat DeSantis radicaal conservatief is en cultuuroorlogen voert die polariseren. In feite een gevaarlijkere Trumpist dan Trump zelf, aldus Verhagen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1220 - De 'gouden' nikkelberg van Indonesië

Mon, 14 Nov 2022 13:04:00 +0100

Het gastland van de G20-top, Indonesië, ziet gouden bergen in de toekomst. Nikkel-bergen, beter gezegd, want Indonesië zit op de grootste nikkelreserves ter wereld en juist die grondstof wordt gezien als 'het goud van 21e eeuw'. Nikkel cruciaal is voor de energietransitie, want het gaat onder meer in batterijen van elektrische auto's. Gedreven door de snel uitdijende nikkel-industrie hoopt Indonesië de komende jaren door te dringen tot misschien wel de top vijf van landen met hoogste inkomens ter wereld.

Maar er kleeft een grote paradox aan het nikkel-dossier. Om nikkel uit de grond te krijgen worden oerbossen op grote schaal gekapt, er wordt steenkool verbrand om fabrieken aan te drijven en vervuild water in zee gedumpt. De schade aan mens en milieu is zo groot dat de vraag rijst: is dit het wel waard?

In aanloop naar de G20-top deze week in Indonesië ging correspondent Mustafa Marghadi op onderzoek uit op Sulawesi, waar nikkel op grote schaal gemijnd wordt. Hij schrok van wat hij zag, vertelt hij in podcast De Dag. Maar, en dat is het goeie nieuws, er zijn ook mogelijkheden om het beter te doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1219 - Eindelijk hoop voor Cherson

Fri, 11 Nov 2022 13:51:00 +0100

Het wordt gezien als een grote nederlaag voor de Russische president Poetin en een mogelijk keerpunt in de oorlog in Oekraïne. Rusland heeft z'n troepen teruggetrokken uit Cherson en Oekraïense militairen zijn al in de stad gesignaleerd. De strijdkrachten zouden zich in de laatste fase bevinden van het terugwinnen van de westelijke oever van de rivier de Dnepr.

Maar dat de bevrijding van Cherson nabij is, betekent niet het einde van de onzekerheid voor inwoners van de stad, vertelt journalist Robert van der Noorda in podcast De Dag. Zij vrezen voor wraakacties van Poetin of een valstrik.

Robert van der Noorda kent Cherson goed, trouwde daar in 2007 en zijn schoonfamilie en veel vrienden wonen er nog. Sinds het uitbreken van de oorlog heeft hij intensief contact met hen. Hij vertelt in de podcast hoe zij bijna negen maanden lang nauwelijks buiten zijn geweest, en continu in angst leefden. "Voor het eerst in acht, negen maanden hebben we echt weer hoop dat het goed komt en dat iedereen het overleeft."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1218 - De VVD na de asielwet

Thu, 10 Nov 2022 13:28:00 +0100

Het is een pittige week voor de VVD. De asielwet waar de partij zichtbaar mee worstelde, is er na een bezoek van de hoogste VVD'er doorheen. Mark Rutte moest de kritiek wegmasseren.

Wat is er gebeurd? Volgens VVD-watcher en politiek verslaggever van de NOS Wilma Borgman zat de pijn voor VVD'ers dieper dan alleen die wet. Ze vertelt wat de gevolgen van deze pittige week zijn voor de partij die de afgelopen weken van lokaal tot landelijk kritiek kreeg.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1217 - Kan de nieuwe Obama nu opstaan?

Wed, 09 Nov 2022 14:57:00 +0100

Donald Trump stond niet op het stembiljet, maar domineerde wel de verkiezingen en hij zegt dat hij komende dinsdag met een belangrijke aankondiging komt. Alles wijst erop dat Trump over twee jaar weer president wil worden en dus waren de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen ook een soort referendum over het Trumpisme en een peiling van hoe de Democraten ervoor staan. Het beeld is nu dat de kandidaten die zich aan Trump hebben verbonden het niet goed hebben gedaan. Maar ook dat de positie van de Democraten broos is. De vraag wordt: wie neemt het straks tegen Trump op?

Amerika-journalist Laila Frank licht in podcast De Dag drie Democraten uit - opvallende stemmen in een partij die nu nog zwaar leunt op de oude garde en naarstig op zoek lijkt naar een 'nieuwe Obama'.

Laila Frank bespreekt de profielen van 'de man in de hoodie' John Fetterman, die in Pennsylvania een belangrijke Senaatszetel won, van Stacey Abrams - die een belangrijke rol speelt in Georgia, de staat waar de verkiezingen op 6 december over moeten, en van Pete Buttigieg, de man die president Biden als zijn gedroomde opvolger ziet. Maar is Amerika klaar voor een openlijk homoseksuele president?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1216 - De massaontslagen in de big tech

Tue, 08 Nov 2022 14:31:00 +0100

Het stof over het massaontslag bij twitter is nog niet gaan liggen, of er is alweer nieuws over een volgende grote ontslagronde bij een tech-bedrijf. Ook duizenden medewerkers van Meta, het moederbedrijf van Facebook, krijgen deze week te horen dat er voor hen geen werk meer is. Eerder kondigden Apple, Microsoft en Alphabet al aan dat ze met de bezem door het personeelsbestand gaan en ook bij Netflix, Vimeo, Tesla, Onlyfans en een hele lijst meer, worden mensen ontslagen.

Nieuwsuur-huiseconoom Mathijs Bouman vertelt in podcast De dag wat er aan de hand is en wat de gevolgen kunnen zijn voor de economie. En voor wie denkt: deze ontslagrondes zijn het begin van één grote bak ellende...daar kijkt hij anders tegenaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1215 - De klimaatpijn van Afrika

Mon, 07 Nov 2022 13:52:00 +0100

De klimaattop in Egypte is voorzichtig bemoedigend begonnen voor Afrikaanse landen. Want voor het eerst staat officieel op de agenda dat rijke landen, als grootste vervuilers, arme landen - die een veel kleinere rol hebben gespeeld bij klimaatverandering -, moeten gaan helpen om schade te vergoeden. Veel Afrikaanse landen stoten weinig uit, maar worden hard geraakt en kunnen de problemen door klimaatverandering niet zelf het hoofd bieden. Meerdere plekken worden daardoor nu al onbewoonbaar.

Correspondent Elles van Gelder bezocht in aanloop naar de klimaattop zo'n plek in Somalië, waar het al twee jaar niet heeft geregend. Ze reisde naar een stad die de VN bestempelt als een van dé honger-hotspots van de wereld: Baidoa. In de podcast vertelt ze over de slachtoffers die klimaatverandering daar nu al maakt. En hoe deze plek het voorland kan zijn van zoveel andere plekken op het Afrikaanse continent.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1214 - De Republikeinse aanval op Democraat Biden

Fri, 04 Nov 2022 15:27:00 +0100

Oud-presidenten Trump en Obama reizen Amerika door om stemmers te mobiliseren. Dinsdag stemmen Amerikanen voor de midterms. Ze kiezen een nieuw congres, waar Democraten nu in de meerderheid zijn. Als dat verschuift naar Republikeinen wordt het voor president Biden moeilijker om plannen door te voeren.

De verkiezingscampagne staat nog volop in 't teken van de erfenis van Trump, merkt correspondent Lucas Waagmeester. Hij reisde door zuidelijke staten van Amerika om met Amerikanen te praten over de verkiezingsthema's. Lucas ziet de Democraten worstelen. De Republikeinen doen er alles aan om nu en over 2 jaar de macht naar zich toe te trekken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1213 - Geitenpaadjes in de stikstofcrisis

Thu, 03 Nov 2022 13:39:00 +0100

De jarenlange geitenpaadjes kunnen niet meer: de enige optie is minder stikstof uitstoten volgens stikstofminister van der Wal. Het kabinet kreeg opnieuw een tik op de vingers van de Raad van State: zij zetten een streep door de zogenoemde bouwvrijstelling. Het is een uitspraak met grote gevolgen.

Sarah Bürmann volgt voor de NOS dat almaar dikker wordende stikstofdossier. De bouw vreest voor flinke vertraging en kabinetsambities komen onder druk te staan. Of zorgt die druk er juist voor dat we eindelijk richting de aftiteling van de stikstofsoap gaan? Sarah is er niet optimistisch over.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1212 - De rentree van Netanyahu

Wed, 02 Nov 2022 13:25:00 +0100

'Bibi is terug' en 'Bibi, koning van Israël', zingen aanhangers van Benjamin - Bibi - Netanyahu, want het ziet ernaar uit dat hij terugkeert als premier van Israël. Zijn Likud-partij is de grote winnaar van de verkiezingen en samen met de ultra rechtse partijen met wie hij wil samenwerken, kan hij rekenen op een meerderheid in het parlement.

Twee dingen vallen op aan de Israëlische verkiezingsuitslag: de rentree van deze oude bekende, die nog altijd wordt vervolgd voor corruptie, én de snelle opkomst van extreem-rechtse partijen, met wie hij een verbond heeft gesloten.

In deze podcast hoor je correspondent Ties Brock over de vraag waarom Israël - dat voor de vijfde keer in vier jaar tijd naar de stembus ging - kennelijk niet zonder Benjamin Netanyahu kan. En waarom zijn land steeds rechtser wordt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1211 - To toot or not to toot?

Tue, 01 Nov 2022 14:35:00 +0100

Sinds Elon Musk aan het roer van twitter staat, zoekt een groep teleurgestelde twitteraars naar een alternatief platform. Mastodon, waar een tweet een toot heet, trekt de meeste aandacht. Wat zijn de voor- en nadelen?

Elon Musk is sinds vorige week 'chief twit' zoals hij dat zelf noemt, de officiële eigenaar van twitter, en hij liet ook direct zien dat hij - en hij alleen - daar de baas is. Op dag één ontsloeg hij de hele bedrijfstop en de dagen daarna verliepen ook tumultueus. Een deel van de twittergemeenschap maakt zich zorgen over de invloed van Musk, zeker nu hij zich steeds vaker politiek laat gelden en controversiële standpunten inneemt. Twitteraars zoeken naar alternatieven en komen massaal uit bij Mastodon.

Techjournalist Eva Hofman van De Groene Amsterdammer vertelt in podcast De Dag over wat twittervluchtelingen op dat alternatieve platform aantreffen en hoe het werkt. En Sander van der Waal van onderzoeksinstituut over technologie Waag ziet momentum ontstaan voor een radicaal andere manier van social media-gebruik.

Heeft hij gelijk, of zitten we straks toch weer gewoon allemaal te tweeten ipv te tooten?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1210 - De PR-campagne van Qatar

Mon, 31 Oct 2022 14:14:00 +0100

Qatar betaalt voetbalfans om positieve berichten te posten op sociale media. 'Micro-influencing' wordt dat genoemd en het is samen met de honderden miljoenen die zijn uitgetrokken voor het 'Macro-influencen' door bijvoorbeeld oud-voetballers als Ronald de Boer en David Beckham onderdeel van een ongekend grote PR-campagne van Qatar. En die campagne lijkt er vooral op gericht om de aandacht af te leiden van de misstanden in het land.

NOS-redacteur Brian van der Bol sprak meerdere Oranjefans die op het Qatarese aanbod van gratis vlucht, verblijf en tickets voor de openingswedstrijd zijn ingaan. Hij heeft ook de gedragscode in handen die de fans daarvoor moesten ondertekenen, want voor wat, hoort wat. Brian vertelt erover in de podcast.

Historicus Paul Reef schrijft aan de Radboud Universiteit een proefschrift over protesten bij grote sportevenementen en pogingen van gastlanden om kritiek te smoren. Qatar gaat volgens hem nog weer een stapje verder dat eerder is gezien. En vanuit dat land zelf bezien: met succes.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1209 - De val van Kanye West

Fri, 28 Oct 2022 10:35:00 +0200

De misschien wel rijkste rapper ooit, met een geschat vermogen van 1,5 miljard dollar, voorheen bekend als Kanye West maar tegenwoordig luisterend naar de naam Ye, ziet al zijn zakenpartners één voor één vertrekken. Inclusief deze week Adidas, dat kleding en schoenen onder zijn naam verkoopt - en waarover hij op een opgedoken filmpje zegt dat hij van Adidas alles mag zeggen wat hij wil, ook antisemitische uitspraken. Niet dus. En vanwege een reeks aan dat soort uitlatingen trekken bijna alle partijen met wie hij samenwerkt de handen van hem af.

Ye is altijd al explosief, grenzeloos en controversieel geweest. Maar nu lijkt hij dus écht te ver gegaan. In deze podcast vertelt Thijs van Ingen over de in zijn ogen zorgwekkende kant waar het opgaat met Ye, die hij zelf voor het gemak nog altijd Kanye noemt. Thijs is liefhebber van zijn muziek, volger van zijn vele uitspattingen en maakte zelfs ooit een college over hem. Maar ook hij worstelt nu hoe hij zich tot de rapper moet verhouden. Kun je nog onbezoedeld van de muziek van deze rapper genieten?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1208 - Lijm, soep, taart: 't nieuwe klimaatprotest

Thu, 27 Oct 2022 13:43:00 +0200

Een tubetje lijm die plots uit een colbert komt en binnen seconden zitten twee handen vastgeplakt op een talkshowtafel. RTL-presentator Beau van Erven Dorens zat centimeters van een klimaatactivist die niet wilde vertrekken dinsdagavond. Een protestactie die past in een rijtje van acties over de hele wereld, die verder gaan dan we eerder hebben gezien.

De tactiek van klimaatactivisten verschuift, vertelt Mathijs Boom. Hij is historicus en onderzoekt aan de Universiteit Utrecht de geschiedenis van milieu-en klimaatwetenschappen. En hij is activist bij Extinction Rebellion. Volgens hem leert de geschiedenis ons dat een radicalere tactiek vaak nodig is voor verandering.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1207 - Philips, een geschiedenis van gemiste kansen

Wed, 26 Oct 2022 13:51:00 +0200

Philips schrapt wereldwijd 4000 banen vanwege de aanhoudende slechte resultaten, die de laatste tijd vooral voortkomen uit de grote terugroepactie van slaapapneu-apparaten. Maar er zijn al veel langer problemen. Het bedrijf dat ooit Neerlands trots was, is een zorgenkind geworden dat vaak negatief in het nieuws is en eigenlijk al decennia in een neergang zit. Wat is er nog over van het ooit zo machtige lampenbedrijf uit Eindhoven?

Onderzoeksjournalist en historicus Marcel Metze vertelt in podcast De Dag hoe Philips sinds de jaren tachtig in een negatieve spiraal terecht is gekomen. De geschiedenis van Philips is er één van gemiste kansen, zegt hij, maar hij benadrukt ook dat er uit de as van Philips nieuwe, succesvolle bedrijven zijn ontstaan. Te veel somberheid doet het bedrijf volgens hem geen recht.

Marcel Metze schreef verschillende boeken over Philips, het bedrijf én de familie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1206 - Het trollenleger ontleed

Tue, 25 Oct 2022 14:19:00 +0200

Een journalist intimiderend benaderen en bestempelen als 'rioolrat', wetende wat voor haar de gevolgen zijn, dat is onacceptabel. Dat is een veelgehoorde reactie na de publicatie van de breed veroordeelde Forum-video over SBS-journaliste Merel Ek. Wat die gevolgen zijn bleek al snel na de publicatie van het filmpje, want Merel Ek wordt al dagen bedolven onder haatberichten en bedreigingen door het zogenoemde trollenleger van Forum voor Democratie.

Journalist en data-analist Robert van der Noorda weet alles over de machinaties achter dit en ook andere trollenlegers en vertelt erover in podcast De Dag. Hij is vooral bekend van de ontmaskering in 2018 van het trollenleger van zanger Dotan, die met nepaccounts fictieve fans inzette. Maar inmiddels kan Robert van der Noorda veel sneller en beter blootleggen wat er aan de achterkant van social media gebeurt en hopelijk dus ook: wat we ertegen kunnen doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1205 - Het mysterieuze einde van Xi's Partijcongres

Mon, 24 Oct 2022 14:32:00 +0200

Het was al lang geen verrassing meer: Xi Jinping blijft aan voor een derde termijn als leider van de communistische partij in China. Dat werd gisteren duidelijk op de slotdag van het Partijcongres. Hoewel het al verwacht werd, is het toch opmerkelijk. Maar spectaculairder en vooral mysterieuzer was misschien wel wat er een dag eerder gebeurde op het partijcongres. Vlak voor een toespraak van Xi werd de man die naast hem zat, zijn voorganger, oud-president Hu Jintao, voor het oog van de camera's afgevoerd.

Correspondent Sjoerd den Daas vertelt in podcast De Dag over het in meerdere opzichten bizarre partijcongres en het signaal dat president Xi Jinping ermee afgeeft; aan zijn partijgenoten, aan China, én aan de rest van de wereld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Luister ook podcast Het China van Xi:

https://www.nporadio1.nl/podcasts/het-china-van-xi

#1204 - Lag het aan Liz?

Fri, 21 Oct 2022 14:19:00 +0200

Er kan veel gebeuren in zes weken tijd. Begin september werd Liz Truss als nieuwe premier van Groot-Brittannië geïnaugureerd door koningin Elizabeth, twee dagen later overleed de Queen, niet veel later presenteerde Truss tegen alle adviezen in een controversieel plan om voor miljarden aan belastingverlagingen door te voeren en veel geld te gaan lenen, waarna de financiële markten instortten en er zo'n grote crisis dreigde dat alsnog alle plannen de prullenbak in gingen. Gisteren nam Liz Truss ontslag.

In podcast de Dag probeert correspondent Fleur Launspach soep te maken van het kortste en misschien wel meest turbulente premierschap uit de Britse geschiedenis. En hoewel het over de ongemakkelijke Lizz Truss makkelijk grappen maken is, vraag Fleur zich af: lag het wel aan Liz? Welke rol heeft haar voorganger Boris Johnson gespeeld in de totale mislukking van dit premierschap? En welke krachten hebben op de achtergrond zulke slechte adviezen gegeven? Hoe kan het dat iemand die zich zo graag spiegelt aan Margaret - 'the lady's not for turning'- Thatcher uiteindelijk zulke grote U-turns heeft moeten maken?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1203 - Poetin zet Oekraïne in de kou (en 't donker)

Thu, 20 Oct 2022 13:40:00 +0200

De Russische president Poetin heeft z'n raketten en drones gericht op energiecentrales en verwarmingsstations. Door de luchtaanvallen zitten elke dag mensen zonder stroom en moeten Oekraïners zuiniger aan doen. Is dit een voorbode voor een barre winter in Oekraïne?

Wereldleiders maken zich zorgen. EU-voorzitter Ursula von der Leyen noemt de luchtaanvallen oorlogsmisdaden. Verslaggever Jeroen de Jager hoort in Oekraïne dat de mensen daar vooral bezig zijn met plannen maken.

Het Westen kan ook hierin te hulp schieten, vertelt Willem Coppoolse. Er is een groot tekort aan materialen. Coppoolse is directeur van het Oekraïense energiebedrijf ERU en werkt al tien jaar op de Oekraïense energiemarkt.

Meer over de drones die gebruikt worden voor de luchtaanvallen in aflevering 1201.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1202 - De pijnlijke stilte in de Mallorca-zaak

Wed, 19 Oct 2022 14:08:00 +0200

De vader van Carlo Heuvelman, die in juli vorig jaar in elkaar geslagen werd tijdens een vakantie op Mallorca en overleed, deed in de rechtszaal nog een laatste poging. Hij richtte zich tot de groep Hilversumse jongens die verdacht worden van de mishandeling en vroeg ze voor de zoveelste keer om hun zwijgen te verbreken. Maar de antwoorden waar de nabestaanden en de rechtbank naar zoeken, kwamen er niet. Het O.M. rekent het de verdachten zwaar aan dat ze de lippen op elkaar houden en eiste deze week hoge straffen.

In podcast De Dag vertelt journalist Maarten Kolsloot, die het proces voor de Gooi en Eemlander volgt, over de gespannen stilte in de rechtszaal en het beeld dat van de verdachten is ontstaan. En strafrechtadvocaat Clarice Stenger buigt zich over de strategie van de verdediging en de worsteling die er bij alle partijen is om deze zaak tot een rechtvaardig einde te brengen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1201 - Kamikaze-drones en ander nieuw wapentuig

Tue, 18 Oct 2022 13:41:00 +0200

Opeens duiken ze overal op in de oorlog in Oekraïne: kamikazedrones. Dat zijn onbemande vliegtuigjes die zichzelf laten neerstorten met explosieven. Het is het nieuwste wapen van de Russen. Maar ook het Oekraïense wapenarsenaal breidt uit.

Oud-commandant Mart de Kruif vertelt in podcast De Dag over de groeiende wapenberg in Oekraïne en ook de groeiende behoefte om naar steeds zwaarder geschut te grijpen. De vraag is waar het eindigt en welke nieuw wapens nog het verschil kunnen maken in de oorlog.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1200 - Hoe spoor je een Russische spion op?

Mon, 17 Oct 2022 14:18:00 +0200

Maandenlang deden Ben Meindertsma van de NOS en Eelco Bosch van Rosenthal van Nieuwsuur onderzoek naar 17 Russische spionnen die dit voorjaar uit Nederland werden gezet. Destijds hoorden we alleen dat deze mannen een gevaar waren voor de nationale veiligheid. Maar waarom dan, wat ze hier deden of wie ze waren, bleef onduidelijk.

De gezamenlijke onderzoeksredactie van de NOS en Nieuwsuur besloot er samen met de Belgische krant De Tijd mee aan de slag te gaan. Niet gemakkelijk, want: hoe doe je dat, Russische spionnen opsporen? En hoe gevaarlijk is het?

In podcast De Dag vertelt Ben Meindertsma hoe dat zoeken naar een speld in de hooiberg ging en hoe ze uiteindelijk de identiteit en achtergronden van alle 17 spionnen wisten te achterhalen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1199 - Geld boven veiligheid; conclusies van de gas-enquête

Fri, 14 Oct 2022 14:05:00 +0200

In zeven weken tijd legden 69 betrokkenen de eed of belofte af, en beantwoordden ze alle vragen. De openbare verhoren van de parlementaire Enquêtecommissie aardgaswinning Groningen zitten er nu op.

In de podcast De Dag maakt Mario Miskovic van RTV Noord de eerste conclusies. Hij zat alle dertig verhoordagen op de publieke tribune en zag ambtenaren die nieuwe antwoorden gaven, bewindslieden die het niet meer wisten en gedupeerden die hun ziel bloot legden.

De eindconclusies van de enquêtecommissie komen pas in februari, maar volgens Mario is één conclusie onvermijdelijk: de aardgasbaten wogen jarenlang zwaarder dan de veiligheid van Groningers. De verhoren legden lieten ook veel pijn zien, en niet alleen van de bewoners.

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1198 - Het Koningshuishoudboekje

Thu, 13 Oct 2022 14:17:00 +0200

Er is opnieuw discussie over de miljoenen die naar het Koningshuis gaan. De Tweede Kamer debatteerde er deze week over. Koning Willem Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix krijgen er in 2023 zo'n 2 miljoen euro extra bij. Dat bedrag in tijden van crisis is volgens sommige partijen niet te verkopen.

Maar het is de Kamer zelf die eerder akkoord is gegaan met het hoe en waarom van deze verhoging, vertelt politiek verslaggever Wilco Boom. De jaarlijkse miljoenen die erbovenop komen staan zo vast als wat. Net als de discussie hierover.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl.

#1197 - Vogelgriep uitgeplozen

Wed, 12 Oct 2022 13:38:00 +0200

Pluimveehouders zitten al een jaar in spanning: raken m'n kippen besmet of trekt de vogelgriep niet langs mijn bedrijf? Die griep is hardnekkiger dan andere jaren en daardoor zitten we nu in de ergste vogelgriep-uitbraak in Europa ooit.

Opnieuw geldt er een ophokplicht en bedrijven worden geruimd, maar het virus blijft rondgaan. Hoe tem je deze griep? Hoogleraar vergelijkende pathologie bij het Erasmus MC Thijs Kuiken volgt de vogelgriep al bijna vanaf het begin. En volgens hem moet de strategie om: want het afmaken van miljoenen dieren helpt niet meer.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1196 - Escalaties en rode lijnen in de oorlog

Tue, 11 Oct 2022 14:08:00 +0200

Raketten op een speeltuin, een museum en op voorzieningen voor stroom in Oekraïne. Door de Russische aanvallen is de oorlog weer voelbaar door heel het land. De Russische president Poetin schoot tientallen raketten af met zeker 19 doden en meer dan 100 gewonden tot gevolg. En ook vandaag zijn er berichten van aanvallen.

Het is een reactie op de aanval op de Krimbrug afgelopen weekend. En daarmee escaleert Rusland verder in de oorlog volgens wereldleiders. Maar hoe voorkom je dat Poetin verder klimt op de escalatieladder op weg naar het uiterste middel: een kernwapen? Defensiespecialist bij het Clingendael Instituut Dick Zandee weet hoe escaleren werkt. Volgens hem zijn we nog niet zover, maar is de-escaleren nu geen optie. Want de oorlog zit muurvast.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1195 - Vechten voor vrijheid in Iran, vanuit Nederland

Mon, 10 Oct 2022 14:14:00 +0200

Haarlokken afknippen als steunbetuiging, wekelijks demonstreren en de druk op politici opvoeren: Iraniërs in Nederland proberen op verschillende manieren de strijd van hun volk in Iran te steunen.

In Iran zijn er al wekenlang ongekende protesten tegen het streng islamitische regime. De bevolking neemt grote risico’s en de ordetroepen slaan keihard terug. De betogingen begonnen na de dood van de 22 jarige Mahsa Amini, die werd opgepakt omdat ze haar hoofddoek niet volgens de regels zou hebben gedragen.

In de podcast vertellen drie Iraans-Nederlandse vrouwen over hun strijd, hun zorgen en hun betrokkenheid bij de vrijheidsstrijd in de straten van Iran. Over het nut van haarlokken afknippen, de toegenomen aandacht voor hun land en wat Nederland zou kunnen doen om de demonstranten te steunen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1194 - Hoe Nederland eruit gaat (moeten) zien

Fri, 07 Oct 2022 13:43:00 +0200

Er is een toekomst voor de landbouw in Nederland, maar niet alles kan overal. Dat was de boodschap van stikstofbemiddelaar Johan Remkes deze week. Nederland gaat er anders uit zien. En dat is niet alleen omdat grote veehouderijen vlakbij kwetsbare natuurgebieden zullen moeten verdwijnen.

Biodiversiteit, water- en luchtkwaliteit, aanpassing aan droogte en aan hevige regenval … er zijn tal van uitdagingen bij de inrichting van ons land. In de podcast vertelt Bas Breman, onderzoeker van de universiteit van Wageningen hoe Nederland eruit zou kunnen gaan zien.

Van kringlooplandbouw tot de inzet van natuur om water te zuiveren… hij ziet allerlei kansen om niet alleen de natuur maar ook ons eigen leven beter te maken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1193 - Elon Musk vs Twitter (S02)

Thu, 06 Oct 2022 13:30:00 +0200

Een nieuw seizoen in de soap rond Elon Musk en Twitter. De rijkste man op aarde wilde het sociale medium kopen, wilde de deal opblazen en nu alsnog overnemen. Net voor een rechtszaak begint over de al getekende deal zegt Musk Twitter toch voor de 44 miljard over te willen nemen. Het bedrag dat op die deal stond.

NOS-techjournalist Nando Kasteleijn noemde de afgelopen maanden een achtbaanrit en we stappen met hem in het karretje. Wat wilde Musk de afgelopen tijd met al die twijfels bereiken? Musk wil van Twitter een "alles-app" maken, wat zijn z'n plannen? Duidelijk is dat de afgelopen maanden beide partijen geen goed hebben gedaan.

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1192 - Noord-Korea weer op het wereldtoneel

Wed, 05 Oct 2022 14:28:00 +0200

Japan is flink opgeschrikt nadat Noord-Korea een raket afschoot die over het Japanse grondgebied scheerde. Voor het eerst in 5 jaar klonken sirenes en werden Japanners weer opgeroepen dekking te zoeken. Noord Korea schiet raket na raket de afgelopen maanden.

En zo is de jarenlange rust rond Noord-Korea weer voorbij, vertelt journalist en Korea-deskundige Casper van der Veen. Het land zou ook weer gaan oefenen met kernwapens. Volgens Van der Veen zal leider Kim-Jong Un de wereld er aan blijven herinneren dat Noord-Korea bestaat en meedoet.

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1191 - Brexit, het gevolg: de zorgelijke Britse economie

Tue, 04 Oct 2022 14:24:00 +0200

Na tien dagen van waarschuwingen en felle kritiek heeft de Britse regering alsnog bakzeil gehaald. De belastingverlaging voor de allerrijksten gaat niet door.

Premier Truss en haar minister van financiën Kwarteng geloofden dat met zo’n belastingverlaging op termijn minder vermogenden zouden profiteren, en dat dit de economie kon aanjagen. Maar deze theorie van “trickle-down economics” heeft nooit gewerkt.

Dit was niet wat het land nu nodig heeft, vertelt Rabobank econoom Stefan Koopman in de podcast. Hij legt uit waarom Groot Brittannië er slechter voor staat dan veel andere landen. En dat heeft alles te maken met … de Brexit.

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1190 - De houdbaarheidsdatum van Vladimir Poetin

Mon, 03 Oct 2022 14:12:00 +0200

Met een ceremonie annexeerde Rusland afgelopen vrijdag – illegaal – vier Oekraïense provincies. Maar op het slagveld lijdt Rusland opnieuw verliezen. Het antwoord van Poetin op de Russische tegenslagen is opnieuw escaleren en intimideren.

Daarmee komt Poetin verder ge-isoleerd te staan, zegt Ruslandkenner van het Haags Centrum voor Strategische Studies Helga Salemon. Er is veel onvrede onder de bevolking, zeker na zijn besluit om toch tot mobilisatie over te gaan.

In de podcast vertelt Salemon waarom dit een heel spannende tijd is. Volgens haar wankelt Poetin. Maar wie kan en wil hem het zetje geven? En wat krijgen we ervoor in de plaats?

Reageren? Mail: dedag@radio1.nl

#1189 - Het gevaar van true crime

Fri, 30 Sep 2022 13:12:00 +0200

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1188 - Onze kwetsbaarheid onderzees

Thu, 29 Sep 2022 14:10:00 +0200

De gaslekken in de Nordstream 1 en 2 dreunen nog flink na in Europa. In Nederland worden alle kabels, pijpen en leidingen opnieuw gecheckt volgens energieminister Rob Jetten. En Europa gaat de pijpen extra beveiligen. De kwetsbaarheid is maar al te pijnlijk duidelijk geworden nu de Nordstreampijp waarschijnlijk voorgoed beschadigd is.

De angst dat andere vitale infrastructuur onder water doelwit wordt is voelbaar, ook in ons land. Maar wat ligt er eigenlijk allemaal in de Noordzee? Analist Joris Teer van het Haags Centrum voor Strategische studies schetst wat er in het water dobbert. En volgens hem kan er veel véél beter: een jaar geleden schreef hij al een rapport waarin hij zegt dat de bescherming van gaspijpen, stroomleidingen en datakabels in de Noordzee er vrijwel niet is. En dat vormt een gevaar voor de toekomstplannen op de Noordzee.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1187 - Chaos en gevaar in nieuwe fase oorlog

Wed, 28 Sep 2022 13:58:00 +0200

De Russische annexatie van grote delen van Oekraïne verloopt volgens plan. De uitslagen van de nepreferenda zijn binnen en waarschijnlijk roept Poetin de regio's binnen een week uit tot Russisch grondgebied. Grondgebied dat verdedigd moet worden door in allerijl gemobiliseerde Russen en mogelijk zelfs door Oekraïners uit de bezette gebieden die gedwongen worden te vechten tegen hun eigen land.

In deze podcast aan militair strateeg Peter Wijninga de vraag hoe je vecht met een leger dat niet wil vechten of daar niet op getraind is. En wat de scenario's zijn als Poetin op zoek gaat naar méér slagkracht, middels kernwapens of door misschien wel kritische infrastructuur in Europa aan te vallen. Na de sabotage van de Nord Stream gaspijpleidingen wordt daar ernstig rekening mee gehouden.

Kristina Petrasova van Free Russia NL staat Russen bij die opgeroepen worden, maar niet willen vechten. Zij vertelt wat ze kunnen doen om te ontkomen aan het lot dat Poetin voor ze in gedachte heeft.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1186 - Hoe ver mag een Kamerlid gaan?

Tue, 27 Sep 2022 14:31:00 +0200

De grenzen opzoeken in het politieke debat, dat moet kunnen, zei premier Rutte vorige week nadat het voltallige kabinet was weggelopen tijdens een inbreng van Thierry Baudet bij het debat over de Prinsjesdagstukken. Maar de grenzen moeten niet worden overschreden, voegde hij toe. Deze week debatteert de Tweede Kamer over de vraag wat Kamerleden wel en niet mogen zeggen en op welke manier er eventueel ingegrepen moet worden.

In aanloop naar dat debat verkent bijzonder hoogleraar parlementaire geschiedenis Bert van den Braak in podcast De Dag waar volgens hem de grenzen liggen van de vrijheid van het parlementaire debat. De afgelopen 15 jaar is de grens steeds verder opgerekt, zegt hij. Tot een punt dat het gevaarlijke vormen aanneemt en democratische beginselen worden ondermijnd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1185 - Waarom in Iran de hoofddoek af gaat

Mon, 26 Sep 2022 14:19:00 +0200

Tijdens een reis naar Iran in juni was het NOS-correspondent Daisy Mohr al opgevallen: per dag zag ze tientallen vrouwen die hun hoofddoek heel losjes of helemaal niet droegen. In de ruim 15 jaar dat ze in Iran komt, heeft ze nooit zoiets gezien. De vrouwen hadden er genoeg van, vertelden ze, ze wilden zich niet meer aan de regels houden.

Hoe gevaarlijk dat is, is de afgelopen twee weken gebleken. Een jonge vrouw die haar hoofddoek niet volgens de voorschriften droeg, overleed na een volgens ooggetuigen hardhandige arrestatie. Sindsdien zijn er hevige protesten, waarbij ook doden vallen. De veelal jonge bevolking lijkt in opstand te komen tegen de ouderwetse waarden waar het Iraanse regime voor staat.

In deze podcast vertelt correspondent Daisy Mohr over wat er al maanden al broeide in Iran en wat nu tot een uitbarsting is gekomen. En over de hoofddoek die het symbool is geworden voor niet alleen de onderdrukking van vrouwen, maar van een veel grotere groep Iraniërs.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1184 - Als je wordt opgeroepen door Poetin

Fri, 23 Sep 2022 14:02:00 +0200

De mobilisatie in Rusland is begonnen en de ernst daarvan dringt door tot steeds meer gewone Russen. Sinds de aankondiging van president Poetin woensdag gaat het snel: protesten, volgeboekte vluchten, files aan de grenzen en ook al de eerste bussen op weg naar trainingskampen. Vandaag zijn de zogenoemde referenda van start gegaan, waardoor grote stukken van Oekraïne door Rusland geannexeerd gaan worden en de oorlog dus ook deels gevoerd zal worden op wat Poetin ziet als Russisch grondgebied.

Tot nu toe werd in de oorlog gevochten door vrijwillige Russische soldaten, maar dat verandert. Reservisten worden opgeroepen én ook allerlei andere mensen zonder militaire ervaring. In deze podcast vertellen Rusland-correspondent Iris de Graaf en journalist Pjotr Sauer over de verhalen die zij horen van mannen én vrouwen die nu worden opgeroepen door Poetin en de manieren die ze zoeken om daar onderuit te komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1183 - Hoe vindt Poetin zelf dat het gaat?

Thu, 22 Sep 2022 14:00:00 +0200

De oorlog in Oekraïne komt binnen in de woonkamers van Rusland, nu Poetin een gedeeltelijke mobilisatie afgekondigd heeft in een tv-speech. Russen gingen gisteren de straat op om te protesteren. Het is de derde keer in de geschiedenis dat Rusland mannen oproept om mee te vechten.

Oekraïne pakt steeds meer gebied terug en deze mobilisatie is volgens journalist Laura Starink een verwoede poging dat tij te keren. Laura is één van de oprichters van Raam op Rusland. Met haar neem ik de speech van Poetin door en proberen we in het volgens haar krankzinnige hoofd van de Russische president te kijken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1182 - Het 'post-fascistische' Italië van Giorgia Meloni

Wed, 21 Sep 2022 14:09:00 +0200

Giorgia Meloni van de rechts-populistische partij Broeders van Italië wordt zo goed als zeker de nieuwe premier van Italië. Ze staat torenhoog in de peilingen en heeft al met haar politieke partners op de rechter flank afgesproken dat ze een coalitie gaan vormen. Hoogstwaarschijnlijk zal zijzelf aan het roer daarvan staan.

Italië-correspondent Heleen d'Haens maakt in podcast De Dag een profiel op van deze opvallende verschijning in de Italiaanse politiek. Meloni is charismatisch, slim, conservatief, maar ook op sommige punten extreem en met fascistische wortels. 'Post-fascistisch' noemt Meloni zichzelf, vertelt Heleen. Maar wat betekent dat en welk Italië heeft Giiorgia Meloni voor ogen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1181 - Wachten op bevrijding in Oekraïne

Tue, 20 Sep 2022 14:37:00 +0200

Cherson, Melitopol, Marioepol; dat worden de volgende steden die bevrijd gaan worden, zei de Oekraïense president Zelensky dit weekend. Na de bevrijding van de regio rondom Charkov in het Noord-Oosten van het land, richt het offensief om het land te heroveren op de Russen zich op het Zuiden.

Als eerste is Cherson aan de beurt, dan Melitopol en uiteindelijk ook het verwoeste Marioepol, is het plan. NOS-redacteur Chiem Balduk heeft contact met verschillende mensen in die steden en laat in podcast De Dag de appjes en video's horen die zij hem, met gevaar voor eigen leven, sturen. Hij vertelt hoe de inwoners wachten op de bevrijding, zich voorbereiden op het grote offensief, en bang zijn voor waar de Russen toe in staat zijn als ze zich gedwongen voelen om terug te trekken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1180 - De pijn van inflatie

Mon, 19 Sep 2022 13:55:00 +0200

Al maanden wordt er over de hoge energieprijzen en inflatie gesproken en al maanden wordt er gewacht op Prinsjesdag, in de hoop dat er dan maatregelen komen die de gevolgen van die hoge prijzen verminderen. Maar, zo zei premier Rutte al meermaals, de pijn kan niet helemaal worden weggenomen.

In aanloop naar die voor velen belangrijke Prinsjesdag van morgen vertellen in podcast De Dag drie mensen uit verschillende lagen in de samenleving over de grote financiële zorgen die zij nu al hebben, en waarvan ze vrezen dat ze die straks niet meer kunnen bolwerken.

Maaike is student en valt voor haar gevoel tussen wal en schip, Jacqueline leeft op bijstandsniveau en is na de toeslagenaffaire huiverig om hulp aan te nemen en Marcel is bakker die per november 15duizend euro per maand meer moet gaan betalen voor zijn energierekening. Wat opvalt: alle drie voelen ze zich niet goed vertegenwoordigd door de regering en verwachten ze ook weinig van Prinsjesdag.

Reageren? Mail dedag@radio

#1179 - Koning Charles in speeches en uitspraken

Fri, 16 Sep 2022 14:04:00 +0200

Het is een week geleden dat de Britse koning Charles zich voor het eerst in een toespraak tot Groot-Brittannië en de rest van de wereld richtte. Sindsdien ligt zijn leven nog meer dan voorheen onder een vergrootglas. Alles wat hij zegt en doet wordt geregistreerd, zoals zijn kleine driftbui toen hij te maken kreeg met een lekkende pen. Op sociale media is dit voer voor commentaar en kritiek.

De relatie tussen Charles en de pers is al zijn hele leven gespannen. Waar zijn moeder niet vaak interviews gaf en zich vrijwel altijd diplomatiek uitte, heeft Charles zich in interviews en toespraken als kroonprins geregeld gepassioneerd, fel of ronduit onhandig uitgelaten. In deze podcast loopt oud-correspondent Hieke Jippes een paar van die opmerkelijke momenten en uitspraken langs en schetst zo een portret van de nieuwe koning van Groot-Brittannië.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1178 - Het on-transparante transparantieregister in de zorg

Thu, 15 Sep 2022 14:08:00 +0200

Miljoenen euro's gaan er van bankrekeningen van medische bedrijven naar tientallen cardiologen in ons land. Overboekingen die buiten het zicht van ziekenhuizen blijven. Dat blijkt uit onderzoek van de onderzoeksredactie van de NOS en Nieuwsuur. Artsen krijgen geld van de medische industrie voor bijvoorbeeld advies en onderzoek. Maar die transacties moeten wel gemeld worden, om de schijn van belangenverstrengeling te voorkomen.

Betalingen van medische bedrijven aan artsen en ziekenhuizen zouden in het transaparantieregister zorg moeten staan. Maar het register doet haar eigen naam geen eer aan. Journalisten Anna Pruis en Siebe Sietsma kwamen erachter dat artsen en medische bedrijven betalingen makkelijk verborgen houden. Volgens experts worden als gevolg daarvan onze zorgpremies hoger.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1177 - De Oekraïense opmars/Russische aftocht

Wed, 14 Sep 2022 13:05:00 +0200

Het roept herinneringen op aan de aftocht van de Russen ten noorden van Kiev eerder dit jaar: internationale journalisten die nu de gebieden in gaan in de regio Charkov, waar het Oekraïense leger in korte tijd grote delen heeft bevrijd. De eerste verhalen van wat daar tijdens de maandenlange Russische bezetting is gebeurd, worden opgetekend. In deze podcast doet Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp dat. Hij reist op dit moment door de regio en vertelt over de verwoestingen die er zijn aangericht en de verhalen die hij hoort.

Ook in Rusland dringt de opmars van het Oekraïense leger door, al wordt die daar anders uitgelegd, zegt Rusland-correspondent Geert Groot Koerkamp vanuit Moskou. Hij waarschuwt voor al te veel optimisme in het Westen over kritiek die hier en daar in Rusland op Poetins oorlog klinkt. Van een kentering is volgens hem nog geen sprake. "De ruimte voor kritiek neemt niet toe, de repressie wel."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1176 - De (geld)problemen van de NS

Tue, 13 Sep 2022 14:19:00 +0200

Het was een opluchting voor het NS-personeel én voor reizigers dit weekend, toen het bericht kwam dat de NS en de vakbonden het eens zijn geworden over een fikse loonsverhoging en afspraken om de werkdruk te verminderen. Een grote staking die voor vandaag gepland stond is daardoor van de baan.

Maar de NS komt nu over de brug met geld dat ze eerder niet zeiden te hebben. De vraag rijst of het bedrijf de loonsverhoging wel kan betalen en wat de enorme extra kostenpost betekent voor de toekomst van de NS.

Hoogleraar transportbeleid van de TU Delft Bert van Wee zet in podcast De Dag op een rij hoe de NS in deze positie is beland. En wat er nodig is om de boel 'op de rails' te krijgen, want de problemen van de NS zijn groter dan de cao.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1175 - De Groninger gas-enquête: beslissingmakers

Mon, 12 Sep 2022 14:21:00 +0200

Na de eerste verhoorperiode van de parlementaire enquête gaswinning Groningen voor de zomer, is de tweede ronde verhoren in volle gang. Daarbij wordt onder meer in kaart gebracht waarom er zo lang zo veel gas werd opgepompt, terwijl al duidelijk was dat dit gevaarlijk kon zijn. Wie nam daarover de beslissingen?

In podcast De Dag vertellen Reinalda Start en Heleen Ekker, die voor de NOS het gas-dossier al jaren volgen, over het kleine groepje mensen dat aan de touwtjes trok. En op welke manier de veiligheid het in Groningen verloor van het geld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1174 - Het tijdperk Elizabeth II

Fri, 09 Sep 2022 14:47:00 +0200

Iedereen kan oud worden, als je maar lang genoeg blijft leven, zei de Britse koningin Elizabeth op haar tachtigste verjaardag naar de woorden van komiek Groucho Marx. En oud werd ze, 96.

In podcast De Dag een gesprek met een generatiegenoot van de koningin: oud-correspondent voor het Verenigd Koninkrijk Peter Brusse, die zelf 86 is. Hij vertelt hoe de tijdsgeest waarin zij opgroeiden en volwassen werden het koningschap van Elizabeth heeft getekend en haar als persoon heeft gevormd. Maar of we na 96 jaar weten wát voor persoon zij was, dat is de vraag.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1173 - Hoe komt Europa de winter door?

Thu, 08 Sep 2022 13:00:00 +0200

De voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen presenteerde gisteren een hele reeks voorstellen in de hoop de winter warm en betaalbaar door te komen. Rusland draait af en aan aan de gaskraan en blijkt een onbetrouwbare energieleverancier na de invasie van Oekraïne. En dus moet Europa de lidstaten helpen om de gas- en stroomrekeningen betaalbaar te houden. Morgen praten alle EU energieministers in een spoedoverleg over de plannen

Correspondent in Brussel Ardy Stemerding geeft vast een voorbeschouwing: de plannen gaan heel ver, vertelt hij, maar het wordt nog een pittige discussie tussen de 27 lidstaten. Spanje zit er bijvoorbeeld al wel warmpjes bij, ziet correspondent Rop Zoutberg. Maar hoe anders is dat in Duitsland waar ze nog alle zeilen bij moeten zetten voor komende winter, weet correspondent Charlotte Waaijers. Maar de hulp komt niet alleen uit Brussel, ook de buren kunnen een handje meehelpen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1172 - Het vuile werk op Schiphol

Wed, 07 Sep 2022 14:20:00 +0200

Zoveel rugklachten dat je én niet meer kan werken én je eigen kind niet kan optillen of je veters kan strikken. Omdat je werkgever je werk laat doen dat veel te zwaar is. Het is het verhaal van een van de tientallen bagagemedewerkers op Schiphol, die aan onderzoeksjournalisten Ben Meindertsma en Milena Holdert van de NOS en Nieuwsuur hun verhaal doen. Zij spraken ook met hun bazen, bedrijfsartsen, en de luchthaven-directie zelf. Zo brachten ze nauwgezet de barre werkomstandigheden op de nationale luchthaven in kaart waar al jaren vermoedens over waren, maar waarvan we niet precies wisten hoe het zat.

In podcast De Dag vertellen Ben en Milena over hun bijzondere onderzoek en laten de soms moeizame gesprekken horen die ze met de verantwoordelijke partijen hadden. Pas na lang doorvragen kwam er antwoord.

Economische belangen zijn de laatste decennia leidend geweest, zeggen ze, en dat heeft geleid tot een systeem waar sjouwers de dupe van zijn. De mensen die ze moeten beschermen keken de andere kant uit: hun werkgevers, de luchthaven én de inspectie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1171 - Liz Truss, ongemakkelijk en bloedfanatiek

Tue, 06 Sep 2022 13:45:00 +0200

Het is 'out with the old and in with the new' vandaag op Downingstreet: Boris Johnson is vertrokken en de nieuwe conservatieve leider en Britse premier Liz Truss neemt haar intrek achter die beroemde zwartgeverfde deur.

In podcast De Dag een profiel van Liz Truss, die opgroeide als links meisje en nu de radicale vleugel van de conservatieven vertegenwoordigt. Over die lange ideologische reis, het opportunisme dat haar verweten wordt, haar ambitie en fanatisme, en haar soms ongemakkelijke presentatie vertelt historicus Felix Klos, gespecialiseerd in de moderne Britse geschiedenis. Hij eindigt met woorden van Winston Churchill, de oud-premier waar conservatieven zo veel bewondering voor hebben, maar die volgens Klos een heel andere Verenigd Koninkrijk en Brits leiderschap voor ogen had.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1170 - Ankie vs Duitsland, 50 jaar na München

Mon, 05 Sep 2022 13:56:00 +0200

Het is 50 jaar geleden dat tijdens de Olympische Spelen in München 11 Israëlische atleten werden vermoord door Palestijnse terroristen. Onder hen was de man van een Nederlandse vrouw, Ankie Spitzer - bij de NOS als oud-Israël-correspondent bekend als Ankie Rechess. Door de moord op haar man André Spitzer kwam zij niet alleen in een persoonlijke nachtmerrie terecht, maar ook in een ingewikkeld internationaal conflict; als weduwe én als journalist.

Twan Huys en Evert-Jan Offringa maakten een documentaire over Ankie, die al vijftig jaar op zoek is naar feiten die de Duitse autoriteiten liever verborgen leken te houden. Uit schaamte, vertellen de makers in podcast De Dag. Mede door hun onderzoek voor de film zijn die soms schokkende feiten alsnog boven tafel gekomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1169 - Donald Trump en de vijf onderzoeken

Fri, 02 Sep 2022 10:11:00 +0200

In een uitzonderlijk felle toespraak heeft de Amerikaanse president Biden vannacht gewaarschuwd voor de dreiging die nog altijd uitgaat van oud-president Trump en zijn aanhang. Zij zijn een dreiging voor de democratie, zegt Biden, die met de toespraak de verkiezingscampagne voor de mid-terms aftrapte. Trump staat sowieso weer volop in de belangstelling sinds de FBI drie weken geleden zijn villa in Florida binnenviel in opnieuw een explosief onderzoek.

De teller van lopende onderzoeken naar Trump staat inmiddels op vijf. Correspondent Marieke de Vries zet ze in podcast De Dag op een rij en schetst hoe het verleden van Trump hem stukje bij beetje steeds verder in het nauw brengt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1168 - Hoe temmen we die torenhoge inflatie?

Thu, 01 Sep 2022 13:15:00 +0200

De inflatie piekt opnieuw: prijzen zijn in augustus 13,6 procent hoger dan vorig jaar. Iedereen voelt het in de portemonnee en de roep om in te grijpen klinkt al lang luid. De kabinetsplannen lekten na een nacht vol overleg al uit. Zij willen de koopkracht op peil proberen te houden.

Wat kan er gedaan worden? Dat vertelt econoom Casper de Vries in podcast de Dag. Hij vertelt wat centrale banken, de regering en bedrijven kunnen doen en al doen om de boel betaalbaar te houden en de inflatie te beteugelen. Maar de vraag blijft: is het allemaal genoeg?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1167 - Inflatie op de transfermarkt

Wed, 31 Aug 2022 12:44:00 +0200

Na eerdere toptransfers van Frenkie de Jong en Matthijs de ligt, is er een nieuwe duurste voetballer die uit de eredivisie naar het buitenland vertrekt. Ajax-speler Antony vertrekt naar Manchester United voor 95 miljoen euro, wat door bonussen nog kan oplopen tot 100 miljoen. Het zijn duizelingwekkende bedragen, die desondanks niet eens meer echt verbazen.

De inflatie op de transfermarkt is al lange tijd gaande, zegt online voetbaljournalist en podcastmaker Yordi Yamali. Hij vertelt in podcast De Dag hoe transferbedragen worden opgebouwd en wat al dat geld voor gevolgen heeft: voor clubs, voor spelers en voor het voetbal. Er is, zegt hij, een ook schaduwkant van de transfermarkt waar veel minder aandacht voor is dan voor al die sterrendeals. "Er zijn meer spelers waar misbruik van gemaakt wordt, dan dat er Antony's zijn."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1166 - Van asieldeal naar kabinetscrisis?

Tue, 30 Aug 2022 13:23:00 +0200

Leden van de ChristenUnie en de VVD zijn lijnrecht tegenover elkaar komen te staan over het akkoord om de chaos in de asielopvang aan te pakken. Die deal werd vrijdag gepresenteerd, maar dit weekend bleek dat de coalitiepartijen de inhoud heel verschillend uitleggen aan hun achterban en dat leidt tot onrust. ChristenUnie-leden eisen nu dat er afspraken worden teruggedraaid en VVD-leden vinden juist dat de maatregelen niet ver genoeg gaan.

De verhoudingen tussen de partijen, en ook tussen de partijleiders Segers en Rutte, is al langer aan het verslechteren, vertelt parlementair verslaggever Ewoud Kieviet in podcast De Dag. Is de asielcrisis voor de ChristenUnie de druppel? Stevent het kabinet nu zelf af op een crisis?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1165 - Al 25 jaar het Netflix-model

Mon, 29 Aug 2022 13:53:00 +0200

Het bedrijf dat begon als dvd-postorderbedrijf en uitgroeide tot het allergrootste streamingplatform ter wereld, is jarig. Netflix bestaat 25 jaar. In die kwarteeuw is de manier waarop we naar tv, films en series kijken en ook hoe die producties gemaakt worden, sterk veranderd - mede door de invloed van Netflix en het beroemd geworden Netflix-model.

In podcast De Dag vertelt filmjournalist Nico van den Berg hoe Netflix uitgroeide tot tech-reus die het medialandschap opschudde. Toch krijgt het platform na 25 jaar te maken met een dalend aantal abonnees. Hoe toekomstbestendig is het Netflix-model nog?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1164 - Valt er nog wat te lachen?

Fri, 26 Aug 2022 14:03:00 +0200

Asielcrisis, koopkrachtcrisis, stikstofcrisis, de oorlog in Oekraïne en de gevolgen van klimaatverandering… al maandenlang wordt het nieuws beheerst door een al ellende. Hoe kun je dan nog lachen als er zo weinig te lachen valt?

Cabaretiers proberen van oudsher hun eigen draai te geven aan de actualiteit. Soms geëngageerd, met een boodschap voor hun publiek. In de podcast vertellen twee Anne Neuteboom en Ramon Chatrer hoe ze dat aanpakken. Ze zijn dit weekend allebei te zien op de Uitmarkt in Amsterdam.

Het is – zeggen ze - zoals het grapje op een begrafenis, waardoor alle aanwezigen even kunnen ontspannen terwijl de bijeenkomst zo ernstig is. Maar hoe houd je je publiek bij elkaar, als ieder onderwerp tot polarisatie kan leiden? En wat kun je leren van al dat rotnieuws?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1163 - Hoe Poetin Duitsland in de tang heeft komende winter

Thu, 25 Aug 2022 13:45:00 +0200

Duitsland wil zo snel mogelijk van het Russische gas af, maar kan voorlopig nog niet zonder. Het land zet vol in op gas besparen en zoekt naar andere energiebronnen, terwijl ze hopen dat de gaskraan deze winter niet helemaal dicht gaat. Ondertussen groeit de onvrede: een deel van de 41 miljoen Duitsers maakt zich zorgen over de koude winter die komen gaat. De verwachting is dat het een hete herfst wordt, vol protesten.

Volgens Wiebke Pittlik van het Duitsland Instituut is de dadendrang van de Duitse regering enorm. Maar de vraag is of het genoeg gaat zijn. Klimaat- en economieminister Robert Habeck probeert op allerlei manieren te besparen, maar lukt het hem tegelijkertijd ook om te zorgen voor genoeg energie?

#1162 - Stremming in de binnenvaart

Wed, 24 Aug 2022 13:41:00 +0200

De Rijn bij Lobith stond vorige week lager dan ooit gemeten. En lage waterstanden komen meestal pas in het najaar. Voor de binnenvaart heeft dat grote gevolgen. Er dreigen maatregelen die nooit eerder zijn genomen, schepen kunnen soms maar voor een derde worden beladen en ze moeten langzamer varen.

Het zijn spannende tijden voor de binnenvaart. Niet alleen vanwege de droogte. In Duitsland is er behoefte aan meer schepen om kolen te vervoeren, terwijl veel schepen nu op de Donau varen om Oekraïens graan op te halen. Voor schippers is er nu veel geld te verdienen, omdat door schaarste de prijzen stijgen. Maar de toekomst is onzeker.

In de podcast vertelt schippersvrouw Anne-Ruth Scheijgrond over de gevolgen van de droogte voor de binnenvaart. Over stremmingen, sluizen die water verspillen en over waterstanden-stress.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1161 - Polderen we de stikstofcrisis uit?

Tue, 23 Aug 2022 14:12:00 +0200

De Tweede Kamer kwam vandaag eerder terug van reces voor een spoeddebat over uitspraken van Buitenlandminister en CDA-leider Hoekstra. Hij noemde stikstofuitstoot halveren voor 2030 "niet heilig". En dat gaat lijnrecht in tegen wat is afgesproken in het regeerakkoord van het kabinet, waar ook hij lid van is.

De uitspraken leggen een bom onder de toch al zo broze verstandhoudingen in de stikstofcrisis. Stikstofbemiddelaar Johan Remkes sprak eerder al over een vertrouwenscrisis tussen boeren en het kabinet. En nu rommelt het ook binnen dat kabinet.

De eerste ronde gesprekken van bemiddelaar Remkes zitten erop. Politiek verslaggever Ewoud Kieviet vertelt wat die hebben opgeleverd. Wat hebben we allemaal gehoord en gezien? En wat betekent de Haagse tumult nu voor Remkes' poging om boeren en politiek te verzoenen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1160 - Oekraïne kiest de aanval

Mon, 22 Aug 2022 14:03:00 +0200

De Krim krijgt vaker aanvallen van Oekraïne. Een vliegbasis, munitiedepot en hoofdkwartier van de Russische Zwarte Zeevloot ver weg van het front werden aangevallen op het schiereiland dat door Rusland bezet is. De oorlog wordt daarmee niet meer alleen uitgevochten in het oosten en zuidoosten van Oekraïne aan de frontlinie.

Het is een half jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. We maken de balans op met Rusland- en Oost-Europadeskundige Bob Deen van het Clingendael Instituut. Hij ziet dat Oekraïne uit de verdediging komt en door de wapens uit het westen meer kan aanvallen, terwijl de problemen aan Russische kant zich opstapelen. Wat betekent dit voor de kansen van de twee?

#1159 - Alles loopt vast in de asielopvang

Fri, 19 Aug 2022 13:45:00 +0200

Van de eerste registratie in Ter Apel, tot de huisvesting van statushouders; de opvang van asielzoekers loopt op alle vlakken vast.

In Ter Apel sliepen afgelopen nacht zo’n 300 mensen buiten de hekken van het aanmeldcentrum. Het is er niet veilig en niet hygiënisch.

En voor vluchtelingen met een verblijfstatus zijn er geen woningen beschikbaar. Gesprekken met gemeenten leiden vaak nergens toe. Daarom zette het kabinet deze week voor het eerst een dwangmiddel in. In het Twentse Albergen komt er een asielzoekerscentrum zonder toestemming van de gemeente.

In de podcast legt NOS-redacteur asielzaken Ellen Kamphorst uit hoe het zover heeft kunnen komen. Wat doet dit met het draagvlak voor asielopvang? En schrikt dit asielzoekers af? Een oplossing voor de asielcrisis lijkt ver weg.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1158 - De Britse zomer vol onvrede

Thu, 18 Aug 2022 14:20:00 +0200

Groot-Brittannië staakt. Vanaf vandaag ligt het treinverkeer dagenlang zo goed als plat. En vele sectoren leggen komende tijd ook het werk neer voor een beter salaris nu alles duurder wordt. Britse media spreken inmiddels over de summer of discontent, de zomer van ontevredenheid. En de vraag is of het bij dit seizoen blijft. Of dat het VK ook een autumn en winter vol stakingen tegemoet gaat.

Een winter of discontent is er al eens geweest eind jaren '70. Ook toen was de inflatie hoog en wilden de stakers dat hun salaris mee zou stijgen. Peter Brusse was in die jaren correspondent voor de NOS in Londen en weet nog goed hoe de ratten door de bergen afval liepen die maar niet opgehaald werden. De tijden van toen lijken terug. Wat kunnen we leren van de oplossing van toen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1157 - Hoe chips Taiwan beschermen tegen China

Wed, 17 Aug 2022 13:44:00 +0200

China blijft Taiwan bestoken met militaire oefeningen. Op het eiland voor de Chinese kust zien ze gevechtsvliegtuigen de grens over vliegen en horen ze raketten opstijgen. Sinds het bezoek van de Amerikaanse toppoliticus Nancy Pelosi eerder deze maand staat het kleine eiland volop in de aandacht. Gaat China Taiwan echt aanvallen? Als ze dat doen raakt het de Chinese economie keihard, omdat Taiwan een belangrijk product voor China maakt: chips.

Taiwan is grootmeester in de chipindustrie, vertelt hoogleraar chipontwerp aan de TU Delft Kofi Makinwa. Makinwa weet hoe het eiland een bijzondere positie op het wereldtoneel heeft gekregen en zag het belangrijkste Taiwanese chipbedrijf, TSMC, van dichtbij.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1156 - Gezocht: ideeën om de koopkracht te redden

Tue, 16 Aug 2022 13:48:00 +0200

Iedereen voelt het bij de kassa van de supermarkt en ziet het op de energierekening. En steeds meer huishoudens komen er echt door in de problemen. De prijzen zijn enorm gestegen, en ze zullen blijven stijgen.

Het is een grote crisis, die, veel meer dan andere kwesties, bijna iedereen raakt. En toch was het de afgelopen weken stil hierover vanuit Den Haag.

Dat gaat veranderen, het kabinet is begonnen met gesprekken om de koopkracht in stand te houden. Dat kan door de prijzen voor de consument te verlagen, of door de inkomsten te verhogen.

In de podcast vertelt politiek verslaggever Marleen de Rooy wat de knoppen zijn waar het kabinet aan kan draaien, welke afwegingen daar allemaal bij spelen, en waarom niet alle middelen werken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1155 - Afghanistan, een jaar later

Mon, 15 Aug 2022 13:55:00 +0200

Vandaag een jaar geleden namen de Taliban de macht over in de Afghaanse hoofdstad Kabul. Na het vertrek van buitenlandse militairen maakten ze een razendsnelle opmars door het land. Ze beloofden mensenrechten en de positie van vrouwen te zullen respecteren. Maar veel Afghanen vreesden voor hun leven, en probeerden het land te ontvluchten.

NOS-correspondent Aletta André is net terug van een reportage-reis door Afghanistan. In de podcast vertelt ze hoe het leven is veranderd voor de Afghaanse bevolking. Ze zag hoe de strenge islamitische wetten worden nageleefd en gehandhaafd. En ze zag hoe vrouwen hun rechten wel degelijk verloren.

De Taliban beloofden het einde van de corruptie en veiligheid. Maar veilig is het nog lang niet in alle opzichten in Afghanistan. En de grootste zorg in het land is nu de honger. Een groot deel van de bevolking heeft te weinig te eten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: levende dino's

Fri, 12 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Dinosaurussen blijven fascineren, blijkt onder meer uit de populariteit van een podcastserie over dino's en ook van de iconische film-reeks van Jurrasic World. De allereerste film in de cyclus is bijna 30 jaar oud en in juni kwam de vooralsnog laatste in de bioscoop. Ondertussen wordt op meerdere universiteiten écht onderzoek gedaan naar het 'hercreëren' van dinosaurussen, zoals in die filmreeks gebeurt.

Aanleiding voor podcast De Dag om paleontoloog Anne Schulp van Naturalis de vraag te stellen die de populaire cultuur en dus ook de wetenschap bezighoudt: wat klopt er wel, wat niet en wat kan er kloppen van de Jurassic-films?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: de Groningse gas-enquête

Thu, 11 Aug 2022 12:05:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

De eerste week van de openbare verhoren in de parlementaire enquête over de gaswinning in Groningen was bewogen en emotioneel. Zelfs voor verslaggever Mario Miskovic van RTV Noord, die het gasdossier al jaren volgt en al heel wat emoties voorbij heeft zien komen in de loop der jaren. Hij vertelt in de podcast hoe Groningers in Den Haag het woord namen en met hun woorden indruk maakten. Het legde volgens hem de kloof bloot die tussen Groningen en Den Haag gevoeld wordt. De vraag is: helpt de enquête de afstand te verkleinen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: blik op Chinese strafkampen

Wed, 10 Aug 2022 12:18:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

In mei kwamen via een hacker tienduizenden documenten online die een onthutsend en onthullend beeld gaven van wat er zich afspeelt in Chinese strafkampen in de provincie Xinjiang. Er zaten ook foto's bij van onder andere bijna drieduizend Oeigoeren die daar vastgehouden worden. De aanblik is indringend, voor buitenstaanders maar zeker voor familie en kennissen van deze mensen.

China-correspondent Sjoerd den Daas sprak met twee Oeigoeren die mensen herkenden op de foto's. Hij laat zijn gesprekken horen in de podcast.

En de Oeigoerse Ahmedjan Kasim vluchtte in zijn jeugd naar Nederland. Hij vertelt hoe hij urenlang in de foto's zocht naar zijn vader, maar hem niet vond.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: het nut van boerenprotesten

Tue, 09 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

De hevige boerenprotesten over het stikstofbeleid passen in een traditie, zegt politiek historicus Koen Vossen in podcast De Dag. Hij heeft onderzoek gedaan naar boerenprotestpartijen die in de afgelopen eeuw verschillende keren zijn opgekomen en ook weer uitgedoofd. Altijd was er naast een groep gematigde boeren een radicale vleugel, die voor veel onrust zorgde.

Wat hebben dit soort protesten de agrarische sector opgeleverd?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: sjoemelende zaadartsen

Mon, 08 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Eens in de zoveel tijd duiken er berichten op over Nederlandse vruchtbaarheidsartsen die hun eigen zaad hebben gebruikt in plaats van sperma van een donor. Afgelopen maand kwam zo een Brabantse gynaecoloog in het nieuws, en in februari was er ook een grote zaak rondom Jos Beek, uit Leiden, die zeker 21 kinderen verwekte met zijn eigen sperma.

Familierechercheur Els Leijs was niet verbaasd, zei ze in podcast De Dag, volgens haar is dit het topje van de ijsberg en ze legt ook uit waarom ze aanleiding heeft om dat te denken.

En jelmer vertelt wat dit soort nieuws betekent voor de kinderen om wie het gaat. Hijzelf kwam er op een goed moment achter dat hij meer dan 40 half broers en zussen heeft.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: een lelijk showbizzproces

Fri, 05 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Het showbizz-proces van Johnny Depp en Amber Heard kreeg in Amerika en daarbuiten veel media-aandacht, mede door continue live-streams vanuit de rechtbank. Te zien en te horen was hoe de twee Hollywoodsterren elkaar in de rechtszaal helemaal kapot probeerden te maken. Maar waarom eigenlijk?

In de podcast vraagt strafrechtadvocaat Zahra Boufadiss zich af wat de advocaten eigenlijk wilden: want uiteindelijk was het resultaat vooral dat beide partijen onherstelbare reputatieschade op liepen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: de KLM-kraan

Thu, 04 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Voor wie in de rij op Schiphol staat is het wellicht leuk om deze aflevering over KLM te luisteren. En voor wie niet op vakantie gaat ook. Want met alle tegenslagen voor de luchtvaart, gecombineerd met een toenemend klimaatprobleem, dringt de vraag zich op of het eigenlijk nog wel zo verstandig is om als overheid KLM altijd maar te hulp te blijven schieten.

KLM is de afgelopen 100 jaar gemiddeld 1 keer in de 10 jaar failliet gegaan, vertelt onderzoeksjournalist Tiest Joosten. Hij deed voor zijn boek De Blauwe Fabel uitgebreid historisch onderzoek naar de geldstromen en speciale band tussen KLM en de overheid. Aan hem de vraag: Is dat nog houdbaar?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: de Amerikaanse anti-abortuslobby

Wed, 03 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd een selectie van Elisabeth van afleveringen die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

De schok was in Amerika en daarbuiten enorm toen het Hooggerechtshof in juni het landelijk recht op abortus schrapte. Maar in conservatief christelijke kringen wordt het als een grote overwinning gevierd.

Journalist Robin de Wever kent die kringen goed. In zijn tienerjaren ging hij op uitwisseling bij 'evangelicals' in Amerika en later maakte hij als journalist een podcastserie over deze groepen toen ze massaal Donald Trump omarmden. In de podcast vertelt hij vanuit dat perspectief hoe evangelicals de motor zijn achter de anti-abortusstrijd in Amerika en hoe christelijke groepen daar zoveel politieke macht hebben gekregen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: bang voor de Russen

Tue, 02 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Er is een vóór en een na 24 februari, de dag dat het Russische leger Oekraïne binnenviel. In de weken erna hebben we veel afleveringen gemaakt over de oorlog. Wat opvalt bij het terugluisteren is de rauwe emotie die in de verwarrende beginfase door zoveel mensen gevoeld werd, ook door journalisten die in Oekraïne verslag deden.

Journalisten Step Vaessen en Bruno Beeckman vertrokken half maart uit Kiev, dat toen nog omsingeld werd door een colonne Russische tanks. Ze zaten vol verhalen van vluchtelingen uit omliggende steden, de eerste verhalen die de wereld te horen kreeg over de gruwelijkheden door de Russen begaan. Verhalen over angst en een land in chaos.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De Zomerdag: het pausenpensioenprobleem

Mon, 01 Aug 2022 11:36:00 +0200

Het team van De Dag is er even tussenuit. Vanaf maandag 15 augustus zijn we terug. Tot die tijd heeft Elisabeth afleveringen geselecteerd die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Onder Vaticaan-watchers gonst het van de geruchten dat paus Franciscus eind deze maand mogelijk bekendmaakt dat hij gaat aftreden. Vaticaan-correspondent Andrea Vreede vertelt er in de podcast met smaak over. Als de berichten kloppen kan er nog een uniek en opmerkelijk probleem ontstaan, vertelt ze, want dan lopen er straks drie pausen rond in het Vaticaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1154 - Ruttes records

Fri, 29 Jul 2022 14:45:00 +0200

Hij zegt dat hij het niet gaat vieren, maar komende week vestigt premier Rutte een nieuw record: dat van langstzittende premier van Nederland. Na 4310 dagen in het Torentje is hij Ruud Lubbers voorbij. En dat is niet het enige record dat Rutte op zijn naam heeft staan.

In podcast De Dag vertelt politiek verslaggever Wilma Borgman, schrijver van het boek 'De prijs van de macht' over Mark Rutte en de VVD, over enkele andere records van Rutte. Op sommige zal hij trots zijn, op andere minder. Alles bij elkaar genomen levert het een beeld op van een premier die vrolijk lijkt, maar achter de schermen ook een 'controlfreak' is in een sterk veranderend politiek klimaat.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1153 - Vrede en oorlog in de ruimte

Thu, 28 Jul 2022 13:59:00 +0200

Meer dan 20 jaar vreedzame samenwerking dreigt op te houden. Rusland zegt over een paar jaar niet meer mee te doen met het ISS. Het land wil een eigen ruimtestation bouwen. Volgens de Russen is het een direct gevolg van de sancties die het Westen oplegt vanwege de oorlog in Oekraïne.

En zo zou er een eind komen aan een project dat in de ruimte op honderden kilometers afstand landen op aarde met elkaar verbond. Journalist Tijs Hofmans vertelt hoe het ISS een symbool van samenwerking is geworden en dat ook zal blijven. Want zijn verwachting is niet dat de Russen eerder vertrekken. Tijs volgt de ruimtevaart - en het ISS in het bijzonder - op de voet. Hij schrijft erover voor website Tweakers en heeft het internationale ruimtestation zelfs vereeuwigd op z'n lichaam.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1152 - Twee 'nestbevuilers' over seksisme bij het corps

Wed, 27 Jul 2022 14:23:00 +0200

De toespraken op het lustrumfeest van het Amsterdamse studentencorps laten zich met groot ongemak samenvatten: er werd onder meer gesproken over vrouwen als 'sperma-emmers' en hoeren. Vanwege dat taalgebruik is er opnieuw een rel is ontstaan over seksisme en macho-gedrag binnen corpora. Vrouwelijke leden eisen dat het stopt.

In podcast De Dag twee oud-corpsleden die zich allebei al eerder uitspraken tegen seksisme bij het corps en die dat beiden niet in dank is afgenomen. Martje van der Brug, schrijfster van het boek Zo doen we dat hier, vraagt zich af waarom vrouwen met de kennis van nu überhaupt nog lid willen worden. Ze roept prinses Amalia, die komend studiejaar in Amsterdam begint en lid wil worden, op om dat te heroverwegen.

En Milou Deelen ging viral met een video over 'slutshaming' bij Vindicat in Groningen. Zij zegt dat het vaak niet bij grove woorden en grappen blijft, de verhoudingen liggen echt scheef. Zo zouden de rollen tijdens seks en daten vaak niet gelijkwaardig zijn, wat volgens haar de seks bovendien niet ten goede komt. "Ik heb nog nooit zulke slechte seks gehad als toen ik bij het corps zat."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1151 - Hoe het vrouwenwielrennen demarreert

Tue, 26 Jul 2022 14:04:00 +0200

Marianne Vos rijdt vandaag in de Tour de France in het geel. Zonder haar was deze Tour de France Femmes er misschien niet geweest. Ze heeft er jarenlang voor gelobbyd. De sport zit in een ongekende demarrage en de Tour voor vrouwen is na 13 jaar afwezigheid weer terug.

In podcast De Dag vertelt Heleen Hage, die in 1984 tweede werd in de eerste officiële Tour de France voor vrouwen, over die begintijd van het professionele vrouwenwielrennen. Zo moest ze zelf het logo van de sponsor op haar gele trui naaien en maakten mannelijke renners en commentatoren allerlei flauwe grappen.

Benjamin de Bruijn vertelt over de ontwikkeling die de sport heeft doorgemaakt. Hij maakte verschillende podcasts over de geschiedenis van het vrouwenwielrennen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1150 - Het boerenverstand van de Rabobank

Mon, 25 Jul 2022 14:01:00 +0200

Met de kennis van nu, zou de Rabobank in het verleden anders gehandeld hebben bij het financieren van schaalvergrotingen van veehouderijen. Dat zei de bank afgelopen week in reactie op kritiek over de rol van de Rabobank in de stikstofcrisis. Hoe ziet die rol van de Rabobank eruit, welke kennis was er wel en niet over milieuproblemen door intensieve veeteelt en waarom zou een bank zich daar überhaupt verantwoordelijk voor moeten voelen?

Rens van Tilburg is econoom en directeur van het Sustainable Finance Lab, een organisatie die onderzoek doet naar verduurzaming van de financiële sector. Hij vindt dat de Rabobank boeren niet goed heeft geadviseerd over het aangaan van leningen voor schaalvergrotingen. Want de bank wist volgens hem al veel langer dat de intensieve veeteelt niet houdbaar was.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1149 - Als klimaatstress je teveel wordt

Fri, 22 Jul 2022 13:53:00 +0200

Nieuwe hitterecords, bosbranden in Zuid-Europa, smeltende ijskappen en scheurende gletsjers. De gevolgen van klimaatverandering beheersen deze zomer het nieuws. Het leidt tot zorgen bij wetenschappers én bij burgers. En die zorgen slaan bij een groeiende groep mensen om in angst of zelfs paniek en depressieve gevoelens.

Evanne Nowak had daar ook last van. Zij kampte met wat ook wel klimaatstress, klimaatpaniek of klimaatpijn wordt genoemd. Ze richtte de Klimaat Psychologie alliantie Nederland op en noemt zichzelf inmiddels eco-filosoof. Met haar in podcast De Dag een gesprek over levensvragen die worden opgeroepen door klimaatverandering.

En Maarten Hoogslag coacht mensen die meer dan een beetje last hebben van klimaat gerelateerde zorgen. Hij ziet parallellen met rouwverwerking.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1148 - Gasrantsoenen en 'eigen gas eerst'

Thu, 21 Jul 2022 13:57:00 +0200

Rusland heeft de gastoevoer door de Nord Stream 1 gaspijpleiding hervat, zij het in beperkte mate. Maar of Rusland nou de kraan heeft geopend, of alleen een beetje, het maakt niet uit, zegt Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen: Europa moet zich voorbereiden op het zwartste scenario.

De afhankelijkheid van Russisch gas, en de manier waarop president Poetin daar gebruik van maakt, kan tot grote tekorten leiden en delen van de Europese economie platleggen. Daarom moeten alle lidstaten zeker 15% minder gas gaan verbruiken en wordt er gedacht over het verplicht rantsoeneren van gas.

In Duitsland geldt sinds vorige maand al de 'alarmfase' en wordt er op sommige plekken ook gerantsoeneerd, vertelt correspondent Charlotte Waaijers in podcast De Dag. Duitsland is 1 van de landen in Europa die het meest op Russisch gas leunt.

Energiespecialist Jilles van den Beukel van het Haags Centrum voor Strategische Studies vertelt over het belang van Europese samenwerking, want als het straks een situatie van 'eigen gas eerst' wordt, kan het volgens hem lelijk eindigen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1147 - De toekomst van de Europese zomervakantie

Wed, 20 Jul 2022 13:45:00 +0200

Weersextremen, bosbranden en tropische hitterecords. Het is het begin van een nieuwe Europese zomer. Hoe vieren we daarin vakantie? Door klimaatverandering wordt Europa warmer en krijgen we vaker te maken met deze extreme weersomstandigheden. We moeten ons anders voorbereiden, vertelt directeur van het Rode Kruis Klimaatcentrum en hoogleraar klimaat en rampen Maarten van Aalst in podcast de Dag. En hij verwacht dat de jaarlijkse massale trek naar het Zuiden gaat veranderen.

Maar de band van de Nederlandse vakantieganger met dat zonnige Zuiden en die helderblauwe zee zit diepgeworteld, weet cultuurhistoricus aan de Erasmus Universiteit Stijn Reijnders. Al tientallen jaren vertrekken auto's en caravans volgepakt over de Route du Soleil richting de Middellandse Zee en verder. En de geschiedenis gaat nog veel verder terug.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1146 - Poetins zomer

Tue, 19 Jul 2022 14:10:00 +0200

De Russische president Poetin begint zijn zomer met zijn eerste grote buitenlandse reis sinds de invasie in Oekraïne. Hij is in Iran, waar hij onder meer een energiedeal heeft gesloten. Ook wordt er gewerkt aan een deal over het toestaan van graanexporten vanuit Oekraïne. Ondertussen lijkt de Russische gaspijpleiding naar Europa voorlopig nog niet open te gaan. Het roept de vraag op waar Poetins focus ligt deze zomer en of zijn front in de oorlog in Oekraïne aan het verschuiven is.

Rusland-expert Hubert Smeets, van platform Raam op Rusland, zet in podcast De Dag uiteen hoe Poetin volgens hem oorlog voert op drie fronten: fysiek in Oekraïne zelf, en met gas en graan. Poetin zelf is ervan overtuigd dat hij de strijd aan het winnen is en vanuit zijn perspectief is dat ook wel te begrijpen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1145 - De worsteling van 3FM

Mon, 18 Jul 2022 14:03:00 +0200

Het geluid op en over radiozender NPO 3FM is de laatste tijd alles behalve positief. Dj's nemen on air gedesillusioneerd en geëmotioneerd afscheid en op social media is er commotie ontstaan over de koers die is ingezet in de hoop de kwakkelende zender er weer bovenop te krijgen. Zo verdwijnt tot woede van muzikanten en popjournalisten het programma 3voor12, dat wordt gezien als dé plek waar nog ruimte was voor nieuwe, progressieve muziek. Wat blijft er nog over van de geliefde, eigenzinnige en creatieve zender die 3FM ooit was?

Radiohistoricus Arjan Snijders vertelt in podcast De Dag hoe de zender waar hijzelf en ook zoveel andere radioliefhebbers mee groot zijn geworden in een aanhoudende identiteitscrisis terecht is gekomen. Er is volgens hem om verschillende redenen in het huidige radiolandschap steeds minder ruimte gekomen voor creativiteit, lol trappen, experimenteren en de wat obscuurdere muziek. Maar als de publieke omroep jongeren aan zich wil binden, zullen die ingrediënten toch terug moeten keren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1144 - De val van de euro

Fri, 15 Jul 2022 13:25:00 +0200

De waarde van de euro dook deze week naar het laagste peil in twintig jaar tijd: één euro is nu ongeveer één dollar waard. Sinds het eerste jaar dat we de euro als betaalmiddel gebruiken stond de munt niet zo laag. Dat is interessant, en niet alleen voor valutahandelaren. Door een zwakkere munt worden namelijk veel producten duurder en het wakkert ook de recessie-angst verder aan die in Europa z'n sporen na begint te laten.

In podcast De Dag vertelt ING-econoom Bert Colijn wanneer de val van de euro is ingezet, wat de oorzaken zijn, en wat het voor de economie en consumenten betekent. Er is niet direct reden tot paniek, zegt hij, want de zwakkere euro zegt volgens hem vooral iets over hoe sterk de dollar is en minder over de stand van de Europese economie. Dat neemt niet weg dat de gevolgen vervelend zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1143 - De snelst opwarmende plek op aarde

Thu, 14 Jul 2022 13:51:00 +0200

Aan de koude kant van Spitsbergen in het Noordpoolgebied ligt de snelst opwarmende plek op aarde. De temperatuurstijging is daar nu 6 graden sinds het begin van de industriële revolutie. Gemiddeld ligt de opwarming van de aarde op 1,2 graden. Het is daar niet alleen veel warmer geworden, de opwarming versnelt ook. Wat betekent dit voor de rest van de wereld?

Op dit moment is een boot vol wetenschappers onderweg naar precies die plek om dit te onderzoeken. Aan boord is ook NOS-klimaatredacteur Heleen Ekker. Ze vertelt in podcast De Dag hoe nu al met het blote oog de gevolgen van klimaatverandering zichtbaar zijn.

Willem Jan van de Berg is polair meteoroloog, verbonden aan de Universiteit Utrecht. Hij schetst in de podcast wat dit alles voor de rest van de wereld betekent, en op welke termijn ook Nederland daar iets van gaan merken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1142 - Hoe Jos van Rey toch weer wethouder kon worden

Wed, 13 Jul 2022 13:22:00 +0200

Hij is veroordeeld voor corruptie, kreeg een beroepsverbod opgelegd, maar toch wordt hij vanavond opnieuw wethouder in Roermond, 10 jaar nadat hij moest aftreden. Jos van Rey is terug. Ze konden niet meer om hem heen op het stadhuis, Van Rey is en blijft immens populair onder inwoners en ondernemers in Roermond.

In de podcast vertelt journalist Hans Goosen van de Limburger over de gloriedagen van Van Rey, zijn val en zijn come-back. Goosen publiceerde al heel vroeg over mogelijke belangenverstrengeling, en hij schreef het boek ‘El Rey, van jager tot prooi’. Van Rey is een pitbull die niet loslaat, zegt Goosen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1141 - De über-agressieve Uber-lobby

Tue, 12 Jul 2022 14:08:00 +0200

Uber heeft buitensporig agressief gelobbyd om zo snel mogelijk zo veel mogelijk macht in de taxiwereld te krijgen. Dat blijkt uit de zogenoemde Uber files, een berg gelekte interne bedrijfsdocumenten die via de Britse krant The Guardian in handen kwam van het Internationaal Consortium voor Onderzoeksjournalististen.

In Nederland doken onderzoeksjournalisten van Investico, het FD en Trouw in de files. Een van hen, Trouw-journalist Dirk Waterval, vertelt in podcast De Dag over wat hij onder ogen kreeg. Hij schetst een ontluisterend beeld van hoe Uber zich illegaal in de markt duwde en daarbij werd geholpen door onder andere VVD-coryfee Neelie Kroes én de Nederlandse Belastingdienst.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1140 - De Oekraïense buurtgenoten van Mattijs

Mon, 11 Jul 2022 13:24:00 +0200

Toen Rusland op 24 februari Oekraïne binnenviel kwam de grootste vluchtelingenstroom in Europa op gang sinds de tweede wereldoorlog. Rond de vijf miljoen mensen vluchtten de grens over en duizenden van hen kwamen op allerlei plekken in Nederland terecht. Zo ook in een buurt in Amsterdam waar NOS-verslaggever Mattijs van de Wiel woont. Hij maakte de afgelopen maanden voor het NOS Radio 1 Journaal een bijzondere serie over zijn nieuwe buurtgenoten en hoe het ze hier vergaat.

Mattijs vertelt in podcast De Dag hoe deze groep hier in overlevingsstand aankwam, de taal probeert te leren en banen vindt, maar ook dat veel vluchtelingen vechten tegen depressies, somber worden van de uitzichtloosheid en twijfelen over wat ze moeten doen: hier blijven of teruggaan naar Oekraïne?

Onderling ontstaan daar ook spanningen over, vertelt Mattijs. Vluchten wordt door sommige Oekraïners ervaren als onpatriottisch en de druk om terug te gaan kan groot zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De hele serie is van Mattijs is hier te beluisteren.

#1139 - De val van Boris Johnson in lijn met traditie

Fri, 08 Jul 2022 13:44:00 +0200

Na iets minder dan drie jaar aan de macht, implodeerde het leiderschap van Boris Johnson deze week in drie dagen tijd. Kabinetsleden namen één voor één ontslag, maar aanvankelijk wilde de premier niets weten van opstappen. Hij zag het als zijn taak, zei hij, om juist door te gaan als het moeilijk wordt. Pas toen de helft van zijn kabinet opgestapt was, kondigde hij zijn vertrek aan. Een lelijk en chaotisch einde, aldus de commentaren in Groot-Brittannië, aan een turbulent premierschap

Daarmee sluit Boris Johnson zich aan bij een lange traditie binnen de conservatieve partij van politieke loopbanen die lelijk eindigen, zegt correspondent Fleur Launspach in podcast De Dag. Bijna alle na-oorlogse conservatieve premiers werden door hun eigen partij gedwongen te vertrekken, vaak na interne gevechten. Zo ging dat bijvoorbeeld ook bij Winston Churchill en Margaret Thatcher. "De conservatieve partij is genadeloos en staat bekend om het backstabben."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1138 - Het eeuwige leven van bejaarde rockers

Thu, 07 Jul 2022 13:10:00 +0200

The Rolling Stones, Paul McCartney, Tom Jones, Brian Wilson, Elton John, Bruce Springsteen. De lijst met hoogbejaarde popsterren die de concertpodia langs trekken is lang. Wat drijft deze oude mannen om maar door te blijven gaan? Hoe houden ze het vol? En waarom zijn het voornamelijk mannen?

Muziekjournalist Niels Aalberts, van onder andere de VPRO-podcast De Machine over de muziekindustrie, vertelt in podcast De Dag wat muzikanten doen om nog tot in de zeventig of zelfs tachtig live concerten te kunnen geven. Mick Jagger en Bruce Springsteen houden er een strikt dieet en strak trainingsschema op na, Tom Jones zweert bij hydrateren en weer anderen zoeken hulp bij sterke bandleden die het muzikaal van ze overnemen als het nodig is.

De kwaliteit van oude rockers op het podium wisselt sterk, zegt Niels, maar vals of niet vals: de magie van een live concert blijft fans de stadions in trekken én de muzikanten het podium op klauteren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1137 - Alles is anders op de woningmarkt ... wat nu te doen?

Wed, 06 Jul 2022 14:21:00 +0200

Na jaren van lage rente, steeds verder stijgende huizenprijzen en overbieden lijkt de huizenmarkt nu af te koelen. In andere landen dalen de woningprijzen al. En makelaars in Nederland zien dat er veel minder kijkers komen. Er staan meer huizen te koop, en ze staan langer te koop.

In de Podcast vertelt Nic Vrieselaar, woningmarkt econoom bij de Rabobank, over de laatste ontwikkelingen in de huizenmarkt, hier in Nederland en in de landen die vaker voorop lopen in de trends.

De coronapandemie schrikte de koper niet af, maar de huidige crisis lijkt wel verandering te brengen. Financieel advies kan hij niet geven, maar hij legt wel uit voor wie de huidige situatie een voor- of een nadeel kan zijn.

#1136 - De Remkes-reflex

Tue, 05 Jul 2022 14:17:00 +0200

Johan Remkes wordt bemiddelaar in de gesprekken tussen boeren en het kabinet over de stikstofplannen. Dit tot ontsteltenis van de boeren, die Remkes als VVD'er én opsteller van het stikstofrapport niet onafhankelijk vinden. Ook anderen vragen zich af wat het zegt dat nu uitgerekend Remkes weer is gebeld: wat zegt het over Remkes, wat zegt het over het stikstofbeleid én wat zegt het over het kabinet dat er zo vaak naar externe bemiddeling gegrepen wordt om het eigen beleid uit te leggen?

In de Haagse wandelgangen begint de Remkes-reflex een 'running gag' te worden, zegt politiek verslaggever Lars Geerts in podcast De Dag. Want Remkes wordt 'altijd' gebeld als er een crisis is. Maar dat is ook niet voor niets, zegt Lars, Remkes heeft een bijzonder vermogen om vastgelopen dossiers vooruit te brengen. Wel stuit zijn methode soms ook op verzet.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1135 - Hoe bouw je een kerncentrale?

Mon, 04 Jul 2022 14:02:00 +0200

Jarenlang was bijna iedereen het erover eens dat Nederland af moest van kernenergie. De enige kerncentrale die we nog hebben, in Borssele, zou in 2033 dichtgaan. Nu is de wens van het kabinet dat die langer open blijft en dat er ook nog twee nieuwe kerncentrales bij komen. Probleem is wel dat we in Nederland niet meer goed weten hoe je die bouwt én onderhoudt.

Carlo Wolters, directeur van de kerncentrale in Borssele, vertelt in podcast De Dag wat de ommezwaai in het kernenergie-beleid voor hem betekent en wat er nodig is om binnen afzienbare tijd twee nieuwe centrales te bouwen.

Hoogleraar kernreactorfysica van de TU Delft Jan Leen Kloosterman vertelt hoe er de afgelopen decennia te weinig experts zijn opgeleid in Nederland om twee nieuwe kerncentrales te openen. "Er zijn waarschijnlijk 1200 mensen met nucleaire kennis nodig om de centrales veilig te laten werken en toetsen. Die zijn er nu niet."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1134 - Groningen aan het woord in Den Haag

Fri, 01 Jul 2022 13:14:00 +0200

Voor Groningen komt het eigenlijk te laat, maar misschien kan het de Groningers iets van erkenning geven, zei een van de sprekers voor de Parlementaire enquêtecommissie aardgas Groningen. Deze week begonnen de openbare verhoren van de commissie die onderzoekt doet naar de besluitvorming over de aardgaswinning, de aardbevingen en de afhandeling van de schade in Groningen.

Verslaggever Mario Miskovic van RTV Noord volgt al jaren het Groningse gasdossier. Afgelopen week was hij bij alle verhoren. In de podcast vertelt hij hoe de toon meteen gezet werd toen maandag als eersten gedupeerden aan het woord kwamen. Daarna kwamen wetenschappers en bestuurders getuigen. Sommigen hadden last van hun geheugen.

Het doel van de enquête is waarheidsvinding. Wat weten we nog niet? En: kan het ook de kloof tussen Groningen en Den Haag verkleinen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1133 - Hoe het mis ging bij de nationale politie

Thu, 30 Jun 2022 13:57:00 +0200

De vorming van één nationale politie was in 2013 het paradepaardje van toenmalig justitieminister Ivo Opstelten. De verwachtingen waren hoog gespannen en het moest en zou een succes worden, zegt Michel Öz in podcast De Dag. Maar hij zag als afdelingshoofd bij de Landelijke Eenheid voor zijn ogen gebeuren hoe de gigantische reorganisatie van de politie helemaal fout liep. Er ontstond een onprofessionele, onveilige cultuur waarbij slecht leiderschap, machtsmisbruik, pestgedrag, discriminatie en vriendjespolitiek de boventoon voeren. Tot op de dag van vandaag.

Michel Öz vertelt openhartig hoe zijn collega's en hijzelf geraakt worden door de in zijn ogen totaal mislukte reorganisatie. Dat heeft niet alleen gevolgen voor politiemensen, zegt hij, maar ook voor de veiligheid van Nederland.

Vandaag kondigt de huidige minister van justitie opnieuw een reorganisatie bij de politie aan, en dat is een nieuw begin, hoopt Öz, maar hij twijfelt ook of de schade nog wel hersteld kan worden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1132 - (Extreem) boerenprotest, een traditie

Wed, 29 Jun 2022 13:48:00 +0200

De boerenprotesten tegen het stikstofbeleid verharden en er zijn grote zorgen over wat er nog op stapel staat. Maar helemaal nieuw is het hevige verzet niet, zegt politiek historicus Koen Vossen van de Radboud Universiteit in podcast De Dag. Hij deed onderzoek naar boerenprotestpartijen, die in de afgelopen eeuw verschillende keren zijn opgekomen en ook weer uitgedoofd.

Koen Vossen schetst hoe de boerenbeweging altijd een gematigde én een radicale vleugel heeft gehad en hoe er ook in het verleden heel hevig verzet is geweest. Met tractoren op de weg, brandende hooibalen, harde escalerende taal, geweld en zelfs ook persoonlijke bedreigingen van ministers.

Van boer Braat in de jaren dertig, boer Koekoek in de jaren zestig, boerenleider Wien van den Brink in de jaren negentig, zijn we nu uitgekomen bij Caroline van der Plas van de Boer Burger Beweging en Mark van den Oever van Farmers Defense Force, zegt hij. Het zijn stemmen die spreken in een lange traditie. Maar wat leert die geschiedenis ons?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1131 - De macht van de Amerikaanse Bible Belt

Tue, 28 Jun 2022 14:02:00 +0200

De afschaffing van het landelijk recht op abortus in Amerika wordt door tientallen miljoenen Amerikanen gezien als een van hun grootste overwinningen ooit. 'Een overwinning voor miljoenen baby's die nog geboren moeten worden,' zoals een bekende televisiedominee het formuleert. Door de uitspraak van het Hooggerechtshof komt de abortuswetgeving in handen van de staten. De verwachting is dat de helft van de staten het recht op abortus zo snel mogelijk gaat schrappen.

De abortusstrijd is vooral het werk van protestanten en zogenoemde evangelicals. Hun politieke machine heeft Amerika veranderd, zegt journalist Robin de Wever in podcast De Dag. Hij maakte zelf voor de EO een podcastserie over Amerikaanse christelijke groepen die toenmalig president Trump omarmden en hij reisde door de staten die nu één voor één het recht op abortus afschaffen.

Robin de Wever vertelt hoe de anti-abortuslobby en de Republikeinse partij hun lot aan elkaar hebben verbonden en hoe daardoor de situatie is ontstaan dat een christelijke minderheid de rechten bepaalt van een groot deel van het land.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1130 - De rijzende ster van Christianne van der Wal

Mon, 27 Jun 2022 13:59:00 +0200

Stikstofminister Christianne van der Wal heeft momenteel misschien wel de zwaarste portefeuille van het kabinet. Morgen stemt de kamer over haar stikstofplan en opnieuw zijn er massale boerenacties aangekondigd. Op meerdere wegen zijn vandaag blokkades met kilometerslange files tot gevolg. Van alle kanten is de druk op Van der Wal enorm. Maar in haar optredens is dat niet te merken. Ze lijkt de moeilijke boodschap makkelijk te vertellen.

Met haar heldere communicatie dwingt ze bij vriend en vijand respect af, zegt Trouw-journalist en VVD-watcher Niels Markus. Hij maakt in podcast De Dag een profiel van haar op. Al haar hele loopbaan zoekt Van der Wal de moeilijke dossiers op, vertelt hij.

Wat zegt dat over haar ambities voor de toekomst en haar plaats binnen de VVD?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1129 - De strijd van de Oranjeleeuwinnen buiten het veld

Fri, 24 Jun 2022 14:29:00 +0200

De geschiedenis van het vrouwenvoetbal is jong in Nederland en in de beeldvorming komt het van ver. De sport werd lang met mannenogen bekeken en door mannenmonden beschreven, is te horen in podcast De Dag.

Het benadrukt hoe historisch de stap is die de KNVB deze week zette in het vrouwenvoetbal, zegt specialist vrouwenvoetbal Rivkah op het Veld van de NOS-sportredactie. Want of je nou Vivianne Miedema heet of Frenkie de Jong, voortaan krijgen alle voetballers, man én vrouw, die opgeroepen worden voor Oranje dezelfde beloning. Een prettig begin van hopelijk een succesvol EK voor de Oranjeleeuwinnen, die vanavond in aanloop daarnaartoe een vriendschappelijke wedstrijd tegen Engeland spelen.

De afgelopen jaren is het vrouwenvoetbal ontegenzeggelijk in rap tempo geprofessionaliseerd, maar er zijn ook nog altijd grote verschillen die het voor de spelers én de sport soms best lastig maken. De strijd buiten het voetbalveld, voor de emancipatie van het vrouwenvoetbal, is nog niet gestreden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1128 - Het huwelijk tussen de EU en Oekraïne

Thu, 23 Jun 2022 11:55:00 +0200

In Brussel wordt vandaag gesproken over een EU-kandidaatlidmaatschap van Oekraïne. Commissievoorzitter Von der Leyen zette de deur eerder al wagenwijd open. Maar toetreden tot de EU is zo simpel nog niet en al helemaal niet voor een land in oorlog.

Europacorrespondent Sander van Hoorn vertelt in podcast De Dag hoe een huwelijk tussen de EU en Oekraïne eruit ziet en Europakenner en politiek filosoof Luuk van Middelaar schetst welke huwelijkse voorwaarden er op tafel zouden moeten liggen. Want wat hem betreft handelt Europa nu wel heel erg vanuit emotie.

#1127 - Drie pausen op één kussen?

Wed, 22 Jun 2022 13:48:00 +0200

Vaticaan-watchers hebben het er al weken over: gaat paus Franciscus binnenkort zijn aftreden bekend maken? Door een reeks aan gebeurtenissen draait de geruchtenmachine ook deze dagen overuren.

Het is goed mogelijk, zegt Vaticaan-correspondent en maker van de Pauscast Andrea Vreede in podcast De Dag. Maar als Franciscus binnenkort inderdaad met pensioen gaat, ontstaat er wel een opmerkelijk en uniek probleem. Dan zijn er drie pausen in het Vaticaan: een nieuwe, die in functie is, en twee pausen-emeriti. De vorige afgetreden paus, Benedictus, woont nog altijd in een klooster in het Vaticaan en, zegt Andrea Vreede, zorgt daar achter de schermen ook voor enige verdeeldheid.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1126 - Hoe de landbouwlobby twijfel over cijfers zaait

Tue, 21 Jun 2022 14:22:00 +0200

Een deel van de Nederlandse boeren trekt de cijfers waarop het stikstofbeleid gebaseerd is in twijfel. Ook sommige Tweede Kamerleden en achterban van politieke partijen gaan daarin mee, terwijl de cijfers op wetenschappelijke feiten zijn gebaseerd. Hoe komt dat?

Aan de vooravond van een groot boerenprotest tegen de stikstofplannen, vertellen bijzonder hoogleraar Public Affairs Arco Timmermans van de Universiteit Leiden en Nina Holland van de Brusselse lobbywaakhond Corporate Europe Observatory op welke manier de landbouwlobby die twijfel helpt te zaaien. En hoe ver de invloed van de boerenlobby strekt in Den Haag én in Brussel.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1125 - Chaos op internationale vliegvelden

Mon, 20 Jun 2022 13:46:00 +0200

Wie deze zomer met het vliegtuig op vakantie gaat en de chaos op Schiphol wil omzeilen moet creatief zijn. Het ziet ernaar uit dat veel vakantiegangers grote frustratie en teleurstellingen te wachten staat. Vanaf vandaag gaan vliegmaatschappijen de reisbranche en reizigers informeren over welke vluchten er geschrapt of verplaatst worden. En niet alleen reizigers die vanuit Nederland vliegen krijgen te maken met lange wachttijden en gecancelde vluchten, er zijn op heel veel vliegvelden grote problemen.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert maakt in podcast De Dag een rondje langs de internationale vliegvelden, beginnend bij Schiphol.

Overal wordt piepend en krakend een grens bereikt. Wat betekent dat voor de luchtvaartsector en voor de toekomst van vliegen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1124 - Iris de Graaf over terugkeer in Rusland

Fri, 17 Jun 2022 15:00:00 +0200

NOS-correspondent Iris de Graaf is weer terug in Rusland. Een paar weken na de Russische inval in Oekraïne vertrok ze naar Nederland, omdat onzeker was geworden of ze haar werk nog veilig kon doen vanuit haar standplaats Moskou. Nu is ze er dus weer, maar wel met gemengde gevoelens, vertelt ze in podcast De Dag.

Iris is openhartig over wat haar terugkeer voor haar persoonlijk betekent en ook over de twijfels die ze in journalistieke zin heeft. Zowel vanuit Rusland als vanuit Nederland wordt er grote druk op haar uitgeoefend, vertelt ze, en dat maakt haar werk er niet makkelijker op.

"Alles wat ik vanuit hier deel is controversieel," legt ze uit. Ze moet zich een weg banen door de Russische propagandamachine, Russen die niet durven praten en strenge wetten voor journalisten, en tegelijkertijd merkt ze ook dat er bij het Nederlandse publiek "weinig mentale ruimte" is om te luisteren naar wat er in Rusland gaande is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1123 - Recessie op komst?

Thu, 16 Jun 2022 15:01:00 +0200

Een bloedbad op de beurzen, zenuwachtige economen, stijgende rente, inflatie; de berichten over de economie zijn somber deze dagen, maar is al dat doemdenken wel terecht? Stevenen we echt zo hard af op een recessie?

ING-hoofdeconoom Marieke Blom maar zich in ieder geval wel zorgen over wat er gaat gebeuren. En economieverslaggever Eva Wiessing vertelt in podcast De Dag over hoe de huidige economische toestand wordt beleefd bij de banken en op straat.

#1122 - 'Team-Trump killing Trump'

Wed, 15 Jun 2022 12:26:00 +0200

In de VS is een parlementaire onderzoekscommissie bezig te bewijzen dat voormalig president Trump vorig jaar een coup heeft proberen te plegen om aan de macht te blijven. Er is, aldus de commissievoorzitter, huiveringwekkend bewijs dat hij opzettelijk en illegaal de bestorming van het Capitool op 6 januari vorig jaar in gang heeft gezet. Opvallend is dat nauwe medewerkers van Trump de handen van hem aftrekken.

De openbare hoorzittingen zijn historisch en inhoudelijk indrukwekkend, zegt Amerika-correspondent Lucas Waagmeester in podcast De Dag. Vooral doordat de commissie het bewijs laat opdienen door vertrouwelingen van Trump zelf. Zij zeggen nu publiekelijk wat ze na de verkiezingen niet in het openbaar zeiden, namelijk dat de beweringen over verkiezingsfraude nonsens zijn.

Maar wat zijn de gevolgen? En betekent dit het politieke einde voor de oud-president?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1121 - Asielzoekers als 'businessmodel' voor Rwanda

Tue, 14 Jun 2022 14:45:00 +0200

Vanuit het Verenigd Koninkrijk vertrekt vandaag de eerste vlucht met asielzoekers naar Rwanda. Een Britse rechter oordeelde gisteren dat deze vluchten door mogen gaan. Dat is een juridische overwinning van betekenis voor de regering van Boris Johnson, die een controversieel nieuw asielbeleid wil voeren waarbij het deporteren van asielzoekers naar Rwanda centraal staat.

Onbegrijpelijk, zegt Natacha Abingeneye in podcast De Dag, want tegelijkertijd is er vanuit Rwanda ook een vluchtelingenstroom de andere kant uit. Voor veel mensen is het daar niet veilig. Zij is als mensenrechtenactivist zelf ook één van die mensen.

Voor Rwanda is het opvangen van asielzoekers een wrang business-model aan het worden, zegt Abingeneye, dat voor de asielzoekers die erheen moeten zeer gevaarlijk kan zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1120 - Waarom het Groningse gasdossier schimmig blijft

Mon, 13 Jun 2022 14:13:00 +0200

Eind deze maand begint de parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen. NOS-redacteuren Reinalda Start en Heleen Ekker maakten in aanloop daarnaartoe een vijfdelige podcastserie over dit complexe dossier, dat zij beiden al tien jaar volgen. Zelden, vertellen ze in podcast De Dag, hebben ze zoveel schimmigheid meegemaakt rondom een dossier.

Hoewel ze in tien jaar tijd al veel verhalen hebben gehoord en gezien, werden ze tijdens hun zoektocht naar antwoorden opnieuw getroffen door de verhalen die ze tegenkwamen. Verhalen van inwoners uit de aardbevingsgebieden, maar ook van bijvoorbeeld onderzoekers naar wie niet werd geluisterd. In de podcast zetten ze uiteen hoe een kluwen aan grote belangen en geheime afspraken maakt dat nog altijd niemand echt grip weet te krijgen op het Groningse aardbevingsdossier.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1119 - Verdriet en woede bij boeren in De Peel

Fri, 10 Jun 2022 14:21:00 +0200

Het is een loodzware dag voor boeren, want het kabinet maakt bekend hoeveel de stikstofuitstoot omlaag moet. Dat wordt per regio bepaald en duidelijk is dat dit op sommige plekken ontzettend veel impact gaat hebben voor heel veel boeren en hun gezinnen.

Ankie Wijnen runt samen met haar man en een bevriend stel een melkveebedrijf dichtbij natuurgebied de Groote Peel. Ze vertelt in podcast De Dag openhartig over de zorgen en emoties die nu in haar gezin leven. Ze ziet de toekomst somber in.

Joris van Lierop woont even verderop en heeft samen met zijn vader een pluimveebedrijf. Hij zit midden in het proces om het hele bedrijf van zijn vader over te nemen en is niet van plan te stoppen. Ook hij voelt de emoties, vertelt hij. Maar hij is vooral boos.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1118 - Koning Filip & Congo

Thu, 09 Jun 2022 14:03:00 +0200

De Belgische koning Filip heeft z'n spijt uitgesproken over "de wonden uit het verleden". Die wonden gaan over Congo dat tot 1960 een kolonie van België was. De koning is voor het eerst op staatsbezoek in het land, op wat door Belgen wel de reis van dekolonisering wordt genoemd.

De spijtbetuiging gaat de relatie tussen België en Congo veranderen, vertelt Sandrine Ekofo in podcast de Dag. Ekofo is geboren in Congo, opgegroeid in België en doet beleidswerk voor Congo bij Broederlijk Delen. Maar een snelle verandering verwacht ze niet, want de historie vol uitbuiting en overheersing dreunt nog pijnlijk na.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1117 - In het hoofd van een zedenpleger

Wed, 08 Jun 2022 14:14:00 +0200

Boosheid en verdriet overheersen deze week om de dood van de 9-jarige Gino. Hij verdween vorige week na een potje voetbal en werd later op aanwijzing van een opgepakte verdachte dood teruggevonden. De 22-jarige Donny M. wordt verdacht van ontvoering en moord. Hij is een veroordeelde zedendelinquent.

Het profiel van de verdachte is uitzonderlijk, zegt Wineke Smid in podcast De Dag. Al benadrukt ze dat er ook niet zoiets bestaat als een 'gemiddelde' zedenpleger.

Wineke Smid is psycholoog en hoofdonderzoeker bij de Van der Hoeven kliniek waar tbs'ers worden behandeld. In die functie is ze ook betrokken bij risico-taxaties en spreekt ze met zedenplegers om te begrijpen wat er in hun hoofd omgaat en om hun gedrag beter te begrijpen. "Vaak begrijpen ze zelf niet waarom ze iets doen."

In de podcast vertelt ze over deze gesprekken en wat ze in de loop der jaren heeft geleerd over gedrag en gedachtes van zedendelinquenten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1116 - Hoe Boris Johnson de conservatieven gijzelt

Tue, 07 Jun 2022 14:00:00 +0200

De Britse premier Boris Johnson is meermaals politiek doodverklaard, maar vooralsnog blijft hij gewoon op zijn plek. Gisteravond overleefde hij een vertrouwensstemming. Maar, zegt Bureau Buitenland-presentator en oud-correspondent Tim de Wit in podcast De Dag, hij heeft wel een serieus probleem met zijn eigen partij. Een probleem dat hij zelf heeft gecreëerd.

Tim de Wit schreef het boek Wankel Koninkrijk over zijn jaren als correspondent in Groot-Brittannië. Dat waren jaren waarin hij onder meer zag hoe Boris Johnson de conservatieve partij naar zijn hand zette en volgens hem ook uitholde.

Wat zijn de gevolgen van dit 'Johnsonisme'; wat betekent het voor de partij, voor de positie van Johnson zelf, en voor het hele Britse politieke systeem?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1115 - Jurassic World, feit en fictie

Mon, 06 Jun 2022 14:42:00 +0200

In sommige bioscopen draait hij al en de nieuwste (en vooralsnog laatste) Jurassic World-film gaat deze week officieel in première: Jurassic World Dominion. De allereerste film in de cyclus is bijna 30 jaar oud en inmiddels wordt op meerdere universiteiten écht onderzoek gedaan naar het 'hercreëren' van dinosaurussen.

Anne Schulp is paleontoloog bij Naturalis, hoogleraar Vertebratenpaleontologie aan de Universiteit Utrecht en destijds ook gegrepen door de eerste Jurassic-films, want nooit eerder waren dino's zo levensecht in beeld gebracht. En, zegt hij in podcast De Dag, regisseur Steven Spielberg had ook goed geluisterd naar wetenschappers om ze de beesten zo realistisch mogelijk te maken.

In de podcast geeft Schulp antwoord op de vragen die de populaire cultuur én tegenwoordig ook in toenemende mate dus de wetenschap bezighouden: wat klopt er wel, wat niet en wat kán er kloppen van de Jurassic-films?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1114 - 100 dagen oorlog, verdeeldheid over vrede

Fri, 03 Jun 2022 14:08:00 +0200

De oorlog in Oekraïne duurt nu 100 dagen en volgens president Zelensky heeft Rusland 20% van het land in handen. De oorlog van vandaag is een heel andere oorlog dan in de eerste weken na de invasie. En het zo eensgezinde Westen raakt verdeelder. Met name over het einde van de oorlog wordt verschillend gedacht, want moet Poetin eerst op de knieën worden gedwongen zoals de VS en het VK willen, of krijgt Rusland een kans om hier met opgeheven hoofd uit te komen, waar Europese leiders op aan lijken te sturen?

In podcast De Dag vertelt oud-ambassadeur in Oekraïne en topdiplomaat Robert Serry op welke manier er op de achtergrond nu over vrede gesproken wordt; gesprekken waar hij zelf bij adviseert. Hij vindt de geluiden uit de EU niet altijd verstandig en vooral voorbarig. Ook pleit hij voor een grotere rol van de VN.

Universitair hoofddocent Internationale Betrekkingen Laurien Crump van de Universiteit Utrecht zet uiteen hoe het Westen verdeeld raakt over de vrede, welke blokken er ontstaan en waarom nationale belangen steeds meer de boventoon gaan voeren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1113 - Queen Elizabeth: niet kapot te krijgen

Thu, 02 Jun 2022 14:47:00 +0200

Miljoenen Britten vieren het platina jubileum van Koningin Elizabeth de komende dagen. Door heel het land hangen vlaggetjes met The Queen erop en er zweven ballonnen van corgi's door de straten van Londen. Het favoriete hondenras van The Queen, die haar al die jaren al achtervolgen.

De koningin van 96 wordt alom geprezen door de Britten, maar dat is in die tientallen jaren weleens anders geweest. Vrijwel altijd lag de schuld niet bij Elizabeth zelf, vertelt Royaltykenner Justine Marcella vandaag in podcast De Dag. Queen Elizabeth heeft een platina reputatie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1112 - Ondertussen in Ter Apel

Wed, 01 Jun 2022 14:20:00 +0200

Hoe hard en hoe vaak de noodklok ook is geluid over de asielopvang in Ter Apel, en ondanks nieuwe afspraken, sliepen ook deze week weer asielzoekers in een kantoortje van de IND op plastic stoelen. Er kon nergens anders een bed voor ze gevonden worden. Al maanden is de situatie in Ter Apel dringend en mensonterend. Vanaf vandaag gaan veiligheidsregio's in toerbeurten 600 extra crisisnoodopvangplekken beschikbaar stellen, maar daarmee is het 'gezeul' met mensen nog niet voorbij.

RTV Noord-verslaggever Martijn Klungel en Sander Schaap van Vluchtelingenwerk zien van dichtbij wat dit zeulen doet met mensen. Ze vertellen in podcast De Dag hoe het kan dat een voor iedereen onacceptabele situatie kennelijk toch geaccepteerd wordt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1111 - Dick Benschop en de Schiphol-crisis

Tue, 31 May 2022 14:13:00 +0200

Na vliegschaamte bestaat er nu ook zoiets als Schipholschaamte, want de urenlange wachtrijen en chaotische taferelen van de afgelopen weken op Schiphol, doen ook president-directeur Dick Benschop het schaamrood op de kaken verschijnen, zei hij dit weekend bij Buitenhof. Deze week is voor Benschop de week van de waarheid. Vandaag moet hij tekst en uitleg geven aan een Kamercommissie en morgen verloopt een deadline van de vakbonden voor betere arbeidsvoorwaarden voor het personeel op Schiphol. Ondertussen wordt hardop de vraag gesteld of Benschop wel de geschikte man is om deze crisis vlot te trekken.

Benschop staat met zijn rug tegen de muur en heeft het daar zelf naar gemaakt, zegt luchtvaartverslaggever voor NH nieuws Doron Sajet in podcast De Dag. En oud-aandeelhoudersactivist en allround grote bedrijven-expert Peter Paul de Vries ziet een falende crisismanager die als Schiphol beursgenoteerd was geweest, allang had moeten vertrekken. De Nederlandse staat heeft als grootaandeelhouder van Schiphol volgens hem alle reden om ontevreden te zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1110 - Hoe werken voor de rechtsstaat gevaarlijk werd

Mon, 30 May 2022 13:57:00 +0200

Namen van rechercheurs die zijn weggelakt uit dossiers, rechters die niet meer in beeld mogen of namen van officieren van justitie die worden vervangen voor nummers: het komt steeds vaker voor. De afgelopen twee jaar zijn in 39 strafzaken officieren van justitie geanonimiseerd. In de zaak rond de moord van Peter R. de Vries, die volgende week inhoudelijk begint, is het complete strafdossier zelfs geanonimiseerd.

NOS-justitieredacteur Remco Andringa vertelt in podcast De Dag hoe de zware misdaad het gevaarlijker heeft gemaakt om voor de rechtsstaat te werken en welke gevolgen dat heeft voor advocaten, officieren van justitie en rechters, maar ook voor verdachten én voor de rechtsspraak in bredere zin.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1109 - Zoeken naar familie in de Xinjiang-files

Fri, 27 May 2022 14:14:00 +0200

Op de website van de BBC verschenen deze week de foto's van bijna drieduizend Oeigoeren die vastzitten in Chinese strafkampen. De Britse omroep kreeg via een hacker tienduizenden documenten en foto's in handen. De informatie is onthullend en onthutsend, vooral voor gevluchte familieleden die in die berg informatie direct op zoek gingen naar bekenden.

China-correspondent Sjoerd den Daas sprak twee van hen, beiden hoorbaar aangeslagen. Mighrigul Musa en Abdurahman Hasan herkenden familie en kennissen op de foto's.

Ook de Oeigoerse Ahmedjan Kasim, die op 15-jarige leeftijd naar Nederland vluchtte, begon te spitten. "Ik heb gisteravond nog uren gezocht naar mijn vader," vertelt hij in de podcast. Hij vond hem niet. Toch zijn de gehackte documenten voor Kasim van het grootste belang. De wereld kan en mag volgens hem niet meer wegkijken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1108 - Uvalde, Texas

Thu, 26 May 2022 14:30:00 +0200

In de plaats Uvalde in de Amerikaanse staat Texas schoot een 18-jarige jongen deze week 19 basisschoolkinderen dood en ook 2 leraren. Het is de grootste schietpartij in Texas ooit en de grootste in heel de VS in 10 jaar tijd. In die 10 jaar zijn er 900 schietpartijen op scholen geweest.

Hoewel de kans op een schietpartij op school nog altijd klein is, hebben Amerikaanse ouders én kinderen leren leven met het idee dat dit kan gebeuren, zegt oud-Amerika correspondent Hans Klis in podcast De Dag. Voor zijn boek 'Generatie Columbine' deed hij onderzoek naar schietpartijen op scholen en naar de gecompliceerde verhouding die Amerikanen met wapens hebben.

Klis vertelt hoe Amerikanen zich proberen aan te passen aan de dagelijkse realiteit waarin strengere wapenwetten uitblijven.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1107 - Feyenoorders wachten lang

Wed, 25 May 2022 14:09:00 +0200

Feyenoordsupporters in 't Albanese Tirana kunnen niet wachten tot de bal éindelijk op de stip ligt. Want na 20 jaar speelt 't Legioen vanavond weer een Europese finale, tegen AS Roma. Eindelijk gebeurt weer waar Feyenoord-supporters zolang op moesten wachten. En als statistieken niet liegen maken de Rotterdammers veel kans. Feyenoord won alle Europese finales die ze speelde.

Dat geeft sportjournalist bij Andere Tijden en Feyenoordfanaat Steven van der Gaag hoop. Hij kan niet wachten om eindelijk zo'n groots Europees feest mee te maken. En supporter Harry Kerklaan weet wat Steven heeft gemist: hij maakte mee dat Feyenoord in 1970 als eerste Nederlandse club thuiskwam met een Europese cup en vertelt er kleurrijk over in podcast De Dag. Fijne wedstrijd!

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1106 - De militaire verliezen van Oekraïne

Tue, 24 May 2022 14:18:00 +0200

In de oorlog in Oekraïne is een fase aangebroken van zeer zware gevechten in de Donbas. En, opmerkelijk, voor het eerst heeft president Zelensky in dat licht gezegd dat Oekraïne militair ook zeer zware verliezen lijdt. Hij zegt dat er dagelijks 50 tot 100 soldaten sneuvelen.

Waar er relatief veel informatie is over Russische verliezen, is het zicht op de militaire verliezen aan Oekraïense zijde zeer beperkt. Toch lukt het generaal buiten dienst Mart de Kruif in podcast De Dag aardig om een beeld te schetsen. De slijtage is volgens hem ongekend hoog, zowel aan Russische als aan Oekraïense zijde. "Beide partijen zijn niet meer in staat een grote klap uit te delen."

Verslaggever Sander van Hoorn vertelt vanuit Oekraïne wat er zichtbaar wordt van die ongekende verliezen aan Oekraïense kant. En hoe er daar officieus wordt gesproken van nog veel grotere dodentallen dan waar Zelensky over spreekt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1105 - Apenpokken, feit en fictie

Mon, 23 May 2022 14:48:00 +0200

Het begon met één melding begin deze maand in Groot-Brittannië, inmiddels zijn er wereldwijd bijna 100 bevestigde gevallen in meer dan 10 landen, waaronder ook in Nederland. De snelheid en de schaal van de uitbraak buiten het Afrikaanse continent baart wetenschappers zorgen.

Zo kort na corona trekt het nieuwe virus veel aandacht en worden er ook verbanden gelegd met covid. Deels terecht en deels helemaal niet, zegt onderzoeker en adviseur infectieziekten Charifa Zemouri in podcast De Dag. Er gaat heel veel mis- en desinformatie rond over het apenpokkenvirus en echt niet alleen in de complot-hoek.

Het is volgens Zemouri belangrijk om de goede informatie te raadplegen en de het virus niet te gauw weg te wuiven als ongevaarlijk omdat patiënten er niet vaak aan overlijden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1104 - De Ruttiaanse verdediging

Fri, 20 May 2022 14:31:00 +0200

Een deel van de Tweede Kamer had al langer genoeg van premier Rutte en in een emotioneel en stekelig debat over zijn gewiste sms'jes leek Rutte nu zelf ook genoeg te hebben van een deel van de Kamer. Want volgens hem werd het sms-debat ten onrechte opnieuw een debat over het vertrouwen in hem, de bestuurscultuur en de politiek. En waar Rutte normaal kritiek behendig weg knuffelt, meebuigt en klappen opvangt, koos hij nu voor de frontale aanval.

Politiek-analist Joost Bekendam van NPO Radio 1 programma De Nieuws BV zag op meer punten een nieuwe verdedigingsstrategie, zegt hij in podcast De Dag. "De Rutte-methode lijkt niet meer te werken," zegt hij. De vraag is wat dit betekent voor de slagkracht van een premier die het moeten hebben van 'wheelen en dealen' en goede relaties.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1103 - Depp vs Heard: van wit doek naar livestream

Thu, 19 May 2022 13:20:00 +0200

Van een drol in bed tot gegooi met drankflessen: de rechtszaak tussen Johnny Depp (58) en Amber Heard (35) gaat er heftig aan toe. Na een weekje pauze verschijnen de twee Hollywoodsterren deze week weer voor de jury. Depp beschuldigt Heard van laster en smaad, nadat zij in een artikel suggereerde dat Depp huiselijk geweld pleegde. Heard beschuldigt Depp er van haar reputatie kapot te maken, door haar leugenaar te noemen.

Via een livestream krijgt de hele wereld door alle details een inkijkje in een tumultueuze en nare relatie vol mishandeling, drugsgebruik en geweld. Op social media gaat de zaak tussen Team Johnny en Team Amber na de stream ook nog door. Strafrechtadvocaat Zahra Boufadiss vraagt zich in podcast De Dag af wat de advocaten willen: want zij ziet vooral een onherstelbare reputatieschade voor beiden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1102 - Nederland, lagelonenland

Wed, 18 May 2022 14:20:00 +0200

In de zorg, het onderwijs, de horeca, de ICT en de havens: overal is er een schreeuwend tekort aan personeel. De arbeidsmarkt wordt steeds krapper. Het zorgt nu al voor allerlei problemen, zoals de extreme drukte op Schiphol, een gesloten verkeerstunnel in de maandagochtendspits en op sommige plekken rijden er minder en bussen en treinen.

'Er zijn te weinig mensen,' wordt er gezegd, maar dat klopt niet helemaal, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp in podcast De Dag. Er zijn vooral te weinig mensen die onder slechte voorwaarden willen werken. Anders gezegd: als je ze beter beloont, zijn ze er wel.

Verhulp schetst hoe Nederland de afgelopen decennia een 'lagelonenland' is geworden en hoe de verhoudingen op de arbeidsmarkt compleet scheef gegroeid zijn. Veelzeggend is volgens hem dat een VVD-premier nu werkgevers oproept om de lonen te verhogen. 'Dan weet je dat er echt iets aan de hand is.'

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1101 - Droog, droger, droogst

Tue, 17 May 2022 14:23:00 +0200

Opnieuw is het erg droog in Nederland, te droog. Zo droog dat een droogterecord uit 1976 geëvenaard dreigt te worden. Maar uitzonderlijk is het niet: ook in 2018, 2019 en 2020 kampte Nederland met problematische droogte. Zelfs een van de natste gebieden van het land, de Veluwe, droogt op. Een enorme zoetwaterbel die daar onder de grond ligt, waar veel drinkwater uit gehaald wordt, slinkt gestaag.

Maarten Veldhuis van Waterschap Vallei en Veluwe legt in podcast De Dag uit waarom dat voor iedereen in Nederland een probleem is en hij pleit dan ook voor een heuse water-transitie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1100 - Wat levert het 'nieuwe leiderschap' D66 op?

Mon, 16 May 2022 14:46:00 +0200

D66 heeft de lat hoog gelegd en zich kwetsbaar gemaakt, zei partijleider Sigrid Kaag dit weekend op een partijbijeenkomst over de Metoo-affaire in de partij. Ze reageert op wat gezien wordt als misschien wel de diepste crisis van Kaag sinds zij met de belofte van 'nieuw leiderschap' aan het roer kwam te staan. Want naast grensoverschrijdend gedrag in de partij gaat de affaire ook over hoe Kaag het morele gezag dat ze van anderen in de politiek verlangt zélf toepast in haar eigen organisatie.

Sigrid Kaag komt gebutst en gehavend uit de eerste fase van haar politieke leiderschap, zegt Trouw-journalist Wilma Kieskamp in deze podcast. Zij schreef het boek 'Sigrid Kaag, de schaduwpremier', dat afgelopen week uitkwam. Aan haar de vraag wat het nieuwe leiderschap en de morele kompas van Kaag D66 tot nu toe heeft opgeleverd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1099 - S10: veelzijdig, eigenzinnig, experimenteel

Fri, 13 May 2022 14:09:00 +0200

Zangeres S10 staat morgen voor Nederland in de finale van het Eurovisie Songfestival. Ze staat in Turijn helemaal in haar eentje op het podium voor tientallen miljoenen kijkers en dat is, als je bedenkt waar ze vandaan komt, bijzonder. Stien den Hollander, zoals ze echt heet, is pas 21 jaar, kampte als tiener met ernstige psychiatrische problemen en zag daarna in korte tijd haar artistieke succes exploderen. Soms worstelt ze nog met de vraag of ze die schijnwerpers eigenlijk wel aankan. Toch zoekt ze dit weekend de felst mogelijke spotlight dus op.

In podcast De Dag vertellen twee muzikanten die met haar hebben samengewerkt over deze eigenzinnige en veelzijdige artiest. Koen van de Wardt, van de Nederlandse band Klangstof, ontmoette Stien al in haar 'donkere periode' en herkende direct haar talent. Ze had volgens hem de muziek echt 'nodig'. Ook harpist Remy van Kesteren, met wie S10 samenwerkte voor het album 'Vlinders', is onder de indruk van haar grote muzikale talent. Ze durft te improviseren, te experimenteren en zich breed te oriënteren. 'Dat doen alleen de hele groten.'

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1098 - Rusland als buur

Thu, 12 May 2022 13:54:00 +0200

De Finnen zelf wilden al in grote meerderheid bij de NAVO. En nu willen ook de president en premier van Finland dat hun land lid wordt van de militaire alliantie. De 30 NAVO-landen staan aan de vooravond van een historische en strategische uitbreiding. Na Finland volgt Zweden na dit weekend waarschijnlijk ook.

De oorlog in Oekraïne doet Finland na een lange periode van neutraliteit anders kijken naar hun buur, Rusland. En zo komt de NAVO-grens voor Rusland dichterbij. Finland en Rusland hebben een gespannen burenrelatie, vertelt Volkskrant-correspondent in Scandinavië Jeroen Visser in podcast De Dag. De honderden kilometers lange grens bepaalt de geschiedenis van de Finnen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1097 - Femke Halsema, mikpunt van bier en drek

Wed, 11 May 2022 14:17:00 +0200

Het is niets nieuws, een waardevolle traditie zelfs, aldus oud-burgemeester van Amsterdam Eberhard van der Laan, om tijdens een huldiging van Ajax als burgemeester uitgefloten en met bier bekogeld te worden. Maar waar het in 2017 bij hem bij uitfluiten bleef, gaat het er bij zijn opvolger Femke Halsema harder aan toe. Sinds zij bekendmaakte dat een huldiging in de binnenstad er dit jaar door gebrek aan beveiligers niet in zit, wordt ze ernstig bedreigd.

De haat van voetbalsupporters tegen burgemeester Halsema is ongekend, vertelt Stopera-verslaggever van het Parool David Hielkema in podcast De Dag. En die heftige emoties zijn er vaker rondom Halsema. Er is vanaf het begin van haar termijn keiharde kritiek van allerlei kanten. Wat betekent dat voor haar burgemeesterschap?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1096 - Het nieuwe, oude Sinn Féin

Tue, 10 May 2022 14:16:00 +0200

De verkiezingen in Noord-Ierland eind vorige week hebben een politieke aardverschuiving veroorzaakt. Het lang verguisde Sinn Féin, dat jaren nauw verbonden was aan de gewelddadige IRA, is de grootste partij geworden. Voor het eerst mag nu een katholieke partij, die zich wil afscheiden van Groot-Brittannië, de premier leveren in Noord-Ierland.

Hoe Sinn Féin zo ver is gekomen en hoe het traumatische en gewelddadige verleden van de partij doorwerkt in de politieke doelen voor de toekomst, vertelt universitair hoofddocent Joost Augusteijn van de Universiteit Leiden. Hij is gespecialiseerd in de Ierse geschiedenis en werkte zelf ook lang in Noord-Ierland.

Augusteijn ziet nu onder leiding van twee moderne vrouwelijke leiders een nieuw Sinn Féin opstaan dat wel trouw blijft aan de oude wensen. In een nog altijd zeer instabiele vredessituatie kan dat volgens hem makkelijk tot onrust leiden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1095 - De verliezen waar Poetin niet over rept

Mon, 09 May 2022 13:31:00 +0200

Het is 9 mei, de dag dat Rusland de zogenoemde Dag van de Overwinning viert. Dat is de dag dat de Sovjet-Unie 77 jaar geleden samen met de geallieerden nazi-Duitsland versloeg. En ook een dag waarop de militaire slagkracht en successen van het Russische leger tijdens een grote militaire parade in Moskou worden getoond en geclaimd.

Waar het niet over gaat zijn de grote verliezen die het Russische leger momenteel lijdt in Oekraïne. En die verliezen zijn aanzienlijk, zet kolonel Han Bouwmeester uiteen in podcast De Dag. Hij maakt de balans op aan Russische zijde: wat hebben de Russen verloren aan manschappen, aan materieel en welke strategische doelen moeten ze laten varen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1094 - Hoe beeld Hitler aan de macht hielp

Fri, 06 May 2022 13:57:00 +0200

77 jaar geleden eindigde de Tweede Wereldoorlog: Duitsland komt los van de führer. Maar de jaren ervoor weet Adolf Hitler in korte tijd Duitsers massaal aan 'm te binden door de nauwkeurige inzet van propaganda.

Hoe werkte dat? Dat zochten documentairemakers van de NOS Melinde Kassens en Arjan Nieuwenhuizen uit. Ze maakten een driedelige documentaireserie 'Hitler en de macht van het beeld'. Daarin hoor je hoe mensen werden beïnvloed en wat de makers van de propaganda er zelf van vonden. Er zitten lessen in die nog altijd actueel zijn, vertellen de makers in podcast De Dag. In het bijzonder in deze tijd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1093 - Is de VS nog de leider van het Vrije Westen?

Thu, 05 May 2022 14:40:00 +0200

De Amerikaanse president Biden ziet sinds de oorlog in Oekraïne een nieuwe wereldorde. Een orde die Amerika weer moet gaan leiden. Het land doet veel in Oekraïne: maakt de Verenigde Staten een comeback op 't wereldtoneel als leider van 't Vrije Westen, zoals na de Tweede Wereldoorlog?

Amerikanist aan de Universiteit Utrecht Markha Valenta legt in podcast De Dag het verband tussen het Amerika van toen en nu. Zelf kwam ze ruim 20 jaar geleden vanuit de VS naar Nederland en ze verbaast zich nog weleens over de grote invloed die Amerika op ons had en heeft. Maar ze ziet die tijd niet snel terugkeren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1092 - Overal personeel gezocht

Wed, 04 May 2022 13:12:00 +0200

Schipholtopman Dick Benschop zegt sorry voor de chaos op 't vliegveld deze meivakantie. Lange rijen, vertragingen, annuleringen: Schiphol piept en kraakt. Er komen weer meer passagiers na de pandemie, maar er is nog te weinig personeel in bijvoorbeeld beveiliging en bagageafhandeling.

En daar is de luchtvaartsector niet alleen in. De arbeidsmarkt is op z'n krapst sinds 1971. En dat terwijl er nog nooit zoveel mensen werk hebben. Wat is er aan de hand? Arbeidseconoom Ronald Dekker van TNO legt het uit in podcast De Dag en heeft ook oplossingen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1091 - De macht van de Amerikaanse anti-abortusbeweging

Tue, 03 May 2022 14:13:00 +0200

Het recht op abortus voor Amerikaanse vrouwen staat meer onder druk dan ooit. Volgens nieuwssite Politico staat het Amerikaanse hooggerechtshof op het punt om het landelijke recht op abortus in te perken.

Direct nadat via de Amerikaanse nieuwssite uitlekte dat het hof waarschijnlijk twee eerdere uitspraken die het recht op abortus vastleggen gaat vernietigen, kwamen zowel voor- als tegenstanders van abortus naar het gebouw van het hooggerechtshof. Voorstanders vrezen inperking van de rechten van vrouwen, want als de plannen juist blijken, komt de abortuswetgeving weer te liggen bij de verschillende Amerikaanse staten en naar verwachting zal dan de helft een abortusverbod instellen. Een definitief besluit van het Hooggerechtshof wordt binnen twee maanden verwacht.

In september vorig jaar sprak Elisabeth Steinz met Amerika-deskundige Laila Frank. Zij gaf toen al aan dat de anti-abortus beweging nog nooit zo sterk is geweest. Gezien en ongezien komt de pro life beweging al jaren het dagelijks leven van Amerikanen in - en de gevolgen daarvan worden nu merkbaar.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1090 - Kan de Floriade nog opbloeien?

Mon, 02 May 2022 13:14:00 +0200

Geen lovende recensies, financiële tegenvallers en een kale start van wat een bloeiende pracht moet zijn. Wereldtuinbouwtentoonstelling de Floriade in Almere is een paar weken onderweg en de problemen zijn nog niet weg.

Almere had van verre kunnen zien aankomen dat dit niet goed gaat, zegt Hans van Driem vandaag in podcast De Dag. Hij was commercieel directeur van de Floriade in Zoetermeer in 1992. Naar eigen zeggen de laatste Floriade met succes.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1089 - Het einde van de WOB

Fri, 29 Apr 2022 14:51:00 +0200

Nederland neemt zondag afscheid van de Wet Openbaarheid van Bestuur. Een wet waarmee journalisten de nodige affaires boven water hebben gebracht, denk bijvoorbeeld aan het toeslagenschandaal.

WOB-specialist Roger Vleugels vertelt vandaag in podcast De Dag hoe belangrijk transparantie is. De Nederlandse overheid is volgens hem steeds geslotener geworden en de wet die ervoor in de plaats komt, gaat daaraan niks veranderen, zegt hij. NOS-onderzoeksjournalist Ben Meindertsma heeft met hulp de WOB veel affaires blootgelegd en vertelt hoe hij dat heeft gedaan.

#1088 - De terugkeer van Trump

Thu, 28 Apr 2022 13:24:00 +0200

Waar we twee jaar geleden geen dag doorkwamen zonder nieuws over de toenmalige president van de Verenigde Staten Donald Trump, horen we hier niet zoveel meer van hem. Maar in Amerika is hij allesbehalve verdwenen.

Correspondent Lucas Waagmeester bezocht een van zijn vele Save-America-rally's en vertelt er vandaag over in podcast De Dag. De vraag of hij zich weer kandidaat gaat stellen in 2024, hangt als een groot vraagteken boven de Amerikaanse politiek.

#1087 - Wie wil er nog bij de Oranjevereniging?

Wed, 27 Apr 2022 12:23:00 +0200

Van struinen over de vrijmarkt tot happen in een koek aan een lijntje: de tradities stapelen zich weer op vandaag op Koningsdag, voorheen Koninginnedag. Maar de traditie staat onder druk: Oranjeverenigingen hebben het steeds moeilijker met het organiseren van het feestje, omdat te weinig mensen meehelpen.

De Oranjevereniging in Weesp moest dit jaar daarom dingen laten schieten. En in sommige gemeentes wordt Koningsdag zelfs niet gevierd. Traditiedeskundige Ineke Strouken vertelt in podcast de Dag hoe belangrijk de traditie van Koningsdag is en heeft oplossingen hoe 't oudhollandse feest tóch in alle glorie kan blijven bestaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1086 - De Afrikaanse vrienden van Poetin

Tue, 26 Apr 2022 14:04:00 +0200

Afrikaanse landen spreken zich lang niet allemaal uit over de oorlog in Oekraïne. Tijdens een stemming in de VN stemde minder dan de helft van de landen in Afrika vóór het veroordelen van het Russische geweld. We weten dat Poetin z'n invloed al langer uitbreidt in 't continent, in onder meer de Centraal Afrikaanse Republiek en Mali.

Correspondent Saskia Houttuin reisde naar Mali en ze zag hoe groot de invloed van Rusland op het land is. Ze vertelt in podcast de Dag hoe Malinezen los proberen te komen van oud-kolonisator Frankrijk. De Russen zijn een welkome hulp, maar niet voor alle 54 landen in Afrika is dat zo. En hoe ver gaat de vriendschap?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1085 - De uitdagingen van Emmanuel Macron

Mon, 25 Apr 2022 13:45:00 +0200

Emmanuel Macron is de nieuwe president van Frankrijk. Met 59% van de stemmen won hij van de extreemrechtse Marine Le Pen. Voor het eerst in jaren is een zittende president herkozen en wat volgde was een explosie van vreugde voor de Eifeltoren volgens de Franse tv.

Maar niet alle Fransen stonden te juichen, vertelt Frankrijk-kenner van de Universiteit Utrecht Marloes Beers in podcast de Dag. Frankrijk is verdeelder dan ooit. Macron zegt president van alle Fransen te willen zijn. Maar hoe gaat dat 'm lukken als een grote groep Fransen hem niet van harte steunt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1084 - De harde kant van Johan Cruijff

Fri, 22 Apr 2022 13:17:00 +0200

Op maandag 25 april zou Johan Cruijff 75 zijn geworden. Er is over hem onnoemelijk veel gezegd, geschreven en geproduceerd - je bent een voetballegende of je bent het niet -, toch is het Andere Tijden Sport gelukt om een bijzondere podcastserie te maken over de minder bekende kanten uit zijn leven: 'De Onbekende Cruijff'.

In podcast De Dag vertellen de makers van de eerste aflevering, Jeroen Stekelenburg en Guido van Gorp, over de soms bikkelharde kant van Cruijff. Die kant liet zich zien tijdens de zogenoemde 'fluwelen revolutie' bij Ajax. Op 24 maart 2011 barstte tijdens een vergadering de bom tussen Johan Cruijff en het Ajax-bestuur. Door onderzoek van Stekelenburg en Van Gorp wordt nu woord voor woord duidelijk wat er destijds gezegd is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1083 - Verslag doen van het verdriet van Oekraïne

Thu, 21 Apr 2022 13:10:00 +0200

Waar de Russen vertrekken, komen meer en meer gruwelijke verhalen en details naar buiten over de oorlog in Oekraïne. Zeker nu Russische troepen focussen op 't oosten van 't land voor de aanval op de Donbas-regio. De ogen zijn gericht op die volgende fase in de oorlog, maar de verhalen uit bevrijd gebied zijn nog lang niet verteld.

Kijk niet weg, zegt NOS-correspondent Kysia Hekster in podcast de Dag. Hoe erg de verhalen ook zijn. Samen met verslaggever Mattijs van de Wiel reisde ze af naar bevrijd gebied. Ze zien en voelen wat de Russen hebben aangericht. En ze merken dat Oekraïners ondanks alles geloven in een goede afloop.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1082 - De Duitse embargo-worsteling

Wed, 20 Apr 2022 14:32:00 +0200

Terwijl in de Europese Unie de steun voor een Russisch energie-embargo groeit, ligt een van de grootste afnemers, Duitsland dwars. Volgens de regering-Scholz zou de impact op de economie zo groot zijn dat het tot sociale ontwrichting kan leiden. Maar een vooraanstaande groep Duitse economen zegt dat een embargo best zou kunnen.

De kritiek op Duitsland neemt internationaal toe. En dat terwijl het land aanvankelijk juist geprezen werd om de historische ommezwaai die het kort na de Russische inval in Oekraïne had gemaakt. Toch blijkt nu dat de banden met Rusland uit het verleden nog niet worden doorgesneden.

Wiebke Pittlik van het Duitsland Instituut legt in podcast De Dag uit waarom Duitsland zo moeilijk doet en hoe zeer Rusland verweven zit in de Duitse energie-sector.

Reageren? mail dedag@radio1.nl

#1081 - Elon Musk vs Twitter

Tue, 19 Apr 2022 14:23:00 +0200

Elon Musk, de rijkste man ter wereld, heeft zijn oog op Twitter laten vallen. Hij wil het social media platform kopen, zodat hij het naar eigen zeggen groot kan maken. En hoewel alleen al zijn overnameplannen ervoor zorgen dat het aandeel Twitter in de lift zit, moet Twitter zelf er niets van hebben. Het bedrijf bezint zich op het overnamebod en lijkt er ondertussen alles aan te doen om Musk buiten de deur te houden. Waarom eigenlijk?

Digitaal strateeg en Trouw-columnist Ilyaz Nasrullah vertelt in podcast De Dag over de vijandige en complexe relatie tussen Elon Musk en Twitter en wat het voor het dat platform zou betekenen als Musk het daar inderdaad voor het zeggen zou krijgen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1080 - Rusland en het bevroren conflict

Mon, 18 Apr 2022 12:47:00 +0200

De vredesgesprekken tussen Oekraïne en Rusland lijken helemaal vastgelopen. Volgens de Russen worden de gesprekken door Oekraine gesaboteerd en Oekraine zegt dat de totale verwoesting van Marioepol mogelijk de definitieve rode lijn is. Het plan van Rusland zou nu zijn om de oorlog voor 9 mei te beëindigen. Maar hoe dan?

Rusland- en Oost-Europa deskundige Bob Deen vertelt in podcast De Dag over de meest waarschijnlijke uitweg, namelijk een zogenoemd 'bevroren conflict'. Dat is een geopolitiek instrument waar Rusland patent op heeft en dat door Moskou volgens Deen gebruikt wordt als bewuste strategie om op allerlei plekken rondom Rusland aan invloed te winnen. Met een bevroren conflict akkoord gaan, is volgens hem niet altijd verstandig.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1079 - De ideale PvdA-leider

Fri, 15 Apr 2022 14:07:00 +0200

Lilianne Ploumen noemt zichzelf 'niet de ideale leider' voor de PvdA en stapte daarom deze week op. Maar wat maakt een leider van de PvdA dan wel ideaal?

In podcast De Dag loopt oud-campagneman Alex Klusman, die voor de PvdA jarenlang aan verschillende campagnes meewerkte, de ideale en minder ideale leiders uit de partijgeschiedenis langs. Hij maakt zo een profielschets op van hoe die gedroomde kandidaat voor de toekomst er dan zou moeten zien.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1078 - Inflatielessen uit de seventies

Thu, 14 Apr 2022 14:00:00 +0200

Nederlanders tanken minder en stoken minder door de hoge inflatie, blijkt uit onderzoek. Sommige Nederlanders voelen de stijgende prijzen flink in de portemonnee. In maart kwam de inflatie uit op 9,7%. Sinds de jaren '70 was die niet zo hoog.

De inflatiecijfers doen denken aan die seventies. Ook toen liepen de prijzen op, door stijgende energieprijzen. Met autoloze zondagen en benzine op de bon, moest het olieverbruik in die jaren naar beneden.

Hoogleraar economie en overheidsfinanciën Bas Jacobs ziet overeenkomsten met de jaren '70. Maar er zijn ook belangrijke verschillen. Jacobs vertelt in podcast de Dag dat de overheid lessen kan trekken uit hoe de regering de inflatie toen aanpakte.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1077 - Opgesloten in Shanghai

Wed, 13 Apr 2022 14:03:00 +0200

In de Chinese stad Shanghai schreeuwen inwoners uit hun ramen om hulp. Video's van radeloze mensen worden massaal gedeeld op sociale media. De 25 miljoen inwoners zitten al weken in lockdown, in ultra strenge China-stijl. Ze weten niet voor hoe lang.

China houdt vast aan zijn zero-covidbeleid en in de grootste stad ter wereld wordt daar nu een hoge maatschappelijke én economische prijs voor betaald. Maar waarom eigenlijk: is het in deze fase van de pandemie nog wel nodig?

Ondernemer Thomas Knoop woont in Shanghai en vertelt in podcast De Dag hoe hij het volhoudt. En China-expert Ties Dams van Instituut Clingendael legt uit waarom Peking vasthoudt aan het zero-covid, ook al leidt dat tot maatschappelijke onrust en een groot economisch probleem.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1076 - Hoe Russische soldaten moordmachines worden

Tue, 12 Apr 2022 14:51:00 +0200

Volgens militair analisten staat de strijd om de Donbas te beginnen en, zo vrezen zij, die strijd wordt ongekend bloedig. De afgelopen weken is ook duidelijk geworden hoe meedogenloos de aanpak van de Russen is in de gebieden die ze bezetten in Oekraïne. De beelden van Boetsja staan nog vers in het geheugen. Schokkend, maar bepaald niet nieuw.

Het Russische leger heeft een lange geschiedenis die gekenmerkt wordt door bruut geweld, zowel intern als naar buiten toe. Dat zegt Marnix Provoost van de Nederlandse Defensie Academie in deze podcast. Als soldaten in dienst gaan worden ze er zelf ook al direct mee geconfronteerd door de oversten. Die bikkelharde cultuur zet zich door op het slagveld.

De brute geweldscultuur van de Russen wint misschien niet de hearts and minds, zegt Provoost, maar deze strategie is voor Rusland in het verleden wel zeer effectief gebleken. 'Het werkt.'

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1075 - Als de genocide stopt (het vergeten verhaal van de jezidi's)

Mon, 11 Apr 2022 14:16:00 +0200

Dagelijks komen uit Oekraïne de beelden van de verschrikkingen van oorlog. Maar er zijn ook plekken waar de oorlog voorbij is en de verschrikkingen alsnog doorgaan. Correspondent Daisy Mohr reisde in Noord-Irak naar de plek waar in 2014 door IS genocide is gepleegd op duizenden jezidi's. Terwijl de massagraven daar momenteel geopend worden voor onderzoek, ontvouwt zich een nieuw drama, vertelt Daisy: een toenemend aantal vrouwen dat overleefde, pleegt nu zelfmoord.

Daisy Mohr hield voor podcast De Dag een reisverslag in audio bij. Het is een zwaar en heftig verhaal, zegt ze, maar juist nu belangrijk om te vertellen. Het laat zien welke sporen oorlog nalaat en toont dat een oorlog niet stopt als de vijand ophoudt met schieten. Ook daarvan moeten we volgens haar niet wegkijken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1074 - De opmars van Marine Le Pen

Fri, 08 Apr 2022 14:22:00 +0200

Met nog twee dagen te gaan tot de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen is de opmars van de radicaal rechtse Marine Le Pen het gesprek van de dag. Het gat tussen haar en president Macron wordt steeds kleiner en volgens de peilingen maakt ze serieus kans om president van Frankrijk te worden.

Correspondent Frank Renout vertelt in podcast De Dag waarom Marine Le Pen eerst verguisd werd maar nu helemaal meetelt, hoe haar banden zijn met Poetin en wat winst van Le Pen zou betekenen voor Europa.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1073 - Schimmige academische bijbaantjes

Thu, 07 Apr 2022 13:30:00 +0200

Van duizenden hoogleraren is onduidelijk wat ze naast hun werk bij de universiteit of een academisch medisch centrum voor bijbaantjes hebben, blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur. Onduidelijk is zo wat de belangen van hoogleraren zijn en of de nevenfuncties onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek in de weg zitten. Want verhalen over belangenverstrengeling zijn er.

Nieuwsuur-verslaggever Siebe Sietsma dook er met collega's in. Hij vertelt in podcast de Dag hoe zijn onderzoek naar een paspoortprofessor op Malta leidde tot een register met duizenden bijbaantjes van hoogleraren. Door het onderzoek verandert er langzaam wat in de academische wereld.

Zijn onderzoek naar nevenfuncties van hoogleraren is nog steeds gaande. Heb je tips? Mail naar hoogleraren@nieuwsuur.nl. En wil je reageren op onze podcast? Mail dan naar dedag@radio1.nl.

#1072 - De oorlog in openbare bronnen

Wed, 06 Apr 2022 13:59:00 +0200

De waarheid is in een oorlog het eerste slachtoffer, zo luidt het, maar de waarheid wordt ook nauwkeurig in kaart gebracht. Soms heel letterlijk, aan de hand van satellietkaarten zoals deze week in Boetsja. Door gebruik te maken van digitale bronnen wordt de Russische leugen dat de lijken in de straten zijn neergelegd door Oekraïners, weerlegd.

De lugubere speurtocht naar de waarheid van de oorlog in Oekraïne wordt voor een deel met met openbare bronnen gevoerd, en dat levert veel op. Ook de NOS heeft er een speciale redactie voor ingericht, de osint-redactie. Osint verwijst naar open source intelligence.

In principe kan iedereen 'osinten', zegt redacteur Mitchell van de Klundert in podcast De Dag, maar je moet er wel een sterke maag voor hebben. Hij vertelt hoe het in z'n werk gaat, wat het oplevert en waarom dat belangrijk is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1071 - De wrede aftocht van de Russen

Tue, 05 Apr 2022 13:50:00 +0200

Boetsja, Irpin, Borodjanka, Hostomel. Het is een greep uit de voorsteden van Kiev vanwaaruit Russische troepen zich hebben teruggetrokken en waar Oekraïense ooggetuigen nu vertellen over extreem geweld. Dit weekend doken beelden op die de wereld hebben geschokt. Volgens de Oekraïense regering is het nog maar het topje van de ijsberg. Russische militairen lijken zich op veel meer plekken schuldig te maken aan oorlogsmisdaden.

Dat is ook de waarneming van Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp, zegt hij in podcast De Dag. Hij sprak afgelopen dagen op verschillende plaatsen met ooggetuigen en was ook bij opgravingen van slachtoffers. Zo zag hij met eigen ogen hoe deze mensen aan hun einde zijn gekomen.

"Dan blijkt dat deze mensen zijn geëxecuteerd," vertelt Dennekamp over het onderzoek waar hij bij was. "Dan blijkt dat ze schotwonden aan het hoofd hebben. Van één slachtoffer was de keel doorgesneden en is er met een mes in het hart gestoken. Deze mensen zijn geëxecuteerd, nadat ze door het Russische leger van straat zijn geplukt."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1070 - Hoe India en China Poetin helpen

Mon, 04 Apr 2022 13:48:00 +0200

Terwijl het Westen probeert om de geldstromen naar Moskou nog verder af te knijpen, zoekt Rusland manieren om de sancties te omzeilen en op andere plekken in de wereld geld te verdienen. En dat gaat voorspoedig, want twee grote handelspartners laten Poetin niet vallen en trekken de banden zelfs verder aan: India en China. Beide landen verwelkomden afgelopen week de Russische buitenlandminister Lavrov met open armen. Het is voor Rusland een belangrijk handelsblok, want in India en China samen woont een derde van de wereldbevolking en het zijn twee van de snelst groeiende economieën ter wereld.

India-correspondent Aletta André en China-correspondent Sjoerd den Daas vertellen in deze podcast hoe die landen de banden met Rusland opvoeren en wat hen dat oplevert. De vraag die achterblijft is: wat zijn de Westerse sancties waard als het Oosten Moskou te hulp schiet?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1069 - Hoe Macron worstelt met zijn imago

Fri, 01 Apr 2022 14:04:00 +0200

Toen Emmanuel Macron vijf jaar geleden aantrad als president had hij nauwelijks politieke ervaring. Hij zat pas twee jaar in de politiek, was 39 jaar, en profileerde zich als een frisse wind. Hij wilde breken met de oude politiek. Maar vanaf het eerste moment kleefde er een imago aan Macron van een elitaire, arrogante man, die ver van de dagelijkse werkelijkheid afstond, vertelt correspondent Frank Renout. Hij blikt in podcast De Dag terug op vijf jaar Macron in het Élysée.

Renout zag Macron veranderen van een afstandelijke nieuwkomer in een ervaren politicus die, hoewel niet altijd succesvol, meer de taal van zijn volk probeert te spreken. De president werd geconfronteerd met crisis op crisis en was een snelle leerling. Aanvankelijk leek zijn herverkiezing ook in kannen en kruiken, maar Macron lijkt het nu een week voor de verkiezingen toch steeds moeilijker te krijgen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1068 - (G)een bericht uit de gevangenis

Thu, 31 Mar 2022 13:24:00 +0200

Sinds begin deze week is contact hebben met een gevangene moeilijker. Het berichtensysteem eMates is stopgezet door de Minister voor Rechtsbescherming, naar aanleiding van een onderzoek naar Ridouan Taghi. De zware crimineel zou met z'n neef een ontsnappingspoging hebben beraamd en ook via de berichtenservice regelmatig teksten sturen.

Oprichter van het systeem Job Joris Arnold legt in podcast De Dag uit hoe belangrijk eMates voor de duizenden gedetineerden in ons land is. Het is volgens hem een levenslijn naar huis. En dat kan Anna beamen: haar partner zat jarenlang in de cel. Zij vertelt hoe fijn het voor haar was om via eMates contact te hebben.

Reageren? Mail naar dedag@radio1.nl.

#1067 - Waarom Orbán niet breekt met Poetin

Wed, 30 Mar 2022 14:12:00 +0200

Tijdens de Europese top in Brussel afgelopen week richtte de Oekraïense president Zelensky zich persoonlijk tot de premier van Hongarije, Viktor Orbán. Hij vroeg hem om te kiezen: staat Hongarije aan de kant van Oekraïne of aan die van Rusland? Daarmee legde hij de vinger op de zere plek, want met precies die vraag zit Orbán in aanloop naar de verkiezingen komende zondag, behoorlijk in de maag.

Viktor Orbán presenteert zich in de verkiezingscampagne als peacekeeper en wil de banden met Rusland niet doorknippen, vertelt correspondent Tijn Sadée in de podcast. Maar de vraag is hoe lang dat houdbaar blijft én hoe de Hongaren in het stemhokje over deze positie oordelen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1066 - Zo vervuilend is crypto

Tue, 29 Mar 2022 14:11:00 +0200

Cryptovaluta zijn veel in het nieuws, meest recent nog vanwege de oorlog. Oekraïne gebruikt crypto om geld op te halen voor de strijd tegen Rusland. En Rusland gebruikt het als alternatief betalingsverkeer om sancties te omzeilen. Maar de afgelopen jaren was de cryptomarkt sowieso al geëxplodeerd en daarmee ook het stroomverbruik dat ervoor nodig is om cryptomunten te laten draaien.

Crypto is extreem slecht voor het milieu. Hoe slecht, dat zet datawetenschapper Alex de Vries uiteen in deze podcast. Het is een onderwerp waar de sector iets mee moet, weten de aanbieders van cryptovaluta ook zelf. Maar hoe krijg je crypto groen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1065 - Vuile wapens

Mon, 28 Mar 2022 14:23:00 +0200

De VS waarschuwt dat Rusland in Oekraïne mogelijk op korte termijn biologische of chemische wapens gaat inzetten. Rusland zegt juist dat Oekraïne deze wapens wil gebruiken. De informatie-oorlog draait overuren, maar duidelijk is dat deze vuile wapens als een donkere wolk boven het slagveld hangen.

Defensiespecialist Danny Pronk van het Clingendael Instituut legt in podcast De Dag uit welke wapens er zijn, hoe die werken, welke schade ze kunnen aanrichten en welke ervaring Rusland ermee heeft.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1064 - Van oorlog naar energiecrisis

Fri, 25 Mar 2022 13:15:00 +0100

Aan de pomp wordt benzine en diesel duurder en duurder. En ook de gasprijzen rijzen de pan uit. De oorlog in Oekraïne legt de Europese afhankelijkheid van energie uit Rusland pijnlijk bloot. En een einde aan al die stijgende prijzen is nog niet in zicht. Tegelijkertijd is de vraag hoe we zo snel mogelijk van Russisch gas en olie afkomen.

Lisse van Vliet werkt bij de Energiebeurs van Oekraïne en de brancheverenging van Europese energiebeurzen en hij vertelt vandaag in podcast de Dag hoe Oekraïne de lampen aan kan houden in de oorlog. En hoe ze vrijwel overal in Europa de druk voelen oplopen om zich los te koppelen van Rusland.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1063 - Biden's agenda in de oorlog

Thu, 24 Mar 2022 13:30:00 +0100

De Amerikaanse president Joe Biden is op een ingelaste NAVO-top. Eerst is de president in Brussel, daarna gaat hij door naar Polen. Amerika wil laten zien dat ze onvoorwaardelijk achter Oekraïne en Europa staan in de oorlog, met wapens, sancties en morele steun.

Maar president Biden heeft nog een agenda, vertelt Amerikadeskundige Paul Verhagen van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies in podcast De Dag. Voor de president staat er veel op het spel op geopolitiek vlak. Want Biden ziet het als kans om de strijd met China aan te gaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1062 - Hoe Iris de Graaf vertrok uit Moskou

Wed, 23 Mar 2022 13:24:00 +0100

Rusland-correspondent Iris de Graaf stond op 2 maart voor het laatst vanaf haar balkon in Moskou het NOS achtuurjournaal te woord. Twee dagen later was ze terug in Nederland: halsoverkop vertrokken uit het land waar ze van houdt en waar ze iets meer dan een jaar werkte als correspondent voor de NOS. Door de repressie was het voor haar en de mensen om haar heen niet meer veilig om te blijven.

In podcast De Dag vertelt Iris over haar plotse vertrek, over haar persoonlijke band met het land en hoe ze Rusland zag veranderen van een land dat hip, vrij en kosmopolitisch kon zijn, tot een plek waar bijna niemand meer openlijk durft te praten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1061 - Waar de wapens zich opstapelen

Tue, 22 Mar 2022 14:30:00 +0100

De militaire steun van Westerse landen voor Oekraïne is ongekend. Alleen al de VS heeft sinds eind vorig jaar omgerekend 1,8 miljard euro vrijgemaakt en de EU zit nu op een fonds van 1 miljard euro. Het leidt tot een gigantische opeenstapeling van wapens in Oekraïne. En dat is precies het omgekeerde van wat de Russische president Poetin voor ogen had, hij wil het land immers demilitariseren. Daarnaast zie je ook een grote militaire opbouw aan de NAVO-grenzen met Rusland.

Defensieonderzoeker Adája Stoetman van het Clingendael Instituut vertelt in podcast De Dag welke risico's er volgens haar kleven aan deze wapenopbouw en het herschikken van de defensiestructuren. Want waar is het Westen nou eigenlijk mee bezig: verdedigen, afschrikken, provoceren of zijn dit voorbereidingen voor een veel grotere oorlog?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1060 - Hoe krijg je Poetin voor het Strafhof?

Mon, 21 Mar 2022 14:02:00 +0100

De Amerikaanse president Biden en zijn minister van buitenlandse zaken Blinken noemen de Russische president Poetin een oorlogsmisdadiger. EU-buitenlandchef Borell voegde daar vanochtend aan toe dat Rusland zich volgens hem in Oekraïne schuldig maakt aan 'enorme oorlogsmisdaden'.

Vrijwel niemand twijfelt eraan dat Rusland zich in Oekraïne schuldig maakt aan oorlogsmisdaden. En als politiek leider kan de Russische president Poetin ook berecht worden voor het internationaal Strafhof in Den Haag.

In Oekraïne worden de bewijzen al op grote schaal verzameld, vertelt Universitair docent internationaal strafrecht Marieke de Hoon in podcast De Dag. Nooit eerder is volgens haar zo flagrant duidelijk geweest dat er op het slagveld sprake was van oorlogsmisdaden. Maar hoe bouw je een zaak tegen Poetin op en hoe krijg je hem vervolgens in Den Haag?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1059 - Hoe Poetins taal radicaliseert

Fri, 18 Mar 2022 13:59:00 +0100

Poetin zegt dat hij zijn land wil zuiveren van tuig en verraders: Russen die in zijn ogen geen patriotten zijn en te Westers denken of leven. Volgens kenners zegt de Russische president nooit zomaar iets en aangenomen wordt dat de opmerkelijke en dreigende woorden die hij deze week uitsprak op de staatstelevisie nog meer repressie in Rusland inluidt. Ook voor het Westen belooft het radicaliserende taalgebruik van Poetin weinig goeds. De VS waarschuwt al dat Poetin binnenkort met meer kernwapendreigementen komt.

Rusland en Poetin-kenner Hubert Smeets ontleedt in deze podcast stap voor stap wat Poetin deze week precies zei en vertelt wat die woorden volgens hem impliceren. Voor Rusland. En voor het Westen. "Het is het taalgebruik van een dictator."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1058 - Marioepol, Cherson, Charkov

Thu, 17 Mar 2022 13:53:00 +0100

De opmars van de Russen mag dan langzaam gaan, de horror van de oorlog wordt er niet minder op. Vooral uit Marioepol, dat al drie weken aanhoudend wordt gebombardeerd en beschoten, maar ook uit Charkov komen schokkende berichten en beelden. De stad Cherson staat al onder controle van Rusland. Hoe is het leven in deze gebieden?

Correspondent Michiel Driebergen is na een kort verblijf in Nederland weer teruggekeerd in Oekraïne, onder meer om antwoord te zoeken op die vraag. Maar contact met inwoners in deze belegerde steden is vaak moeilijk. Er zijn bijna geen journalisten en de communicatielijnen liggen plat. In podcast De Dag schetst hij aan de hand van berichten van zijn persoonlijke contacten en video's en foto's die wel naar buiten komen zo goed en zo kwaad als het kan een beeld van hoe het nu is in Marioepol, Charkov en Cherson.

Reageren? Mail dedag@radio

#1057 - Hoe Belarus Rusland helpt en dwarsboomt

Wed, 16 Mar 2022 13:30:00 +0100

Dictator van Belarus Aleksandr Loekasjenko zegt dat zijn leger niet betrokken is bij de oorlog van Rusland in Oekraïne, maar internationaal klinken andere geluiden. De Belarussische soldaten zouden het Russische leger op allerlei manieren beveiligen en helpen. Betrokkenheid ontkennen, kan niet meer volgens voormalig Luitenant-Generaal van de Koninklijke Landmacht Mart de Kruif.

Het is een oorlog waar de bevolking van Belarus in meerderheid niet achterstaat. De strijd van Oekraïne is de strijd van Belarus, klinkt het. Belarussen vechten zelfs mee tegen Rusland, vertelt journalist en Belaruskenner Franka Hummels. Vandaag in podcast de Dag hoe Belarus Rusland militair helpt en civiel dwarsboomt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1056 - Journalisten gebroken weg uit Kiev

Tue, 15 Mar 2022 13:47:00 +0100

Het is het verhaal van de aangekondigde vernietiging: de slag om de Oekraïense hoofdstad Kiev. Een colonne Russische tanks omsingelt de stad en vanuit de lucht worden al woonwijken bestookt. Ongeveer de helft van de inwoners is gevlucht, de rest kan of wil niet.

In podcast De Dag een gesprek met twee journalisten die net met pijn in het hart uit Kiev vertrokken zijn. Step Vaessen sprak dit weekend voor al Jazeera met president Zelensky midden in dat bedreigde bastion. En Bruno Beeckman van de VRT stapte na drie intense weken in Kiev gisteravond op een overvolle trein met vluchtelingen naar Slowakije. Beiden zijn zeer aangedaan door wat ze gezien en gehoord hebben.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1055 - Waar is Poetin?

Mon, 14 Mar 2022 13:33:00 +0100

Er gaan veel verhalen rond over de Russische president Poetin, die niet meer rationeel zou handelen. Hij zou een geïsoleerde 'gek' zijn geworden met de vinger aan de rode knop. Maar wat er zich afspeelt achter de Kremlinmuren weet eigenlijk niemand, Poetin houdt de buitenwereld zoveel mogelijk op afstand. Het is zelfs niet duidelijk of hij wel echt achter die Kremlinmuren zit en van waaruit hij de oorlog aanstuurt. De vraag rijst: waar is Poetin eigenlijk? En hoe beveiligt hij zichzelf?

Ruslandkenner en Poetin-watcher Helga Salemon, van het Haags Centrum voor Strategische Studies, vertelt in podcast De Dag over de bubbel waar Poetin in leeft en waarom hij niet hoeft te vrezen voor bijvoorbeeld een aanslag op zijn leven.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1054 - Oekraïense vluchtelingen in huis, een dagboek

Fri, 11 Mar 2022 12:45:00 +0100

Duizenden Nederlanders denken erover om Oekraïense vluchtelingen in huis te nemen. Gerard Elshof en Josja Gunnink uit Zwolle hebben inmiddels daad bij de gedachte gevoegd en hebben er sinds deze week drie huisgenoten uit Oekraïne bij. Voor De Dag hielden ze een audio-dagboek bij en in de podcast vertellen ze over de achtbaan waarin ze terecht zijn gekomen.

'Veel tijd om na te denken was er niet,' zegt Josja, 'het ging allemaal ontzettend snel.' In een paar dagen tijd regelde ze met hulp van de buurt dat er allerlei spullen voor het gezin kwamen en werd er ook een bankrekening voor ze geopend waar gedoneerd geld op staat.

Dinsdag was het zo ver: toen stonden een Oekraïense moeder met haar twee dochters in Zwolle op de stoep. 'Je zag wel de ontreddering in de ogen en ook het verdriet,' vertelt Gerard Elsfhof. 'Je laat ze dan maar even bijkomen.'

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1053 - 'Oekraïne wint de informatieoorlog'

Thu, 10 Mar 2022 13:42:00 +0100

Oekraïners houden tanks tegen, maken molotovcocktails en hun president Zelenski gaat de strijd aan met felle retoriek vanuit z'n kantoor in hoofdstad Kiev. Het beeld ontstaat van een sterk en strijdvaardig Oekraïne, dat met alles wat ze in zich hebben vecht tegen Rusland.

Daarmee wint Oekraïne de slag in de propagandaoorlog, vertelt Bob Deen in podcast De Dag. Hij is Oost-Europadeskundige en defensiespecialist aan het Clingendael Instituut. De Oekraïense regering weet precies welke informatie, foto's en video's het met Rusland en de rest van de wereld moet delen. En vooral ook welke dingen ze beter voor zichzelf kunnen houden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1052 - Moldavië en de Balkan houden adem in

Wed, 09 Mar 2022 13:53:00 +0100

De oorlog in Oekraïne maakt een heleboel landen nerveus, maar sommige nog wat nerveuzer dan anderen. Het kleine Moldavië grenst aan Oekraïne en zou een makkelijke prooi voor Poetin kunnen zijn. Een scenario dat na de inval in Oekraïne niet meer ondenkbaar is. De omliggende Balkan ziet de oorlog ook met argusogen aan, doordat een deels onverwerkt verleden er weer door dreigt op te laaien.

De spanningen lopen in de hele regio op, zegt correspondent David Jan Godfroid in podcast De Dag. Hij is naar Moldavië afgereisd en vertelt hoe het meest kwetsbare buurland van Oekraïne omgaat met de Russische dreiging en ondertussen een enorme vluchtelingencrisis managet. En het verhaal van de landen daar omheen moet ook in de gaten gehouden worden, zegt hij. Want het risico ligt op de loer dat oude wonden worden opengereten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1051 - Hoe kan de oorlog eindigen?

Tue, 08 Mar 2022 13:32:00 +0100

De oorlog in Oekraïne is bijna twee weken aan de gang en de analyses over het verdere verloop stemmen vooralsnog niet hoopvol. Het geweld neemt alleen maar toe en de Russische president Poetin lijkt alles op alles te zetten om de volledige controle over Oekraïne te krijgen. Hoe kan de oorlog stoppen?

In podcast De Dag schetst bijzonder hoogleraar Oorlog Studies Frans Osinga een aantal scenario's over hoe de oorlog kan eindigen. Met daarbij nadrukkelijk de toevoeging dat die scenario's hypothetisch zijn omdat natuurlijk niemand weet hoe de toekomst daadwerkelijk uitpakt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1050 - Rusland boycotten

Mon, 07 Mar 2022 14:27:00 +0100

Boycots van landen zijn er wel vaker geweest in de geschiedenis, maar wat er nu met Rusland gebeurt is niet eerder vertoond. In een paar dagen tijd hebben honderden internationale bedrijven, sporters en culturele instellingen de banden met Rusland verbroken. Door de sancties is zakendoen met Rusland sowieso ingewikkeld, maar de bedrijven benadrukken vooral hun ethische bezwaren. En ze hopen gezamenlijk Poetin verder onder druk te zetten.

Hoogleraar financiële ethiek Boudewijn de Bruin plaatst in de podcast kritische kanttekeningen bij de goedbedoelde actie van het bedrijfsleven. En NOS-redacteur Lisa Schallenberg zet uiteen welke impact de massale terugtrekking heeft op de Russische economie en wat landen als China kunnen betekenen in het opvangen van de economische klappen in Rusland.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1049 - Berichten uit Kiev

Fri, 04 Mar 2022 14:17:00 +0100

Vanuit hun schuilplekken en via nog stand houdende internetverbindingen zoeken ze contact met de buitenwereld: de stemmen uit Kiev. Veel inwoners zijn de Oekraïense hoofdstad ontvlucht of proberen nog weg te komen voordat de slag om Kiev begint, mogelijk de komende dagen al. Maar er zijn ook talloze achterblijvers, die nu zitten te wachten op de belegering en zich voorbereiden op een bloedbad.

NOS-redacteur Chiem Balduk heeft contact met meerdere Oekraïners in Kiev en laat in de podcast hun stemmen horen. Zoals een voormalige rijinstructeur die nu bij het verzet zit en koerier is voor het leger. En een vrouw die in haar eentje in een flat vast zit. Zij durfde niet te vluchten en nu is het te laat. Ook de proftennisser Sergij Starchovsky zit in Kiev te wachten op de strijd. Hij spreekt geëmotioneerd over zijn vrouw en drie kinderen die hij waarschijnlijk lange tijd niet meer kan zien.

Reageren? Mail de dag@radio1.nl

#1048 - Naar Oekraïne om te vechten

Thu, 03 Mar 2022 14:28:00 +0100

De Oekraïense regering roept iedereen op om mee te vechten: buitenlanders moeten het land gaan helpen in hun strijd tegen Rusland. De Oekraïense minister van Buitenlandse zaken zei: "Samen hebben we Hitler verslagen en we zullen ook Poetin verslaan". Maar hoe realistisch is het dat burgers het verloop van de oorlog in Oekraïne kunnen beïnvloeden?

Vandaag vertelt militair historicus Samuël Kruizinga van de Universiteit van Amsterdam in de podcast wat mensen te wachten staat in het vreemdelingenlegioen van Oekraïne. En uit een blik in de historie blijkt dat burgerstrijdkrachten zelden succesvol zijn in een oorlog.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1047 - Verslag doen van de oorlog

Wed, 02 Mar 2022 14:03:00 +0100

Verschillende Nederlandse journalisten doen vanuit Oekraïne of aan de grenzen van dat land verslag van de oorlog. Onder zware omstandigheden, maar vanuit de overtuiging dat juist nu betrouwbare informatie over wat er gebeurt belangrijk is.

Gert-Jan Dennekamp was al in Oekraïne voor de invasie begon. Hij vertelt in podcast De Dag hoe hij het land, dat hij al jaren goed kent, in korte tijd verwoest ziet worden en hoe hem dat ook persoonlijk raakt.

Noortje Deutekom maakt voor het NOS Jeugdjournaal indringende reportages over de vele Oekraïense vrouwen en kinderen die in Polen de grens over komen. Vaak hebben zij hun vaders of broers moeten achterlaten. Hoe doe je voor kinderen verslag van zulk groot verdriet?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1046 - Poetins oorlog in Rusland

Tue, 01 Mar 2022 14:08:00 +0100

De oorlog in Oekraïne is Poetins oorlog, zo luidt het: gewone Russen zouden er niet achter staan. Maar twee Nederlanders in Rusland vertellen in podcast De Dag dat ze toch ook andere geluiden horen. Bovenal zien ze veel angst en zorgen, over de ongekende sanctie-pakketten, de roebel-crash, betaalsystemen die niet meer werken en een president die met kernwapens dreigt.

Ondernemer Jeroen Ketting woont al bijna dertig jaar in Rusland en houdt rekening met het ergste, zegt hij in de podcast. Hij gaat er vanuit dat hij zijn geld kwijt is en voelt zich ook steeds minder veilig. Zijn auto staat volgeladen klaar om te vluchten.

Journalist Pjotr Sauer vreest ook dat hij niet lang meer in Rusland kan blijven. Maar zo lang als mogelijk is, wil hij toch proberen het échte verhaal over Poetins oorlog in Rusland te blijven vertellen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1045 - Poetins marionetten

Mon, 28 Feb 2022 14:06:00 +0100

Het is volgens analisten een gevaarlijke gok, en ook zeer de vraag of het lukt, maar wat de Russische president Poetin in Oekraïne wil, lijkt duidelijk: hij wil de huidige regering van president Zelensky omver werpen en vervangen door een pro-Russisch regime; een marionettenregime. Net zoals hij ook in landen als Belarus, Kazachstan en Tsjetsjenië leiders heeft zitten die naar zijn pijpen dansen.

Rusland-deskundige en historica Laurien Crump vertelt in podcast De Dag wat er nodig is om zo'n marionettenregime op z'n plek te krijgen en hoe Poetin zich in dat kader nu aan Stalin lijkt te spiegelen. Stalin installeerde na de tweede wereldoorlog allerlei marionettenregimes, maar benadrukt Crump: wel in een totaal andere context én met steun die nu ontbreekt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1044 - Vluchten of vechten in Oekraïne

Fri, 25 Feb 2022 14:48:00 +0100

Het is dag twee van de oorlog in Oekraïne en Russische militairen proberen hoofdstad Kiev in te nemen. Daar, en ook op allerlei andere plekken in het land, verlaten mensen huis en haard op zoek naar een veilige plek. Er is een grote vluchtelingenstroom op gang gekomen, maar er zijn ook Oekraieners én Nederlanders die niet kunnen of willen vertrekken.

In een extra lange podcast de verhalen van vier Nederlanders die allemaal andere afwegingen maken en in verschillende fasen van hun vluchtplan zitten.

Andre Homma, die vorige week in de podcast vertelde dat hij niet uit Oekraine wilde vertrekken, heeft gisteravond toch de auto gepakt en staat nu aan de Poolse grens. Hij spreekt over de meest angstige momenten uit zijn leven en raadt alle Nederlanders die nog twijfelen aan om zo snel mogelijk weg te gaan.

Arenda Vasyhenko Van de Ree blijft juist bewust wél. Haar geloof vertelt haar dat ze in Oekraïne thuishoort en het beste daar mensen kan proberen te helpen.

Inge Nammensa is sinds een week met haar kinderen in Nederland, maar haar man is weer teruggegaan naar Lviv. Ze maakt zich grote zorgen.

Tot slot een gesprek met journalist Michiel Driebergen die meereist met een konvooi Oekraïense vluchtelingen die het liefst ook in Oekraïne willen blijven. Hij heeft nog een lange reis voor de boeg en merkt dat de brandstof schaarser wordt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1043 - Hoe raak je Poetin nog?

Thu, 24 Feb 2022 13:35:00 +0100

Vannacht gebeurde waar al weken voor werd gevreesd: het is oorlog in Oekraïne. Rusland heeft de aanval geopend. Niet alleen in het oosten, in de zelfverklaarde republieken Donetsk en Loegansk, maar uit het hele land komen meldingen van explosies en beschietingen. De woede in het Westen is groot en de eerder afgekondigde sancties worden verder opgeschroefd. Maar hoe raak je Rusland nog?

Vandaag vertelt politicoloog en filosoof Haroon Sheikh in podcast De Dag welke sancties Rusland pijn doen. Strafmaatregelen moeten verder gaan dan alleen tegen banken of rijke Russen. De tech-industrie is bijvoorbeeld ook een plek waar het pijn kan doen voor Rusland. En is president Vladimir Poetin eigenlijk persoonlijk te treffen met sancties?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1042 - Poetins leger

Wed, 23 Feb 2022 13:10:00 +0100

Rusland heeft deze week voor het eerst openlijk militairen de grens over gestuurd naar het oosten van Oekraïne, waar al sinds 2014 door Russische separatisten gevochten wordt voor onafhankelijkheid. Een vredesmissie, zegt hij president Poetin, maar met de gigantische troepenopbouw van de laatste maanden aan de grenzen van Oekraïne wordt rekening gehouden met een grote invasie en mogelijk oorlog in een heel Oekraïne. Als het op vechten aankomt, is de vraag: hoe sterk is het Russische leger?

Generaal Mart de Kruif, voormalige commandant van de Koninklijke Landmacht, vertelt in de podcast De Dag hoe Poetin zijn leger de afgelopen twintig jaar heeft gemoderniseerd van een oude 'roestbak' tot de tweede grootste militaire macht ter wereld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1041 - Poetins 'oorlogsverklaring'

Tue, 22 Feb 2022 14:02:00 +0100

Het zou eigenlijk nog de week van de diplomatie zijn, met donderdag mogelijk een ontmoeting tussen de Amerikaanse en Russische minister van buitenlandse zaken en er werd ook toewerkt naar top tussen de presidenten Poetin en Biden. Maar gisteren ging het opeens onverwacht hard in het conflict tussen Rusland en Oekraïne. Rusland erkende de onafhankelijkheid van twee deelrepublieken in het oosten van Oekraïne en stuurde daar ook meteen militairen naartoe.

Over zijn beweegredenen sprak de Russische president Poetin in een lange, dreigende en ook opmerkelijke toespraak vol historische verwijzingen. Een toespraak die in feite een oorlogsverklaring was, zegt Rusland-deskundige Laura Starink in podcast De Dag. Zij zag een obsessieve man die vooral naar het verleden kijkt en niet meer redelijk handelt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1040 - De magie van latenightshows

Mon, 21 Feb 2022 14:03:00 +0100

Late night shows zijn in de VS al jaren een ijkpunt in de televisieavond. Miljoenen televisiekijkers stemmen na elf uur 's avonds af op hun favoriete programma, waar met energie en humor de actualiteit van de dag wordt doorgenomen. In Nederland gaat De Avondshow met Arjen Lubach van start, een talkshow in de stijl van die Amerikaanse late night-programma's.

Op1-verslaggever Thomas van Groningen is groot fan van het genre en zorgt dat hij bij iedere reis naar Amerika zeker bij één zo'n programma in het publiek kan zitten. In podcast De Dag vertelt hij over zijn liefde voor de late night en wat de shows volgens hem zo goed maken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1039 - Zoeken naar gevaarlijke mutanten

Fri, 18 Feb 2022 13:11:00 +0100

De opluchting is bij velen groot nu Nederland de coronamaatregelen in stappen los laat. Eindelijk meer vrijheid, althans zolang er geen nieuwe, gevaarlijke variant ontstaat, waarschuwde minister Kuipers deze week in zijn persconferentie. Wetenschappers zoeken actief naar mutaties en op dit moment gaan er in Nederland ook al verschillende rond.

Matthijs Welkers is arts-microbioloog, verbonden aan het Amsterdam UMC en de GGD Amsterdam en gespecialiseerd in virus-evolutie. Hij is een van de wetenschappers die de wegen van het virus in de gaten houdt, terwijl wij het oude leven weer een beetje oppakken. Hij vertelt in podcast De Dag hoe het onderzoek naar mutanten in z'n werk gaat en wat de kans is op het ontstaan van gevaarlijke, nieuwe varianten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1038 - Hoe de pijn van Indonesië doorwerkt

Thu, 17 Feb 2022 14:25:00 +0100

Uit jarenlang onderzoek blijkt dat Nederland structureel extreem geweld gebruikte tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog in Indonesië eind jaren '40. De politici, legerleiding en rechters wisten ervan, maar stopten de plunderingen, martelingen en verkrachtingen niet en stopten de gebeurtenissen in de doofpot. Ruim 70 jaar na de oorlog worden de verhalen meer en meer verteld, in plaats van opgekropt.

Iris van Santen merkte aan den lijve wat zwijgen generatie op generatie met je doet. Ze werkte aan de tentoonstelling Revolusi! in het Rijksmuseum en kwam erachter dat haar opa gruwelijke dingen meemaakte tijdens die oorlog. Samen met vriendin en podcastmaker Marjolijn van Heemstra ontdekt ze wat er gebeurt Als geschiedenis in je opstaat; zo heet hun podcast van NPO Radio 1-programma OVT. Vandaag vertellen ze in podcast De Dag hoe belangrijk het is om die geschiedenis, hoe gitzwart en pijnlijk ook, recht in de ogen aan te kijken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

De podcast Als geschiedenis in je opstaat vind je hier: https://www.nporadio1.nl/fragmenten/ovt/7c353507-e789-4cf4-8b5e-42837177623a/2022-02-11-het-spoor-terug-als-geschiedenis-in-je-opstaat-1

#1037 - #Italychurchtoo

Wed, 16 Feb 2022 13:33:00 +0100

In tegenstelling tot veel andere Europese landen is er in Italië nog altijd geen onderzoek gedaan naar seksueel misbruik in de Katholieke kerk. En dat terwijl juist daar, hét rooms-katholieke land bij uitstek, volgens onofficiële schattingen mogelijk de grootste aantallen slachtoffers zijn. Verschillende Italiaanse slachtoffergroepen hebben zich deze week verenigd en zijn onder de hashtag #Italychurchtoo een media-offensief begonnen om een onafhankelijk onderzoek naar misbruik binnen de kerk af te dwingen.

Correspondent Heleen d'Haens sprak met slachtoffers die de deksel proberen te lichten van wat zij zelf een doofpot noemen van niet alleen de kerk, maar ook van politiek en media. Ze vertelt in podcast De Dag hoe het kan dat Italië zo opvallend achterblijft en welke rol de paus daarin speelt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1036 - Nederlanders in Oekraïne: vertrekken of blijven?

Tue, 15 Feb 2022 14:11:00 +0100

Het kabinet roept Nederlanders in Oekraïne op om zo snel mogelijk te vertrekken. Het reisadvies staat op rood en het Witte Huis zegt dat er mogelijk deze week een Russische invasie komt. Maar de keuze om huis en haard te verlaten is niet makkelijk. In podcast De Dag vertellen twee Nederlanders die in Oekraïne wonen over hun afwegingen.

André Homma woont en werkt in de buurt van Kiev en heeft besloten om voorlopig te blijven. En hij is niet de enige, zegt hij, er zouden nog ongeveer 150 andere Nederlanders zijn die niet willen vertrekken. Zij geloven niet dat de Russen echt gaan komen. "Dat is de algemene consensus."

Inge Nammensma is met haar gezin wél in de auto gestapt en inmiddels aangekomen in Nederland. Zij zag de afgelopen weken steeds meer onrust ontstaan en wil zeker met het oog op haar kinderen het zekere voor het onzekere nemen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1035 - Het nieuwe normaal van (niet) thuiswerken

Mon, 14 Feb 2022 14:28:00 +0100

Na twee jaar kantoor aan de keukentafel, Teams-vergaderingen en woon-werkverkeer tussen bed en bureaustoel komt er een einde aan het advies om zoveel mogelijk thuis te werken. Waarschijnlijk vervalt het vanaf volgende week helemaal. Minister Karien van Gennip van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hoopt dat flexibel werken wel de norm blijft. Ook het overgrote merendeel van de werknemers wil meer zeggenschap houden over waar ze op welke tijden werken.

Bij werkgevers heerst er minder eensgezindheid. Over hun eventuele twijfels, vertelt Jannes van der Velde van werkgeversorganisatie AWVN in podcast De Dag. Hij snapt sommige aarzelingen en er zijn ook zeker nadelen aan thuiswerken, zegt hij, en toch adviseert hij bedrijven om niet terug te gaan naar het oude normaal.

Charlotte Post van Spectrum, een organisatie die in de prijzen viel als beste thuiswerkgever van 2020, vertelt waarom het loont om werknemers meer autonomie te geven.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1034 - Truckersprotesten en de beweging erachter

Fri, 11 Feb 2022 13:38:00 +0100

Al twee weken weigert een groep actievoerders het centrum van Ottawa te verlaten. Wat begon als een protest van vrachtwagenchauffeurs tegen het vaccinatiebeleid is volgens de politie uitgegroeid tot een belegering van de Canadese hoofdstad, waarvan de vraag is hoe die eindigt.

Wat er nu in Ottawa gebeurt, lijkt op een slow motion-versie van de bestorming van het Capitool, zegt hoogleraar Jelle van Buuren in podcast De Dag. Hij promoveerde op onderzoek naar onder andere systeemhaat. Hij ziet een beweging die veel verder strekt dan Canada alleen en ook verder dan anti-coronasentimenten. Dit zijn volgens hem burgers in gevecht met de overheid en die groep is door de pandemie in de hele wereld vergroot. De vraag is: wat is het doel van deze groeiende burgerbeweging en hoe ver zijn zij bereid te gaan in hun verzet?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1033 - Slavernijverleden onderzocht, en nu?

Thu, 10 Feb 2022 13:47:00 +0100

De Nederlandsche Bank was nauw betrokken bij slavernij, blijkt uit nieuw onderzoek. De bank wilde zelf meer weten over haar eigen verleden en liet onderzoek doen. Bestuurders bleken in de 19e eeuw ondermeer flink te lobbyen voor het verlengen van de slavernij op de plantages en hoge compensatie voor ondernemers bij afschaffing, vertelt onderzoeker Lauren Lauret in podcast de Dag.

De nationale bank van Engeland en gemeentes gingen DNB voor. Onderzoek naar slavernij is goed, vindt Linda Nooitmeer van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis. Maar er is meer nodig. Het moet geen sluitstuk zijn, maar het begin om deze kant van de geschiedenis te leren kennen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1032 - De dickpicplaag

Wed, 09 Feb 2022 13:48:00 +0100

Er is één woord waar we in Nederland deze dagen niet over uitgepraat lijken te raken: de dickpic. Het is geen nieuw woord, maar na de gebeurtenissen rond The Voice en het aftreden van Marc Overmars bij Ajax wel terug van weggeweest. Duidelijk is dat ondanks de vele dickpickschandalen die er al zijn geweest, en carrières die er op zijn stukgelopen, veel mannen - vaak op machtsposities - er toch mee doorgaan ze te versturen. Grote vraag blijft: waarom?

Schrijfster, feminist en allround seksueel wezen Stella Bergsma heeft wel een idee, vertelt ze in podcast De Dag. Zij kreeg in haar leven misschien wel duizenden dickpics en ging er ook over in gesprek met mannen die ze stuurden. Seksuoloog Yuri Olhrichs van kenniscentrum Rutgers vertelt over de wat er uit wetenschappelijke onderzoeken bekend is over de beweegredenen van mannen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1031 - Macron alias Merkel 2.0

Tue, 08 Feb 2022 13:23:00 +0100

Aan weerszijden van een gigantische tafel zaten ze, de Russische president Poetin en de Franse president Macron. In gesprek over de dreigende oorlog in Oekraïne. Macron voert namens de Europese Unie het woord, en doet dat graag, zegt Frankrijk-correspondent Frank Renout in podcast De Dag. De Franse president werpt zich in het contact met Rusland op als de nieuwe Angela Merkel, die altijd nadrukkelijk de Europese belangen diende maar ook oog had voor het Russisch perspectief.

Macron neemt graag de rol van bemiddelaar op zich, vertelt Frank, maar je kan vraagtekens zetten bij hoe succesvol hij daarin de afgelopen jaren is geweest. En zo vlak voor de Franse verkiezingen in april neemt hij wel een risico door als 'stem van Europa' naar voren te stappen. 'Als het misgaat, zal hij daar op worden afgerekend.'

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1030 - De risico's van beleggen in tech

Mon, 07 Feb 2022 14:17:00 +0100

In het toch al onstuimige beursseizoen leidde de presentatie van de jaarcijfers van tech-bedrijven afgelopen week tot grote beroering op de markten. Meta, het moederbedrijf van Facebook, leed het grootste verlies van een bedrijf op de beurs ooit en Amazon maakte twee dagen later juist een van de grootste sprongen voorwaarts ooit. In combinatie met de scherpe koersval van veel andere techbedrijven rijst de vraag: kijken we hier naar een barstende tech-bubbel?

Hoogleraar financiële markten en hoofd beleggingen bij de Rabobank Mary Pieterse-Bloem vertelt in podcast De Dag hoe en waarom beleggers kritischer worden op techbedrijven en hun groeiverwachtingen. Met beleggen in tech zit je niet meer, zoals lang gedacht is, altijd goed.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1029 - Muziekvrouwen in actie, waar blijven de mannen?

Fri, 04 Feb 2022 14:20:00 +0100

Te midden van het debat over grensoverschrijdend gedrag in de muziek- en entertainmentwereld kwam vorige week een nieuw album van Lil Kleine uit. Hij rapt onder meer over een veelbesproken incident op Ibiza, waarbij hij zijn toenmalige vriendin mishandeld zou hebben. Het is een meer dan problematisch album, zegt 3voor12 redactiechef Timo Pisart in podcast De Dag, van iemand die een slaatje probeert te slaan uit wat een serieuze discussie zou moeten zijn. Namelijk de discussie over alledaags seksisme en grensoverschrijdend gedrag in de muziekwereld. Mannelijke artiesten blijven oorverdovend stil, zegt Pisart.

Dat vindt ook muzikant en schrijfster Aafke Romeijn, die zich deze week samen met bijna 30 andere vrouwen wél uitsprak. Zij vertellen hoe iedere vrouw in de muziek wel een verhaal heeft over grensoverschrijdend gedrag en dat de tijd van weglachen en wegstoppen nu echt voorbij is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1028 - De spaartaks is een miljardenprobleem voor Rutte IV

Thu, 03 Feb 2022 13:21:00 +0100

De miljarden vloeien uit de kas als het hoofdpijndossier van de spaartaks niet snel wordt opgelost. Spaarders en beleggers betaalden jarenlang teveel vermogensbelasting. De problemen zijn bekend, maar nu pas wordt duidelijk hoe groot die problemen zijn.

Politiek verslaggever Roel Bolsius vertelt in de Dag hoe het zover kon komen en hoe Den Haag en kersvers staatssecretaris van Rij de problemen willen oplossen. En dit gaat niet alleen mensen met een dikke spaarpot of goedgevulde aandelenportefeuille aan. De spaartaks voelt iedereen als er niet snel een oplossing komt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1027 - 'Nog veel meer sjoemelende zaad-artsen'

Wed, 02 Feb 2022 13:46:00 +0100

Na Jan Karbaat en Jan Wildschut blijkt dat nog een Nederlandse vruchtbaarheidsarts zijn eigen zaad heeft gebruikt in plaats van sperma van een donor. Jos Beek, uit Leiden, heeft zeker 21 kinderen verwekt met zijn eigen sperma. En, zegt familierechercheur Els Leijs in podcast De Dag, dit is nog maar het topje van de ijsberg. Reijs helpt donorkinderen hun biologische vaders te vinden en weet naar eigen zeggen van in totaal acht zaken. Ze vermoedt oook dat er nog veel meer zijn.

Wat dat betekent voor de kinderen die op deze manier in de wereld zijn gekomen, vertelt Jelmer in de podcast. Hij kwam er op een goed moment achter dat hij meer dan veertig halfbroers en -zussen heeft, allemaal nakomelingen van Jan Wildschut. Het nieuws van de Leidse arts, Jos Beek, is er bij hen flink ingehakt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1026 - Coronalessen uit Deens luilekkerland

Tue, 01 Feb 2022 13:54:00 +0100

Als eerste land in Europa gaat Denemarken terug naar het oude normaal: alle coronamaatregelen zijn vanaf vandaag geschrapt. Dat betekent geen mondkapjes, geen anderhalve meter, geen coronapas, alles open en wie geen klachten heeft, mag gewoon meedoen. Luilekkerland, zou je kunnen zeggen. En dat terwijl er nog nooit zoveel besmettingen geweest zijn, ook onder ouderen.

Hoogleraar ouderengeneeskunde Rudi Westendorp werkt aan de Universiteit van Kopenhagen en zat maandenlang in het Deense OMT. Hij vertelt in podcast De Dag waarom de maatregelen in Denemarken wél losgelaten kunnen worden en wat Nederland daar volgens hem van de Deense strategie kan leren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1025 - Topsporters en (te) strenge coaches

Mon, 31 Jan 2022 13:33:00 +0100

Deze week beginnen in Peking de Winterspelen en dat betekent een periode van maximale prestatiedruk voor de sporters. De mentale druk waar zij onder staan en het soms ongezonde topsportklimaat waarin zij moeten presteren is de afgelopen tijd vaak in het nieuws. Sporters uit onder andere de hockey-, turn- en danswereld stapten al naar voren met klachten over hun coaches en afgelopen week was in een videoserie van het AD te horen dat het ook rommelt in de Olympische schaatsploeg.

Oud-hockeycoach Marc Lammers pleit in podcast De Dag voor een cultuuromslag van coaches. Er wordt volgens hem nog te hiërarchisch gedacht en te hard op sporters ingehakt. Hij vertelt hoe hij vroeger zelf werd gekleineerd en dat later als coach ook ging doen. Maar jonge sporters tolereren dat niet meer, zegt hij, en coaches zullen moeten veranderen.

Ook hoogleraar sport en recht Marjan Olfers, die onderzoek doet naar de sportcultuur in Nederland, ziet dat gebeuren. Jonge sporters pikken het niet meer, zegt ze, en ze eisen betere begeleiding. "Er ligt een zware taak op de schouders van coaches."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1024 - Poetins probleem met de NAVO

Fri, 28 Jan 2022 13:50:00 +0100

De geschiedenis van de NAVO is deze dagen actueler dan ooit. Want voor de Russische president Poetin ligt daar de kern van het conflict in de dreigende oorlog aan de grens met Oekraïne. Hij vindt dat het militaire bondgenootschap veel te ver is opgerukt naar de Russische grenzen, eist terugtrekking, en zegt dat de NAVO-activiteiten lijnrecht ingaan tegen afspraken die er in de jaren negentig zijn gemaakt.

In zekere zin klopt dat verhaal van Poetin, zegt Rusland-deksundige Helga Salemon in podcast De Dag. En voor Poetin is dit als oud-KGB'er naast een politiek strategisch verhaal ook een persoonlijke kwestie. Maar hij misbruikt de weeffouten uit het verleden volgens haar wel.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1023 - De crypto crash uitgelegd

Thu, 27 Jan 2022 13:32:00 +0100

Sinds november dalen de koersen van cryptomunten, en hard ook. De bekendste munten, Bitcoin en Etherium, zijn sindsdien zowat gehalveerd en de schade bij de kleinere munten is nog groter. Cryptokenner Bert Slagter vertelt in podcast De Dag wat er aan de hand is en wat dit betekent voor de vele particuliere beleggers in cryptovaluta die er ook in Nederland zijn.

Hoewel crypto is ontstaan met het idee om onafhankelijk te zijn van centrale banken en overheden, zie je volgens Slagter dat die invloed van buitenaf toch steeds groter wordt. Het is onderdeel van de volwassenwording van crypto en op de lange termijn misschien niet erg, zegt hij, maar nu voorlopig nog even wel. En voor landen waar cryptomunten in het dagelijks leven meer gebruikt worden leidt het mogelijk ook tot problemen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1022 - Partygate: de 'upper class'-grap die niet grappig is

Wed, 26 Jan 2022 13:35:00 +0100

De Londense politie is een strafrechtelijk onderzoek begonnen naar alle feestjes en borrels op Downingstreet tijdens de lockdown. En een belangrijk rapport van topambtenaar Sue Gray over die feestjes wordt waarschijnlijk vandaag al naar de regering gestuurd. Ondertussen drijven nieuwe onthullingen deze week premier Boris Johnson verder in het nauw. Het lijkt erop dat hij er dit keer mogelijk niet mee wegkomt.

Een hard gelag, want de regels overtreden en ermee wegkomen was tot nu toe juist onderdeel van Johnsons politieke succes, zegt journalist Simon Kuper in podcast De Dag. Hij schrijft een boek over de elitaire studentencultuur op Eton en Oxford waar Boris Johnson en veel andere prominente Britse politici studeerden. In die omgeving leerde Johnson dat hij boven de regels staat en heel veel kan maken, zolang hij het maar weglacht als 'upper class'-grap. Totdat natuurlijk de grap, zoals nu, echt niet grappig meer is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1021 - Krijgt KLM te veel geld?

Tue, 25 Jan 2022 14:21:00 +0100

De KLM is de afgelopen honderd jaar gemiddeld één keer in de tien jaar failliet gegaan. Telkens wordt de luchtvaartmaatschappij gered met subsidies of steunpakketten, ook tijdens de coronacrisis. Onderzoeksjournalist Ties Joosten van Follow the Money deed voor zijn boek De Blauwe Fabel uitgebreid historisch onderzoek naar de geldstromen en speciale band tussen de overheid en KLM.

Staat de KLM op omvallen, dan schiet de overheid te hulp, zegt Joosten in podcast De Dag. Maar als je de kosten en baten naast elkaar legt, kun je je volgens hem afvragen of die steun nog wel maatschappelijk verantwoord is. Zeker in het licht van de klimaatambities.

Ties Joosten pleit ervoor om in debatten over de toekomst van KLM en de luchtvaart minder vanuit liefde en trots voor 'de blauwe zwaan' te denken en meer naar de feiten te kijken. Misschien is een krimp van KLM dan wel logischer dan de ambitie van groei.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1020 - Hoe eindigt een pandemie?

Mon, 24 Jan 2022 13:16:00 +0100

Volgens de WHO is het goed mogelijk dat het einde van de coronapandemie in Europa in zicht is. "Het is mogelijk dat de regio zich in de richting van een pandemisch eindspel beweegt," aldus de regionaal directeur. De omikronvariant zorgt voor een explosie aan besmettingen en dat gecombineerd met de vaccinaties kán wel eens het einde betekenen. Maar hoe komt een pandemie ten einde?

Historica Janna Coomans vertelt in podcast De Dag hoe dat bij pandemieën in het verleden ging en wat we daar van kunnen leren. NOS-redacteur Ben Meindertsma werpt een blik op de nabije toekomst. Hij vroeg aan virologen en epidemiologen hoe het 'pandemische eindspel' er concreet uit zou kunnen zien en wat er gebeurt als we het virus verder loslaten in een tijd dat de besmettingen toenemen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1019 - Hoe grenzen in 'het tv-wereldje' vervagen

Fri, 21 Jan 2022 13:47:00 +0100

Kandidaten van talentenjachten zijn kwetsbaar. De misstanden achter de schermen bij The Voice of Holland maken dat pijnlijk duidelijk. Maar de televisiewereld zelf, en vooral reality-tv, is sowieso kwetsbaar voor misstanden. Dat zegt cultuurwetenschapper Jan Teurlings in podcast De Dag. Hij deed onderzoek naar de verhouding tussen tv-producenten en kandidaten van reality-tvprogramma's en ziet een terugkerend probleem.

Grensoverschrijdend gedrag is natuurlijk een breder maatschappelijk probleem en de televisiewereld is niet de kern of de oorzaak, maar je kan volgens hem wel zeggen dat in die omgeving de grenzen makkelijker vervagen. "Het is een informele wereld waarin machtsverhoudingen door elkaar heen lopen," zegt Teurlings.

Voor makers geldt vaak maar één wet: alles voor "spannende" televisie. Ze hebben daardoor te weinig oog voor de deelnemers, degenen dus om wie het juist allemaal draait.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1018 - De Biden-paradox

Thu, 20 Jan 2022 12:40:00 +0100

Een jaar na de beëdiging van Joe Biden als president staan de zaken er voor hem niet goed voor. Hij beloofde bij zijn aantreden om Amerika te laten samenkomen en helen, de democratie te versterken. Na de tumultueuze Trump-jaren zou hij het als president helemaal anders gaan doen: hij zou deals sluiten, verschillen overbruggen, en een einde maken aan de verlammende polarisatie in het land.

Van zijn voornemens is weinig terechtgekomen, zegt correspondent Lucas Waagmeester - die in podcast De Dag aan de hand van enkele sleutelmomenten de balans opmaakt van dat eerste roerige jaar. Biden dreigt volgens hem helemaal vast te lopen door wat ook wel 'de Biden-paradox' wordt genoemd: hij is de dealmaker die geen deals sluit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1017 - China betaalt mensenrechtenonderzoek VU

Wed, 19 Jan 2022 13:48:00 +0100

"We moeten het niet aan Westerse politici overlaten om te bepalen wat we van mensenrechten moeten vinden," zegt de Nederlandse hoogleraar Tom Zwart op de Chinese staatstelevisie. Hij is, net als zijn collega Peter Peverelli, een graag geziene spreker in China. Ze nemen het met regelmaat op voor het mensenrechtenbeleid van China.

Uit onderzoek van NOS-redacteuren Robert Chesal en Laura Steenbeeke blijkt dat het mensenrechteninstituut waarvoor zij werken, het Cross Cultural Human Rights Centre dat onderdeel is van de Vrije Universiteit, door een Chinese universiteit gefinancierd wordt. En hoe in het financieringscontract met de Chinezen afspraken zijn gemaakt over het uitdragen van een 'andere' visie op het mensenrechtenbeleid.

Universiteiten in China zijn nauw verbonden aan het politieke regime, de communistische partij. Tot dit jaar was de universiteit in Chongqing de enige geldschieter van het onderzoekscentrum.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1016 - Hoe China de winter in de Spelen spuit

Tue, 18 Jan 2022 14:08:00 +0100

China organiseert de Olympische Winterspelen op een plek waar geen natuurlijke sneeuw ligt. Hoe dan? En hoe slecht is dit voor het milieu?

China-correspondent Sjoerd den Daas vertelt in podcast De Dag hoe China alles uit de kast trekt om de 'winter' in de 'Spelen' te pompen. Sinds een paar maanden draaien sneeuwkanonnen op volle toeren om een laag sneeuw aan te brengen. Daarvoor is heel veel water nodig. En dat in een gebied dat met droogte kampt. China zelf benadrukt dat de impact op het milieu meevalt en dat dit de groenste en duurzaamste Spelen ooit zijn.

Volgens Dewi Zloch van Greenpeace zit de vork toch wel iets anders in de steel. Hoewel er inderdaad positieve kanten zitten aan het duurzaamheidsplan van de Chinezen, kun je veel vraagtekens zetten bij de manier waarop dit toernooi georganiseerd is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1015 - Hoe zinvol is het kindervaccin?

Mon, 17 Jan 2022 15:46:00 +0100

Kinderen tussen de 5 en 12 jaar krijgen deze week een uitnodiging om zich te laten vaccineren tegen corona. Hun ouders beslissen of ze een afspraak gaan maken en uit een enquête van het RIVM blijkt dat de helft daar zeker of waarschijnlijk gaat doen, maar de rest twijfelt of wil niet. Belangrijkste vragen zijn: is het veilig en hoe zinvol is het?

Kinderarts en immunoloog Emmeline Buddingh van het Willem-Alexander Kinderziekenhuis in Leiden zet in podcast De Dag de feiten op een rij. Ze vindt het vooral belangrijk dat ouders zich goed informeren over zowel de vraag wat het betekent om gevaccineerd te worden, als over de vraag wat er kan gebeuren als een kind corona krijgt. Wat haar betreft is de vaccinatie vooral verstandig voor de veiligheid van het kind zelf, meer dan dat kindervaccinaties zouden kunnen helpen om de snelle verspreiding van het virus tegen te gaan.

Buddingh is de hoofdonderzoeker van een landelijk onderzoek om MIS-C beter te begrijpen. MIS-C is een ernstige ontstekingsreactie die kinderen enkele weken na hun coronabesmetting kunnen krijgen. In veel gevallen eindigt deze ziekte op de intensive care .

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1014 - Wendy Sherman, de 'zilveren vos' die Poetin moet temmen

Fri, 14 Jan 2022 13:16:00 +0100

Het wordt de zwaarste crisis genoemd sinds de koude oorlog: de crisis op de grens tussen Oekraïne en Rusland. Deze week waren er belangrijke gespreksrondes met de Russen en Amerika stuurde daar de meest ervaren diplomatieke onderhandelaar naartoe: Wendy Sherman. Zij is de vrouw die namens het Westen een oorlog in Oekraïne moet voorkomen. Ze zat in haar leven aan tafel met talloze dictators en staat bekend als de meester van de moeizame gesprekken. Als er iemand is die president Poetin tot diplomatie kan bewegen, is zij het - zo is de gedachte.

Een echte frontdiplomaat, zegt diplomatiedeskundige Robert van de Roer die een boek schreef over topdiplomaten. In podcast De Dag vertelt hij over de 'zilveren vos', zoals Wendy Sherman vanwege haar intelligentie en zilvergrijze haar wordt genoemd. Wie is zij, wat maakt haar zo goed en wat kan zij bereiken in wat extreem moeilijke gesprekken blijken te zijn?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1013 - De oneerlijke strijd tussen burger en overheid

Thu, 13 Jan 2022 13:16:00 +0100

Burgers voelen zich in conflicten met de overheid vaak machteloos. Ouders van de toeslagenaffaire bijvoorbeeld, of de aardbevingsslachtoffers uit Groningen, de boeren in het stikstofdossier, maar ook in kleinere zaken zoals bij de bouw van een dakkapel. Je kunt dan als burger naar de bestuursrechter stappen en daarna naar de Raad van State. Maar meestal eindigen die procedures in teleurstelling en frustratie.

Jan Eikelboom maakte voor Nieuwsuur een bijzondere serie over hoe burgers vechten tegen de overheid en bij de Raad van State het gevoel krijgen dat ze slachtoffer worden van het systeem. Het ís ook een oneerlijk gevecht, vertelt hij in podcast De Dag, en dat schaadt het rechtsgevoel van burgers. Met de brede roep om een nieuwe bestuurscultuur is de vraag: wat gaat er mis?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1012 - Wanhoop en wantrouwen in Groningen

Wed, 12 Jan 2022 13:42:00 +0100

Groningers die in het aardbevingsgebied wonen, hebben in dit nieuwe jaar al twee vervelende mededelingen voor de kiezen gekregen: de gaskraan gaat toch weer verder open en de geldpot met subsidies voor het verbeteren van huizen is sneller leeg dan verwacht. Mogelijk kan niet iedereen krijgen waar ze recht op hebben. De Groningse gemeenteraad en Provinciale Staten houden spoeddebatten en gemeentes voeren de druk bij het Rijk op om de subsidiepot extra te vullen, maar Groningers zelf rekenen nergens meer op.

Naast slachtoffers van de aardbevingen zijn Groningers nu vooral slachtoffer van de overheid aan het worden, zegt RTV Noord-verslaggever Mario Miskovic in podcast De Dag. Hij sprak de afgelopen jaren talloze gedupeerden en aan de hand van hun verhalen schetst hij in de podcast de ontwikkeling die hij ziet: van mensen met scheuren in de muur naar mensen scheuren in de ziel. En een wantrouwen in de overheid dat nauwelijks nog te herstellen is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1011 - 'Terechte kritiek op politiegeweld bij coronademonstraties'

Tue, 11 Jan 2022 13:18:00 +0100

VN-rapporteur Nils Melzer werd afgelopen week overladen met kritiek nadat hij op twitter hard had uitgehaald naar politiegeweld tijdens een coronademonstratie in Nederland. Hij noemde het 'een van de walgelijkste voorbeelden van politiegeweld sinds George Floyd', sprak van marteling en zei dat Nederland een structureel probleem heeft. De politie was woest en even leek het land te klein: want wie ís deze man en wat weet hij van de omstandigheden hier?

Na een week aandringen lukte het NOS-redacteur Chiem Balduk om Melzer uitgebreid te spreken. In podcast De Dag hoor je delen uit dat gesprek. Melzer gebruikt opnieuw grote woorden: hij signaleert een stelselmatige repressie van coronademonstranten in Nederland en in andere Europese landen en is bang dat dit uiteindelijk tot een burgeroorlog kan leiden. "Als je een deel van de bevolking als vijand gaat zien, is het een kwestie van tijd dat zij reageren en mogelijks zelfs de wapens oppakken."

Hoogleraar sociologie van de mensenrechten aan de Universiteit Utrecht Barbara Oomen vindt de manier waarop Melzer naar buiten treedt opmerkelijk en misschien niet handig, maar ze deelt zijn zorgen over het politiegeweld en de inperking van het demonstratierecht wel. Wegkijken voor zijn kritiek zou volgens haar slecht zijn voor de democratie in Nederland.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1010 - De bordesfoto, meer dan een ritueel

Mon, 10 Jan 2022 14:02:00 +0100

Het is eigenlijk een vrij saai moment en toch is er altijd veel aandacht voor: de bordesfoto. De ministers van het vierde kabinet Rutte zijn vanochtend op de gevoelige plaat gezet, de foto is klaar en kan de geschiedenisboeken in. Maar het fotomoment is méér dan een formaliteit, zegt oud-minister Sybilla Dekker in podcast De Dag. Zij stond in 2003 op de trappen van Huis ten Bosch voor de foto van het kabinet-Balkenende II en vertelt welke betekenis de ceremonie voor haar had en hoe haar leven daarna veranderde. Parlementair historicus Alexander van Kessel, verbonden aan de Radboud Universiteit, vertelt wat we van al die historische bordesfoto's kunnen aflezen en welke ontwikkeling ze laten zien.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1009 - Waarom 2022 het jaar van viroloog Marion Koopmans wordt

Fri, 07 Jan 2022 12:38:00 +0100

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar.

Vandaag: viroloog Marion Koopmans over wat voor soort coronajaar 2022 wordt.

Het jaar begint met Nederland in lockdown en de omikronvariant die iedere dag een record aantal besmettingen veroorzaakt.

De boostercampagne is inmiddels op volle stoom, maar de opkomst door jongeren is lager dan verwacht. Koopmans vertelt over de functie van die booster, en over wat ons te wachten staat in het komende jaar. Er zullen nieuwe varianten ontstaan. Het is niet zeker dat die ook minder ziekmakend zullen zijn.

Terwijl het westen boostert wordt er in de derde wereld nog steeds heel weinig gevaccineerd. Dat moet beter, zegt Koopmans, want een pandemie kun je alleen wereldwijd aanpakken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1008 - Waarom 2022 het jaar van klimaatman Frans Timmermans wordt

Thu, 06 Jan 2022 13:30:00 +0100

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar.

Vandaag: de klimaatplannen van de EU. Die worden dit jaar concreet, ook in ons land. Het nieuwe kabinet presenteerde vorig jaar ambitieuze plannen. Maar de kaders daarvoor komen niet uit Den Haag, maar van Brussel. Eurocommissaris Frans Timmermans leidt de Green Deal.

De klimaatplannen van die Green Deal gaan ver, maar volgens klimaatwetenschappers nog niet ver genoeg. Tegelijkertijd vinden sommige boeren en sommige lidstaten de transitie té snel gaan. In podcast de Dag vandaag: hoe vind je daarin de balans? En wat gaan we in Nederland allemaal merken van de Green Deal van Timmermans dit jaar?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1007 - Waarom 2022 het jaar van burgemeester Veenstra wordt

Wed, 05 Jan 2022 12:59:00 +0100

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar.

Vandaag: de gemeenteraadsverkiezingen. Op 16 maart mogen we weer stemmen. Burgemeesters zijn al druk bezig met de voorbereidingen. Een belangrijke taak voor hen: hoe wordt de voorkeur van zoveel mogelijk inwoners gehoord in een hoge opkomst?

Gemeentes zijn de laatste tientallen jaren steeds groter geworden door fusies en de lokale politiek staat daardoor verder weg van inwoners. De burgemeester van fusiegemeente de Fryske Marren, Fred Veenstra, vertelt in de podcast dat het een flinke klus is om al zijn inwoners te bereiken in alle 51 kernen in de gemeente. Hoe breng je de politiek dichtbij als niet alles over jouw woonplek gaat en het gemeentehuis verder weg is?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1006 - Waarom 2022 het jaar van monobobster Karlien Sleper wordt

Tue, 04 Jan 2022 14:17:00 +0100

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar.

Vandaag: sportvrouw Karlien Sleper over haar Olympische avontuur, en alles wat daarbij komt kijken.

Sleper verruilde het speerwerpen in voor een nieuwe wintersport: monobob, bobsleeën in je eentje in plaats van met 2 of 4. Het is een nieuw onderdeel op de Olympische Spelen in Peking, die over precies een maand beginnen.

Die Spelen worden niet alleen getekend door de coronapandemie, waardoor de maatregelen daar extreem zijn. Ze staan ook onder diplomatieke hoogspanning. Meerdere regeringen boycotten het evenement vanwege de mensenrechtensituatie in China.

Karlien Sleper vertelt in de podcast over haar bijzondere sport, en over wat zij aanmoet met deze maatschappelijke kwesties.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1005 - Waarom 2022 het jaar van vluchteling Khaled wordt

Mon, 03 Jan 2022 13:11:00 +0100

In de podcast De Dag blikken we deze week vooruit op belangrijke thema’s en gebeurtenissen in dit nieuwe jaar.

Vandaag vertelt vluchteling Khaled Al Shareef zijn verhaal.

Hij vluchtte in 2015 vanuit Syrië naar Nederland. Komend jaar krijgt hij zijn Nederlandse paspoort én gaat hij afstuderen aan de TU Delft.

Khaled vertelt over de redenen van zijn vlucht, de ontvangst in Nederland, en hoe hij kijkt naar alle huidige discussies in Nederland over migratie en opvang.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1004 - De Winterdag: boemelend het nieuwe jaar in

Fri, 31 Dec 2021 12:00:00 +0100

Elisabeth houdt zich ergens schuil onder een kerstboom en heeft voor deze laatste week van het jaar enkele afleveringen uitgezocht die volgens haar het herbeluisteren waard zijn.

Voor de laatste dag van het jaar roepen we het romantische gevoel van de nachttrein op, om het nieuwe jaar boemelend mee tegemoet te treden. In de podcast een van de grootste treinfanaten van Nederland, Elmer van Buuren, over de comeback van de nachttrein in Europa. Hij las als kind spoorboekjes in bed en droomde ervan om directeur van zijn eigen spoorbedrijf te zijn - wat hij inmiddels is. Hij is mede-oprichter van het bedrijf European Sleeper en hoopt dat zijn eerste nachttrein komende lente vanaf Brussel naar Praag gaat rijden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1003 - De Winterdag: het verhaal van Kim

Thu, 30 Dec 2021 12:00:00 +0100

Elisabeth houdt zich ergens schuil onder een kerstboom en heeft voor deze laatste week van het jaar enkele afleveringen uitgezocht die volgens haar het herbeluisteren waard zijn.

Deze maand werd bekend dat er een groot onderzoek komt naar misstanden en misbruik in de danswereld. Dat dit onderzoek er komt, is grotendeels te danken aan Kim Koumans die zelf jarenlang op topniveau in de latin dance actief was en in die tijd verschrikkelijke dingen heeft meegemaakt. Ze vertelt er in de podcast openhartig over. Kim is ervan overtuigd dat de dingen die zij heeft meegemaakt, nog altijd op grote schaal gebeuren. Het onderstreept wat haar betreft het belang van dat onderzoek, waarvan inmiddels dus duidelijk is dat het er ook echt gaat komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1002 - De Winterdag: het klimaatprobleem

Wed, 29 Dec 2021 12:00:00 +0100

Elisabeth houdt zich ergens schuil onder een kerstboom en heeft voor deze laatste week van het jaar enkele afleveringen uitgezocht die volgens haar het herbeluisteren waard zijn.

We maakten dit jaar 1 speciale serie: over het klimaat - in aanloop naar de klimaattop in Glasgow. In het eerste deel zet klimaatprofessor Jan Rotmans uiteen wát en hoe groot het klimaatprobleem is, waar discussie over is en waarover niet. En misschien ook wel fijn om te weten: hoe we niet collectief in een klimaatdepressie hoeven te belanden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1001 - De Winterdag: het verhaal van Tim

Tue, 28 Dec 2021 12:00:00 +0100

Elisabeth houdt zich ergens schuil onder een kerstboom en heeft voor deze laatste week van het jaar enkele afleveringen uitgezocht die volgens haar het herbeluisteren waard zijn.

Zoals het verhaal van Tim, verteld door zijn ouders die al vier jaar zonder hem verder moeten. Tim overleed in 2017 nadat hij mee had gedaan aan een online challenge, waarvan hij geen idee had dat het gevaarlijk was.

Als je Geert en Anita Reynders hoort vertellen over Tim realiseer je dat het iedereen kan overkomen en dat zelfs nu sociale media meer doen om de verspreiding van gevaarlijke challenges en hoaxes te remmen, het nuttig is om daar met kinderen méér over te praten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#1000 - De duizendste Dag ?

Tue, 28 Dec 2021 06:00:00 +0100

** BONUSAFLEVERING **

Vandaag vieren we een feestje, want dit is de duizendste aflevering van De Dag. Daarom een bonusaflevering over het fenomeen van de nieuwspodcast, waar meer naar geluisterd wordt dan ooit. Dat hadden we zelf al gemerkt, maar het blijkt ook uit nieuwe cijfers: de helft van de Nederlanders luistert nu regelmatig naar podcasts. Favoriete genres zijn naast humor ook nieuws en actualiteiten.

Over de charme en aantrekkingskracht van de nieuwspodcast in deze podcast een gesprek met twee nieuwspodcast-hosts van het eerste uur in Nederland: Thomas Rueb, de eerste presentator van NRC Vandaag, en Mark Beekhuis die bij BNR Nieuwsradio sinds jaar en dag de vaste stem is van podcast Newsroom. En zoals misschien wel alle makers in dit genre lieten zij zich inspireren door de oer-vader: Michael Barbaro van The Daily, de nieuwspodcast van The New York Times.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#999 - De Winterdag: onuitwisbare beelden in Jemen

Mon, 27 Dec 2021 12:00:00 +0100

Elisabeth houdt zich ergens schuil onder een kerstboom en heeft voor deze laatste week van het jaar enkele afleveringen uitgezocht die volgens haar het herbeluisteren waard zijn.

Zoals de podcast over de bijzondere reis die correspondent Daisy Mohr maakte in Jemen, waar al 7 jaar een burgeroorlog woedt. Het lukt journalisten en zelfs hulporganisaties bijna nooit om aan beide kanten van de linies te komen, maar Daisy wel. Ze zag het land op een manier die de wereld zelden ziet en vertelt daar op beeldende en soms aangrijpende wijze over.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#998 - Dé stem aan het woord

Fri, 24 Dec 2021 14:30:00 +0100

Hans Hogendoorn stopt in het nieuwe jaar als vaste zenderstem van NPO Radio 1. Eerder dit jaar vierde hij zijn vijftig jarige jubileum op de Nederlandse radio. In podcast De Dag een gesprek over zijn liefde voor radio en een terugblik op zijn rijke carrière, waarin hij soms zelfs radio maakte met gevaar voor eigen leven.

Als stem van NPO Radio 1 was Hans Hogendoorn ruim veertig jaar te horen in spotjes en aankondigingen van de NPO-nieuwszender. Meest bekend is hij van het programma Met het Oog op Morgen dat hij sinds de eerste aflevering in 1976 iedere dag aankondigt. Ook heeft hij eigenhandig duizenden jingles gemaakt, geïnspireerd door zijn grote radiohelden uit Engeland en de Verenigde Staten in de jaren zestig. Voor De Dag diept hij er een paar op uit zijn persoonlijk archief.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#997 - Joe Manchin: de machtigste man van Amerika

Thu, 23 Dec 2021 13:52:00 +0100

Als je het aan de Democratische senator Joe Manchin uit West Virginia zelf vraagt, dan relativeert hij zijn positie. Maar volgens velen is hij momenteel de machtigste man van Amerika. Deze week torpedeerde Manchin eigenhandig het Build Back Better-plan van president Biden. Het investeringspakket had de VS moeten laten zien dat Biden dingen voor elkaar krijgt. Maar niet dus. Met een 50/50 verdeling in de Senaat is één dwarsligger in de eigen partij genoeg om de boel te blokkeren en niet voor de eerste keer was dat Joe Manchin. Wie is deze man en waar is hij op uit?

Manchin is een DINO, zegt Amerikadeskundige Kenneth Manusama in podcast De Dag, een Democrat In Name Only. Hij stemt veelvuldig met de Republikeinen mee, óók al onder Trump. Wat zit daar achter?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#996 - Hoe Erdogan dobbelt met de lira

Wed, 22 Dec 2021 13:55:00 +0100

Welk spel speelt de Turkse president Erdogan met de Turkse lira? Dat is een vraag die veel Turkse burgers en economen wereldwijd zich stellen. Want de Turkse munt raakte dit jaar door een stapsgewijze verlaging van de rente in een duikvlucht en verloor bijna de helft van z'n waarde. Toen de koers maandag een historisch dieptepunt bereikte, kondigde Erdogan plotseling toch maatregelen aan die de munt weer omhoog stuwde. Maar, zo rijst de vraag: wat is de gedachte achter dit wispelturige monetaire beleid?

Daarover zijn allerlei theorieën, zegt correspondent Mitra Nazar in podcast De Dag, maar feit is dat niemand het weet. Feit is ook dat Turkse burgers er de dupe van zijn. Zij zien hun spaargeld verdampen, kunnen met hetzelfde geld nog maar de helft kopen en raken in grote problemen.

Volgens econoom Edin Mujagic zie je aan de situatie in Turkije hoe belangrijk de scheiding tussen politiek en centrale bank is voor een gezonde economie. Hij vreest voor de gevolgen in Turkije en vertelt waarom die ook voor ons belangrijk zijn om in de gaten te houden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#995 - Boeken, series en films voor de lockdownkerst

Tue, 21 Dec 2021 14:18:00 +0100

Buiten is het donker, de harde lockdown is begonnen en we moeten onszelf dus de komende weken thuis bezig zien te houden. Lichtpuntje is misschien dat er sinds de vorige lockdown wel weer veel mooie nieuwe series en films zijn bijgekomen en het boekenaanbod stelt ook niet te teleur.

Daarom vandaag in podcast De Dag tips om de lockdownkerst mee door te komen. Filmjournalist Omar Larabi kijkt alles - ook veel middelmatige series en films, zegt hij - en voor de podcast heeft hij een rijtje uitgezocht met bijzondere, mooie en grappige titels. Marije Wilmink geeft als Culturele Apotheker normaal boekenadvies op maat, maar voor deze keer komt ze met een literair recept voor iedereen en plakt als toetje met een mooi gedicht een kleine pleister op de lockdownwonden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#994 - Mentaal sterker door de pandemie

Mon, 20 Dec 2021 13:39:00 +0100

De nieuwe harde lockdown is na bijna twee jaar meebewegen met de coronamaatregelen, de moed erin houden, en een heleboel vaccinaties verder, voor veel mensen een harde klap. Corona zorgt al vanaf het allereerste begin in vlagen voor veel stress en iedereen zoekt naar manieren om zich er mentaal niet onder te laten krijgen.

In De Dag een gesprek met Hugo en Suzan die in maart vorig jaar, toen de eerste harde lockdown werd ingesteld, in de podcast heel open vertelden over de angstige gedachtes die de pandemie toen bij ze opwekte. Hugo is hypochonder en Suzan is gevoelig voor angsten en depressies. En opmerkelijk, bijna twee jaar later zeggen zij beiden dat de pandemie ze juist heeft geholpen om zich beter te gaan voelen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#993 - Omikron, schandalen en stemmingen: de slechte week van Boris Johnson

Fri, 17 Dec 2021 14:38:00 +0100

De schouders eronder tegen omikron, dat is de boodschap die de Britse premier Johnson al de hele week verkondigt. De nieuwe variant van het coronavirus is in het Verenigd Koningkrijk nu al bijna overheersend. Johnson zet alles op alles om zo snel mogelijk iedere Brit een boosterprik te bezorgen.

Deze spierballen-campagne rondom de boosterprik begon in een week waarin Johnson heel wat te verduren kreeg. De storm rondom verboden feestjes in zijn ambtswoning wil maar niet gaan liggen. Veel Lagerhuisleden van zijn eigen partij keerden zich tegen hem bij een stemming over coronamaatregelen. En zijn partij verloor gisteren een tussentijdse verkiezing voor een parlementszetel.

In de podcast De Dag vertelt NOS-correspondent Fleur Launspach vanuit Londen hoe Johnson, koning van de chaos en politicus die overal mee weg kwam, het deze week moeilijker kreeg dan ooit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#992 - Meta: een megaprobleem voor Zeewolde

Thu, 16 Dec 2021 13:55:00 +0100

De gemeenteraad van Zeewolde neemt vanavond een besluit over de komst van het grootste datacentrum van Nederland. Meta, het moederbedrijf van Facebook, wil een centrum bouwen van ruim anderhalf vierkante kilometer. De gemeenteraad is verdeeld over de plannen en inmiddels is het ook een nationale discussie geworden, want de bouw van het energieslurpende centrum zou gevolgen hebben voor de energietransitie in heel Nederland.

Koen Peeters van Omroep Flevoland vertelt in podcast De Dag wat de plannen in de eerste plaats voor Zeewolde betekenen en welke spanningen het nationale debat dat is ontstaan veroorzaken in de gemeenteraad.

Klimaat- en energieredacteur van de NOS Heleen Ekker vertelt hoeveel energie dit soort hypercenters verbruiken én hoe het kan dat er door het rijk jarenlang voor de komst van dit soort datacenters is gelobbyd, maar er kennelijk niet goed is nagedacht over de gevolgen voor de energietransitie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#991 - Ministers gezocht (m/v)

Wed, 15 Dec 2021 13:49:00 +0100

Het regeerakkoord van VVD, D66, CDA en ChristenUnie is af en de fracties zijn ermee akkoord gegaan. Dat betekent dat er nu snel een ministersploeg moet worden samengesteld. De zoektocht naar bewindslieden voor het vierde kabinet-Rutte belooft een uitdaging te worden. In de eerste plaats omdat het een veel grotere ploeg wordt, die het liefst ook voor de helft uit mannen en vrouwen bestaat. Zij moeten daarnaast een enorme berg aan ingewikkelde en gevoelige dossiers gaan bestieren, met groot afbreukrisico, in een gepolariseerd klimaat waarbij ze er ook nog rekening mee moeten houden dat ze misschien bedreigd zullen worden. Wie wil dat nog?

De zoektocht naar bewindslieden is altijd ingewikkeld, zegt parlementair historicus Alexander van Kessel in podcast De Dag. Want hoe eervol ook, het is niet een baan die je zomaar aanneemt. Maar het lukt altijd, althans...bijna altijd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#990 - Hoe Poetin naar Oekraïne kijkt

Tue, 14 Dec 2021 14:09:00 +0100

Rusland krijgt de afgelopen weken waarschuwing op waarschuwing van het Westen over de situatie aan de Oekraïense grens. Volgens Amerikaanse inlichtingendiensten is daar een grote Russische troepenopbouw bezig en zou er zelfs een invasie worden voorbereid. Dit weekend veroordeelde de G7 de militaire dreiging, eerder deed de Navo dat al, vandaag wordt er in het Europees Parlement over gesproken en donderdag wordt er over een resolutie gestemd. Het Westerse standpunt is duidelijk, maar het Russische veel minder.

Correspondent Geert Groot Koerkamp vertelt in podcast De Dag over de Russische kijk op Oekraïne. Een invasie is vanuit Russisch perspectief helemaal niet logisch, zegt hij, en er wordt in Rusland ook geen rekening mee gehouden. Wat niet wegneemt dat er geen gevaar dreigt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#989 - Ruzie in roddelland om 'juicekanalen'

Mon, 13 Dec 2021 14:18:00 +0100

Het rommelt in roddel-land. Want naast de bekende roddelbladen en boulevard-programma's op tv is er op internet een nieuwe bron aan achterklap ontsproten: de zogeheten juicekanalen. Dat zijn roddelkanalen op YouTube en Instagram waar de toch al schimmige morele grenzen tussen privé en publiek verder worden opgerekt. Marco Borsato heeft het O.M. nu gevraagd om onderzoek te doen naar een bron die via zo'n kanaal ernstige beschuldigingen over hem heeft verspreid.

Schrijfster en journalist Emma Curvers deed voor de Volkskrant onderzoek naar deze nieuwe generatie roddelaars, die volgens haar het medialandschap veranderen en nieuwe vragen oproepen over waar en hoe morele grenzen getrokken moeten worden. Dephlin Jacobs is zelf medeoprichter van Juice Channel. Hij vertelt waarom de 'oude' roddelmedia volgens hem veel te mild zijn en waar zijn eigen grenzen liggen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#988 - Move over Mariah, dit zijn de betere kerstliedjes

Fri, 10 Dec 2021 12:51:00 +0100

De tijd van kerstliedjes is aangebroken en de klassiekers vliegen je deze dagen om de oren. Mariah Carey, Wham!, Michael Bublé, Chris Rea; het zijn vaak dezelfde nummers die we horen, terwijl er een heel arsenaal aan kerstliedjes is dat eigenlijk meer aandacht verdient. Dat zegt muziekjournalist en absolute kerstliedjesfanaat Guuz Hoogaerts in podcast De Dag.

Aan hem de vraag: wat maakt van een kersthit een tijdloze kerstklassieker en welke 'betere' liedjes kunnen we dit weekend aan onze afspeellijstjes toevoegen als we de kerstboom aan het optuigen zijn?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#987 - De Haagse wrevel rondom Sylvana Simons

Thu, 09 Dec 2021 13:15:00 +0100

Ockje Tellegen greep deze week als voorzitter van een wetgevingsoverleg over emancipatie hard in op een interruptie van BIJ1-Kamerlid Sylvana Simons, die daar inmiddels een klacht over heeft ingediend. Het is de zoveelste keer in korte tijd dat de emoties hoog oplopen in de Kamer en ook de zoveelste keer dat Simons stekelige of ronduit boze reacties oproept. Met een deel van de Kamer en ook leden van het kabinet ontstaat er terugkerend frictie. Wat is er aan de hand?

Politiek redacteur Anna Pleijsier van De Nieuws BV op NPO Radio 1 heeft Sylvana Simons een aantal keer uitgebreid gesproken over haar Kamerwerk en de sfeer in de Tweede Kamer. Aan de hand van enkele opmerkelijke momenten analyseert Pleijsier waarom Haagse collega's zich mogelijk niet altijd goed raad weten met Sylvana Simons en de thema's die zij aandraagt.

Wat is het dat zoveel ongemak oproept? Wat zeggen de confrontaties over Simons als politicus én over het politieke systeem?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#986 - Het progressieve Duitsland van Olaf Scholz

Wed, 08 Dec 2021 13:56:00 +0100

Duitsland heeft sinds vanochtend officieel een nieuwe bondskanselier. Onder leiding van SPD-leider Olaf Scholz gaat het land nu het post-Merkel-tijdperk in. En, zo lijkt het, met gezwinde spoed. In relatief korte tijd lukte het de SPD, FDP en de Groenen - de zogeheten stoplichtcoalitie - om een regeerakkoord op te stellen dat bruist van de energie en dat geloof in vooruitgang ademt. Van grote twistpunten lijkt geen sprake en onderling spreken de partijen niets dan lof over elkaar.

Correspondent Wouter Zwart vertelt in podcast De Dag hoe ze dat voor elkaar hebben gekregen in een tijd dat ook Duitsland de gevolgen van de pandemie en de polarisatie voelt. Hij las het tweehonderd tellende regeerakkoord en neemt de belangrijkste punten per kleur van het stoplicht voor ons door. Wat opvalt: op bijna alle fronten wordt gebroken met de Merkel-jaren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#985 - Leren leven met corona: hoe dan?

Tue, 07 Dec 2021 14:30:00 +0100

Lang is gedacht, en door het kabinet gezegd, dat we ons uit de coronapandemie konden prikken. Maar zelfs nu 83% van alle 12-plussers in Nederland volledig is gevaccineerd, kon er een vierde golf ontstaan die het hele land ontwricht. En dus begint breeduit door te dringen dat 'we' moeten leren leven met het virus en wordt de roep luider om na te denken over een langetermijnbeleid.

NOS-redacteur Ben Meindertsma is op twitter al ideeën aan het verzamelen: maatregelen die relatief weinig kosten en de R-waarde helpen drukken. Denk aan maatregelen als maandag-testdag, ieder halfjaar een korte krachtige lockdown of een lange winterstop in de sport. Hij vertelt erover in podcast De Dag. Epidemioloog Luc Coffeng van het Erasmus MC schijnt zijn licht over het lijstje en doet zelf ook een duit in t zakje.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#984 - Als sporters zich uitspreken over mensenrechten

Mon, 06 Dec 2021 14:28:00 +0100

Amerika kondigt waarschijnlijk deze week een diplomatieke boycot van de Olympische winterspelen in China aan, vanwege de mensenrechtenschendingen in het land. Onlangs schrapte de WTA alle tenniswedstrijden in China. En ook individuele sporters spreken zich vaker uit over mensenrechtenschendingen, zoals bijvoorbeeld Lewis Hamilton afgelopen Formule 1-weekend in Saudi-Arabië.

Onderzoeker Floor Beuming van Amnesty International vertelt in de podcast hoe mensenrechtenschendingen de afgelopen jaren een thema in de sport zijn geworden waar eigenlijk niemand meer omheen kan. Het blijft voor veel sporters nog wel een worsteling, maar er is er volgens haar ook heel duidelijk een kentering gaande.

Reageren? Mail dedag@radio

#983 - Eric Zemmour, de onwaarschijnlijke Franse presidentskandidaat

Fri, 03 Dec 2021 15:02:00 +0100

Na weken van speculatie heeft de rechts-populistische opiniemaker Eric Zemmour zich deze week kandidaat gesteld voor de Franse presidentsverkiezingen, in april volgend jaar. In zijn videoboodschap riep hij kiezers op om het land terug te nemen van “minderheden die de meerdeheid onderdrukken”.

Zemmour is allesbehalve een klassieke kandidaat. Hij heeft geen partij en geen politieke ervaring. En hij doet uitspraken die normaalgesproken als politieke zelfmoord zouden gelden. Toch schoot hij de afgelopen maanden omhoog in de peilingen.

In podcast De Dag vertelt Frank Renout wie deze Eric Zemmour is, wat hij wil, hoe hij het deelnemersveld bij deze verkiezingen op zijn kop zet en wat zijn kansen zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#982 - Hoe techbazen één voor één opstappen

Thu, 02 Dec 2021 14:22:00 +0100

Twitterbaas Jack Dorsey sluit aan in het lange rijtje van oprichters van techbedrijven die het schip hebben verlaten. Eerder al vertrokken de bedenkers van Microsoft, Google en ook de oprichter van Amazon heeft zijn vertrek aangekondigd. De grote namen in de tech hebben allemaal hun eigen redenen om ermee te stoppen.

Vandaag vertelt techredacteur Nando Kasteleijn waarom de oprichters hun techbedrijf achterlaten. En hoe opvolgers ervoor zorgen dat de bedrijven volwassener worden. En er is nog één techbaas die op z’n plek zit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl.

#981 - Hoe corona de aids-epidemie ondersneeuwde

Wed, 01 Dec 2021 14:21:00 +0100

Doodzieke, uitgemergelde aids-patiënten, die dringend een behandeling nodig hadden… arts Hugo Tempelman had ze al heel lang niet meer gezien. Aids leek een beheersbare ziekte. Maar nu komen dit soort patiënten opnieuw in zijn ziekenhuis op het platteland van Zuid-Afrika terecht.

Nergens ter wereld zijn er zoveel mensen met HIV besmet als in Zuid-Afrika. Veel patiënten kregen de juiste medicatie en er werd veel werk gemaakt van preventie. Maar toen de coronapandemie losbrak stopte dit allemaal. Met ernstige gevolgen.

Vandaag, op Wereld Aids Dag, vertelt Tempelman in podcast De Dag hoe de effectief de strijd tegen aids was, maar nu niet meer is omdat de ziekte ondergesneeuwd raakte door dat andere, dat nieuwe virus.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#980 - De handlangers van Jeffrey Epstein

Tue, 30 Nov 2021 13:31:00 +0100

Op de eerste dag van het proces tegen Ghislaine Maxwell liet de openbaar aanklager er geen misverstand over bestaan: zij was een essentiële schakel in het jarenlange seksueel misbruik van minderjarige meisjes door haar vriend, soms minnaar, en zakenpartner Jeffrey Epstein. Ze zou de meisjes voor hem geregeld hebben en wist wat hij met ze deed. Soms zou ze er ook bij zijn geweest. Zelf ontkent ze.

In podcast De Dag een gesprek met Thysia Huisman, die zelf slachtoffer is van een andere handlanger en vriend van Jeffrey Epstein: de Franse modellenscout Jean-Luc Brunel. Ze werd op haar 18e door hem verkracht en durfde jaren later pas haar verhaal te vertellen. Ze schreef een boek over wat haar is overkomen en toen ze onderzoek deed naar Brunel stuitte ze op een heel netwerk van seksueel misbruik, met in het midden Jeffrey Epstein en Ghislaine Maxwell.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#979 - Over omikron, vaccins en boosters

Mon, 29 Nov 2021 14:02:00 +0100

Virologen wereldwijd maken zich grote zorgen over de omikronvariant van het coronavirus. Die zou veel besmettelijker zijn dan de deltavariant en mogelijk ook beter bestand zijn tegen de huidige vaccins. En dat terwijl het bedwingen van de deltavariant al zo moeizaam gaat en in Nederland de boosterprikcampagne net op gang komt. Deze week beginnen de verpleeghuizen met het zetten van de derde prikken.

Hoogleraar Immunologie van vaccinaties Debbie van Baarle vertelt in podcast De Dag wat er tot nu toe bekend is over de omikronvariant, wat de mogelijke gevolgen zijn voor de bescherming door vaccins en wat dit ook voor de boostercampagne betekent.

Shequita Kalloe van Argos Zorggroep vertelt over de situatie in verpleeghuizen, waar het percentage sterfgevallen weer net zo hoog is als in de tweede coronagolf in november vorig jaar, voor de vaccinaties. Er is in de verpleeghuizen met met smart op die boosters gewacht, zegt Kalloe. Had er leed voorkomen kunnen worden als de 'oppepperprikken' eerder waren gekomen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#978 - Undercover bij PostNL

Fri, 26 Nov 2021 13:22:00 +0100

"Het is moderne slavernij," zegt een Belgische pakketbezorger van PostNL, het Nederlandse postbedrijf dat ook in België opereert. 494 pakketjes moet hij afleveren en om dat voor elkaar te krijgen zijn er eigenlijk niet genoeg uren in de dag. Onderzoeksjournalist van het Belgische Het Laatste Nieuws en VTM Nieuws Joppe Nuyts ging wekenlang als pakketbezorger undercover bij PostNL in België en legde een reeks aan sociale misstanden en fraudepraktijken vast. In podcast De Dag vertelt hij wat hij zag en hoorde.

De reportage maakt veel los in België. Juist nu voor pakketbezorgers de drukste tijd van het jaar is aangebroken, met vandaag Black Friday en straks de feestdagen, is PostNL zwaar in de problemen gekomen. Er waren deze week invallen bij drie Belgische distributiecentra van PostNL, één werd tijdelijk helemaal gesloten en justitie in België is een strafrechtelijk onderzoek gestart.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#977 - De coronapersconferentie die wél aanspreekt

Thu, 25 Nov 2021 13:21:00 +0100

Aan de vooravond van de inmiddels 38e coronapersconferentie is het vertrouwen in het coronabeleid tot een dieptepunt gedaald. Het aldoor opschalen en afschalen van maatregelen, de versnipperde manier waarop die maatregelen gecommuniceerd worden, OMT-leden die soms op 1 dag verspreid over allerlei mediaoptredens tegengestelde uitlatingen doen, veel burgers zijn het spoor bijster. De Raad van State waarschuwt dat door die verwarring de geloofwaardigheid en effectiviteit van de maatregelen wordt aangetast.

Volgens hoogleraar Gezondheidscommunicatie Bas van den Putte, verbonden aan de UvA, lijkt het kabinet niet meer in controle en doet de communicatie aan paniekvoetbal denken. Aan hem als expert daarom in podcast De Dag de vraag: wat moeten Mark Rutte en Hugo de Jonge morgen op de coronapersconferentie dan wel doen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#976 - De reis van Daisy Mohr in Jemen

Wed, 24 Nov 2021 13:28:00 +0100

Bij hoge uitzondering lukte het NOS-correspondent Daisy Mohr om samen met haar cameraman Jemen binnen te komen, waar al meer dan 7 jaar een burgeroorlog woedt die het land verwoest. Ze reisde van het zuiden naar het noorden, kwam aan beide kanten van de linies, en zag Jemen op een manier die de wereld maar zelden te zien krijgt. Ze hield een audio-reisverslag bij en laat daar in de podcast De Dag delen uit horen.

Volgens de Verenigde Naties voltrekt zich in Jemen de grootste humanitaire crisis ter wereld en het verslag van Daisy bevestigt dat beeld. Ze keek honger recht in de ogen, net als babysterfte, kindsoldaten, getraumatiseerde agressieve strijders in een psychiatrische kliniek, vluchtelingen in kampen, maar ze zag ook glimpjes van hoop: op schooltjes en aan de universiteit.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#975 - Als agenten en hulpverleners doelwit worden

Tue, 23 Nov 2021 13:58:00 +0100

De brandweer moest vluchten, een ambulance met patiënt erin kreeg een steen door de ruit en de agressie tegen de politie was zo hevig dat agenten met scherp moesten schieten. De geweldsuitbarsting van dit weekend is breeduit veroordeeld, de eerste arrestant staat vandaag voor de snelrechter en de scherven worden opgeruimd. Maar voor hulpverleners is het niet voorbij.

Het moreel van agenten en hulpverleners staat zwaar onder druk, vertellen hun vakbonden in podcast De Dag. Bij de politie zien ze de afgelopen maanden door het toenemende geweld tegen agenten al een uitstroom op gang komen, zegt Gerrit van de Kamp van vakbond ACP. Jan Hoefnagel van de beroepsvereniging voor ambulancemedewerkers ziet ook grote problemen ontstaan. De verhalen die de media halen zijn het topje van de ijsberg, zegt hij, en het is volgens hem tijd dat iedereen hoort wat deze mensen dagelijks meemaken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#974 - De tweedeling down under

Mon, 22 Nov 2021 13:55:00 +0100

De Australische premier Scott Morrisson probeerde dit weekend een opgewekte toon aan te slaan, want na ruim anderhalf jaar van extreem strenge coronamaatregelen gaan de grenzen verder open. Buitenlandse studenten en arbeidskrachten zijn onder voorwaarden weer welkom. Maar terwijl het land steeds verder van het slot gaat, groeien de protesten. De vrijheden gelden alleen voor gevaccineerde mensen en, zo zeggen de tienduizenden demonstranten die al weken ieder weekend de straat op gaan, de deelstaten trekken veel te veel macht naar zich toe. Vooral de deelstaatpremier van Victoria, waar Melbourne ligt, moet het ontgelden.

Correspondent Meike Wijers vertelt in podcast De Dag hoe er een tweedeling tussen gevaccineerde en niet-gevaccineerde Australiërs is ontstaan en hoe er ook onder de grote groep ingeënte mensen weerstand ontstaat tegen de deelstaten, die zich niet altijd aan hun woord houden.

Door de pandemie hebben de Australiërs volgens haar een lesje staatsinrichting gekregen die tot maatschappelijke en politieke spanningen leidt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#973 - Debatteren voor de bühne

Fri, 19 Nov 2021 14:10:00 +0100

De verontwaardiging in politiek Den Haag was groot deze week na verschillende incidenten met Forum voor Democratie. De partij vergelijkt het coronabeleid met de tweede wereldoorlog, steunt aanhangers die intimiderende e-mails aan Kamerleden sturen en dan was er nog de inmiddels veelbesproken confrontatie waarbij D66-kamerlid Sjoerd Sjoerdsma te horen kreeg dat zijn tijd nog wel zou komen en dat hij voor een tribunaal terecht zou staan. Kamervoorzitter Vera Bergkamp gaat nu met alle fractievoorzitters in gesprek om te praten over omgangsvormen in de Tweede Kamer.

Of dit nou over omgangsvormen gaat, of om een verruwing, of om iets dat meer fundamenteel is, volgens oud-Kamervoorzitter Frans Weisglas staat vast dat de Kamervoorzitter voor een worsteling staat, zegt hij in podcast De Dag. Want wat is de rol van een voorzitter in dit soort situaties? Hoe moeilijk het momenteel ook is om 'de waardigheid van de Kamer' te beschermen, zoals Vera Bergkamp wil, ingrijpen is volgens Weisglas wel nodig, want democratische beginselen staan op het spel.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#972 - Zwanger, corona en aan de beademing

Thu, 18 Nov 2021 13:46:00 +0100

Artsen maken zich grote zorgen over het relatief hoge aantal zwangere vrouwen dat met corona opgenomen wordt in het ziekenhuis. De Deltavariant treft hen harder dan andere groepen en zwangere vrouwen laten zich minder vaak vaccineren.

Wat deze vrouwen in het ziekenhuis te wachten staat is niet niks, vertelt Liesbeth van Leeuwen van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie in podcast De Dag. Zij werkt zelf in het AMC in Amsterdam en moet moeilijke en ingrijpende gesprekken voeren met vrouwen voordat zij op de IC in slaap worden gebracht.

Eén van die vrouwen doet, anoniem, ook haar verhaal in de podcast. Zij belandde met 25 weken zwangerschap in het ziekenhuis en heeft nu bijna een jaar later nog altijd moeite om die periode achter zich te laten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#971 - Als een online challenge mis gaat

Wed, 17 Nov 2021 13:44:00 +0100

TikTok heeft nieuwe maatregelen aangekondigd om de verspreiding van gevaarlijke internet challenges en hoaxes tegen te gaan. Uit een groot, internationaal onderzoek van de video-app blijkt dat 21% van de tieners meedoet aan challenges. Meestal zijn ze leuk en veilig, maar soms ook niet. Het probleem is dat jongeren vaak niet weten dat het gevaarlijk is wat ze doen.

Dat was waarschijnlijk ook het geval bij Tim, de zoon van Geert en Anita Reynders. Tim deed in 2017 mee aan een challenge waarbij het doel was om eventjes het bewustzijn te verliezen, de zogenoemde choking game. Maar hij kwam niet meer bij. Geert en Anita vertellen er samen over in podcast De Dag en hopen zo dat de dood van Tim in ieder geval niet helemaal voor niets is geweest.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#970 - Bye bye Shell

Tue, 16 Nov 2021 14:08:00 +0100

Shellina Premix: er zijn mensen die nostalgisch terugdenken aan de tijd dat ze er met hun brommertje voor naar de pomp reden. Het schelp-logo, de gele pompen, Shell zit in het collectieve geheugen gegrift en is niet meer weg te denken uit het Nederlandse straatbeeld. Maar Royal Dutch Shell wordt Shell, zonder 'koninklijk' en zonder 'Dutch'. Het olie- en gasbedrijf wil het hoofkantoor naar Londen verhuizen en wordt dan helemaal Brits.

Daarmee is er een knoop doorgehakt in een discussie die eigenlijk al sinds de oprichting meer dan 100 jaar geleden bij vlagen oplaait, vertelt onderzoeksjournalist en historicus Marcel Metze in podcast De Dag. Volgend jaar verschijnt van hem een boek over de geschiedenis van Shell, dat volgens hem groot is geworden dankzij politiek opportunisme op cruciale momenten in het verleden. De vraag is: past de beslissing om te verhuizen in die opportunistische geschiedenis?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#969 - Good COP of bad COP?

Mon, 15 Nov 2021 13:48:00 +0100

Aan het begin van de klimaattop in Glasgow was de urgentie overal voelbaar. Bijna tweehonderd landen kwamen voor de COP26 in Schotland samen en de druk om afspraken te maken om gevaarlijke opwarming van de aarde tegen te gaan, was groot. Na twee weken onderhandelen en een uiteindelijk afgezwakte maar toch aangenomen slotverklaring dit weekend is de vraag: hoe is die urgentie terug te zien in het eindresultaat? Was het, zoals in de wandelgangen van de klimaattop wordt gegrapt, nou een good COP of een bad COP?

Heleen Ekker was voor de NOS op de klimaattop en vertelt in podcast De Dag over wat er in Glasgow niet is gelukt en wat ook wél. Hoe moeten we de resultaten wegen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#968 - Nooit meer 'kritiek van Jan Publiek' voor Jurgen van den Berg

Fri, 12 Nov 2021 09:30:00 +0100

Op 4 januari 2016 stond Jurgen van den Berg voor het eerst om vier uur 's nachts op om het vernieuwde NOS Radio 1 Journaal te presenteren. Vandaag was zijn laatste uitzending en in podcast De Dag blikt hij terug op al die jaren ochtendradio. Hoe veranderde het Radio 1 journaal de afgelopen jaren en hoe veranderde hij zelf als presentator?

Aanvankelijk was er veel te doen om de ‘luchtige’ toon van het programma, vertelt Jurgen, en raakte hij verstrikt in allerlei ‘twitterfitties’. Op de rubriek ‘de kritiek van Jan Publiek’ kijkt hij met gemengde gevoelens terug. Maar trots is hij op een paar bijzondere momenten die in de oneindige stroom aan nieuwsmomenten ook voorbij zijn gekomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#967 - Landen voeren 'vaccinatiedrang' op

Thu, 11 Nov 2021 13:25:00 +0100

Het ziet er naar uit dat er in Nederland strengere regels komen om het aantal coronabesmettingen terug te dringen. Volgens bronnen van de NOS adviseert het OMT het kabinet om ook naar de optie van een 2G-beleid te kijken, waarbij mensen alleen een QR-code kunnen krijgen als ze gevaccineerd zijn of corona gehad hebben en dus niet meer met een negatieve test.

Ook in andere Europese landen wordt er nagedacht over nieuwe maatregelen en specifiek over manieren om meer mensen gevaccineerd of aan een boostershot te krijgen. Want deskundigen blijven het eens: vaccineren helpt.

In podcast De Dag vertelt correspondent Wouter Zwart over hoe het gaat in Oostenrijk en Duitsland, waar 2G al deels of helemaal is ingevoerd. En Frank Renout vertelt over de maatregelen die president Macron deze week aankondigde. Een boosterprik wordt daar binnenkort voor iedereen boven de 65 verplicht, als je tenminste je coronapas wil behouden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#966 - De Minsk-route

Wed, 10 Nov 2021 13:36:00 +0100

Aan de grens tussen Polen en Wit-Rusland is een strook niemandsland waar migranten vast zitten. Hoeveel precies is onduidelijk: de berichten van Poolse en Wit-Russische kant lopen uiteen. Polen heeft naar eigen zeggen vijftienduizend militairen naar de grens gebracht om de stroom aan mensen tegen te houden. Aan de andere kant staan Wit-Russische militairen die de migranten juist de grens naar Europa over willen hebben en ze niet terug laten. Een humanitair drama, waar moeilijk zicht op te krijgen is omdat journalisten of hulpverleners het gebied niet in mogen.

Nieuwsuur-verslaggever Saskia Dekkers lukte het toch. Gisteren liep ze door het bos in de verboden zone en trof daar een uitgeputte familie die na acht pushbacks toch Polen had weten te bereiken. Eerder sprak ze ook migranten die via de Wit-Rusland route in Litouwen én in Nederland terecht kwamen. In podcast De Dag vandaag hun verhalen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#965 - Het rookgordijn rond de e-sigaret

Tue, 09 Nov 2021 13:49:00 +0100

De e-sigaret is al een tijd aan een opmars bezig en wordt door velen gezien als een minder schadelijk alternatief voor roken. Maar er zijn ook grote zorgen over de opkomst van vapen. Meer dan 180 landen, waaronder Nederland, overleggen deze week in Genève over een strenger tabaksbeleid. Misschien wel de belangrijkste vraag die voor ligt is wat te doen met de e-sigaret. Moeten daarvoor dezelfde strenge regels gelden als voor de gewone sigaret, of zou 'dampen' juist gestimuleerd moeten worden omdat het minder schadelijk is? Of is dat een rookgordijn van de tabaksindustrie?

Hoogleraar preventieve geneeskunde Onno van Schayck, verbonden aan de Universiteit Maastricht, vertelt in podcast De Dag wat we tot nu toe weten over hoe schadelijk de e-sigaret zelf eigenlijk is en wat de opkomst van vapen volgens hem betekent voor de strijd tegen roken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#964 - De perfecte penalty

Mon, 08 Nov 2021 14:25:00 +0100

Sinds de penalty 130 jaar geleden voor het eerst in de Nederlandse competitie werd genomen, heeft de strafschop het Nederlandse voetbal ingrijpend veranderd. De penalty is veel belangrijker geworden en uiteindelijk ook uitgegroeid tot een nationaal trauma na een serie aan mislukte strafschoppenreeksen.

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren vertelt in podcast De Dag hoe er aanvankelijk veel verzet was tegen de strafschop in Nederland en hoe de sport er daarna door is veranderd: zowel het aanzien op het veld als de manier waarop kijkers en spelers het beleven. En 'penalty-professor' Guyri Vergouw legt voor eens en voor altijd uit hoe we van ons nationale trauma af kunnen komen, want de perfecte penalty nemen is geen kwestie van geluk.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#963 - Kanttekeningen bij de coronapil

Fri, 05 Nov 2021 13:42:00 +0100

Groot-Brittannië heeft als eerste land ter wereld een pil tegen corona goedgekeurd: Molnupiravir van farmaceut Merck, in Europa bekend als MSD. Vandaag volgde Pfizer ook met de aankondiging van een virusremmende coronapil. De Europese toezichthouder, EMA, kijkt mee met de onderzoeken en komt binnenkort waarschijnlijk ook met een oordeel over Molnupiravir. Als alles meezit zou de pil in het eerste kwartaal van 2022 in Nederland gebruikt kunnen worden.

Hoe werkt de Covidpil? Is het coronageneesmiddel het goede nieuws waar we te midden van de nieuwe piek aan besmettingen zo naar snakken? Een oplossing misschien voor ongevaccineerden? Of voor arme landen waar de vaccinatiecampagne moeizaam verloopt?

Internist-infectioloog Mark de Boer, ook voorzitter van de organisatie die artsen adviseert over de beste behandeling van covidpatiënten, kraakt in podcast De Dag een aantal kritische noten. En Amrish Baidjoe, veldepidemioloog en verbonden aan Artsen Zonder Grenzen, ziet in de pil wel goed nieuws voor armere landen, maar niet zozeer voor de behandeling of bestrijding van corona.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#962 - Het inflatiemonster dat alles duurder maakt

Thu, 04 Nov 2021 13:42:00 +0100

Het leven is de afgelopen maand flink duurder geworden. Veel mensen hebben het al gemerkt en vanochtend kwamen er ook cijfers die het bevestigen, want de inflatie is in Nederland met 3,4% en gemiddeld in Europa zelfs met 4,1% gestegen ten opzichte van vorig jaar. Het is de hoogste prijsstijging in bijna twintig jaar en de verwachting is dat het de komende maanden nog erger wordt. Het inflatiemonster waart rond over de hele wereld en dat heeft mogelijk grote gevolgen.

Econoom Edin Mujagic vertelt in podcast De Dag wat er aan de hand is: waarom containerschepen in grote getalen voor havens liggen te wachten, waarom er schaarste aan alles is, waarom dus alles duurder wordt, en wat dat voor ons en de economie betekent.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#961 - De terugkeer van de voetbalhooligan

Wed, 03 Nov 2021 20:20:00 +0100

Rellen in en rond het stadion bij Vitesse-NEC, de directeur van Feyenoord die opstapt na bedreigingen van supporters, politie het veld op en gewonde ME'ers en stewards bij de derby tussen MVV en Roda JC. Het betaald voetbal wordt de afgelopen weken overschaduwd door supportersgeweld en intimidatie. Alle betrokken partijen overleggen hoe dit kan en vooral hoe het zo snel mogelijk weer stopt.

Bij oud-Ajax directeur Maarten Fontein roept het nare herinneringen op, vertelt hij in podcast De Dag. Hij kreeg in verschillende functies bij voetbalclubs te maken met gewelddadige supporters. En Ramon Spaaij deed veel onderzoek naar voetbalhooligans. Hij zegt dat supportersgeweld van alle tijden is en dat je er ook zeker iets tegen kan doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#960 - De vierde golf op de IC

Tue, 02 Nov 2021 14:13:00 +0100

Coronamaatregelen waar we vanaf dachten te zijn, komen weer terug. Onvermijdelijk, zegt demissionair minister De Jonge, omdat coronapatiënten die ze op de IC niet meer hoopten te zien, ook weer terug zijn en de ziekenhuizen dit keer minder aankunnen. Het heeft alles te maken de hoge uitval en uitstroom van IC-verpleegkundigen, van wie al ruim anderhalf jaar het uiterste wordt gevraagd.

Linda de Roos is verpleegkundige op de IC van het UMC Utrecht en ze ziet het om zich heen gebeuren. Ze vertelt in podcast De Dag over huilende collega's op de werkvloer en verpleegkundigen die niet meer willen of kunnen werken op de IC. Zelf vindt ze het verharde debat over corona en de vaccinatiediscussie het moeilijkste. Het kost haar veel energie om zich voor alle negatieve berichten af te sluiten en dat maakt haar werk er niet makkelijker op.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#959 - Koning Zuckerberg in het rijk van metaverse

Mon, 01 Nov 2021 14:24:00 +0100

In een volgens sommigen wat ongemakkelijke video kondigde Facebook-oprichter Mark Zuckerberg afgelopen week de volgende fase van het internet aan: de metaverse. Internet is straks niet meer een plek waar je naar kijkt via een scherm maar waar je je in bevindt, een virtuele driedimensionale wereld. En Facebook wil in die wereld een belangrijke speler worden. Het bedrijf heeft mede daarom gekozen voor een nieuwe naam: Meta.

Metaverse is een spannende en veelbelovende ontwikkeling, maar roept ook veel vragen op, zegt digitaal strateeg en tech-columnist bij Trouw, Ilyaz Nasrullah, in podcast De Dag. Want is het wel verstandig dat techbedrijven en mensen als Mark Zuckerberg de regie in handen hebben bij de ontwikkeling van deze nieuwe dimensie, zeker als je ziet dat de rol van Facebook nu al, in de tweedimensionale wereld, zo omstreden is? "De koning van internet wil ook de koning van metaverse worden."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#958 - Klimaatserie deel 5: dit gebeurt er op de klimaattop

Fri, 29 Oct 2021 08:39:00 +0200

Van Rio, 30 jaar geleden, langs Kopenhagen en Parijs, tot Glasgow, vanaf aanstaande zondag: op de klimaattoppen moet het gebeuren. Daar maken regeringsleiders afspraken om klimaatverandering tegen te gaan.

In aanloop naar de klimaattop in Glasgow, deze week in podcast De Dag een speciale klimaatserie. In deel vijf gaat het de klimaattop zelf. Wat moet in Glasgow worden afgesproken, na alles wat er in voorgaande toppen werd besloten? En hoe gaan die onderhandelingen in hun werk?

Bas Eickhout was vroeger klimaatwetenschapper en is nu europarlementariër voor Groenlinks. Hij maakte al zeker 15 klimaattoppen mee. In Glasgow is hij lid van de delegatie van het Europees Parlement. In de podcast legt hij uit dat een klimaattop een functionele uitputtingsslag is. Waarom niemand het slechtste jongetje van de klas wil zijn, en wat er allemaal gebeurt in de kamertjes rondom de plenaire zaal.

#957 - Klimaatserie deel 4: radicale oplossingen

Thu, 28 Oct 2021 13:54:00 +0200

In de strijd tegen klimaatverandering wordt er gewerkt aan heel veel oplossingen: grote en kleine, en de meeste zijn wel bekend. Maar in de wetenschap wordt ook al jaren nagedacht over slimme en soms radicale oplossingen, zoals het terugkaatsen van zonlicht of het bemesten van oceanen. Het zijn technieken waarbij op grote schaal ingegrepen wordt in de natuur, geo engeneering wordt dat genoemd.

In aanloop naar de klimaattop in Glasgow, deze week in podcast De Dag een speciale klimaatserie. In deel vier gaat het over oplossingen die nog niet gebruikt worden omdat de technologie er nog niet is of omdat de effecten ervan niet duidelijk zijn, maar die ons in de toekomst wel kunnen helpen.

Behnam Taebi, hoogleraar energie-en klimaatethiek aan de TU Delft, vertelt welke opties op tafel liggen en welke bezwaren er al dan niet aan kleven. Het zijn verregaande maatregelen die lang weggezet zijn als science fiction, zegt hij, maar sommige ideeën ontwikkelen zich tot realistische scenario's die mogelijk ooit toch nodig zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#956 - Klimaatserie deel 3: op de vlucht

Wed, 27 Oct 2021 08:23:00 +0200

De gevolgen van klimaatverandering zijn voor een heleboel mensen al dagelijks voelbaar. Zij wonen op plekken die als gevolg van het veranderende klimaat nu al of op de korte termijn niet meer geschikt zijn om een leven op te bouwen. De verwachting is dat er binnen 30 jaar wereldwijd 216 miljoen mensen zijn die zich in de context van rampen en klimaatverandering moeten of willen verplaatsen.

In aanloop naar de klimaattop die zondag in Glasgow begint, deze week in podcast De Dag een klimaatserie. In deel drie richten we de blik op de wereldkaart, samen met hoogleraar rampen en klimaat Maarten van Aalst, ook directeur van het klimaatcentrum van het internationale Rode Kruis. Op welke plekken moeten of willen mensen vertrekken?

Hoewel klimaatproblemen overal op de kaart kunnen ontstaan, worden arme landen er anders door getroffen dan rijke, zegt Van Aalst. En die kloof kan volgens hem voor nog meer problemen zorgen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#955 - Klimaatserie deel 2: wat heeft het voor nut?

Tue, 26 Oct 2021 14:01:00 +0200

De berichten over klimaatverandering die aldoor in het nieuws zijn, roepen veel vragen op: niet alleen praktische, maar ook existentiële. Klimaatangst en klimaatdepressie lijken steeds meer voor te komen.

In aanloop naar de klimaattop die zondag in Glasgow begint, deze week in podcast De Dag een klimaatserie. In deel één zetten we de feiten op een rij, in deel twee de vraag wat we daar mee moeten in filosofische zin. Want de klimaatopgave is eigenlijk te groot om als individu te bevatten. Wat moet je met de wetenschap dat de planeet wordt bedreigd?

Duidelijk is dat iedereen die vraag anders beantwoordt en vooral de verschillen tussen generaties vallen op. De 22-jarige Sarah Oey is hard op weg om VN-jongerenvertegenwoordiger duurzame ontwikkeling te worden. Ze vertelt over de worsteling van haar generatie met de klimaatcrisis en wat zij en haar vrienden zien als een gebrek aan toekomstperspectief. Milieufilosoof Marc Davidson zet de grotere existentiële vragen in een behapbare context en ziet er vooral ook de positieve kanten van in.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#954 - Klimaatserie deel 1: de feiten op een rij

Mon, 25 Oct 2021 10:07:00 +0200

In aanloop naar de klimaatconferentie in Glasgow maakt podcast De Dag een speciale klimaatserie om de veelomvattende opgave waar de wereld voor staat te proberen bevatten.

In deel één: de feiten op een rij. Klimaatprofessor Jan Rotmans, hoogleraar Transitie en Duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit, en mede-oprichter van Urgenda, legt uit wat en hoe groot het probleem is waar we voor staan, waar discussie over is en waarover niet. En misschien ook wel fijn om te weten: hoe we niet collectief in een klimaatdepressie hoeven te belanden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#953 - Bro-culture in de gamewereld

Fri, 22 Oct 2021 14:24:00 +0200

Van de gamewereld wordt vaak gezegd dat het een mannenwereld is. Er zijn al jaren klachten over machogedrag en de zogenoemde bro-culture. Deze week heeft een van de grootste gamebedrijven ter wereld, Activision Blizzard, onder druk van de eigen medewerkers en een aangespannen rechtszaak, geprobeerd om daar een krachtig statement tegen te maken door tientallen werknemers te ontslaan. Zij worden beschuldigd van onder meer seksuele intimidatie en discriminatie op de werkvloer.

In podcast De Dag vertelt NOS-redacteur Filip Dujic over de keiharde werkcultuur die schuilgaat achter de populairste games die dagelijks door miljoenen mensen gespeeld worden. En game-ontwikkelaar Eline Muijres van Mi'pu'mi Games vertelt over haar ervaringen als vrouw in de game-industrie. Het is niet makkelijk als vrouw tussen al die mannen, zegt ze, maar ze ziet de cultuur wel veranderen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#952 - Zo is het nu in Ter Apel

Thu, 21 Oct 2021 13:46:00 +0200

De situatie in het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is vreselijk, zegt een Syrische man die dekens en kleren komt brengen voor zijn vrouw en kinderen. Zij zijn hem nagereisd maar zitten nog vast in de chaotische situatie op het terrein. Er is in Ter Apel plek om 275 mensen tijdelijk op te vangen, maar de afgelopen nachten sliepen er zo'n 750 asielzoekers. Ze worden opgevangen in tenten, wachtruimtes en kantoren van de IND.

De noodopvang in Ter Apel is momenteel onmenselijk, zegt Evita Bloemheuvel van Vluchtelingenwerk Nederland in de podcast. Ze vertelt over de situatie binnen en hoe er volgens haar op korte termijn verlichting voor deze mensen zou kunnen komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#951 - De impact van doodsbedreigingen op politici

Wed, 20 Oct 2021 13:02:00 +0200

Politici kunnen of willen meestal niet praten over bedreigingen, uit veiligheidsoverwegingen of omdat ze er geen extra zuurstof aan willen geven. Afgelopen week vertelde D66-leider Sigrid Kaag wel over de impact van doodsbedreigingen op haar leven en ze vroeg aandacht voor dit groeiende probleem voor politici en publieke figuren.

In podcast De Dag een openhartig gesprek met Rita Verdonk, die als minister van Vreemdelingenzaken en Integratie vanaf 2003 jarenlang ernstig bedreigd werd. De impact is zo groot geweest dat ze van haar man en kinderen nooit meer terug de politiek in mag, vertelt ze. "Er kwam een veto op mijn politieke carrière. Zij hebben gezegd: wij gaan dit niet nog een keer meemaken."

Ook een van haar beveiligers, Rico Briedjal, kijkt met dubbele gevoelens terug op die periode. Hij vond het een eervolle en bijzondere periode, maar voelde nadien ook de impact van de verantwoordelijkheid die op zijn schouders rustte.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#950 - De morele grenzen van John de Mol

Tue, 19 Oct 2021 13:42:00 +0200

De kritiek op het nieuwste programma van John de Mol, De Dansmarathon, is niet van de lucht. Danskoppels moesten proberen om vijftig uur lang te dansen en het stel dat met de minste rust het einde haalde, won een ton. Televisiekijkers zagen kokhalzende, huilende en hallucinerende dansers, rolstoelen en brancards reden af en aan en één danseres viel flauw.

Dat juist John de Mol dit format heeft verzonnen, is geen verrassing, zegt mediajournalist Ron Vergouwen in podcast De Dag. Het oeuvre van de mediamagnaat kenmerkt zich al vanaf de tijd van Love Letters als grensverleggend en volgens critici ook als grensoverschrijdend. Elke keer gaat John de Mol een stapje verder en de vraag is dan ook: waar ligt zijn grens?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#949 - Het probleem van ongevaccineerde coronapatiënten op IC's

Mon, 18 Oct 2021 12:38:00 +0200

Coronapatiënten beginnen weer een probleem te worden op IC's. Zo werden dit weekend in Zwolle patiënten die een uitgestelde operatie zouden ondergaan afgebeld.

Eigenlijk is dat geen nieuws, zegt hoofd Intensive Care van het UMC Utrecht Diederik van Dijk in podcast De Dag. Coronapatiënten verdringen iedere dag in allerlei ziekenhuizen andere patiënten van de IC's en dat kost ook mensenlevens. Artsen voelen zich daar volgens hem in toenemende mate ongemakkelijk bij, omdat het voor een groot deel vermijdbare zorg is. Tachtig procent van de coronapatiënten op IC's is niet gevaccineerd.

"In de horeca worden ongevaccineerden achtergesteld, maar in het ziekenhuis krijgen ze voorrang," zegt Van Dijk. Hij vindt dat er beter nagedacht moet worden over hoe de zorg om moet gaan met deze groep patiënten, die nu al voor een beddentekort op IC's zorgt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#948 - De romantiek van de nachttrein

Fri, 15 Oct 2021 13:51:00 +0200

De nachttrein is bezig met een ware comeback, er komen steeds meer trajecten bij. Vanaf vandaag gaat er uit Nederland twee keer in de week een nieuwe slaaptrein naar onder andere Praag, Wenen, Venetië, en Milaan. Eerder dit jaar ging al een dagelijkse trein naar Wenen en Innsbruck van start en de Nederlandse oprichters van het bedrijf European Sleeper hopen dat hun eerste nachttrein van Brussel naar Praag vanaf de lente gaat rijden.

Dat is goed nieuws voor de vele treinliefhebbers die Nederland rijk is. Een van de grootste treinfanaten is Elmer van Buuren. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij als kind spoorboekjes in bed las en ervan droomde om directeur te zijn van zijn eigen spoorbedrijf. Dat is hij inmiddels: hij is mede-oprichter van European Sleeper, dat werkt aan de terugkeer van de slaaptrein in Europa. Voor de toekomst heeft hij grote ambities. Treinreizigers en nachttreinliefhebbers zijn dromers, zegt hij en dat is sinds zijn jeugd voor hem persoonlijk ook nooit meer veranderd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Noot: archiefmateriaal in de podcast is afkomstig uit 'De Andere Tijden Special: De Europese treindroom'

#947 - Hoe de eerste tolk op evacuatielijst werd vermoord

Thu, 14 Oct 2021 13:17:00 +0200

Juist in de week dat er voor de Afghanen op Nederlandse evacuatielijsten enige hoop gloorde, kwam er vanochtend een dramatisch bericht: een Afghaanse tolk die voor Nederlanders heeft gewerkt is gisteravond doodgeschoten door de Taliban in Kabul. NOS-collega's Thomas Spekschoor en Devi Boerema hadden al weken contact met deze man en vertellen vlak nadat ze het bericht binnenkregen in podcast De Dag wat er is gebeurd.

Thomas en Devi hebben achter de schermen intensief contact met een groep tolken die, net als de man die nu vermoord is, op de evacuatielijst staan. Enkelen van hen konden deze week mee op een vlucht vanuit Kabul naar Pakistan. Voor het eerst sinds de machtsovername van de Taliban lukte het om een groep per vliegtuig het land uit te krijgen. Maar dat ging niet zonder slag of stoot en er kleven grote risico's aan, want de Taliban weten precies om welke mensen het gaat.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#946 - Jarenlang misbruikt in de danswereld

Wed, 13 Oct 2021 11:49:00 +0200

In de podcast het verhaal van de 39-jarige Kim Koumans. Zij danste op topniveau in de latin dance. Ze zegt dat ze jarenlang is vernederd, mishandeld en seksueel misbruikt en dat er in de danswereld structureel sprake is van het kleineren en mishandelen van (minderjarige) dansers. "Het is een heftige uitspraak, maar we noemen het toch wel een verkrachtingscultuur." Ze vertelt dat ze niet zal rusten voordat kinderen veilig kunnen dansen, want nu is dat volgens haar nog niet het geval.

Koumans' strijd voor een veilige danscultuur heeft er toe geleid dat er vandaag in de Tweede Kamer over grensoverschrijdend gedrag in de danssport gepraat wordt en dat er waarschijnlijk een onafhankelijk onderzoek naar komt. Er zijn veel parallellen met de misstanden in de turnwereld, waar het ruim twintig jaar heeft geduurd voordat doordrong dat er een structureel en gigantisch probleem was. Van oud-turnsters had twee derde ermee te maken gehad. Nu er soortgelijke verhalen komen uit de danswereld, is de hoop dat er dit keer sneller actie wordt ondernomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#945 - Het flinterdunne Europagevoel van Polen

Tue, 12 Oct 2021 14:11:00 +0200

In Polen gingen dit weekend tienduizenden mensen de straat op om loyaliteit te tonen met de Europese Unie en om afstand te nemen van de Poolse regering die op ramkoers ligt met Brussel. Het was een hoge opkomst en ook een overgrote meerderheid van de Polen wil in de EU blijven. Toch valt het woord Pol-exit steeds vaker: een vertrek van Polen uit de Europese Unie. Want de vraag is hoe diep het pro-Europa gevoel eigenlijk gaat. Willen Polen ook de democratische processen omarmen die bij een lidmaatschap horen en wat blijft er over van de loyaliteit als de financiële steun uit Brussel afneemt?

Niet veel, zegt de Pools-Nederlandse Malgorzata Bos-Karczewska in podcast De Dag. Ze is hoofdredacteur van een nieuwssite voor Polen in Nederland en maakt zich zorgen om wat volgens haar een dun EU-sentiment is. "Er is veel breder steun voor de EU dan voor democratie."

EU-correspondent Kysia Hekster is in Polen om het Europese sentiment van de Polen ook buiten de steden wat nader te beluisteren. En ze legt uit voor welke dilemma's het de Europese Commissie stelt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#944 - De kwetsbaarheid van advocaten na Wiersum

Mon, 11 Oct 2021 15:26:00 +0200

De moordenaars van advocaat Derk Wiersum moeten 30 jaar de gevangenis in. De mannen dus die 'een aanslag pleegden op de rechtsstaat'. Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel vertelt in podcast De Dag wat er in de rechtszaal tijdens de uitspraak te merken was van de impact die deze zaak heeft op de gerechtelijke macht.

Lucas Korsten van de Nederlandse orde van Advocaten vertelt hoe de advocatuur sinds die fatale dag op 18 september 2019 is veranderd. Hij werkt samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid aan betere bescherming voor advocaten. Zij worden regelmatig bedreigd en sinds de moord op Wiersum kunnen ze er niet zomaar meer vanuit gaan dat ze veilig zijn. Er is al veel verbeterd, maar ze blijven zich kwetsbaar voelen, vertelt Korsten, terwijl hij piketdienst heeft bij de speciale noodtelefoon die voor advocaten is ingesteld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#943 - De hel in Russische gevangenissen

Fri, 08 Oct 2021 13:07:00 +0200

Een klokkenluider zegt dat hij de hand heeft weten te leggen op maar liefst veertig gigabyte aan videomateriaal, foto's en documenten over martelingen in Russische gevangenissen. Deze week werden al enkele video's online gezet en mogelijk volgt er dus veel meer. Dat er gemarteld wordt in Russische gevangenissen is bekend, maar de hoeveelheid materiaal is bijzonder.

Duidelijk is dat er een groot probleem is met martelingen in het Russische gevangenissysteem, zegt Ruslandkenner Helga Salemon in podcast De Dag. En het Westen kijkt volgens haar weg.

Zelf is Salemon net terug van een reis waarin ze ex-gevangenen sprak uit Wit-Rusland, waar het ook speelt. Internationale aandacht voor 'het rotte systeem' is belangrijk, zegt ze, maar de vraag is of de impact van het klokkenluidersmateriaal groot genoeg is om er werkelijk wat aan te veranderen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#942 - De macht van gas

Thu, 07 Oct 2021 13:02:00 +0200

Experts staan ervan te kijken: de gasprijzen schieten de laatste dagen door het dak, er lijkt geen rem op te zitten. Het is een wereldwijd probleem, maar Nederland is door de sluiting van het Groningse gasveld extra kwetsbaar geworden voor extreme gasprijzen en mogelijk zelfs voor energietekorten, waarschuwden experts deze week. De vraag wordt daarom alweer hardop gesteld of de Groningse gaskraan niet toch open moet blijven.

De in Groningen geboren en getogen Wendelmoet Boersema schreef het boek Gronings Goud over de macht van gas en de rol van Rusland. Ze vertelt in podcast De Dag hoe ze in Groningen de bui alweer voelen hangen en hoe we ons in Nederland, ondanks alle discussie over het gas, toch nog door de prijzen laten verrassen. Duidelijk is in ieder geval dat de extreem hoge energieprijzen meer zijn dan een incident.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#941 - 'Bij Broekers-Knol mislukte alles'

Wed, 06 Oct 2021 13:41:00 +0200

Demissionair staatssecretaris Ankie Broekers-Knol heeft zich dit weekend de woede op de hals gehaald van de Tweede Kamer met haar inmiddels veel besproken interview in het AD. Daarin zegt ze dat er mogelijk honderdduizend Afghaanse vluchtelingen naar Nederland willen komen en dat het zonde voor Afghanistan zou zijn als er teveel hoogopgeleide mensen uit het land vertrekken. Een dag later kwamen er excuses, maar het geduld met Broekers-Knol lijkt in politiek Den Haag wel zo'n beetje op, ook bij coalitiegenoten. Want ze werkt zich keer op keer in de nesten, toont weinig empathie, mist dossierkennis en licht de kamer laat, niet of onvolledig in - zo luidt de kritiek breeduit. Een aantal oppositiepartijen overweegt vandaag een motie van wantrouwen of afkeuring in te dienen.

Nieuwsuur-verslaggever Jeroen Stans volgt Broekers-Knol al sinds haar aantreden als staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en vertelt in podcast De Dag hoe de problemen op die zware en gevoelige portefeuille onder Broekers Knol alleen maar groter zijn geworden.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#940 - En de Nobelprijswinnaar is...man, wit en Westers

Tue, 05 Oct 2021 13:57:00 +0200

Het is de week van de Nobelprijzen. Wie wint krijgt een geldprijs, maar is daarna vooral voor de rest van zijn leven Nobelprijswinnaar en een grotere eer bestaat er haast niet. Geen enkele wetenschappelijke prijs wordt zo begeerd als de Nobelprijs. Maar hij wordt ook bekritiseerd onder meer omdat de prijzen altijd maar naar dezelfde vakgebieden gaan en bovendien meestal naar oude, witte mannen. Ook worden er hele lijsten bijgehouden van oud-winnaars die na het winnen van hun prijs controversiële en onwetenschappelijke theorieën zijn gaan aanhangen. Als je dat allemaal weet, rijst de vraag: gaan de Nobelprijzen wel naar de juiste mensen?

Misschien niet, zegt wetenschapper en auteur Jelle Reumer in podcast De Dag. Maar de kritiek doet volgens hem niet af aan de waarde van de Nobelprijzen, want die zijn juist in een tijd dat de wetenschap onder druk staat, belangrijker dan ooit.

Jelle Reumer schreef samen met Martijn van Calmthout het boek Nobel op de kaart, over Nederlandse Nobelprijswinnaars.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#939 - Matchfixing in de Nederlandse sport

Mon, 04 Oct 2021 13:53:00 +0200

Jarenlang hoorden we vrijwel niets over matchfixing in Nederland, maar de afgelopen tijd is het opeens weer volop in het nieuws. Dat heeft te maken met een onderzoeksproject van NOS-journalisten Ben Meindertsma en Guido van Gorp, die in de podcastserie Gefixt een inkijk geven in deze donkere kant van de sport. Ze spreken met sporters, gokkers, autoriteiten en voor het eerst komt er ook een zelfverklaarde fixer aan het woord die vertelt hoe makkelijk het is om in Nederland wedstrijden te manipuleren. Ondertussen lijkt niemand er iets aan te willen of kunnen doen.

In podcast De Dag een gesprek met Ben en Guido over hun zoektocht naar voorbeelden van matchfixing in Nederland en de invloed van de gokmarkt en criminelen op wat er hier op het veld gebeurt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#938 - 70 jaar 'anarchistische' kindertelevisie

Fri, 01 Oct 2021 14:04:00 +0200

Er wordt deze dagen intensief in de archieven van Beeld en Geluid gedoken, want de Nederlandse televisie bestaat zeventig jaar. In die geschiedenis neemt de kindertelevisie een speciale, eigenzinnig plek in met originele formats en een reeks aan taboedoorbrekende, ontroerende en vooral ook heel veel grappige kindertelevisiemomenten.

Acteur, schrijver en regisseur Niek Barendsen is groot liefhebber van wat hij 'anarchistische' kindertelevisie noemt. De basis daarvoor is gelegd in de jaren zeventig door Het Schrijverscollectief, waar hij zelf later ook bij kwam. Gisteravond nam hij na vierentwintig jaar afscheid als eindredacteur drama van Klokhuis en dit weekend wordt zijn programma 'Welkom bij zeventig jaar kindertv' uitgezonden: een ode aan zeventig jaar anarchistische, brutale en bevrijdende televisie, zegt hij in de podcast.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#937 - De Evergrande-bubbel

Thu, 30 Sep 2021 13:46:00 +0200

Het is wereldwijd groot nieuws, behalve in China. Daar wordt liever niet aan de grote klok gehangen dat het op één na grootste vastgoedbedrijf van het land, Evergrande, op omvallen staat en dat een heleboel andere bedrijven en particulieren in die val meegetrokken dreigen te worden. In internationale media wordt de vergelijking gemaakt met het faillissement van Lehman Brothers, dat de financiële crisis inluidde, want ook nu zou de schade tot over de hele wereld gevoeld gaan worden.

Correspondent Sjoerd den Daas reisde de afgelopen dagen langs verschillende projecten van Evergrande en trof dichte deuren, verlaten bouwplaatsen en een politiecordon rond het hoofdkantoor. Een gespannen stilte terwijl de regering heel langzaam een gaatje prikt in een gigantische zeepbel.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#936 - Het proces tegen R. Kelly

Wed, 29 Sep 2021 13:18:00 +0200

Meer dan twintig jaar ontliep R&B-zanger R. Kelly beschuldigingen van seksueel misbruik. Media en publiek namen de almaar groeiende reeks aan beschuldigingen niet serieus en zijn concerten en platen bleven goed verkopen, ook nadat hij was gearresteerd en er misbruikvideo's uitlekte. Nu is hij schuldig bevonden en gaat hij mogelijk tientallen jaren de cel in. Amerikaanse media spreken van hét me too-moment van de muziekindustrie en ook de eerste zaak in het me too-tijdperk met vooral zwarte vrouwen als slachtoffer.

In podcast De Dag vertelt muziekjournalist Atze de Vrieze van VPRO's 3voor12 hoe er in de muziekwereld jarenlang is weggekeken van wat er rondom R. Kelly gebeurde. De hele muziekindustrie en ook fans kunnen er volgens hem lessen uit trekken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#935 - Britse tekorten? Don't mention Brexit!

Tue, 28 Sep 2021 14:04:00 +0200

Volgens de Britse regering heeft het allemaal niets met de Brexit te maken, maar in het Verenigd Koninkrijk ontstaan er op verschillende plekken grote problemen door een tekort aan werknemers uit de EU. Zo zijn er te weinig vrachtwagenchauffeurs om benzine naar de pomp te brengen, met urenlange files, chaos en hamstergedrag tot gevolg. Ook supermarkten kunnen niet goed bevoorraad worden, vuilnis wordt niet overal opgehaald en fastfoodrestaurants moeten dicht.

Groot-Brittannië piept en kraakt, zegt correspondent Fleur Launspach in de podcast De Dag. Zij sprak de laatste tijd met allerlei ondernemers die door de personeelstekorten in de knel komen, zoals een fruitteler zonder plukkers en een kalkoenboer die bang is dat zijn bedrijf kerst niet haalt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#934 - Bondskanselier in Europa

Mon, 27 Sep 2021 13:33:00 +0200

Met het vertrek van Angela Merkel is de Duitse politiek flink opgeschud. De SPD is bij de verkiezingen dit weekend de grootste geworden, maar het is nog niet duidelijk wie de nieuwe bondskanselier wordt. Niet alleen in Duitsland zelf laat Merkel een gat achter, ook Brussel moet het voortaan doen zonder de ongekroonde koningin van de Europese Unie.

Ton Nijhuis, directeur van het Duitsland Instituut, vertelt in podcast De Dag over de historische rol van de Duitse bondskanselier in Europa. Hoe heeft Angela Merkel haar stempel gedrukt en wat betekent haar Europese erfenis voor de nieuwe bondskanselier?

"De nieuwe bondskanselier begint met een Merkel-bonus, maar het zal niet business as usual zijn."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#933 - De rijzende ster van Sophie Hermans

Fri, 24 Sep 2021 13:21:00 +0200

De vuurdoop van waarnemend fractievoorzitter van de VVD, Sophie Hermans, bij de Algemene Beschouwingen deze week is niet onopgemerkt voorbij gegaan. Volgens commentaren is ze het nieuwe wapen van de VVD en presenteerde ze zich met flair als misschien wel een nieuwe Mark Rutte, inclusief zijn optimistische toon.

Sophie Hermans is sinds Tamara van Ark door chronische nekklachten is uitgevallen sinds kort opgeschoven naar plek twee van de VVD, de eerste na Mark Rutte dus. En de vraag die op veel lippen brandt is: ziet de partij in haar een opvolger van Rutte? Politiek-analist Joost Bekendam van NPO 1 programma De Nieuws BV gaat in podcast De Dag op zoek naar het antwoord. Hij begint eerst maar eens bij de vraag: wie ís Sophie Hermans eigenlijk?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#932 - Als alle siliconen borstimplantaten gevaarlijk zijn

Thu, 23 Sep 2021 13:13:00 +0200

Alle siliconen implantaten die gebruikt worden voor borstvergrotingen of voor reconstructie na bijvoorbeeld borstkanker, zijn potentieel gevaarlijk. Want ook de modernste gel-implantaten worden in het lichaam op den duur vloeibaarder en kunnen gaan lekken. Dat blijkt uit Nederlands onderzoek dat deze week in een gerenommeerd medisch tijdschrift is gepubliceerd. En daarmee zijn opnieuw grote zorgen ontstaan over de veiligheid van vrouwen die deze implantaten hebben.

In podcast De Dag pleit een van de onderzoekers, Henry Dijkman van de HAN University of Applied Sciences in Nijmegen, voor een verbod op alle siliconen borstimplantaten. De situatie is volgens hem vergelijkbaar met 1995 toen alle vloeibare borstimplantaten verboden werden.

Onderzoeksjournalist Jet Schouten, bekend van 'The Implant Files' vertelt over het toezicht op de wereld van de implantaten. Het is ongelooflijk, zegt ze, maar voordat implantaten op de markt komen, worden ze niet getest op wat ze in een lichaam doen. Een fabrikant hoeft alleen een CE-keurmerk te krijgen en daar worden nauwelijks eisen aan gesteld.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#931 - Hoe Amerika zich afkeert van Europa

Wed, 22 Sep 2021 13:36:00 +0200

De wereld staat op een keerpunt, zei de Amerikaanse president Biden in zijn toespraak voor de Algemene Vergadering van de VN, en cruciaal is dat landen beter met elkaar gaan samenwerken om grote problemen aan te pakken. Biden hamert al sinds zijn aantreden in het Witte Huis op het belang van diplomatie en internationaal overleg, maar naar die woorden wordt in Europa inmiddels wel met enige scepsis geluisterd.

De relatie tussen de VS en de EU staat onder druk en van diplomatie is nauwelijks sprake. Zo is er een hoogoplopende rel met Frankrijk en er zijn irritaties over de snelle Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan.

Amerika keert zich onder Biden steeds verder af van Europa, zegt geopolitiek analist Alex Krijger in podcast De Dag, en in die zin staat de wereld niet alleen op een keerpunt maar is er ook sprake van een kantelpunt in de Amerikaans-Europese relatie.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#930 - De donkere wolk boven Prinsjesdag

Tue, 21 Sep 2021 12:55:00 +0200

Het moet de feestelijke opening zijn van het politieke seizoen, maar boven Prinsjesdag hangt dit jaar een donkere wolk. Een wolk van een politiek bestel in crisis, en waar wantrouwen overheerst: tussen politieke partijen onderling en tussen burger en politiek. Vooral omdat er na een half jaar praten nog altijd geen kabinetsformatie in zicht is en er ook niet gewerkt wordt aan oplossingen voor grote thema's als wonen, klimaat en zorg.

In de podcast vandaag politiek verslaggever Ewoud Kieviet over misschien wel de meest chaotische en surrealistische Prinsjesdag ooit. Want waar gáát het deze week eigenlijk over? En wat is de invloed van die vertrouwenscrisis op de inhoud?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#929 - De strijd om zwevend Duitsland

Mon, 20 Sep 2021 13:33:00 +0200

Het is de week van de waarheid in Duitsland, want komende zondag zijn de parlementsverkiezingen en die bepalen ook wie Angela Merkel gaat opvolgen als bondskanselier. Met veertig procent zwevende kiezers in Duitsland ligt de race nog altijd helemaal open.

Er zijn drie grote kanshebbers: de huidige deelstaatpremier van Noordrijn-Westfalen Armin Laschet (60) van de CDU/CSU, minister van Financiën Olaf Scholz (63) van de SPD en partijvoorzitter van de Groenen, Annalena Baerbock (40). Gisteravond was hun derde en laatste gezamenlijke verkiezingsdebat.

In podcast De Dag Duitsland-correspondent Wouter Zwart over deze drie kanshebbers en de opmerkelijke schommelingen in hun campagnes.

#928 - Vergroening Tata en Shell onder de loep

Fri, 17 Sep 2021 12:00:00 +0200

Twee van de grootste CO2-uitstoters van Nederland, Tata Steel en Shell, kondigden deze week plannen aan om te vergroenen. Tata stapt voor de productie van staal over van kolen op gas en zodra het kan op groene waterstof. En Shell maakte bekend dat het in Rotterdam een gigantische biobrandstoffabriek gaat bouwen. Klinkt mooi, maar is het dat ook?

In podcast De Dag vertelt hoogleraar duurzame energievoorziening Gert Jan Kramer van de Universiteit Utrecht hoe groen de groene plannen van deze grote vervuilers zijn.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#927 - De achterblijvers in Afghanistan

Thu, 16 Sep 2021 13:45:00 +0200

De Tweede Kamer heeft tot diep in de nacht gedebatteerd over de evacuatie van mensen uit Afghanistan. Volgens de Kamer heeft het kabinet grote fouten gemaakt voor en tijdens de evacuatie. Zo is er volgens veel partijen te traag gehandeld en zijn er signalen geneerd. De verantwoordelijke bewindslieden betuigden spijt. Maar wat kopen de achterblijvers ervoor?

NOS-redacteur Thomas Spekschoor heeft contact met verschillende mensen die niet op tijd geëvacueerd konden worden. Hij vertelt tegen welke muren zij door chaos ter plaatse en bureaucratie in Den Haag zijn opgelopen én ook nog steeds oplopen. De situatie in Afghanistan begint voor hen onhoudbaar te worden, zegt Thomas, en steeds meer achterblijvers overwegen nu een levensgevaarlijke vlucht over land.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#926 - Het probleem met de Ubers van deze wereld

Wed, 15 Sep 2021 14:01:00 +0200

De rechter legde deze week een potentiële bom onder hoe online platforms hun bedrijf runnen. Uber moet zijn chauffeurs in dienst nemen in plaats van ze als ZZP'er ritten te laten uitvoeren voor de taxi-app. De uitspraak kan grote gevolgen hebben voor niet alleen Uber en de chauffeurs, maar ook voor andere bedrijven.

We maken in Nederland steeds meer gebruik van online platforms die werkers koppelen aan klussen, bijvoorbeeld als we online eten bestellen, boodschappen doen, vakantiehuisjes huren of schoonmakers zoeken. Er zijn grote voordelen van dit soort platforms voor zowel consumenten als voor ondernemers, zegt NOS-economieredacteur Lisa Schallenberg in podcast De Dag, maar er zijn ook zorgen over de arbeidsomstandigheden van de mensen die diensten aanbieden. "Er is een fundamenteel probleem ontstaan, waarvoor een oplossing moet komen."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#925 - Hoe prins Andrew het Britse koningshuis laat wankelen

Tue, 14 Sep 2021 14:04:00 +0200

De misbruikzaak tegen de Britse prins Andrew is begonnen. In een eerste pro-formazitting heeft zijn advocaat ontkend dat de prins een minderjarige vrouw heeft misbruikt. Volgens hem is de rechtszaak mogelijk ook onwettig. Prins Andrew zelf zit op het koninklijke landgoed Balmoral, wat hem in de Britse pers de bijnaam 'runaway prince' heeft opgeleverd.

Het is de zoveelste bijnaam na een leven vol schandalen, zegt oud-Groot-Brittannië correspondent en koningshuiskenner Hieke Jippes podcast De Dag. Ze zag Andrew veranderen van een jet-settende playboy in de jaren '80 in de paria van nu. Met alle zich opstapelende schandalen en de reactie daarop van Buckingham Palace twijfelt Jippes voor het eerst hoe houdbaar de monarchie in Groot-Brittannie nog is.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#924 - De vrouwen die opstaan tegen de Taliban

Mon, 13 Sep 2021 13:50:00 +0200

In Afghanistan zijn protesten zonder toestemming sinds dit weekend verboden. Toch zijn vrouwen die eerder de straat op gingen om voor hun rechten te demonstreren niet van plan te stoppen. Ook journalisten proberen hun werk te blijven doen. In podcast De Dag hun verhalen.

Niloufar is directeur van een Afghaanse televisiezender en zij vertelt voor het eerst onder haar echte naam hoe ze vanuit Nederland een groep journalisten in Kabul aanstuurt om verslag te doen van de protesten en hoe de Taliban daar tegen optreden. Vrouwen en journalisten hebben steeds minder bewegingsvrijheid en het geweld neemt toe, zegt ze.

Ook correspondent Aletta André hoort dat van de vrouwen met wie zij, vanuit haar standplaats India, contact heeft. Ze sprak onder meer de 30-jarige promovenda Farah. Ze weet hoe gevaarlijk het is om zich uit te spreken, maar ze is vastbesloten om dat toch te blijven doen. "Als we niet nu onze stem laten horen, wat vertellen we dan later aan onze kinderen?"

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#923 - De macht van de Amerikaanse anti-abortusbeweging

Fri, 10 Sep 2021 13:20:00 +0200

De Amerikaanse regering spant een rechtszaak aan tegen de staat Texas vanwege de nieuwe, zeer strenge abortuswet die daar recent is ingevoerd. De wet verbiedt het afbreken van zwangerschappen na zes weken en voorziet in hoge premies voor mensen die aangifte doen van illegale abortus. Volgens de minister van justitie is de wet "duidelijk ongrondwettelijk" en "maakt ze van elke burger in Texas een premiejager".

De verontwaardiging is groot en dagelijks zijn er protesten, maar feit is ook dat de anti-abortusbeweging nog nooit zo sterk heeft gestaan, zegt Amerika-deskundige Laila Frank in podcast De Dag. Ze schets de opkomst van de pro-lifebeweging en hoe die al jaren gezien en ongezien onderdeel is van het dagelijks leven in Amerika. De gevolgen daarvan worden nu zichtbaar en de pro-lifebeweging heeft goede hoop dat ook het hooggerechtshof bereid is om het abortusrecht in heel Amerika in te perken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#922 - In quarantaine in 'zero-covid' China

Thu, 09 Sep 2021 13:15:00 +0200

China-correspondent Sjoerd den Daas was live op de radio toen er mensen in witte pakken zijn hotelkamer binnenkwamen. Hij zat na een buitenlandse reis in het hotel in quarantaine, maar moest vanwege een besmetting van een medepassagier stante pede verkassen naar een nog strengere locatie. Vanuit dat hotel vertelt hij in de podcast De Dag over het strikte zero-Covid-beleid van China, waar de quarantaineregels onderdeel van zijn.

Testen, traceren en isoleren blijven de belangrijkste wapens voor China tegen corona, met als ultieme doel: het aantal nieuwe besmettingen op nul krijgen, en houden. Maar hoe lang is dat vol te houden?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#921 - Het gevaar van ontgroenen

Wed, 08 Sep 2021 14:03:00 +0200

Het Amsterdams Studenten Corps stopt vanwege ernstige mishandelingen voorgoed met ontgroeningen in hun huidige vorm. De studentenvereniging schrijft dat er een 'drastische cultuuromslag' nodig is en dat de huidige cultuur 'verrot' is. Eerder waren er ook excessen bij andere verenigingen.

Grensoverschrijdend gedrag tijdens ontgroeningen en de ophef daarover zijn van alle tijden, zegt sociaal psycholoog Liesbeth Mann in podcast De Dag. Zij deed promotieonderzoek naar vernederingen tijdens ontgroeningsrituelen. Volgens Mann zullen machtsverhoudingen en groepsdynamieken ook in de toekomst een gevaarlijke cocktail blijven, maar in een tijd dat grensoverschrijdend gedrag aan universiteiten ook breder wordt aangepakt, hangt er misschien toch verandering in de lucht. "Ontgroeningen zijn gewoon totaal niet woke".

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#920 - MH17-spreekrecht maakt diepe indruk

Tue, 07 Sep 2021 12:34:00 +0200

Tientallen nabestaanden van de ramp met vlucht MH17 vertellen de komende weken in de rechtszaal over de impact van de vliegramp op hun leven. Het zijn loodzware dagen, voor de nabestaanden op de eerste plek, maar ook voor de aanwezige advocaten, rechters, en journalisten die ook geraakt worden door wat ze horen.

Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel heeft in zijn carrière al heel wat nabestaanden gezien die gebruik maakten van hun spreekrecht, maar in de zaak van MH17 is het van een andere orde, vertelt hij in de podcast. En daarmee zien we deze weken naast de pijn en het verdriet van nabestaanden in de rechtszaal ook een volgende stap in de ontwikkeling van het spreekrecht in Nederland.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#919 - Bataclan-overlevende: "Door te getuigen, zeg ik: ik ben er nog"

Mon, 06 Sep 2021 13:58:00 +0200

In Frankrijk begint deze week de rechtszaak over de terreuraanslagen in Parijs op 13 november 2015. Het proces is ongekend in omvang en uniek in opzet met 1800 overlevenden en nabestaanden die zich hebben aangemeld als civiele partij. Wie wil, mag het woord nemen in de rechtszaal.

Franck, een muzikant uit Noord-Frankrijk en overlevende van het bloedbad in concertzaal Bataclan, gaat getuigen. Correspondent Frank Renout sprak hem in aanloop naar het proces uitgebreid en vertelt in podcast De Dag over de betekenis van de rechtszaak voor Franck en voor heel Frankrijk.

"Door te getuigen, zeg ik: ik ben er nog. "

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#918 - Micha K.: complotdenker des vaderlands

Fri, 03 Sep 2021 13:49:00 +0200

Complotdenker Micha K. hoort binnenkort of hij door Noord-Ierland wordt uitgeleverd aan Nederland. Hij wordt hier gezocht voor het beledigen en bedreigen van onder meer Jaap van Dissel. Ook moet hij nog een gevangenisstraf van een half jaar uitzitten voor smaad en laster tegen de hoofdredacteur van NOS Nieuws en bedreiging van een Telegraaf-journalist.

K. is al talloze keren veroordeeld in verschillende zaken maar blijft volgens justitie opruiende berichten verspreiden. De gevolgen zijn gevaarlijk, zegt Nieuwsuur-verslaggever Rudy Bouma in podcast De Dag. Want K. heeft een trouwe schare volgers en zij zijn bereid voor hem door het vuur te gaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#917 - 'Vaccinatiedrang in Italië en Frankrijk werkt'

Thu, 02 Sep 2021 13:22:00 +0200

De vaccinatiegraad in Europa stagneert en landen zoeken naar manieren om twijfelaars alsnog over de streep te trekken. Frankrijk en Italië kiezen daarbij voor wat ook wel 'vaccinatiedrang' wordt genoemd: mensen die niet gevaccineerd zijn mogen minder dan mensen die wel een prik hebben. Het leidt tot protesten, maar het beleid werkt ook, vertellen Frankrijk-correspondent Frank Renout en Italië-correspondent Heleen d'Haens in podcast De Dag.

Deze week bleek dat 70% van de Europeanen nu is gevaccineerd. Maar dat is volgens experts niet genoeg voor groepsimmuniteit. Vanwege de Deltavariant moet de vaccinatiegraad zeker tussen de 80 en 85% liggen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#916 - De nostalgie van hét circuit

Wed, 01 Sep 2021 13:28:00 +0200

Het racecircuit van Zandvoort groeide in de jaren zestig uit tot een begrip in de autosport. Nu de Formule 1 er dit weekend voor het eerst in zesendertig jaar terugkeert, wordt door velen met nostalgische gevoelens aan die tijd teruggedacht. Onder meer door schrijver en Formule 1-liefhebber Koen Vergeer, die in de podcast vertelt over de geschiedenis van het circuit. Een geschiedenis die zich kenmerkt door gevaar, heldendom én ook altijd al door controverse.

Zandvoort en autoraces zijn sinds begin twintigste eeuw met elkaar verbonden, vertelt Vergeer. En hoewel de huidige kritiek op het milieuvervuilende evenement volgens hem in de basis terecht is, knijpt hij daar toch een oog voor dicht. Want de Formule 1 in Zandvoort gaat wat hem betreft over veel meer dan dat.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#915 - Hoe huisjesmelkers de woningmarkt overnamen

Tue, 31 Aug 2021 13:39:00 +0200

De huur- en koopprijzen van woningen in Nederland blijven stijgen en verhalen over uitwassen op de woningmarkt zijn bijna dagelijks in het nieuws. Voor de kleinste kamers worden woekerprijzen gevraagd en starters verliezen vertrouwen dat het ze nog lukt om een eerste huis te kopen. In de hoop hen meer kansen te bieden komt er waarschijnlijk per 1 januari een wet tegen 'pandjesbazen'. Huisjesmelkers en woningbeleggers stuwende prijzen namelijk op. Gemeenten mogen ze straks weren in bepaalde gebieden.

De nieuwe wet is een begin, zegt beurscommentator bij RTL Z Hans de Geus in podcast De Dag. Opmerkelijk is dat hij zelf ook 'huisjesmelker' is. Hij vindt dat er zo snel mogelijk iets aan de groeiende woonkloof gedaan moet worden. Want, zo zegt hij zelf, eigenlijk had hij geen woningbelegger moeten kunnen zijn. Aan de hand van zijn eigen ervaringen schetst De Geus hoe huisjesmelkers de Nederlandse woningmarkt hebben overgenomen en hoe dat volgens hem anders kan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#914 - Wat China in Afghanistan te zoeken heeft

Mon, 30 Aug 2021 13:33:00 +0200

Terwijl Nederland en andere Westerse landen nog nadenken of en hoe ze aan tafel moeten met de Taliban in Afghanistan, zijn die gesprekken in China al maanden gaande. Het is geen geheim dat China zelfs al vele jaren nauwe banden onderhoudt met de Taliban, vertelt sinoloog Xiaoxue Martin van Instituut Clingendael in podcast De Dag.

China heeft zich goed voorbereid op de aftocht van Westerse troepen uit Afghanistan en is nu klaar om zaken te doen. Daarbij maakt het Peking volgens Martin niet zo veel uit wie er aan de macht is, zolang er maar sprake is van stabiliteit en veiligheid. Maar er spelen meer belangen. Zo zit het land vol met zeldzame grondstoffen en edelstenen en is de plek strategisch van belang voor de Nieuwe Zijderoute.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#913 - De (on)zin van een derde coronaprik

Fri, 27 Aug 2021 12:53:00 +0200

De eerste en tweede dosis van de coronavaccins zijn pas net gezet en er wordt alweer nagedacht over een derde prik om de effectiviteit op peil te houden. Andere landen, zoals Israël, zijn er al mee begonnen. Maar is dat wel nodig? En komt er dan daarna nog een vierde en een vijfde prik?

Hoogleraar immunologie van vaccinaties Debbie van Baarle van het UMC in Groningen vertelt in podcast De Dag over de argumenten voor en tegen booster-shots, zoals ze genoemd worden. Hoe werkt het en wie heeft er baat bij?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#912 - Vluchten uit Kabul

Thu, 26 Aug 2021 13:26:00 +0200

Nederland stopt met de evacuaties uit Afghanistan. De situatie op het vliegveld in Kabul is te gevaarlijk geworden. Ook andere landen stoppen eerder dan gehoopt met hun luchtbruggen. Onduidelijk is hoeveel Nederlandse evacués achterblijven maar zeker is dat het niet lukt om iedereen weg te krijgen.

Nieuwsuur-redacteur Zainab Hammoud heeft contact met verschillende mensen die weg proberen te komen. Ze laat in de podcast onder meer berichten horen van mensen die in bussen zaten die op het nippertje werden toegelaten op de luchthaven. Eerder volgde ze ook intensief de vluchtpoging van een tolk die de Nederlandse evacuatie niet afwachtte en zelf een vliegtuig wist te bereiken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#911 - Het linkse blok

Wed, 25 Aug 2021 13:10:00 +0200

De Partij van de Arbeid en GroenLinks gaan als één team onderhandelen bij de formatie en, zo benadrukken ze zelf, dat is een volgende stap in een nauwere linkse samenwerking. Een stap die heel wat losmaakt bij de achterban van die partijen, want: is dit een opmaat naar een fusie?

Er wordt al jaren gesproken over het vormen van een links, progressief blok. Maar het lukt nooit. Politiek historicus Harm Kaal van de Radboud Universiteit vertelt in de podcast De Dag waar die worsteling vandaan komt en wat de geschiedenis leert over politieke fusies. Eigenlijk pakken fusies volgens hem altijd goed uit, al is de weg ernaartoe lang en moeizaam. Eén ding zeker: fuseren is van alle tijden, en zeker niet alleen een linkse hobby.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#910 - Lessen na een extreme 'klimaat-zomer'

Tue, 24 Aug 2021 12:57:00 +0200

Het nieuws over extreem weer volgde elkaar snel op deze zomer. Extreme hitte in Canada en Oost-Europa, bosbranden in Siberië en Amerika, overstromingen in China, en dichterbij huis de verwoestende overstromingen in Limburg, Duitsland en België. Tijdens en na die overstromingen werd de vraag al vaak gesteld: komt dit door klimaatverandering? Ja, blijkt nu uit internationaal onderzoek van klimaatwetenschappers. Zij zijn steeds beter in staat om vast te stellen of er een link is tussen incidentele weersextremen en de wereldwijde opwarming.

In podcast De Dag vertelt NOS-klimaatredacteur Heleen Ekker over deze wetenschappelijke onderzoeken naar klimaatverandering en weerman Gerrit Hiemstra is bezorgd dat maatregelen tegen klimaatverandering te langzaam worden doorgevoerd.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#909 - De Taliban 2.0?

Mon, 23 Aug 2021 13:22:00 +0200

Na een lange zomerstop keert podcast De Dag terug in een wereld waarin de Taliban het opeens weer voor het zeggen hebben in Afghanistan. In tegenstelling tot hun schrikbewind van de jaren negentig willen ze nu met mildere hand regeren, zeggen ze zelf, en mogen vrouwen bijvoorbeeld wel naar school en werken. Maar of dat ook echt zo is, wordt betwijfeld. 'Een plan is er nog niet en intern is de Taliban zeer verdeeld,' zegt Afghanistandeskundige Martine van Bijlert in de podcast.

Martine van Bijlert woonde in de hoogtijdagen van het vorige Talibanregime als hulpverlener in Afghanistan en zag van dichtbij op welke manier de radicaal islamitische beweging ingreep in de levens van Afghanen. De angst is dat de geschiedenis zich herhaalt, maar de tijden zijn wel veranderd. De vraag is nu: zijn de Taliban dat ook?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#908 - De Zomerdag: als je hart stopt met kloppen

Fri, 20 Aug 2021 12:00:00 +0200

Elisabeth viert tot 23 augustus de zomer op een plek zonder nieuws en nauwelijks wifi-streepjes, maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

De hartstilstand van voetballer Christian Eriksen tijdens de EK-wedstrijd tussen Denemarken en Finland in juni maakte bij veel mensen grote indruk. De aanmeldingen voor reanimatiecursussen bijvoorbeeld schoten omhoog. Eriksen kreeg snel hulp en overleefde het. Vrij snel na de bewuste wedstrijd zei hij dat hij graag zo snel mogelijk weer wil terugkeren op het veld.

Maar wie ooit te maken kreeg met een hartstilstand, weet: het zware deel komt nu pas. Fotografe Janita Sassen portretteerde tientallen mensen die een hartstilstand hebben meegemaakt en bundelde hun verhalen in het boek Even dood. Iedere situatie van de overlevenden is anders, maar ze hebben allemaal één ding gemeen: het leven wordt nooit meer hetzelfde.

#907 - De Zomerdag: over Vizier op Links

Thu, 19 Aug 2021 12:00:00 +0200

Stickers op woningen, bedreigingen op Twitter en zelfs mensen die hun baan verliezen. In maart werd steeds meer duidelijk wat er kan gebeuren als je het mikpunt wordt van publicaties door Vizier op Links.

Nieuwsuur-verslaggever Rudy Bouma sprak met meerdere mensen die al lange tijd last hebben van de verregaande intimidatie, allemaal nadat ze op de een of andere manier op het lijstje van Vizier op Links terecht zijn gekomen. Wie er achter het account zit is nog altijd niet bekend, maar dat hun publicaties serieuze gevolgen kunnen hebben, is wel duidelijk

#906 - De Zomerdag: de hoge pieken en diepe dalen van de Bitcoin

Wed, 18 Aug 2021 12:00:00 +0200

De waarde van de meest bekende cryptomunt ter wereld rees in januari de pan uit. De Bitcoin brak record na record. Het deed denken aan drie jaar geleden toen er een Bitcoin-gekte ontstond en de koers voor het eerst bijna de twintigduizend dollar aantikte. Die bubbel knapte en eind 2018 geloofden alleen de meeste optimistische bitcoin-adepten nog in de munt en die werden begin dit jaar beloond.

Wiskundige en cryptokenner Bert Slagter vertelt wat deze situatie wezenlijk anders maakt dan drie jaar geleden. Hij gelooft in de toekomst van de munt, maar waarschuwt wel dat snel geld verdienen met cryptomunten niet zo makkelijk is als het klinkt.

#905 - De Zomerdag: de deur van Tigray op een kier

Tue, 17 Aug 2021 12:00:00 +0200

Het wordt een verborgen oorlog genoemd: de oorlog die vorig jaar in november in Ethiopië begon, in de regio Tigray. Vluchtelingen vertellen verhalen over etnische zuiveringen, massamoorden en massaverkrachtingen, maar het we horen er bijna niets over. Dat heeft een reden: de regio is volledig afgegrendeld geweest voor de buitenwereld.

NOS-correspondent Elles van Gelder kreeg toestemming om in mei Tigray te bezoeken, bij hoge uitzondering. Ze trof een gebroken regio, vertelt ze in de podcast, waar niemand weet hoe deze oorlog gaat eindigen.

#904 - De Zomerdag: op zoek naar een homo-rolmodel in het voetbal

Mon, 16 Aug 2021 12:00:00 +0200

Waar blijven de homoseksuele voetballers? NOS'ers en lhbti'ers Rivkah op het Veld, Jeroen Gortworst en Winfried Baijens vroegen zich het al lange tijd af. In hun podcast De Schaduwspits gingen ze op zoek naar een antwoord, want het ontbreekt in de sportwereld vaak aan rolmodellen voor jonge lhbti'ers, terwijl die er statistisch gezien wel zouden moeten zijn.

Winfried vertelt in de podcast over de gevoelige zoektocht die uiteindelijk leidde tot een gesprek met een anonieme homoseksuele man, actief op het hoogste niveau in de professionele voetbalwereld.

#903 - De Zomerdag: eindelijk terug naar school

Fri, 13 Aug 2021 12:00:00 +0200

De pandemie is voor veel groepen zwaar geweest, maar met name voor middelbare scholieren. Zij mochten een groot deel van het jaar niet naar school. Tweedeklasser Fatima al-Tamimi hield in aanloop na de gedeeltelijke heropening van de middelbare scholen voor De Dag een audiodagboekje bij over hoe ze zich voelde. Ze is een vrolijk kind, en je zou het niet vermoeden als je haar hoort, maar Fatima heeft het best zwaar gehad. En daarin is ze zeker niet de enige.

#902 - De Zomerdag: het Disney-sprookje dat Tibet heet

Thu, 12 Aug 2021 12:00:00 +0200

Het lukt China-correspondent Sjoerd den Daas eens in de zoveel tijd om naar gebieden te reizen waar de onderdrukking door China overal merkbaar en zichtbaar is. Vorig jaar maakte hij een bijzonder verslag uit de regio Xingjang, waar Oeigoeren wonen en in heropvoedingskampen worden gedwongen om afstand te doen van hun religie en cultuur.

Dit jaar lukte het hem na zes jaar aandringen om mee te mogen op een persreis naar Tibet. De trip was zwaar geregisseerd door de Chinese autoriteiten en de omstandigheden fysiek zwaar, waardoor van vrije nieuwsgaring geen sprake kon zijn. Maar juist doordat Sjoerd vertelt over wat hij niet mocht zien, krijg je wel een beeld van de repressie die ook in Tibet alles overheerst. Van de Tibetaanse cultuur is weinig meer over dan een Disney-sprookje dat vooral aantrekkelijk is voor toeristen.

#901 - De Zomerdag: het hoofdpijndossier Feyenoord City

Wed, 11 Aug 2021 12:00:00 +0200

Rotterdam is al jaren tot het bot verdeeld over de toekomst van het stadion van Feyenoord. De Kuip moet vervangen worden en na een reeks mislukte plannen voor renovatie, ligt er een groots, ambitieus en heel duur plan voor een heuse sportstad aan de Maas: Feyenoord City, met uiteraard een gloednieuw stadion voor Feyenoord. Maar ook daar wordt alweer jaren over gesteggeld. De verwachting is dat er na de zomer een definitieve klap op wordt gegeven.

RTV Rijnmond-verslaggever en Feyenoord-supporter Dennis van Eersel vertelt in de podcast waarom er heel on-Rotterdams, al jaren zoveel woorden en zo weinig daden gemoeid gaan met dit emotioneel geladen miljardenproject. In juni liepen de spanningen zo hoog op dat voorstanders van Feyenoord City thuis opgezocht werden door hooligans.

#900 - De Zomerdag: hoe Musk en Bezos de ruimte veroveren

Tue, 10 Aug 2021 12:00:00 +0200

Als je zo rijk bent als Elon Musk en Jeff Bezos is zelfs de sky niet meer de limit: de twee rijkste mensen van de wereld zetten daarom vaart achter het realiseren van hun ruimtedroom. Elon Musk wil mensen naar Mars brengen en Jeff Bezos zoekt het dichter bij huis: hij wil miljoenen mensen laten wonen en werken op de maan.

Ronald Klompe van het Nationaal Ruimtevaart Museum bij Aviodrome vertelde in februari, nadat er voor de zoveelste keer in korte tijd een raket van SpaceX was ontploft, over de ongelooflijke vorderingen die het bedrijf van Elon Musk de afgelopen twintig jaar heeft gemaakt. Hij loopt mijlenver voor op Bezos en volgens Klompe zijn we getuige van een man die van sciencefiction in rap tempo werkelijkheid maakt.

#899 - De Zomerdag: 'wie tegen Loekasjenko is, is niet veilig'

Mon, 09 Aug 2021 12:00:00 +0200

De Wit-Russische president Loekasjenko wordt niet voor niets de laatste dictator van Europa genoemd. Het afgelopen jaar heeft hij oppositieleden in zijn land vastgezet of monddood gemaakt, protesten hard neergeslagen en duizenden mensen opgepakt. In mei kwam daar de arrestatie van de journalist Roman Protasevitsj bovenop, wat internationaal tot grote verontwaardiging leidde - onder meer omdat de Ryanair-vlucht waarop hij zat werd omgeleid naar Wit-Rusland waar hij van boord werd geplukt. Wie tegen Loekasjenko is, is nergens veilig, is het signaal.

Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp sprak Protasevitsj vorig jaar over zijn strijd tegen Loekasjenko. Dennekamp vertelt in de podcast waarom juist hij de dictator zo nerveus maakt. En ook hoe het met de vele andere opgepakte activisten en journalisten gaat. De Wit-Russische Ilya Shcharbitski, die al 18 jaar in Nederland woont, vertelt hoe ook hij worstelt met wat hij nog wel en niet kan zeggen over Loekasjenko.

De podcast De Dag is met zomerstop tot 23 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#898 - De Zomerdag: terugverlangen naar de winter

Fri, 06 Aug 2021 12:00:00 +0200

Misschien niet het meest logische onderwerp voor de Zomerdag maar de podcast over de Nederlandse Elfstedennostalgie was wel een hele leuke. In februari was het nationale verlangen naar de tocht der tochten weer tot een hoogtepunt gestegen nadat het een aantal dagen fors gevroren had, maar door de pandemie stond het vooraf al vast dat hij niet gereden zou worden. Daarom besloten we twintig minuten diep in ons collectieve elfsteden-geheugen te duiken en samen met weerman Piet Paulusma, zelf nooit ver te zoeken als het over de Elfstedentocht gaat, herinneringen op te halen aan de jaren waren er wél gereden werd. Of soms ook net niet. De hel van '63, it giet oan, Willem-Alexander in zijn jas met sigarettenlogo, rayonhoofden en noordwestenwind; zet de zomer even uit en luister naar het geluid van de winters van weleer.

#897 - De Zomerdag: hoe regisseer je als regeringsleider je eigen exit?

Thu, 05 Aug 2021 12:00:00 +0200

Hoe regisseer je als regeringsleider je eigen exit? Dat is een vraag waar Mark Rutte dit voorjaar serieus over nagedacht zal hebben, toen er in de Tweede Kamer en daarbuiten openlijk gesproken werd over hoe en vooral wanneer hij een stap opzij zou moeten zetten. Vooralsnog is geenszins van plan te vertrekken, maar ooit komt natuurlijk het moment. Langzittende regeringsleiders vertrekken zelden zomaar, vertelt hoogleraar Europese geschiedenis Mathieu Segers in de podcast. En eigenlijk is het einde altijd lelijk. Hij loopt een paar voorbeelden uit de recente Europese geschiedenis langs: Helmut Kohl, Margaret Thatcher, Ruud Lubbers. Hoe deden zij het en hoe tekende hun vertrek hun politieke erfenis?

#896 - De Zomerdag: complotbloemen in Bodegraven

Wed, 04 Aug 2021 12:00:00 +0200

Tijdens de pandemie gingen er verschillende complottheorieën rond, maar meest gehoord zijn de verhalen van QAnon-beweging. Aanhangers daarvan geloven dat de samenleving wordt geregeerd door een pedofiele satanische, kinderbloeddrinkende elite. Begin dit jaar bereikten de gevolgen van die verzonnen theorieën een nieuw dieptepunt toen complotdenkers op verschillende plekken in het land bloemen op begraaf- en herdenkingsplaatsen van kinderen begonnen te leggen.

Rudy Bouma van Nieuwsuur keek wekenlang mee in de Telegram-groepen waar deze complottheorieën worden verspreid. Hij vertelt in de podcast over de drie belangrijkste aanjagers van deze verhalen en hoe groot hun invloed is. Ook sprak hij met nabestaanden die ongewild onderdeel van dit verhaal worden en met de mensen die vals worden beschuldigd door de complotdenkers. De impact op hun levens is enorm.

#895 - De Zomerdag: de maffiapraktijken van hackersgroep REvil

Tue, 03 Aug 2021 12:00:00 +0200

Eens in de zoveel tijd duiken er berichten op over aanvallen van cybercriminelen met gijzelsoftware. Een toenemend probleem waar al jaren voor gewaarschuwd wordt, maar begin juli was er een aanval die deze praktijken in een nieuwe fase bracht. Duizenden bedrijven werden tegelijkertijd aangevallen en werden afgeperst om geld te betalen - door een groep hackers die je nog het best met de maffia kan vergelijken, zegt cybersecurity-expert Dave Maasland in de podcast. Hij vertelt over de hackersgroep die erachter zit en die opereert onder de naam REvil - een samenvoeging van de woorden ransomeware en evil. Een schatrijke, oppermachtige criminele bende die nergens voor terugdeinst, vitale infrastructuren kan saboteren en alles doet voor geld.

#894 - De Zomerdag: het probleem met de Nederlandse IS-vrouwen

Mon, 02 Aug 2021 12:00:00 +0200

Wat te doen met de Nederlandse IS-vrouwen die vastzitten in Koerdische kampen in Syrië? Het kabinet en een Kamermeerderheid wil ze niet terug naar Nederland halen, maar in juni gebeurde dat voor het eerst toch. De Nederlandse vrouw Ilham B werd opgehaald, omdat ze anders niet meer berecht kon worden en een eventuele straf zou ontlopen. Ook drie kinderen reisden mee. Grote vraag is: wie volgen er nog meer, en welk risico vormen deze vrouwen?

Oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen heeft de kampen waar deze vrouwen zitten talloze keren bezocht en ook veel met hen gesproken. Hij vertelt in de podcast over hun leven daar, hun denkbeelden en waarom het volgens hem zo lang duurt om ze terug naar Nederland te halen.

#893 - De Zomerdag: de metamorfose van Hongkong

Fri, 30 Jul 2021 12:00:00 +0200

China heeft in een jaar tijd de democratie in Hongkong de nek omgedraaid, zegt correspondent Sjoerd den Daas in de podcast. Toen Groot-Brittannië de kroonkolonie in 1997 teruggaf aan China werd afgesproken dat Hongkongers zeker vijftig jaar zelf hun toekomst konden vormgeven, met onder meer een eigen economisch systeem en democratische vrijheden. Van die belofte is niets meer over. China voerde de omstreden veiligheidswet in, veranderde het kiesstelsel en censuur is in het leven is geslopen. Zo durft een docent geschiedenis in zijn lessen geen gevoelige onderwerpen meer te behandelen. Het risico dat er mensen meeluisteren die de docent aangeven is levensgroot.

#892 - De Zomerdag: de berging van de Ever Given

Thu, 29 Jul 2021 12:00:00 +0200

Podcast De Dag brak eind maart persoonlijke luisterrecords met de aflevering over het vastgelopen containerschip de Ever Given in het Suezkanaal. Het Nederlandse bedrijf Boskalis kreeg de opdracht om het gevaarte bergen en de wereld keek mee alsof het een spannende film was.

Nederlandse bergers zijn bijna altijd betrokken bij de grote, internationale klussen. Hans van Rooij, gaat al decennia mee in de wereld van het baggeren en bergen en verstaat de de taal van de complexe problemen, grote belangen en soms ook gevaarlijke omstandigheden op zee als geen ander. Hij vertelt erover in de podcast.

#891 - De Zomerdag: Napoleon, verlicht denker en vrouwenhater

Wed, 28 Jul 2021 12:00:00 +0200

NRC-redacteur en Napoleon-allesweter Bart Funnekotter vertelt in de podcast over de oneindige fascinatie voor Napoleon in Frankrijk en ook de eeuwige discussie over hem. Want rondom zijn tweehonderdste sterfdag liepen de gemoederen weer hoog over hem op: was hij een megalomane veroveraar die de slavernij opnieuw invoerde en vrouwen haatte of een verlicht denker die de vrijheden van het moderne Frankrijk bracht?

#890 - De Zomerdag: als je naast Tata Steel woont

Tue, 27 Jul 2021 12:00:00 +0200

Twee omwonenden van Tata Steel in IJmuiden vertellen hoe het is om naast een fabriek te wonen die al jaren bekritiseerd wordt vanwege de overlast en vervuiling. Longkanker komt er bijvoorbeeld zo'n dertig procent vaker voor dan in de rest van Nederland, in sommige postcodegebieden zelfs vijftig procent. Voor Erwin Duin, net vader geworden, reden om te vertrekken. Sanne Walvisch twijfelt, maar blijft toch in Wijk aan Zee wonen. Ze is een van de drijvende krachten achter de massa-aangifte tegen Tata.

#889 - De Zomerdag: eindelijk weg uit Afghanistan

Mon, 26 Jul 2021 12:00:00 +0200

Op 11 september, precies twintig jaar na de aanslagen in New York, komt er een officieel einde aan de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Afghanistan. Nederland haalde in mei de laatste militairen al terug - aanleiding voor een gesprek in de podcast met Afghanistan-kenner Bette Dam. Zij woonde jaren in Afghanistan en reisde er in tegenstelling tot veel journalisten niet 'embedded' met het leger mee maar trok haar eigen plan. En trekt na twintig jaar ook andere conclusies, die niet bij iedereen in goede aarde vallen maar volgens haar wel belangrijk zijn om te vertellen.

#888 - De Zomerdag: is kindertelevisie te braaf geworden?

Fri, 23 Jul 2021 12:00:00 +0200

In maart ontstond discussie over het nieuwe kinderprogramma Gewoon Bloot van de NTR, waarin kinderen vragen mogen stellen aan volwassenen die naakt voor hen staan. Aanleiding om met mediahistoricus Huub Wijfjes de geschiedenis van de kindertelevisie langs te lopen. Want in de jaren zeventig en tachtig was bloot in kinderprogramma's pas echt gewoon. Is kindertelevisie te braaf geworden?

#887 - De Zomerdag: cryptokoersen manipuleren

Thu, 22 Jul 2021 12:00:00 +0200

Zoals de podcast over het pumpen en dumpen van cryptomunten. NOS-economieredacteur Charlotte Waaijers deed onderzoek naar hoe de koersen van cryptovaluta gemanipuleerd worden en onervaren instappers daar vaak de dupe van zijn. Het verklaart voor een deel de gigantische koersschommelingen die je met name bij de kleinere cryptomunten ziet.

#886 - De Zomerdag: het proces tegen Derek Chauvin

Wed, 21 Jul 2021 12:00:00 +0200

Na een meer dan bewogen jaar sinds de dood van George Floyd op 25 mei vorig jaar, volgde dit voorjaar het proces tegen de witte agent die negen minuten lang zijn knie op de nek van Floyd hield. De verhalen van omstanders, hulpverleners en collega's van Derek Chauvin bij de politie maakten binnen en buiten de rechtszaal grote indruk en waren bij vlagen huiveringwekkend. Inmiddels weten we dat Chauvin veroordeeld is tot tot 22,5 jaar cel - een stuk minder dan waar de nabestaanden op gehoopt hadden.

#885 - De Zomerdag: toen iedereen dacht dat Rutte weg moest

Tue, 20 Jul 2021 12:00:00 +0200

Er was dit jaar een moment dat vriend en vijand er serieus rekening mee hield dat Mark Rutte na tien jaar macht een stap opzij moest zetten. Vlak na de verkiezingen leidden de mislukte verkenning en 'functie elders-gate' tot een urenlang debat dat draaide om zijn geloofwaardigheid. Daar werd Kamerbreed ernstig aan getwijfeld, maar Rutte zelf dacht niet aan opstappen. Hoe serieus nam hij het debat eigenlijk, vroeg hoogleraar leiderschap Janka Stoker zich in de podcast af. Ruttes houding laat volgens haar zien hoe tien jaar premierschap zijn perspectief heeft veranderd en hoe hem dat in de problemen kan brengen.

#884 - De Zomerdag: het tell-all interview van Harry en Meghan

Mon, 19 Jul 2021 12:00:00 +0200

De laatste aflevering van the Crown kwam in maart in de vorm van een explosief interview van Oprah Winfrey met de Britse prins Harry en zijn vrouw Meghan. Het werd een frontale aanval op de koninklijke familie en wat zij kil 'the firm' noemen, het hele bedrijf erachter. In hun kritiek echoot een stem uit het verleden: die van de moeder van Harry, prinses Diana. Zal de roep om verandering dit keer wel leiden tot een modernisering van het koningshuis?

#883 - De Zomerdag: de zwarte rand rond het WK in Qatar

Fri, 16 Jul 2021 12:00:00 +0200

Het EK zit erop en de kwalificatie-wedstrijden voor het WK in Qatar volgend jaar staan alweer voor de deur. En daarmee zal ook de discussie oplaaien of we daar eigenlijk wel heen moeten en of er een 'statement' moet komen van de sporters. Want het toernooi is al vanaf de toekenning aan Qatar in 2010 omgeven door schandalen. Met als dieptepunt de uitbuiting van arbeidsmigranten die zijn aangetrokken voor de gigantische bouwoperatie voor het WK. Volgens de Britse krant The Guardian zijn in tien jaar tijd duizenden jonge en sterke bouwvakkers omgekomen, een opmerkelijk hoog aantal.

Voetbaljournalist Willem Vissers van de Volkskrant vertelt in De Dag hoe het WK in Qatar van meet af aan problematisch is geweest. Zijn de FIFA en KNVB medeverantwoordelijk voor dit schandaal? Is het wel nog wel mogelijk om eervol wereldkampioen te worden in Qatar als je dit weet?

#882 - De Zomerdag: hoog spel van Navalny

Thu, 15 Jul 2021 12:00:00 +0200

Eind januari kwam de Russische oppositieleider Aleksej Navalny met wat volgens Rusland-deskundige Helga Salemon het magnum opus was van zijn anti-corruptievideo's: een onthullende documentaire over president Poetin. Het was de zoveelste stunt in korte tijd om Poetin in verlegenheid te brengen en je vroeg je af wat hem bezielde. Hij leek er zijn doodvonnis mee te tekenen. Salemon vertelt in de podcast waarom Navalny - die inmiddels weggestopt zit in een strafkamp - zulk hoog spel speelt. 'Hij denkt al aan het moment dat hij na zijn gevangenschap terugkeert.'

#881 - De Zomerdag: de haat tegen de Nederlandse pers

Wed, 14 Jul 2021 12:00:00 +0200

Journalisten berichten het liefst niet over zichzelf, maar soms zijn er uitzonderingen. Er is een groep Nederlanders die de pers haat, met name journalisten van de publieke omroep, en de agressie neemt toe. Tijdens de avondklokrellen begin dit jaar waren er meerdere ernstige incidenten. Daarom in de podcast een gesprek over hoe het is om verslag te doen als een groep zich tegen je keert en wat de toegenomen agressie betekent voor de persvrijheid in Nederland.

#880 - De Zomerdag: kleine beleggers schudden 'pervers' beurssysteem op

Tue, 13 Jul 2021 12:00:00 +0200

Zoals de podcast over GameStop en 'viral gaan op de beurs'. Een verhaal dat een fascinerende ontwikkeling laat zien: namelijk dat kleine, vaak jonge, amateurbeleggers elkaar op internet opzoeken en samen, met vereende krachten, de financiële wereld op hun kop kunnen zetten. Ze proberen zelf geld te verdienen, maar er zit ook een activistisch element aan: ze keren zich tegen perverse structuren in het bestaande systeem van grote beleggingsbedrijven. In de podcast een gesprek met een 24-jarige Nederlandse amateurbelegger en met NOS-economieredacteur Nik Wouters.

#879 - De Zomerdag: de kwetsbaarheid van de democratie

Mon, 12 Jul 2021 12:00:00 +0200

Elisabeth viert tot 23 augustus de zomer op een plek zonder nieuws en nauwelijks wifi-streepjes, maar we hebben een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om nog eens te beluisteren.

Te beginnen met een geïmproviseerde podcast op de dag nadat de wereld met ingehouden adem voor de televisie zat en beelden zag die niemand had verwacht in een democratisch land als de Verenigde Staten. Trump-aanhangers bestormden het Capitool, volksvertegenwoordigers moesten met gasmaskers op vluchten, er werd geschoten en er vielen doden. De analyse van specialist Amerikaans staatsrecht Kenneth Manusama in de podcast is treffend en strekt verder dan het Amerika van Donald Trump. Wat we op tv hadden gezien was de kwetsbaarheid van de democratie, zei hij. En het was én is ook nu nog een waarschuwing voor alle landen waar het vertrouwen in de rechtsstaat afbrokkelt en democratische normen afkalven.

#878 - Peter R. de Vries

Thu, 08 Jul 2021 14:01:00 +0200

Gevraagd naar de vele successen in zijn lange carrière als misdaadverslaggever, antwoordde Peter R. de Vries vorig jaar dat hij daar eigenlijk nooit van genoten heeft. "Ik ben iemand die onder druk staat, die wordt aangevallen en die zelf moet aanvallen. Dat zijn rollen waar je niet van geniet, daar moet je alleen maar heel scherp en geconcentreerd voor zijn".

Het fragment komt uit een gesprek dat EenVandaag-journalist Marc Belinfante met hem had, vlak nadat De Vries had aangekondigd dat hij de kroongetuige in het Marengoproces wilde bijstaan. Belinfante kent Peter R de Vries nog uit de tijd dat ze samenwerkten aan het programma Peter R. de Vries, misdaadverslaggever - het programma dat het vak crime-journalistiek voor altijd veranderde. En het vak dat door de aanslag op Peter R. de Vries misschien opnieuw een nieuwe fase ingaat.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#877 - Blijven boeren of niet blijven boeren?

Wed, 07 Jul 2021 13:13:00 +0200

Het taboe op inkrimping van de veestapel gaat er steeds meer vanaf. Op de vooravond van nieuwe boerenprotesten over de aanpak van de stikstofcrisis nam het CDA de vlucht naar voren: ook die partij zegt nu dat het onvermijdelijk is dat er boerenbedrijven gaan verdwijnen in Nederland. De draai komt na meerdere rapporten en adviezen aan het kabinet van de afgelopen weken, die allemaal in grote lijnen zeggen dat de uitstoot omlaag moet en de landbouw in bepaalde gebieden drastisch moet verminderen.

Boeren worden opnieuw geconfronteerd met de vraag: stoppen of doorgaan? In podcast De Dag een gesprek met twee boeren die daarin allebei hun eigen afweging hebben gemaakt. Varkenshouder Wilbert van Lanen uit het Brabantse Bakel liet zich uitkopen, Herman Pieter Prangsma heeft een vleeskoeienbedrijf aan de rand van het Natura 2000-gebied van de Veluwe en denkt niet aan stoppen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#876 - De opmars van cyber-maffia en gijzelsoftware

Tue, 06 Jul 2021 13:07:00 +0200

Het nieuws ging dit weekend de hele wereld over: duizenden bedrijven wereldwijd zijn aangevallen met gijzelsoftware en worden afgeperst om geld te betalen. Nooit eerder werden er zoveel bedrijven tegelijk platgelegd.

Cybersecurity-expert Dave Maasland van IT-beveiligingsbedrijf ESET vertelt in podcast De Dag over de hackersgroep die achter de aanval zit en opereert onder de naam REvil: een samenvoeging van de woorden ransomware en evil. Dat is volgens hem een oppermachtige en schatrijke criminele bende die nergens voor terugdeinst, vitale infrastructuren kan saboteren en alles doet voor geld. Een soort digitale maffia.

Waar komen deze hackers vandaan, hoe gaan ze te werk en kunnen ze nog gestopt worden?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#875 - Het resultaat van 25 jaar klonen na Dolly

Mon, 05 Jul 2021 14:34:00 +0200

Het beroemdste schaap ter wereld zou vandaag 25 jaar zijn geworden. Dolly, het allereerste gekloonde dier ter wereld, zorgde van meet af aan voor heftige discussies. De kloontechniek is de afgelopen kwarteeuw verder verfijnd en naast medisch-wetenschappelijke mogelijkheden spelen er ook steeds meer commerciële belangen.

Bioloog en filosoof Ellen ter Gast vertelt in podcast De Dag welke deuren de geboorte van Dolly heeft geopend voor de genetische wetenschap en welke beperkingen er ook aan klonen kleven. Verder zal het science fiction-beeld van gekloonde mensen altijd hand in hand gaan met dit onderwerp, zegt Ter Gast, terwijl het wezenlijk over iets anders zou moeten gaan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#874 - Negenenveertig komma zes graden

Fri, 02 Jul 2021 12:57:00 +0200

Het westen van Canada zucht onder een ongekende hittegolf die tientallen mensen het leven kostte. In het plaatsje Lytton werd het deze week bijna 50 graden. Het grootste deel van het dorp is inmiddels verwoest door brand.

De uitzonderlijke temperaturen komen door een samenloop van meteorologische omstandigheden. Weerman Marco Verhoef geeft uitleg in de podcast. Door de klimaatveranderingen zullen we dit op meer plekken gaan zien, voorspelt hij.

De hele westkust van Noord Amerika lijdt onder hitte, en bosbranden zijn daar het meest tastbare gevolg van. NOS-correspondent Lucas Waagmeester maakte deze week een reportagereis in Californië. Hij vertelt in de podcast hoe de branden daar het nieuwe normaal zijn, en hoe gevoelig de discussie over klimaatverandering daar ligt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#873 - De pijn van de Nederlandse pulsvissers

Thu, 01 Jul 2021 14:00:00 +0200

De pijn zit diep bij Nederlandse vissers. Sinds vannacht mogen ze officieel niet meer vissen met de zogeheten puls-techniek, het vissen met elektrische stroomstoten. Het is een methode die volgens hen zelf veel efficiënter is en beter voor het milieu dan het vissen met zware kettingen die de zeebodem omwoelen, maar de Europese Unie wil het niet meer hebben. En daarmee komt er een einde aan twintig jaar politiek getouwtrek, waar Nederland een zeer dubieuze rol in heeft gespeeld.

Onderzoeksjournalist Thomas Spekschoor van de NOS kreeg via de Wet openbaarheid van bestuur stukken boven tafel waaruit blijkt dat het ministerie van landbouw bewust informatie voor Brussel achterhield en sjoemelde met rekensommen bij het aanvragen van vergunningen voor pulsvissen. Hij vertelt in podcast De Dag wat er achter de schermen gebeurde en hoe zich dat uiteindelijk tegen Nederland keerde. Het gevolg is dat Nederlandse vissers, die grote investeringen deden, nu weer terug bij af zijn en de zee op moeten met hun oude, zware netten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#872 - De puinhopen in het CDA

Wed, 30 Jun 2021 13:13:00 +0200

Het lukt het CDA maar niet om zich te herpakken. Na een opeenstapeling van incidenten rond de lijsttrekkersverkiezing en missers in de campagne, na de verkiezingsnederlaag, 'functie-elders-gate' en het vertrek van Pieter Omtzigt, is bij een deel van de achterban de koek op. Een derde van de kiezers dreigt de partij de rug toe te keren. Ook bij de lokale afdelingen is de onrust nog lang niet bezworen, blijkt uit onderzoek van de NOS.

Politiek verslaggever Ewoud Kieviet vertelt in de podcast over de zorgen van lokale partijen en soms zelfs schaamte die zij voelen voor het landelijke CDA. Ze zien leden hun lidmaatschap opzeggen, vrijwilligers die twijfelen en vooral heel veel vragen over de koers van de partij. 'Je hoort ook twijfel bij de afdelingen of Wopke Hoekstra de verbinder is die hij denkt dat hij is.'

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#871 - Waarom je sport en politiek juist niet moet scheiden

Tue, 29 Jun 2021 13:32:00 +0200

Het was voor de UEFA nogal een worsteling deze week: mochten er nou wel of geen regenboogvlaggen in en rond de voetbalstadions getoond worden in een week dat er grote politieke ophef was ontstaan over anti-homowetgeving in Hongarije? Volgens premier Rutte moet de sport losstaan van de politieke discussie, 'anders maak je het onmogelijk voor atleten om hun werk te doen'.

Maar sport en politiek staan niet los van elkaar, zegt hoogleraar sportgeschiedenis Marjet Derks in podcast De Dag. Aan de hand van historische voorbeelden laat ze zien hoe sport en politiek altijd al met elkaar verbonden zijn en hoe de druk op sportbonden toeneemt om politiek gevoelige onderwerpen nu eindelijk eens te adresseren in plaats van ze terzijde te schuiven als 'politiek'. Juist om atleten hun werk te laten doen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#870 - Op persreis door Tibet

Mon, 28 Jun 2021 13:44:00 +0200

Na zes jaar aandringen kreeg NOS-correspondent Sjoerd den Daas toestemming om naar Tibet te reizen. Niet zelfstandig, maar tijdens een persreis waar Chinese ambtenaren hem en de andere journalisten geen moment uit het oog verloren. Hij zag er vooral heel veel niet.

Tibet is volgens Sjoerd zo mogelijk nog geslotener dan de Chinese regio Xingjang, waar de Oeigoeren wonen en in heropvoedingskampen worden gedwongen om afstand te doen van hun religie en cultuur. Net als in Xinjiang is de repressie van de Tibetaanse bevolking door China zeer aanwezig, constateert Sjoerd na zijn reis, maar wel op een andere manier. Hij vertelt in de podcast over wat hij niet mocht zien van de Chinese autoriteiten en hoe er van de Tibetaanse cultuur weinig meer over is dan een Disney-sprookje dat vooral aantrekkelijk is voor toeristen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#869 - 'Hongarije uit de EU helpt LHBTI'ers niet'

Fri, 25 Jun 2021 13:31:00 +0200

Regeringsleiders in tranen. Demissionair premier Rutte had het niet eerder meegemaakt in Brussel, maar gisteravond liepen tijdens een EU-top de emoties zeer hoog op. Aanleiding is de discussie over de nieuwe Hongaarse anti-homowet. Een verklaring van EU-landen die zich daartegen uitspreken is inmiddels door veel landen ondertekend, maar nog altijd negen EU-landen doen dat niet. Naast Hongarije zelf zijn dat Polen, Bulgarije, Tsjechië, Roemenië, Slowakije, Kroatië, Slovenië en Malta.

Er zijn al langer zorgen over homorechten in Midden- en Oost-Europese landen, met name in Polen en Hongarije. Tegelijk groeit het verzet van met name jonge homo's in die landen. De Nederlandse fotograaf Kris Oosting woont in Warschau en maakt over deze groep een nieuw boek. Hij vertelt in podcast De Dag hoe strijdbaar de nieuwe generatie LHBTI'ers is, maar ook hoe sceptisch ze zijn over de goedbedoelde woorden die nu uit Brussel komen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#868 - 'Twintig jaar te lang in Afghanistan'

Thu, 24 Jun 2021 13:58:00 +0200

Deze week komt er na twintig jaar een einde aan de Nederlandse militaire aanwezigheid in Afghanistan. Na de aanslagen van 11 september 2001 besloot de NAVO troepen naar Afghanistan te sturen om Amerika te helpen in de 'war on terror' en te voorkomen dat het land een vrijhaven zou worden voor internationaal terrorisme. De militaire aanwezigheid in Afghanistan kostte aan 25 Nederlandse militairen het leven.

"We hadden niet moeten gaan," zegt journalist en Afghanistan-kenner Bette Dam in De Dag. Ze reisde als journalist eerst 'embedded' met Defensie naar Afghanistan, maar besloot al snel dat ze zelfstandig het land in moest trekken om verslag te doen. Daar stuitte ze op een heel ander beeld van Afghanistan en de vermeende vijand waartegen gevochten werd dan dat ze terugzag in Westerse berichtgeving. Zelfs nu nog wordt niet het hele verhaal verteld, zegt ze, en dat is kwalijk omdat we op die manier ook in de toekomst mogelijk oorlogen in worden getrokken die we niet zouden moeten voeren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#867 - Waarom het niet slecht gaat met de economie

Wed, 23 Jun 2021 13:18:00 +0200

Het kan verkeren: vorig jaar in juni schetste het Centraal Planbureau de somberste economische scenario's in 75 jaar tijd. En precies een jaar later ziet het beeld er heel anders uit. Het gaat helemaal niet zo slecht met de economie. Sterker: het gaat zelfs wel goed.

Economie-redacteur Nik Wouters van de NOS vertelt in de podcast waarom er lange tijd is gewaarschuwd voor een ongekende economische crisis door de pandemie en waarom die er toch niet lijkt te komen. Of worden de problemen opgeschoven naar volgende generaties?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#866 - De vuile handen van de nieuwe Iraanse president

Tue, 22 Jun 2021 13:42:00 +0200

Iran heeft een nieuwe president, Ebrahim Raisi. Raisi is een diep conservatief, religieuze man die verantwoordelijk wordt gehouden voor de executie van duizenden politieke gevangenen in de jaren tachtig en het met harde hand neerslaan van protesten in 2009. Hij staat daarom ook op sanctielijsten van de EU en de VS en mag Amerika niet eens meer inreizen.

Correspondent Daisy Mohr vertelt in de podcast over de achtergrond van Raisi, hoe zijn conservatieve lijn hem op deze positie heeft gekregen, wat dit betekent voor de toch al beperkte vrijheden van gewone Iraniërs en voor welke dilemma's het Westen met zijn aantreden komt te staan.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#865 - Terug naar kantoor: hoe moet dat?

Mon, 21 Jun 2021 14:03:00 +0200

Terug naar kantoor: hoe moet dat?

Na 16 maanden thuiswerken vervalt volgende week dat dringende advies. Kantoren gaan- als ze dat niet al waren - weer open. Niet helemaal: de afstandsregel blijft, naar verwachting zal maar de helft van het personeel terecht kunnen.

Het roept veel vragen op, zowel bij werkgevers als bij werknemers. NOS-economieredacteur Nina Bogosavac vertelt in de podcast De Dag wat de regels zijn. Mag een werkgever verwachten dat je je laat vaccineren? Wie bepaalt of de kantoorruimte veilig is? En heb je het recht om toch te blijven thuiswerken?

Jarenlang werd er gesproken over thuiswerken en werken op flexibele tijden, vooral als oplossing voor het fileprobleem. Met de lockdown bleek het opeens gewoon te kunnen. Gaat de functie van het kantoor veranderen, zoals vooruitstrevende bedrijven denken?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#864 - De wereld achter 'sekteprofeet' Robert B.

Fri, 18 Jun 2021 13:58:00 +0200

In Duitsland begint een rechtszaak tegen Robert B., de Nederlandse leider van de omstreden Orde der Tansformanten. B. staat terecht voor het jarenlang misbruiken van een vrouw die vanaf haar tiende bij de orde zat. De Orde der Transformanten is berucht en werd eerder al in verband gebracht met misbruik, intimidatie en twee moordaanslagen. Nu hangt de leider een lange gevangenisstraf boven het hoofd.

Telegraaf-verslaggever Silvan Schoonhoven deed onderzoek naar deze zelfbenoemde profeet en naar de sekte waar hij aan het hoofd van staat. Hij vertelt in de podcast De Dag wat hij erover te weten is gekomen.

#863 - De Britse strijd tegen de delta-variant

Thu, 17 Jun 2021 13:20:00 +0200

De delta-variant van het coronavirus zorgt in verschillende landen voor problemen. Het meest dichtbij in Groot-Brittannië. Freedom Day - de dag waarop bijna alle coronamaatregelen losgelaten zouden worden - is vanwege snelle toename van het aantal besmettingen, een maand uitgesteld. Premier Boris Johnson wil dat er eerst meer mensen gevaccineerd worden. Dat kan volgens hem duizenden doden schelen.

Correspondent Tim de Wit vertelt in De Dag wat er in Groot-Brittannië inmiddels bekend is over de delta-variant en waarom die, ondanks de succesvolle vaccinatiecampagne, toch serieuze gevolgen heeft.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#862 - Hoe Poetin zakendoet met de VS

Wed, 16 Jun 2021 13:39:00 +0200

Onder grote internationale belangstelling gaan de Amerikaanse president Biden en de Russische president Poetin met elkaar in gesprek tijdens een ontmoeting in Genève. Een symbolische plek, want daar zijn in het verleden ook belangrijke ontmoetingen geweest tussen de VS en Rusland om de onderlinge verhoudingen te verbeteren. Momenteel is de relatie volgens beide landen tot een dieptepunt gedaald en zowel Poetin als Biden maken elkaar publiekelijk uit voor rotte vis.

Maar, zo zegt Ruslanddeskundige Helga Salemon in podcast De Dag, of je Poetin nou vriendelijk tegemoet treedt of hem een moordenaar noemt, zoals Biden heeft gedaan, dat maakt voor het resultaat van zo'n ontmoeting niets uit. Poetin doet zaken vanuit een heel ander perspectief. "Rusland is een hindermacht geworden," aldus Salemon. "Ze kunnen niets constructiefs doen, ze kunnen alleen maar afbreken."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#861 - Het leven na een hartstilstand

Tue, 15 Jun 2021 12:26:00 +0200

De hartstilstand van voetballer Christian Eriksen tijdens de EK-wedstrijd tussen Denemarken en Finland heeft bij veel mensen grote indruk gemaakt. De aanmeldingen voor reanimatiecursussen schoten dit weekend direct al omhoog. Eriksen kreeg snel hulp, heeft het overleefd en wil graag zo snel mogelijk weer terugkeren op het veld, liet hij vanuit het ziekenhuis weten. Maar wie ooit te maken kreeg met een hartstilstand, weet: het zware deel komt nu pas.

Het herstel na een hartstilstand, de vraag of er blijvende schade is, ontdekken wat er nog wel en niet kan en ook de mentale klap - allemaal zaken die een grote impact hebben op het leven van patiënt én zijn omgeving. Fotografe Janita Sassen portretteerde tientallen mensen die een hartstilstand hebben meegemaakt en bundelde hun verhalen in het boek Even dood. Zelf is ze ook ervaringsdeskundige. Ze vertelt in de podcast De Dag hoe het leven verdergaat als je een hartstilstand overleeft.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#860 - Drugsmaffia houdt Gelderse gemeente in de greep

Mon, 14 Jun 2021 13:29:00 +0200

Een fruitbedrijf uit Hedel, in de provincie Gelderland, is de afgelopen jaren in een nachtmerriescenario terecht gekomen. Drugscriminelen persen het bedrijf sinds mei 2019 af en kregen door een blunder van justitie niet lang daarna een lijst in handen van tweehonderd medewerkers en oud-medewerkers van het bedrijf. Sindsdien worden er op allerlei adressen aanslagen gepleegd en leeft inmiddels de hele gemeente in angst, want het geweld heeft voor alle bewoners verstrekkende gevolgen.

De angst zit zo diep dat mensen liever zwijgen, maar omroep Gelderland heeft nu voor het eerst op camera met een van de slachtoffers gesproken. Verslaggever Martijn Haas vertelt in podcast De Dag over die ontmoeting, over hoe een oud en gerespecteerd familiebedrijf het slachtoffer kon worden van de drugsmaffia en over welke impact dit heeft op het bedrijf zelf én de hele regio.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#859 - Feyenoord City: geen daden maar woorden (en bedreigingen)

Fri, 11 Jun 2021 13:27:00 +0200

Rotterdam is al jaren tot het bot verdeeld over de toekomst van het stadion van Feyenoord. De Kuip moet vervangen worden en na een reeks mislukte plannen voor renovatie, ligt er een groots, ambitieus en heel duur plan voor een heuse sportstad aan de Maas: Feyenoord City, met uiteraard een gloednieuw stadion voor Feyenoord. Maar ook daar wordt alweer jaren over gesteggeld. Tegenstanders zijn bang voor een financiële strop waar Feyenoord aan ten onder gaat. De emoties lopen zo hoog op dat deze week voorstanders van Feyenoord City zijn bedreigd. Sommigen werden thuis fysiek door hooligans opgezocht.

RTV Rijnmond-verslaggever en Feyenoord-supporter Dennis van Eersel legt in podcast De Dag uit waarom er, 'heel on-Rotterdams', al jaren zoveel woorden en zo weinig daden gemoeid gaan met dit emotioneel geladen miljardenproject.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#858 - De Gouden Koets, een worsteling

Thu, 10 Jun 2021 13:33:00 +0200

De Gouden Koets heeft vannacht een bijzondere reis gemaakt. Door de lucht, over de muur van het Amsterdam Museum, waar hij de komende tijd tentoongesteld wordt. De vraag is of hij in het museum blijft of dat koning Willem-Alexander er ooit weer op Prinsjesdag mee gaat rijden. Dat zal afhangen van de discussie over een zijpaneel, dat volgens critici racistisch is.

Cultuurhistoricus Anne Petterson vertelt in de podcast hoe de Gouden Koets al discussie oproept vanaf het moment dat arme arbeiders in de Amsterdamse Jordaan met het idee kwamen om hem te laten maken en aan koningin Wilhelmina te schenken. Het koningshuis heeft er sindsdien ook op verschillende momenten, en om verschillende redenen, mee in de maag gezeten.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#857 - Nog één keer alle vaccins op een rijtje

Wed, 09 Jun 2021 12:59:00 +0200

Na de aanvankelijke horten en stoten in de vaccinatiecampagne, wordt er nu volop geprikt in Nederland. En, zo benadrukt de Gezondheidsraad, we verkeren in de gelukkige omstandigheid dat er veel vaccins beschikbaar zijn. Alle mensen onder de veertig jaar kunnen daardoor vaccins van Moderna en Pfizer krijgen. Toch zijn er ook een heleboel jonge mensen die liever Janssen willen, onder meer omdat daarvan maar één prik nodig is.

De roep om Janssen als vrije keuze in te zetten wordt steeds luider. En er is ook een groep mensen die wacht met inenten totdat ze überhaupt zelf kunnen kiezen welk vaccin ze krijgen. Maar hoe maak je de juiste keuze? Hoogleraar Immunologie Marjolein van Egmond zet in podcast De Dag voor eens en altijd de verschillen en voor- en nadelen van alle vaccins op een rijtje.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#856 - Over het terughalen van Nederlandse IS-vrouwen

Tue, 08 Jun 2021 13:19:00 +0200

Voor het eerst heeft Nederland afgelopen weekend zelf een Nederlandse IS-vrouw uit Syrië gehaald, zodat zij hier in Nederland berecht kan worden. Morgen wordt deze Ilham B. voorgeleid. Het was een gevaarlijke missie, aldus minister Grapperhaus, maar nodig omdat ze anders een eventuele straf ontloopt. Ook drie kinderen reisden mee terug met het Nederlandse konvooi.

Het is opmerkelijk, want het kabinet en een meerderheid van de Tweede Kamer willen niet dat Syriëgangers worden teruggehaald. Tegenstanders zijn bang dat na Ilham B. nog meer vrouwen en kinderen volgen. Grote vraag is: welk risico vormen zij?

Oorlogsverslaggever Hans Jaap Melissen heeft de kampen waar deze vrouwen zitten talloze keren bezocht en ook veel met hen gesproken. Hij vertelt in De Dag over hun leven daar, hun denkbeelden en waarom het volgens hem zo lang duurt om ze terug naar Nederland te halen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#855 - Kilo's kwijt in coronatijd

Mon, 07 Jun 2021 12:25:00 +0200

Met hopelijk het einde van corona in zicht en de zomer in aantocht maken veel mensen zich druk om hun coronakilo's. Door de pandemie zijn we ongezonder gaan leven: we bewegen minder en eten meer. De verkoop van snoep en chocola is bijvoorbeeld fors toegenomen, blijkt vandaag uit onderzoek. Bijna een derde van de Nederlanders is aangekomen.

Journalist van BNR Nieuwsradio Aäron Loupatty viel juist af in de coronatijd en maakte daar de podcast-serie Met Afvallen en Opstaan over. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij de knop naar een gezonder leven heeft omgezet en welke diëten en gewoontes hem wel en niet hielpen. Voor de vijftig procent van de Nederlanders die chronisch te zwaar zijn en daar ook vanaf willen, is zijn verhaal misschien een steuntje in de rug.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#854 - Wie wil er nou homo-rolmodel zijn in de voetbalwereld?

Fri, 04 Jun 2021 13:15:00 +0200

"Is het echt nodig dat jullie aan iedereen vertellen dat je homo bent? Dat doen hetero's toch ook niet," vraagt oud-profvoetballer en voetbaltrainer Clarence Seedorf aan een Duitse international die uit de kast is gekomen. Het fragment zit in de nieuwe NOS-podcast De Schaduwspits, een podcast die draait om de vraag waarom er geen openlijk homoseksuele topvoetballers zijn in het Nederlandse mannenvoetbal. De Duitse speler, Thomas Hitzlsperger, legt geduldig uit waarom dat volgens hem inderdaad nodig is.

Een rolmodel zoals Hitzlsperger ontbreekt in Nederland. NOS-collega's en lhbti'ers Rivkah op het Veld, Jeroen Gortworst en Winfried Baijens gingen naar zo iemand op zoek. Winfried vertelt in podcast De Dag over die gevoelige zoektocht, over de 'rauwe' gesprekken met jonge voetballers die hij over homoseksualiteit had en over de homoseksuele man, actief op het hoogste niveau in de professionele voetbalwereld, die ze uiteindelijk konden spreken. "Ik begrijp wel waarom hij nu nog niet uit de kast wil komen."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#853 - Benjamin Netanyahu - profiel van een omstreden leider

Thu, 03 Jun 2021 13:55:00 +0200

De langst regerende premier in de geschiedenis van Israël, de man die 25 jaar geleden voor het eerst premier werd en de afgelopen 12 jaar onafgebroken aan het roer stond, Benjamin Netanyahu, is buitenspel gezet. Een monsterverbond van zijn tegenstanders heeft zonder hem een coalitie gevormd en dat betekent, zo lijkt het, in ieder geval voorlopig het einde van het tijdperk-Netanyahu in Israël.

In de podcast vandaag een profiel van Benjamin Netanyahu, die al zoveel jaar zijn stempel drukt op de Israëlische politiek. Correspondent Ties Brock vertelt over de politieke erfenis van Netanyahu. Wat heeft hij betekend voor het vredesproces met de Palestijnen, voor de economische ontwikkeling en voor de banden met het buitenland?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#852 - De opmars van de Wuhan-labtheorie

Wed, 02 Jun 2021 13:06:00 +0200

De theorie dat het coronavirus uit een laboratorium in Wuhan komt is al zo oud als de coronapandemie zelf. Aanvankelijk werd er vooral in kringen van complotdenkers over gesproken en zeiden wetenschappers dat het in theorie wel mogelijk was, maar dat het ook zeer onwaarschijnlijk is. Veel aannemelijker is volgens hen dat het coronavirus via dieren op mensen is overgesprongen. Feit is dat niemand het weet.

De Wuhan-labtheorie is wel opeens aan een opmars bezig. De Amerikaanse president Biden laat zijn inlichtingendiensten er onderzoek naar doen en ook de WHO wil er toch beter naar kijken. En zo verschuift wat ooit een complottheorie was naar de wereld van de wetenschap, vertelt journalist Maarten Reijnders, schrijver van het boek Complotdenkers, in de podcast.

Wat weten we dan nu meer over de labtheorie dan eerder?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#851 - Klopjacht op Jürgen Conings splijt België

Tue, 01 Jun 2021 13:43:00 +0200

Al twee weken wordt er in België met man en macht gezocht naar de Vlaamse beroepsmilitair Jürgen Conings. Hij is volgens de autoriteiten zwaarbewapend en heeft het gemunt op politici en virologen. Topviroloog Marc van Ranst zit om die reden ondergedoken in een safehouse.

De zaak leidt tot veel angst en onzekerheid, maar legt ook dieperliggende wonden bloot, vertelt de Vlaamse journalist Bruno Struys van dagblad De Morgen in podcast De Dag. Want Conings krijgt opvallend veel bijval, van zowel rechtsextremistische militairen en ex-militairen, als van mensen die zich net als hij tegen de gevestigde orde richten. Antwoorden op de vragen die dat oproept, zijn er volgens Struys nog nauwelijks.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#850 - Operatie oranjekoorts

Mon, 31 May 2021 13:59:00 +0200

Hier en daar kleuren de straten in Nederland voorzichtig aan oranje, maar om nou te zeggen dat twee weken voor het EK voetbal de oranjekoorts is toegeslagen, nee. En dat terwijl het alweer zeven jaar geleden is dat de mannen voor het laatst meededen aan een groot internationaal toernooi en er zelfs wedstrijden in Nederland gespeeld worden. Maar, zoals bij zoveel zaken in deze tijden, drukt corona de stemming.

Er is voor ondernemers ook minder te verdienen dan anders, zegt sporteconoom Ruud Koning in de podcast. Je ziet volgens hem wel dat met name de sponsoren van het Nederlands elftal meer van zich laten horen en de reclames ook op stoom komen, maar daar komt het grote geld niet vandaan.

Koning denkt dat de oranjekoorts nog wel kan losbarsten en zelfs als een vliegwiel kan gaan fungeren om consumenten weer terug naar het oude normaal te trekken.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#849 - Het explosieve verhoor van Dominic Cummings

Fri, 28 May 2021 13:29:00 +0200

Een onthutsend verhoor in het Britse Lagerhuis deze week. De man die lange tijd de belangrijkste adviseur van premier Boris Johnson was, Dominic Cummings, werd zeven uur lang ondervraagd door een commissie die de corona-aanpak gaat evalueren. Hij schetste een beeld van een totaal stuurloze regering die geen idee had wat te doen. Er was volgens Cummings geen plan voor een lockdown, de premier wilde dat mensen zich bewust lieten infecteren om groepsimmuniteit te bevorderen en de minister van Volksgezondheid zou zieke ouderen terug de verpleeghuizen in gelaten hebben zonder dat ze getest waren.

'Zelden zal een Lagerhuiscommissie zo'n explosief verhoor hebben meegemaakt,' zegt correspondent Arjen van der Horst in podcast De Dag. Zelfs al was dit een politieke en persoonlijke wraakactie van een onbetrouwbare spindoctor, zoals veel mensen zeggen, dan nog was het onthullend. Het was namelijk voor het eerst dat iemand die overal bij was, vertelde hoe het er in de begindagen van de pandemie in Downing Street aan toe ging. En dat was hoe je het ook wendt of keert not a pretty picture. Voor de Britten die zelf getroffen zijn door corona of iemand verloren hebben was het zelfs uiterst pijnlijk.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#848 - Burn-out op het Binnenhof

Thu, 27 May 2021 13:12:00 +0200

Voor de derde keer in korte tijd is deze week een politicus overspannen thuis komen te zitten. De lijst met namen van Kamerleden en bewindslieden die al dan niet tijdelijk uitvallen door burn-outklachten wordt de laatste jaren almaar langer: Rens Raemakers, Esther Ouwehand, Elbert Dijkgraaf, Nine Kooiman, Zihni Özdil, Pieter Omtzigt, Harry van de Molen, Bas van 't Wout.

Hard werken, hoge druk en ook overspannen politici zijn van alle tijden, maar de laatste jaren lijkt er wel meer aan de hand. Het heeft onder meer met de versplintering van het politieke landschap te maken, zegt politicoloog Simon Otjes in podcast De Dag. De werkdruk verlagen kán en moet volgens hem ook - als we tenminste willen dat onze democratie blijft functioneren.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#847 - De lange arm van Loekasjenko

Wed, 26 May 2021 12:50:00 +0200

De arrestatie van een Wit-Russische journalist die zondag van een Ryanair-vlucht werd geplukt en vastgezet, maakt veel los. De EU stelt sancties in tegen Wit-Rusland en regeringsleiders buitelen over elkaar om hun afschuw uit te spreken over het gedrag van dictator Loekasjenko. Bij Wit-Russen zelf leidt het vooral tot angst en onrust, want het signaal dat is afgegeven is: wie tegen Loekasjenko is, is niet veilig.

Nieuwsuur-verslaggever Gert-Jan Dennekamp sprak de opgepakte journalist, Roman Protasevitsj, vorig jaar over zijn strijd tegen Loekasjenko. Dennekamp vertelt in podcast De Dag waarom juist hij de dictator zo nerveus maakt. En ook hoe het met de vele andere opgepakte activisten en journalisten gaat. De Wit-Russische Ilya Shcharbitski, die al 18 jaar in Nederland woont, vertelt hoe ook hij worstelt met wat hij nog wel en niet kan zeggen over Loekasjenko.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#846 - De verborgen oorlog in Ethiopië

Tue, 25 May 2021 13:31:00 +0200

Het wordt een verborgen oorlog genoemd: de oorlog die in november in Ethiopië begon, in de regio Tigray. Vluchtelingen vertellen verhalen over etnische zuiveringen, massamoorden en massaverkrachtingen, maar het we horen er bijna niets over. Dat heeft een reden: de regio is volledig afgegrendeld geweest voor de buitenwereld. Journalisten mochten er niet in en het internet- en telefoonverkeer was afgesloten. Tot nu.

NOS-correspondent Elles van Gelder kreeg toestemming om Tigray samen met een cameraman te bezoeken. Ze vertelt in podcast De Dag wat ze hebben gezien en gehoord. De verhalen zijn schokkend en gaan over verschillende soorten van mensenrechtenschendingen. Toch blijft het beeld incompleet, benadrukt Van Gelder. Op veel plekken kon zij ook niet terecht en wat ze hoorde, is moeilijk verifieerbaar.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#845 - Jeangu, de trots van zijn moeder én Suriname

Fri, 21 May 2021 12:17:00 +0200

Er zijn veel mensen trots op Jeangu Macrooy, maar eentje toch wel echt het meest: zijn moeder. Suriname-correspondent Nina Jurna sprak met haar over Jeangu én over zijn Songfestival-liedje, waarin hij ook tot grote verrassing van zijn moeder een gedeelte in het Sranantongo zingt.

Die taal, die tijdens de slavernij ontstond en ook lange tijd verboden was, is bezig met een opmars in Suriname en heeft ook grote invloed op de Suri-pop, vertelt Jurna in podcast De Dag. Jeangu's optreden dit weekend op het Eurovisiesongfestival maakt daarom in Suriname niet alleen veel indruk op zijn moeder, maar ook op de rest van het land.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#844 - Wie wil er nou naast Tata Steel wonen?

Thu, 20 May 2021 12:11:00 +0200

Bijna 1100 omwonenden van Tata Steel in IJmuiden klagen de staalfabriek aan om af te dwingen dat de overlast en vervuiling stopt. In Wijk aan Zee weten ze het al tientallen jaren: de vroegere Hoogovens zijn enorm vervuilend en schadelijk voor de gezondheid. Longkanker komt er bijvoorbeeld zo'n dertig procent vaker voor dan in de rest van Nederland, in sommige postcodegebieden zelfs vijftig procent. Wie wil daar nou wonen?

In podcast De Dag een gesprek met twee mensen uit Wijk aan Zee: Erwin Duin, die er al zn hele leven woont, maar nu toch met pijn in het hart vertrekt. En Sanne Walvisch die acht jaar geleden welbewust naar Wijk aan Zee verhuisde en, zoals ze zelf zegt, vooralsnog heeft besloten om niet te vluchten maar te vechten. Ze is een van de drijvende krachten achter de massa-aangifte tegen Tata.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#843 - Waarom Japan de Olympische Spelen niet afblaast

Wed, 19 May 2021 14:11:00 +0200

Zeventig procent van de Japanners wil dat de Olympische Spelen opnieuw uitgesteld of zelfs helemaal geschrapt worden. Het land zit middenin de vierde coronagolf en pas twee procent van de bevolking is gevaccineerd. Wat gebeurt er als er over twee maanden 160-duizend atleten, begeleiders, verslaggevers en sponsors vanuit de hele wereld naar Japan komen? Alle deelnemers moeten dan ook iedere dag getest worden, waarvoor zorgpersoneel uit Japan wordt ingezet.

Het verzet tegen de regering neemt, zeker voor Japanse begrippen, uitzonderlijke vormen aan. En meer nog dan over de Spelen, zegt dat iets over een groeiende onvrede in Japan over allerlei andere onderwerpen, zegt oud-diplomaat Freek Vossenaar in de podcast. De organisatie van de Olympische Spelen is volgens hem een 'lose-lose' situatie geworden, maar doorgezet zal er, want voor Japan hangt er volgens Vossenaar te veel vanaf.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#842 - Wat we niet zien en horen uit Gaza

Tue, 18 May 2021 14:18:00 +0200

Verslag doen vanuit Gaza was al niet makkelijk en afgelopen weekend werd ook nog eens een kantoortoren gebombardeerd waarin internationale media-organisaties zaten, zoals AP en Al Jazeera. Hun verslaggevers moeten het doen met de spullen die ze nog konden redden en andere buitenlandse journalisten komen Gaza überhaupt niet in.

Het leidt ertoe dat we naast beelden van verwoesting in Gaza een heleboel ook niet zien en horen, zegt oud-NOS-correspondent Monique van Hoogstraten in De Dag. Zaken die Israël misschien niet wil dat de internationale gemeenschap ziet, en ook niet de verhalen over hoe Palestijnen in Gaza bijvoorbeeld over Hamas denken.

Zelf reisde Monique Van Hoogstraten in 2012 en 2014 naar Gaza tijdens periodes van geweld en maakte die verhalen over de rol van Hamas toen wel. "Tijdens oorlogen groeit over het algemeen de steun voor Hamas."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#841 - Máxima en de Argentinië-factor

Mon, 17 May 2021 13:32:00 +0200

Het is 31 augustus 1999 als het NOS-journaal besluit te openen met groot nieuws over kroonprins Willem-Alexander die volgens presentator Philip Freriks 'op vrijersvoeten' is. Nederland maakt voor het eerst kennis met de toekomstige vorstin: Máxima Zorreguieta. Vandaag is de koningin vijftig geworden.

Oud-correspondent Ineke Holtwijk had de scoop: zij achterhaalde in 1999 de naam van de nieuwe vriendin van de kroonprins en daarmee ook die van haar vader. De periode die volgde maakte ze veel verhalen over de achtergrond van Máxima en de familie waar ze uit komt. Holtwijk vertelt in De Dag hoe de wortels van Máxima in de Argentijnse elite haar hebben gevormd en perfect voorbereid hebben op de rol van vorstin. "Voor Máxima was het niet vreemd om koningin te worden."

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#840 - Over kindercovid en het vaccineren van kinderen

Fri, 14 May 2021 14:01:00 +0200

De VS is deze week begonnen met het vaccineren van kinderen tussen de 12 en 16 jaar tegen corona. In Canada doen ze het al wat langer, Israel gaat er binnenkort mee beginnen en in Duitsland gaan er stemmen op om kinderen voor het nieuwe schooljaar begint, in te enten. Het roept de vraag op of Nederland ook kinderen vanaf twaalf jaar moet gaan vaccineren én of dat wel nodig is.

Want hoe gevaarlijk is corona voor kinderen zelf? In hoeverre dragen ze bij aan de verspreiding van het virus? En wat weten we over de veiligheid van de vaccins voor kinderen? Kinderarts, infectioloog en immunoloog Emmeline Buddingh van het het LUMC vertelt er vandaag over in podcast De Dag.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#839 - Liz Cheney versus Donald Trump

Thu, 13 May 2021 13:33:00 +0200

De Republikeinse partij heeft Liz Cheney uit de partijtop gezet. Ze was voorzitter van de fractie in het Huis van Afgevaardigden en daarmee de nummer drie van de partij na de partijleider en de zogenoemde whip, de nummer twee. Sinds de bestorming van het Capitool is ze de felste Republikeinse tegenstander van oud-president Trump en dat heeft haar nu de kop gekost.

Het is een opmerkelijk en symbolisch moment, zegt Amerika-deskundige Victor Vlam in podcast De Dag. Cheney is een traditionele Republikein: oerconservatief en als dochter van oud-vicepresident Dick Cheney ook onderdeel van een republikeinse dynastie. Dat er voor haar geen plaats meer is, markeert een kantelpunt, aldus Vlam. De richtingenstrijd binnen de Republikeinse partij is nu officieel begonnen en die draait vooralsnog om Liz Cheney versus Donald Trump.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#838 - "Netanyahu en Hamas politiek gebaat bij geweld"

Wed, 12 May 2021 14:01:00 +0200

In Israël en de Palestijnse gebieden gaan de aanvallen over en weer onverminderd door. Vanuit de Gazastrook worden continu raketten gelanceerd en Israël voert luchtaanvallen uit op doelen in Gaza, waarbij ook woontorens en flats zijn geraakt. En dat is nog maar het begin, zei de Israëlische premier Netanyahu op tv. Ook Hamas is niet van plan om in te binden. De partijen lijken zich op te maken voor een grondoorlog.

Cynisch genoeg spinnen zowel de Israëlische premier als de Hamas-leiders garen bij het oplaaiende geweld, zegt correspondent Ankie Rechess in podcast De Dag. Maar voor de bevolking betekent het vooral: angst en onveiligheid.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#837 - Is de Nieuwe Rutte wel zo nieuw?

Tue, 11 May 2021 14:27:00 +0200

De verwachtingen waren hooggespannen. VVD-leider Mark Rutte zou gisteravond in Nieuwsuur zijn “radicale ideeën” over een nieuwe bestuurscultuur presenteren.

Rutte wil graag door als premier, maar daarvoor moet hij andere partijen ervan overtuigen dat hij echt werk kan en wil maken van meer dualisme, meer openheid en een overheid met meer menselijke maat.

In de podcast De Dag analyseert Rutte-watcher Wilma Borgman het interview. Wat was er écht nieuw aan wat Rutte wil? Gaat het werken? En wat heeft hij met dit optreden bereikt, in dit moeizame formatieproces?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#836 - De opmars van vega(n)

Mon, 10 May 2021 14:27:00 +0200

Nederlanders eten per persoon de meeste vleesvervangers van Europa en vegetariërs en veganisten zijn de afgelopen tien jaar aan een opmars bezig in Nederland. De totale vleesconsumptie daalt nog niet, maar de plantaardige eetwereld is al volop in ontwikkeling. Onder meer doordat bekende chefs, restaurants en grote bedrijven daar toekomst en mogelijkheden in zien.

Journalist en trendwatcher op het gebied van eten Hans Steenbergen vertelt in podcast De Dag hoe Nederlanders de afgelopen decennia anders zijn gaan denken over eten. Ook vegetariërs en veganisten hebben nu andere redenen om geen vlees te eten dan bijvoorbeeld in de jaren zeventig.

Waar wordt de opmars van plantaardig eten door gedreven en wat levert het mens en milieu op?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#835 - Het powerkoppel Bill en Melinda Gates

Fri, 07 May 2021 13:38:00 +0200

Bill en Melinda Gates gaan scheiden en dat was deze week groot nieuws want ze zijn meer dan een echtpaar alleen. Ze leiden de grootste private liefdadigheidsorganisatie ter wereld, de Bill and Melinda Gates Foundation, waar veel geld, invloed en hulp mee gemoeid is.

Hoogleraar filantropie Paul Smeets volgt deze misschien wel machtigste filantropen ter wereld al jaren. In podcast De Dag vertelt hij hoe dit powerkoppel werk heeft gemaakt van filantropie, hoe ze geld weggeven geprofessionaliseerd hebben en welke invloed ze daardoor hebben. Wie zijn, kortom, Bill en Melinda Gates en wat is hun impact?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#834 - Met 'pumpen en dumpen' cryptomunten manipuleren

Thu, 06 May 2021 12:53:00 +0200

Investeren in cryptomunten is allang niet meer iets voor een select groepje pioniers. Het grote publiek heeft de Bitcoins en Etheriums van deze wereld ontdekt en ook mensen met een kleine beurs stappen massaal in. Maar doordat er nu zo veel meer interesse is, lijkt er ook meer 'gepumpt' en 'gedumpt' te worden. Het betekent dat koersen van cryptovaluta gemanipuleerd worden en onervaren instappers zijn daar vaak de dupe van, ook zonder dat ze het zelf in de gaten hebben.

NOS-economieredacteur Charlotte Waaijers deed de afgelopen tijd onderzoek naar de wereld van het pumpen en dumpen en kreeg een aardig beeld van hoe het er daar aan toe gaat, zonder dat er er enige vorm van toezicht is. Ze vertelt erover in podcast De Dag.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#833 - Boos op Napoleon

Wed, 05 May 2021 09:29:00 +0200

Met een toespraak en een kranslegging herdenkt de Franse president Macron vandaag een van de belangrijkste figuren uit de Franse geschiedenis: Napoleon Bonaparte. Maar vereert hij Napoleon op die manier en verdient hij dat wel?

Tegenstanders zeggen dat Napoleon een megalomane veroveraar was die de slavernij opnieuw invoerde en vrouwen haatte. Voorstanders roemen hem juist als verlicht denker die de vrijheden van het moderne Frankrijk bracht. Op zijn tweehonderdste sterfdag is Napoleon in ieder geval springlevend.

In podcast De Dag vertelt historicus en NRC-redacteur Bart Funnekotter, die een driedelige podcast-serie maakte over Napoleon, over de oneindige fascinatie voor Napoleon en ook over de eeuwige discussie over hem. Want het is niet voor het eerst dat er ruzie over hem gemaakt wordt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#832 - Is coronabeleid Bolsonaro crimineel?

Tue, 04 May 2021 13:57:00 +0200

In Brazilië begint een parlementair onderzoek naar het coronabeleid van president Bolsonaro. Volgens critici is dat beleid desastreus en mogelijk zelfs crimineel. Zijn tegenstanders verwijten de president dat hij het virus niet serieus neemt en ze houden Bolsonaro en zijn ministers verantwoordelijk voor de meer dan 400 duizend coronadoden in het land.

Correspondent Marc Bessems bezocht een noodhospitaal in een voorstad van São Paulo waar het de afgelopen maanden een chaos was. Ook daar wordt hardop de vraag gesteld: wie is verantwoordelijk? Hadden er duizenden doden voorkomen kunnen worden?

In podcast De Dag vertelt Bessems welke concrete voorbeelden er tijdens het onderzoek aan de orde zullen komen en hoe die Bolsonaro en zijn ministers in de problemen kunnen brengen.
Reageren?

Mail dedag@radio1.nl

#831 - Over 'vrij reizen' in de EU deze zomer

Mon, 03 May 2021 14:30:00 +0200

Het Europees Parlement heeft groen licht gegeven voor een coronapaspoort, waarmee EU-burgers in de zomervakantie vrij door Europa mogen reizen. Ook hebben meerdere Europese landen, waaronder Frankrijk, Spanje en Griekenland, aangekondigd dat toeristen straks welkom zijn en de coronamaatregelen versoepeld worden. Met nog twee maanden te gaan tot het begin van de zomervakantie lijkt het antwoord op de vraag of een buitenlandse vakantie er in zit, steeds meer richting 'ja' te gaan. Niet in de laatste plaats omdat de gevolgen van een 'nee' voor landen die zwaar op toerisme leunen niet te overzien zouden zijn.

Europa-correspondent Sander van Hoorn vertelt in podcast De Dag over hoe 'vrij reizen' er volgens de Europese Commissie uit moet gaan zien, hoe het zit met dat coronapaspoort en wat de verschillende lidstaten zélf van plan zijn. Vorig jaar trok ieder land zijn eigen plan en ontstond er een chaotische lappendeken van regels. Na de zomer liepen de besmettingen bovendien weer snel op. Dat moet dit jaar anders. Maar hoe?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#830 - De wolf is een blijvertje

Fri, 30 Apr 2021 14:49:00 +0200

Hoe kunnen we leren samenleven met de wolf? Afgelopen dinsdag werd voor het eerst een wolf gezien in de provincie Zeeland. Daar gingen bij boerenorganisaties en het provinciebestuur meteen alle alarmbellen af. Maar inmiddels leven op meerdere plekken in ons land wolven, en zoeken ze steeds weer naar nieuwe leefgebieden.

Natuurliefhebbers zijn enthousiast, maar boeren lopen schade op wanneer wolven hun vee aanvallen. Ecoloog Glenn Lelieveld van het Wolvenmeldpunt vertelt in de podcast De Dag hoe het de wolf vergaat in Nederland.

Maar wat hebben we eigenlijk aan de wolf? Waarom zou het wilde dier dat 150 jaar niet aanwezig was een plek verdienen, terwijl het al woekeren met de ruimte is in Nederland. En: wat kan de natuurliefhebber ermee, aangezien je ze niet mag opzoeken?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#829 - De Biden-kickstart

Thu, 29 Apr 2021 14:33:00 +0200

Wat is er terecht gekomen van de vele verkiezingsbeloftes van Joe Biden? Morgen is hij honderd dagen president, een belangrijke symbolische termijn in de Amerikaanse politiek. Afgelopen nacht hield hij zijn eerste presidentiële toespraak voor het congres.

Hoe staat bijvoorbeeld het met de aanpak van de coronacrisis in de VS? Daarnaast wilde Biden veel veranderen: van de klimaataanpak tot sociale ongelijkheid. Wat gaat daarvan terecht komen? En hoe betaalt hij zijn plannen?

In de podcast De Dag maakt Amerika-kenner Raymond Mens de balans op. Vooral de toon van de nieuwe president valt hem op. En hij is progressiever dan hij lijkt.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#828 - Waarom code zwart geen indruk meer maakt

Wed, 28 Apr 2021 14:18:00 +0200

Terwijl IC-artsen waarschuwen dat ze de toestroom van patiënten bijna niet meer aankunnen, gaan de terrassen weer open en mogen we weer tot laat op straat. Het kabinet versoepelt de coronamaatregelen, maar feestvierders op Koningsdag wilden daar niet op wachten.

Waarom maken de waarschuwingen uit de ziekenhuizen geen indruk meer? In de podcast De Dag vertelt Marco Zannoni, directeur van het Instituut voor Veiligheids-en Crisismanagement over schrikbeelden die niet meer afschrikken, over risico’s die nu anders worden afgewogen en over de onvermijdelijkheid van deze versoepelingen.

reageren? mail dedag@radio1.nl

#827 - Achter de schermen van de koningshuisverslaggeving

Tue, 27 Apr 2021 12:46:00 +0200

Kysia Hekster was jarenlang koningshuisverslaggever voor de NOS. Ze reisde mee op staatsbezoeken en ze maakte reportages over alles wat er rondom de Oranjes gebeurde, van Prinsjesdag tot de vele relletjes. Op deze sobere Koningsdag hoeft ze voor het eerst in jaren niet te werken. Ze verhuisde onlangs naar Brussel om daar correspondent te worden.

In de podcast De Dag vertelt ze over wat ze allemaal meemaakte als koningshuisverslaggever. Over haar verbazing over de geregisseerde bezoeken, hoe een zogenaamd persgesprek in zijn werk gaat en over de blunders van de koning.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#826 - Hoe het coronavirus terugslaat in India

Mon, 26 Apr 2021 13:52:00 +0200

Met 350.000 nieuwe besmettingen per dag is India in korte tijd een enorme corona-brandhaard geworden. De ziekenhuizen liggen vol. En wie wél in een ziekenhuis terecht kan moet maar afwachten of daar voldoende zuurstof en medische apparatuur beschikbaar is. Mortuaria kunnen het aantal doden niet meer aan.

Hoe heeft dit kunnen gebeuren? India voerde vorig jaar al snel een strenge lockdown in, maar versoepelde die te vroeg. Het land liet alle teugels los. Maar mogelijk speelt ook de besmettelijkheid van de Indiase variant een rol.

In de Podcast De Dag vertelt NOS-correspondent Aletta André wat er mis ging met de corona-aanpak in India, met als gevolg dat in New Delhi mensen nu zelf met zuurstofflessen op zoek gaan naar plekken om die te laten vullen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#825 - Het Spotify-effect op muziek en podcasts

Fri, 23 Apr 2021 14:16:00 +0200

Spotify bestaat vijftien jaar. Het Zweedse bedrijf, dat eerst de muziekwereld naar z'n hand zette en nu de podcastmarkt naar zich toe probeert te trekken, werd op 23 april 2006 opgericht.

Media-expert en podcastmaker Elger van der Wel vertelt in podcast De Dag hoe Spotify hét audioplatform van de wereld aan het worden is en welke invloed het bedrijf heeft op zowel het gedrag van luisteraars als de manier waarop makers muziek en podcasts produceren.

Het was voor Spotify in vijftien jaar best even richting zoeken, vertelt Elger, en het bedrijf heeft ook grote tegenslagen gekend. Maar de koers is nu bepaald, want audio is 'hot' en de overtuiging is ook dat er goed geld mee te verdienen valt. De vraag is alleen nog even hoe.

#824 - De gevaarlijke Poetin-cocktail

Thu, 22 Apr 2021 14:07:00 +0200

De Russische president Poetin heeft een populariteitsprobleem en kan zeker in aanloop naar de verkiezingen in september wel een politiek succes gebruiken, zegt Ruslanddeskundige Helga Salemon in podcast De Dag. De vrees is dat Poetin daarom zal grijpen naar wat in het verleden voor hem een beproefde methode is gebleken: militaire middelen. De internationale gemeenschap is bang voor oorlog in Oekraïne en er wordt ook gespeculeerd over inlijving van Wit-Rusland.

Salemon spreekt van een gevaarlijke 'Poetin-cocktail', want er gebeurt heel veel tegelijk in Rusland. Het gaat slecht met de economie, boodschappen worden er iedere dag duurder, door corona groeit de ontevredenheid en ondertussen kijkt de wereld mee hoe Poetins grootste politieke tegenstander, Navalny, crepeert in een Russisch strafkamp. Wat gaat er om in het hoofd van Poetin? Hoe probeert hij zijn populariteit terug te winnen?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#823 - Annalena Baerbock: in drie jaar van onbekend naar 'nieuwe Merkel'

Wed, 21 Apr 2021 14:04:00 +0200

Leuk weetje over de vrouw die in Duitsland getipt wordt als mogelijk de volgende Bondskanselier: ze is oud-kampioen trampolinespringen. De vergelijking is vandaaruit snel gemaakt. Indrukwekkende sprongen maakt Annalena Baerbock ook in haar politieke carrière. Deze week werd ze gekozen als lijsttrekker van de Groenen, de partij die mede door haar een vlucht neemt in de peilingen.

Duitsland-correspondent Judith van de Hulsbeek vertelt in podcast De Dag over de bliksemcarrière van Annalena Baerbock, die ook in Duitsland tot drie jaar geleden nog onbekend was bij het grote publiek. Wie is zij, waar staat ze politiek voor en wat zijn haar kansen om Angela Merkel als Bondskanselier op te volgen?

#822 - Hoe Gerrit Zalm verdachte werd in ABN-witwasschandaal

Tue, 20 Apr 2021 13:54:00 +0200

Wat is dat toch met Nederlandse banken die niet goed opletten of hun rekeningen worden misbruikt door criminelen? Alweer gaat er een bank voor door het stof en misschien is het nu wel pijnlijker dan ooit, want ABN Amro is ook nog eens deels in handen van de staat. Je zou verwachten dat een staatsbank het goede voorbeeld geeft. Maar niet dus. Sterker: zelfs toen ING in 2018 al beboet was, had ABN Amro de witwascontroles nog bijna twee jaar daarna niet op orde. De bank deed te weinig om fraude en witwassen tegen te gaan.

Anders dan bij ING heeft het O.M. nu direct drie oud-bestuursleden aangemerkt als verdachte, onder wie oud-minister Gerrit Zalm. De drie worden strafrechtelijk onderzocht. NOS-economieredacteur Charlotte Waaijers vertelt in podcast De Dag waar zij van verdacht worden en wat het strafrechtelijk onderzoek voor hen betekent. En zal er, nu het O.M. zo duidelijk laat merken dat het menens is, ook echt wat veranderen?

#821 - Waarom het geweld tegen vrouwen in Turkije toeneemt

Mon, 19 Apr 2021 14:06:00 +0200

In Turkije wordt een rechtszaak gevoerd die in het land zelf, maar ook daarbuiten veel losmaakt. Het proces draait om een vrouw die haar man heeft doodgeschoten. Uit zelfverdediging zegt ze zelf, want hij mishandelde haar al jaren en had na een vreselijke nacht van geweld gezegd dat hij terug zou komen om haar en hun kinderen te vermoorden. Ze staat terecht voor moord en kan 24 jaar cel krijgen. Volgens de aanklager had ze eerder om hulp kunnen vragen.

Turkije-correspondent Mitra Nazar vertelt in De Dag hoe deze rechtszaak een probleem blootlegt dat in Turkije politiek gevoelig ligt en waar de laatste tijd veel aandacht voor is: het toenemende geweld tegen vrouwen, het stijgende aantal moorden op vrouwen én het gebrek aan bescherming door politie, justitie en politiek. Het leidt tot een verhit debat, zeker nu Turkije uit de Istanbul-conventie is gestapt, een mensenrechtenverdrag dat geweld tegen vrouwen moet tegengaan. Een van de oorzaken dat het geweld toeneemt is cru, vertelt Mitra. Het heeft er voor een deel mee te maken dat vrouwen vaker voor zichzelf opkomen.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#820 - The American vaccine-dream

Fri, 16 Apr 2021 12:13:00 +0200

Vanaf komende week kunnen alle volwassen Amerikanen een afspraak maken om een coronavaccin te laten zetten. Op sommige plekken kan het zelfs zonder afspraak, bijvoorbeeld in de supermarkt. De Amerikaanse vaccinatiecampagne is indrukwekkend: president Biden overtreft keer op keer zijn toch al ambitieuze ambities om zo snel mogelijk zo veel mogelijk Amerikanen in te enten. Hij lijkt zijn Amerikaanse vaccin-droom waar te maken.

NOS-correspondent Lucas Waagmeester vertelt in de podcast hoe Biden dat voor elkaar heeft gekregen. Hij spreekt van een 'logistieke stoomboot' en een 'nationaal gevoel' om gezamenlijk de klus te klaren. En misschien moet er ook een bedankbriefje naar zijn voorganger Donald Trump, die in een vroeg vol op Pfizer en Moderna inzette?

Toch gaat niet alles goed. In sommige gebieden is de vaccinatiebereidheid laag. En sinds vorige maand schieten de besmettingscijfers opeens weer omhoog, vooral onder jongeren. Gaat het wel echt zo goed als het lijkt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#819 - De invloed van de Gezondheidsraad op de vaccinatiecampagne

Thu, 15 Apr 2021 13:58:00 +0200

De Gezondheidsraad is naast het OMT misschien wel het belangrijkste adviesorgaan van de overheid in de coronacrisis. Coronaminister De Jonge vraagt geregeld om advies en neemt die adviezen meestal één op één over. Vorige week ontstond discussie over de adviezen rondom het AstraZeneca-vaccin. Waarom heeft de Gezondheidsraad zo'n belangrijke stem in het Nederlandse vaccinatiebeleid als er ook wetenschappelijke adviezen van het RIVM, het Europese Geneesmiddelenagenschap en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen zijn? En werken al die bestuurslagen en adviesorganen naast elkaar niet contraproductief?

André Knottnerus was jarenlang voorzitter van de Gezondheidsraad, onder meer ten tijde van de Mexicaanse Griep. Hij vertelt in podcast De Dag hoe het er achter de schermen bij de Gezondheidsraad aan toe gaat en erkent dat het Nederlandse poldermodel nadelen heeft en de coördinatie in crisissituaties in de toekomst beter kan en moet.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#818 - Hoe Italië de maffia van binnenuit probeert aan te pakken

Wed, 14 Apr 2021 13:07:00 +0200

Vandaag staan opnieuw bijna 150 leden van de machtige maffiaorganisatie 'Ndrangheta voor de rechter in een enorme rechtszaak die draait om afpersing, witwassen, drugs- en wapenhandel. Al jaren probeert de Italiaanse justitie door te dringen tot de maffia uit Calabrië. Alles wordt uit de kast gehaald, maar de invloed blijft groot. En de Ndrangheta echt een grote slag toebrengen is lastig.

Daarom wordt nu de oplossing gezocht in de kern van de 'Ndrangheta: de familieband waar alles om draait. Vrouwen die de maffia achter zich willen laten worden geholpen met een nieuw leven en hun kinderen nemen ze mee. In podcast De Dag vertelt correspondent Mustafa Marghadi over de organisatie de de 'Ndrangheta van binnenuit probeert op te breken. En hij hoorde de verhalen van vrouwen die zelf die moeilijke stap durfden te zetten.

#817 - Wat we nu weten over 'long Covid'

Tue, 13 Apr 2021 14:29:00 +0200

Ongeveer één op de vijf mensen die een milde vorm van corona hebben gehad, heeft na een half jaar nog allerlei klachten. Van mensen die in het ziekenhuis hebben gelegen is dat zelfs meer dan de helft. Hun klachten verschillen enorm: de één heeft verschrikkelijke hoofdpijnen, de ander blijft maar buiten adem, weer een ander ruikt niks of alleen vreemde dingen, en bijna allemaal klagen ze over grote vermoeidheid. De klachten hebben hoe dan ook grote invloed op hun leven en ze maken zich zorgen over de toekomst. Want: wat veroorzaakt hun klachten? Welke schade hebben ze opgelopen en is die permanent? En als herstel mogelijk is, hoe lang duurt dat dan?

In het Amphia Ziekenhuis werd vorig voorjaar een nazorgpoli ingericht voor mensen die langer nodig hebben om te herstellen. Inmiddels komen daar ook veel mensen naartoe die niet in het ziekenhuis hebben gelegen maar door huisartsen zijn verwezen. Longarts Remco Djamin vertelt in podcast De Dag wat hij op die nazorgpoli inmiddels wijzer is geworden over 'long Covid' en welk beeld er naar voren komt uit internationaal onderzoek over dit onderwerp.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#816 - Hoe Boris Johnson Noord-Ierland onder de bus gooide

Mon, 12 Apr 2021 14:02:00 +0200

Diepe onvrede over de Brexit-afspraken van de Britse premier Boris Johnson voor Noord-Ierland begint gevaarlijke vormen aan te nemen. Al bijna twee weken gaan in Noord-Ierse steden relschoppers de straat op, waar ze politieagenten bekogelen met bakstenen en benzinebommen en brandende auto's op ze laten inrijden. Het zijn veelal protestantse jongeren die zich door de Brexit steeds verder van het Verenigd Koninkrijk verwijderd en achtergesteld voelen.

Dit soort onrust is precies waarvoor werd gevreesd tijdens de ellenlange Brexit-onderhandelingen over de Ierse grens. Boris Johnson gooide Noord-Ierland volgens velen toen onder de bus met een slechte deal. Daar voelen ze nu de gevolgen van, vertelt correspondent Tim de Wit in de podcast. De relschoppers roepen Johnson in feite op om ze weer onder die bus vandaan te halen. Maar kan hij dat wel?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#815 - Het bewogen proces tegen Derek Chauvin

Fri, 09 Apr 2021 11:09:00 +0200

'No justice, no peace'. Hoe vaak zijn die woorden niet geroepen tijdens de protesten, wereldwijd, na de dood van George Floyd op 25 mei vorig jaar? Inmiddels is de inhoudelijke behandeling begonnen van de rechtszaak tegen de agent die zijn knie ruim negen minuten op de nek van Floyd hield, Derek Chauvin. Zal het proces de gerechtigheid brengen waar al zo lang om geroepen wordt?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

Amerika-correspondent van de NOS Marieke de Vries vertelt in podcast De Dag over de getuigenverhoren van de afgelopen anderhalve week. De verhalen van omstanders, hulpverleners en collega's van Chauvin bij de politie maakten binnen en buiten de rechtszaal grote indruk. Hoe kan Chauvin zich nog verdedigen in zo'n beladen proces?

#814 - Hoe AstraZeneca het pechvogel-vaccin werd

Thu, 08 Apr 2021 14:17:00 +0200

Het AstraZeneca-vaccin is weer volop in het nieuws, nu het Europees Geneesmiddelenbureau EMA heeft bepaald dat er een mogelijk verband is tussen het vaccin en een combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes. In de bijsluiter wordt deze aandoening opgenomen als zeer zeldzame bijwerking.

Het is niet de eerste keer dat het EMA een uitspraak doet over het veelbesproken vaccin, en heel veel mensen blijven achter met heel veel vragen. Het vaccin kampte door onduidelijkheden over de onderzoeksdata, problemen in de productie en de daaropvolgende ruzie over de leveringen al met een imagoprobleem en nu zijn er dus ook vragen over de veiligheid. Je vraagt je af: wat is er allemaal aan de hand met AstraZeneca?

Wetenschapsredacteur van het NPO Radio 1-programma Nieuws en Co, Francien Yntema, zet in podcast De Dag alles op een rijtje.

#813 - Langzittende regeringsleiders vertrekken zelden zomaar

Wed, 07 Apr 2021 13:44:00 +0200

Hoe regisseer je als regeringsleider je eigen exit? Dat is een vraag waar Mark Rutte deze dagen over na zal denken. En als hij dat zelf niet doet, dan doet het land het wel vóór hem. Sinds vorige week wordt er in de Tweede Kamer en daarbuiten openlijk gesproken over hoe en vooral wanneer Rutte een stap opzij zou moeten doen. Het is een vraag waar langzittende regeringsleiders in Europa vaak enorm mee worstelen, zegt Mathieu Segers, hoogleraar eigentijdse Europese geschiedenis aan de Universiteit van Maastricht, in de podcast De Dag. En eigenlijk is het einde altijd lelijk.

Hoe doe je dat: afscheid nemen van de macht? Wanneer kun je het best je conclusies trekken? Sterf je bijvoorbeeld liever in het harnas of kondig je je vertrek beter lang van te voren aan, zoals Angela Merkel in Duitsland doet? En hoe voorkom je dat er ná jou een machtsvacuüm ontstaat?

Mathieu Segers loopt in de podcast een paar voorbeelden uit de recente Europese geschiedenis langs: Helmut Kohl, Margaret Thatcher, Ruud Lubbers. Hoe deden zij het en hoe tekende hun vertrek hun politieke erfenis?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#812 - Thuis testen? Luister deze bijsluiter

Tue, 06 Apr 2021 14:00:00 +0200

Het wordt na de vaccinatiecampagne gezien als de volgende belangrijke stap naar de uitgang van de coronapandemie: op grote schaal regelmatig zélf preventief testen. In Engeland krijgt daarom iedereen binnenkort twee keer per week gratis een zelftest. In Nederland zijn de testen sinds vorige week voor negen euro te koop en de vraag ernaar is enorm. De zelftesten hoeven minder ver de neus in dan de testen in de GGD-teststraat en de uitslag is binnen een kwartier bekend. Een soort zwangerschapstest voor corona. Het klinkt te mooi om waar te zijn en dat is het misschien ook wel. In podcast De Dag: de coronazelftest-bijsluiter.

Arts-viroloog Anne Wensing van het UMC Utrecht vertelt hoe de test werkt, hoe betrouwbaar die is, wat je er mee kan, wat de haken en ogen zijn en of hij, zoals minister De Jonge hoopt, geschikt is om mensen met een negatieve uitslag meer vrijheden te geven. Wensing is enthousiast over de zelftest, maar tempert ook de verwachtingen. Vooralsnog is het volgens haar eerder een 'rood licht'-test die helpt om meer besmettelijke op te sporen, dan dat het een 'groen licht'-test is die mensen met een negatieve uitslag meer vrijheden kan geven. Ze legt in de podcast uit waarom.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#811 - Het effect van 10 jaar macht op Ruttes leiderschap

Fri, 02 Apr 2021 13:32:00 +0200

Hoe vaker iemand zegt dat hij niet heeft gelogen, hoe minder geloofwaardig het wordt. En de Kamer geloofde Mark Rutte ook niet toen hij zei dat hij zich niet herinnert dat hij met de oud-verkenners over Pieter Omtzigt heeft gesproken. Rutte komt niet met een paar krassen uit het debat over de mislukte verkenning, maar zwaar gehavend. Wat is er over van zijn leiderschap?

In De Dag een analyse over het leiderschap van Mark Rutte: welk effect heeft tien jaar macht op de manier waarop hij de ernst van dit soort situaties beoordeelt?

Volgens Janka Stoker, hoogleraar leiderschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, laat de ontstane situatie goed zien hoe tien jaar premierschap het perspectief van Rutte heeft veranderd. Begrijpelijk, maar het brengt hem daardoor nu wel ernstig in de problemen. Want de macht heeft hij misschien nog wel, maar niet meer de controle, aldus Stoker.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#810 - In Limburg weten ze: een bestuurscultuur doorbreek je niet zomaar

Thu, 01 Apr 2021 13:44:00 +0200

Terwijl 'functie elders'-gate in Den Haag tot hevige discussies leidt over achterkamertjespolitiek en een sfeer van geheimzinnigheid, rollen er elders in het land al politieke koppen vanwege een beklemmende bestuurscultuur. In Limburg zijn afgelopen week twee CDA-gedeputeerden opgestapt en morgen volgt een spoeddebat dat mogelijk bepaalt of de gouverneur van Limburg, zeg maar de commissaris van de koning, ook van het CDA, óók weg moet.

Onderzoeksjournalist Paul Bots van Dagblad De Limburger vertelt in podcast De Dag hoe Limburg al jaren met integriteitsaffaires en pijnlijke onthullingen kampt en hoe er plannen worden gemaakt om de bestuurscultuur te doorbreken. Maar dat blijkt geen gemakkelijke opgave.

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#809 - Hoe Nederland een kans op miljoenen vaccins misliep

Wed, 31 Mar 2021 14:15:00 +0200

De Europese Commissie denkt al maanden dat Astrazeneca Groot-Brittannië voortrekt bij de levering van vaccins. Sinds in januari duidelijk werd dat er veel minder van gemaakt zijn dan de bedoeling was, is er ruzie over de verdeling van de vaccins die er wél zijn. Vaccins die voor een groot deel in Leiden worden gemaakt. Europa-correspondent van de NOS Thomas Spekschoor ontdekte dat Nederland een unieke kans had om zich in te kopen in de Leidse fabriek en zo voor ons land vaccins op voorhand veilig te stellen. Dat is niet gebeurd.

Thomas vertelt in De Dag wat zich achter de schermen heeft afgespeeld, welke rol CDA-kamerlid Pieter Omtzigt daarin speelde en hoe de Britse regering in diezelfde tijd het strategisch belang van dit soort investeringen beter voor ogen had. Waarom had Nederland de zaakjes niet beter op orde?

Reageren? Mail dedag@radio1.nl

#808 - Aan de randen van godsdienstvrijheid

Tue, 30 Mar 2021 13:47:00 +0200

De volle kerkbanken afgelopen weekend in Krimpen aan den IJssel en op Urk hebben tot veel verontwaardiging geleid. Helemaal toen journalisten werden aangevallen door kerkgangers en dat vervolgens door enkele kerkleden werd goedgepraat. Veel mensen vragen zich af waarom mensen wel naar de kerk en niet naar het theater, het terras of de voetbalclub mogen. Voor het antwoord op die vraag wordt vaak verwezen naar het in de grondwet vastgelegde recht op vrijheid van godsdienst. De discussie over de grenzen van godsdienstvrijheid is actueel, ook na het bericht in NRC dat homoseksuele leerlingen van een school in Gorinchem gedwongen werden om uit de kast te komen. Moet de vrijheid van godsdienst ingeperkt worden, of misschien helemaal geschrapt? Schrijver, predikant en Theoloog des vaderlands Almatine Leene vindt van niet, zegt ze in podcast De Dag. Gelovigen mogen van haar God ook best boven de staat plaatsen. Toch heeft ze met verbijstering naar de gebeurtenissen in Krimpen en Urk zitten kijken en hoopt ze dat er naast godsdienstvrijheid ook meer nagedacht wordt over godsdienstverantwoordelijkheid.

#807 - Nederlandse bergers als 'Superman' van de zee

Mon, 29 Mar 2021 14:26:00 +0200

Het loskrijgen van het vastgelopen containerschip de Ever Given in het Suezkanaal wordt wereldwijd gevolgd alsof het een film is. De beelden van het gigantische schip overdwars op het kanaal in combinatie met de enorme economische en logistieke belangen die op de achtergrond meespelen, maken ook een spannend plot. "We hebben Superman nodig om het schip te lichten", zei een commentator afgelopen week. Superman kwam in de vorm van het Nederlandse bedrijf Boskalis, dat de opdracht voor de berging kreeg. Oud-directeur van dochteronderneming Smit Salvage, Hans van Rooij, vertelt in podcast De Dag hoe er met een paar telefoontjes afspraken worden gemaakt over de financiële afwikkeling. In dit geval is waarschijnlijk afgesproken dat hoe eerder het schip los is, hoe hoger de bonus voor Boskalis is. Nederlandse bergers zijn bijna altijd betrokken bij de grote, internationale klussen. Van Rooij gaat al decennia mee en geeft in de podcast een inkijkje in een wereld van complexe problemen, grote belangen en soms ook gevaarlijke omstandigheden.

#806 - Als je het mikpunt van Vizier op Links bent

Fri, 26 Mar 2021 13:46:00 +0100

Nieuwsuur-redacteur Rudy Bouma sprak met zeven mensen die de afgelopen maanden mikpunt zijn geworden van publicaties door Vizier op Links. Zij troffen niet alleen stickers aan op hun woning met de boodschap dat ze in de gaten gehouden worden, de acties gaan veel verder. Een van de gedupeerden zegt zelfs dat ze er haar baan door heeft verloren. Rudy Bouma deed ook onderzoek naar de vraag wie de initiatiefnemer van het account is. Dat is nog steeds niet bekend, maar tijdens het onderzoek kwam hij er wel meer over te weten. Hij vertelt erover in podcast De Dag.

#805 - Maakt Biden de wapenstrijd van Obama af?

Thu, 25 Mar 2021 14:01:00 +0100

Joe Biden probeert al ruim dertig jaar strengere wapenwetgeving door te voeren in de VS. Eerst als senator, later als vice-president en nu als president. Maar veel resultaat heeft hij tot nu toe niet geboekt. Wat maakt het zo moeilijk om de wapenwetten in de VS aan te scherpen? Amerikadeskundige Raymond Mens vertelt in podcast De Dag hoe er de afgelopen decennia een impasse is ontstaan. President Obama maakte het onderwerp in 2012, na de schietpartij op basisschool Sandy Hook, zijn absolute prioriteit. Negen op de tien Amerikanen steunden zijn plannen ook. Toch strandde de wetgeving in de Senaat. Obama ziet het als de grootste teleurstelling van zijn presidentschap. Maakt Biden, nu hij zelf aan het roer staat, de klus alsnog af?

#804 - Wat gaat er mis in het coronabeleid van Angela Merkel?

Wed, 24 Mar 2021 14:06:00 +0100

"Het was een fout, waarvoor ik de volledige verantwoordelijkheid draag." Dat zei de Duitse bondskanselier Merkel vanmiddag over haar aankondiging dat er met Pasen een nog strengere lockdown zou worden ingesteld. Dat plan leidde de afgelopen dagen tot een stortvloed aan kritiek en Merkel gaat er diep voor door het stof. Critici verwijten haar dat ze de verkeerde prioriteiten stelt door zich teveel met lockdownmaatregelen bezig te houden en te weinig met de vaccinatiecampagne. Waar Duitsland aanvankelijk geroemd werd om het snelle, effectieve coronabeleid, beginnen de prestaties achterop te raken. Correspondent Wouter Zwart vertelt in podcast De Dag hoe het coronabeleid van Angela Merkel de afgelopen maanden onder vuur is komen te liggen. Pijnlijk, omdat Merkel met haar wetenschappelijke achtergrond in de eerste fase van de pandemie juist zoveel vertrouwen wekte. Met nog maar een paar maanden te gaan totdat ze afzwaait als bondskanselier heeft ze met verschillende tegenslagen te maken. Waarom lukt het haar niet meer om mensen aan boord te krijgen voor haar beleid en welke gevolgen heeft dat voor het bestrijden van de pandemie?

#803 - Nederlandse darters geliefd bij matchfixers

Tue, 23 Mar 2021 14:26:00 +0100

NOS-redacteuren Guido van Gorp en Ben Meindertsma deden de afgelopen maanden intensief onderzoek naar matchfixing in de Nederlandse sportwereld. Ze kwamen verschillende signalen op het spoor dat daar in de dartwereld sprake van is. Matchfixers lijken hun pijlen met name op Nederlandse darters gericht te hebben. Ze bieden vooral jonge spelers geld aan om wedstrijden te verliezen. In podcast De Dag vertellen Guido en Ben over hun onderzoek en hun gesprekken met zowel darters die benaderd zijn als met een fixer die heeft geprobeerd om spelers om te kopen. De spelersvakbond en de internationale dartautoriteit (DRA) herkennen het beeld. Volgens de DRA is het opvallend dat veruit de meeste meldingen over pogingen tot matchfixing uit Nederland komen. Het O.M. blijkt een onderzoek ingesteld te hebben. Wat is er aan de hand? En is darts een uitzondering of zijn ook andere sporten in Nederland kwetsbaar voor matchfixing?

#802 - De onderschepte berichten van Ridouan Taghi

Mon, 22 Mar 2021 13:53:00 +0100

Naast de verklaringen van kroongetuige Nabil B. vormt een gigantische hoeveelheid onderschepte, versleutelde berichten de basis onder het Marengo-proces dat vandaag inhoudelijk van start is gegaan. Hoofdverdachte Ridouan Taghi zou in die berichten vrijelijk met zijn medeverdachten spreken over liquidaties en andere strafbare feiten. Grote vraag is óf en hoe bruikbaar de berichten zijn als bewijs in de rechtszaak. Justitie-redacteur Remco Andringa van de NOS vertelt in podcast De Dag wat er in de berichten staat en hoe justitie moet aantonen dat de verdachten ze hebben verstuurd. Dat is nog niet zo eenvoudig.

#801 - Tussen cryptokunst en kitsch

Fri, 19 Mar 2021 12:59:00 +0100

De handel in 'virtuele kunst' is de afgelopen maanden explosief gegroeid. Kunstenaars maken steeds vaker digitale werken en hebben dan geen fysieke objecten om te verkopen of veilen. Maar daarvoor is iets verzonnen: hun kunst kan verhandeld worden als een zogeheten NFT. Ook allerlei andere virtuele uitingen zoals tweets, memes en cryptokitties kunnen als NFT verkocht worden. En in die handel gaan de laatste tijd duizelingwekkende bedragen in om. Socialredacteur Marieke Kuypers van NOS Stories vertelt in podcast De Dag hoe deze wereld, waarin kunst, technologie en geld samenkomen, werkt. Hoe komt het dat de handel in NFT's nu opeens een vlucht neemt en gezien de gigantische bedragen die erin omgaan: is het een goede investering?

#800 - Bij D66 is het Van Mierlo-gevoel terug

Thu, 18 Mar 2021 13:31:00 +0100

Sigrid Kaag werd door partijgenoten al 'de vrouwelijke Hans van Mierlo' genoemd en in haar eerste reactie op de verkiezingswinst gisteravond was het ook zijn naam die vrijwel direct viel. 'Het is gelukt,' zei Kaag net als Van Mierlo dat deed toen hij in 1994 vierentwintig zetels binnenhaalde voor D66. Is Kaag inderdaad de nieuwe Van Mierlo? Waarin lijken ze op elkaar en waarin niet? Hans van Mierlo-biograaf Hubert Smeets loopt in podcast De Dag de overeenkomsten en verschillen langs. De gelijkenissen zijn er zeker, zegt hij, al miste Van Mierlo volgens hem bijvoorbeeld wel de 'beschaafde brutaliteit' van Kaag om te zeggen: wij zijn de beste. Van Mierlo zocht de samenwerking met links. Volgt Kaag daarin zijn voorbeeld?

#799 - Text me when you get home

Wed, 17 Mar 2021 13:02:00 +0100

'Text me when you get home.' Die zin wordt door vrouwen over de hele wereld momenteel veel gedeeld in berichten op sociale media. Een zin die vrouwen sowieso vaak tegen elkaar uitspreken, in welke taal dan ook, op het moment dat er iemand alleen naar huis gaat. Want echt veilig voelt het bijna nooit als vrouw alleen op straat. Aanleiding voor de posts is de dood van de Britse Sarah Everard die na een bezoek aan een vriendin niet veilig thuiskwam. Een politieman wordt ervan verdacht dat hij haar heeft vermoord. De moord op Sarah Everard heeft wereldwijd een discussie op gang gebracht over seksisme, ongelijke verhoudingen en onveiligheid. Die discussie is al vaker gevoerd is, maar heeft nog niet tot voldoende verandering geleid, zegt Anne-Floor Dekker van genderplatform WO=MEN in De Dag. Hoe zorgen we ervoor dat er dit keer wél iets verandert?

#798 - Over AstraZeneca en trombose

Tue, 16 Mar 2021 13:10:00 +0100

Het nieuws over het AstraZeneca-vaccin is in een stroomversnelling terecht gekomen. Een reeks landen heeft besloten om, net als Nederland, tijdelijk een streep te zetten door dit vaccin, dat toch al met een imagoprobleem kampte. Experts verschillen van mening: de schade door te stoppen met inenten zou veel groter zijn dan het risico op een mogelijke bijwerking. Toch nemen steeds meer landen het zekere voor het onzekere. Wat weten we over de risico's op trombose, op trombose door corona, en op trombose door coronavaccins? Hoe gevaarlijk is het en wat is er tegen te doen? Een van de beste trombose-experts van Nederland, Saskia Middeldorp van het Radboudumc, legt het uit in podcast De Dag. Ze hoopt dat het misvattingen wegneemt die schadelijk kunnen zijn voor de vaccinatiecampagne, die wat haar betreft zo snel mogelijk weer op volle kracht wordt voortgezet.

#797 - Uitzonderingen in een saaie campagne

Mon, 15 Mar 2021 13:38:00 +0100

De stembussen zijn open, de verkiezingen zijn begonnen en normaal zou de campagne nu ook afgelopen zijn, maar omdat de verkiezingen worden uitgesmeerd over drie dagen gaat de campagne nog even door. Er verandert al weken nauwelijks iets in de peilingen en analisten omschrijven de campagne veelal als vlak en tam, waarbij het niveau van de trivialiteiten nauwelijks wordt ontstegen. Toch waren er ook uitzonderingen: het ging ook wél over de inhoud, zoals in de inmiddels beruchte interviewreeks van Nieuwsuur. En onder andere Geert Wilders, Sigrid Kaag en de nieuwe partijen Volt en Ja21 vallen op. Zij voeren een slimme en succesvolle campagne, zegt Arjan Noorlander van Nieuwsuur in De Dag. Noorlander verwacht dat het venijn nog wel eens in de staart kan zitten en dat de verkiezingen toch spannender worden dan de campagne misschien doet vermoeden.

#796 - Klimaat in de partijprogramma's

Fri, 12 Mar 2021 13:32:00 +0100

Het klimaat is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een groot politiek onderwerp. Kiezers vinden het een van de belangrijkste thema's en in de partijprogramma's is er ook meer aandacht voor dan vier jaar geleden. Logisch ook wel, want de berichten over gevaarlijke klimaatverandering dringen zich op. Om de klimaatdoelen te halen moeten er ingrijpende maatregelen komen en daar gaat iedereen de gevolgen van voelen. Welke partij wil wat? Klimaatredacteur van de NOS Heleen Ekker nam de partijprogramma's door en zet de klimaatplannen in de podcast op een rijtje. Drie thema's vallen haar op: kernenergie, luchtvaart en wind- en zonne-energie.

#795 - Cashen op coronavaccins

Thu, 11 Mar 2021 13:58:00 +0100

Het afgelopen jaar hebben farmaceutische bedrijven hard gewerkt en veel geld gestopt in de ontwikkeling van coronavaccins. Nu die er zijn, beginnen de investeringen zich terug te betalen. De hoogste bieders komen het eerst aan de beurt; de rijke landen dus. En daar begint het ongemak. Waarom werken farmaceuten niet veel meer samen, zodat ook armere landen sneller kunnen worden ingeënt? Waarom delen ze hun kennis niet en worden de patenten niet tijdelijke opgeschort, zoals de WHO voorstelt? Gezondheidseconoom Xander Koolman van de Vrije Universiteit Amsterdam vertelt in podcast De Dag hoe de wereld van het geld achter de coronavaccins eruit ziet. Patenten afschaffen kan soms een goed middel zijn om dure medicijnen toegankelijker te maken, maar in het geval van de coronavaccins ligt dat volgens hem ingewikkelder dan het lijkt.

#794 - Het einde van de democratie in Hongkong

Wed, 10 Mar 2021 13:44:00 +0100

Toen Groot-Brittannië kroonkolonie Hongkong in 1997 teruggaf aan China werd afgesproken dat Hongkongers zeker vijftig jaar zelf hun toekomst konden vormgeven, met onder meer een eigen economisch systeem en democratische vrijheden. Van die belofte is niets meer over. China vergrootte vorig jaar met de invoering van de omstreden veiligheidswet al z'n invloed in de stad. Nu wordt ook het kiesstelsel ingrijpend veranderd, waardoor politici die 'niet loyaal' zijn aan China, zich niet verkiesbaar kunnen stellen. Correspondent Sjoerd den Daas sprak met Hongkongers over hoe de democratie de nek om is gedraaid en censuur in het leven is geslopen. Zo laat hij in podcast De Dag een gesprek horen met een docent geschiedenis die in zijn lessen bijvoorbeeld geen gevoelige onderwerpen meer durft te behandelen. Zeker niet nu de lessen online gegeven worden. Het risico dat er mensen meeluisteren die de docent aangeven is levensgroot.

#793 - Over piemels en tieten in kinderprogramma's

Tue, 09 Mar 2021 13:35:00 +0100

In de jaren zeventig en tachtig werd er in Nederlandse kinderprogramma's volop over bloot en seks gepraat. Theo en Thea hielden bepaald geen blad voor hun mond met lange tandjes, maar ook in wat minder experimentele programma's zoals Sesamstraat was bloot heel gewoon. Toch is er discussie ontstaan over het nieuwe kinderprogramma Gewoon Bloot van de NTR, waarin kinderen vragen mogen stellen aan volwassenen die naakt voor hen staan. Mediahistoricus Huub Wijfjes, verbonden aan de universiteit van Groningen en Amsterdam, loopt in podcast De Dag de geschiedenis van de kindertelevisie langs. Hoe is de omgang van volwassenen met kinderen over dat onderwerp door de jaren heen veranderd en hoe vertaalt zich dat in het type programma's dat er gemaakt wordt? Is kindertelevisie te braaf geworden?

#792 - Harry en Meghan versus 'The Firm'

Mon, 08 Mar 2021 14:20:00 +0100

In de zeventig jaar dat koningin Elizabeth op de troon zit, heeft ze al heel wat explosieve en onthullende interviews van haar familieleden voorbij zien komen. Ze kan er nu weer eentje aan de lijst toevoegen: haar kleinzoon Harry en zijn vrouw Meghan spraken uitgebreid met Oprah Winfrey. In binnen- en buitenland werd vannacht met ingehouden adem gekeken naar dit tell-all interview. Het werd nog een tikkeltje explosiever dan van te voren werd gedacht. Het stel stortte hun hart uit over de druk van de Britse pers en het gebrek aan hulp vanuit het paleis, zelfs toen Meghan met suicidale gedachtes kampte. Ook werd er gesuggereerd dat familieleden van het Britse koningshuis racistisch zijn. Correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag wat al deze aantijgingen voor het Britse koningshuis betekenen. De schade is enorm, zowel voor 'the firm' als voor de familiebanden. De grote vraag is waar dit alles toe leidt: gaan de hakken van Buckingham Palace verder in het zand of kan dit ook het begin betekenen van een modernisering van het Britse koningshuis?

#791 - In partijprogramma's kun je niet wonen

Fri, 05 Mar 2021 13:50:00 +0100

Kiezers vinden na het onderwerp gezondheidszorg, de woningmarkt het belangrijkste thema bij de verkiezingen. Bijna iedereen voelt op de een of andere manier wel de gevolgen van het schreeuwende tekort aan woningen. Wat zijn de plannen van de politieke partijen om Nederland uit de huizencrisis te trekken? En hoe haalbaar zijn de doelstellingen en cijfers die in de campagne over tafel vliegen? Sociaal geograaf, planoloog en journalist Floor Milikowski bekeek wat er in de partijprogramma's over het oplossen van de woningcrisis staat. Alle partijen willen meer bouwen, maar de vraag is hoe. En wáár. En wat voor type huizen er moeten komen. Versnipperd over de partijen staan er veel mooie plannen in de programma's, maar er is volgens Milikowski vooral behoefte aan één visie en meer regie uit Den Haag. Is dat mogelijk?

#790 - Omstreden Mr. Big levert justitie weinig op

Thu, 04 Mar 2021 14:23:00 +0100

In Nederland zijn drie moordzaken bekend waarbij gebruik is gemaakt van een heel omstreden undercovermethode, de 'Mr. Big'-methode. Daarbij worden undercoveragenten ingezet om belastende verklaringen te ontfutselen bij verdachten. En de manier waarop ze dat doen gaat soms erg ver. Te ver, zeggen critici. Mr. Big zou iedereen kunnen laten bekennen, maar het risico dat het valse bekentenissen zijn, is enorm. Deze week werden twee moordverdachten vrijgesproken omdat het bewijsmateriaal dat via de undercovermethode was verkregen volgens de rechter niet bruikbaar was. De Hoge Raad bepaalde in de twee andere processen dat de zaken over gedaan moesten worden omdat er problemen waren met het bewijsmateriaal. Wie of wat is Mr. Big? Waarom wordt de methode gebruikt als die zo omstreden is én bovendien weinig bruikbaar bewijs oplevert? Universitair hoofddocent rechtspsychologie Annelies Vredeveldt van de Vrije Universiteit in Amsterdam, vertelt in podcast De Dag hoe de methode uit Canada naar Nederland is overgewaaid en hoe we hier tegen dezelfde problemen aanlopen als daar. Wat haar betreft valt voor Mr. Big zo snel mogelijk het doek.

#789 - Alles over 'gamechanger'-vaccin Janssen

Wed, 03 Mar 2021 12:44:00 +0100

Een goednieuwsshow vandaag in podcast De Dag, want tussen al het sombere nieuws over corona en de coronamaatregelen door, duiken er de laatste tijd ook steeds vaker positieve verhalen op. Zo denkt coronaminister Hugo de Jonge dat alle Nederlanders die dat willen tegen de zomer ingeënt kunnen zijn tegen corona. Vanaf april begint de grote versnelling in de vaccinatieoperatie, onder meer door de komst van het Janssen-vaccin. In de VS wordt het sinds deze week gebruikt en waarschijnlijk is het binnen twee weken ook hier goedgekeurd. Volgens immunoloog Marjolein van Egmond van het Amsterdam UMC zijn we er nu echt bijna. Ze bespreekt in de podcast hoe het Janssen-vaccin werkt en hoe het verschilt van de andere drie vaccins die in Nederland op de markt zijn. Ook bespreekt ze de verschillen in effectiviteit tussen de vaccins. Daardoor zijn misverstanden ontstaan die slecht zijn voor de vaccinatiebereidheid. Dat er verschillen zijn tussen de vaccins in werkzaamheid doet eigenlijk niet ter zake, zegt Van Egmond. Want of het ene vaccin nou de sportwagen onder de vaccins is en het andere de Volvo, ze brengen ons uiteindelijk allemaal naar de bestemming die we willen.

#788 - Arabische prinsessen op de vlucht

Tue, 02 Mar 2021 14:06:00 +0100

Drie prinsessen uit Dubai hebben de afgelopen jaren geprobeerd om weg te komen van de machtigste man van het Midden-Oosten: de premier van de Verenigde Arabische Emiraten en heerser van Dubai, sjeik Mohammed bin Rashid al-Maktoum. Hij zou zeker twee van zijn dochters, en mogelijk meer, vasthouden in een villa. In Saudi-Arabië, waar kroonprins Mohammed bin Salman de dienst uitmaakt, lijkt iets soortgelijks aan de gang. Een prominente prinses die al twee jaar met haar dochter vast wordt gehouden, smeekt deze week in een brief om hulp. Ook haar verhaal staat niet op zichzelf. Wat is er aan de hand? Waarom proberen Arabische prinsessen te vluchten? En wat zegt het over de positie van vrouwen in het Midden-Oosten dat hen dit onmogelijk wordt gemaakt? Arabiste Laila al-Zwaini loopt in De Dag langs de meest in het oog springende voorbeelden.

#787 - Dagboek van een middelbare scholier

Mon, 01 Mar 2021 12:37:00 +0100

Fatima al-Tamimi is een vrolijke tweedeklasser van vijftien uit Bleiswijk. Sinds vorige week dinsdag is ze extra vrolijk, want toen hoorde ze dat de scholen na tweeëneenhalve maand eindelijk ook voor middelbare scholieren weer gedeeltelijk opengaan. Vandaag is het zover en in aanloop naar deze dag heeft Fatima voor podcast De Dag een audiodagboekje bijgehouden over hoe ze zich voelt. Je zou het niet vermoeden als je haar hoort, maar Fatima heeft het best zwaar gehad. En daarin is ze niet de enige. Voor heel veel scholieren waren de afgelopen weken pittig. Je kan je er ook van alles bij voorstellen: het is sowieso al niet makkelijk om een tiener te zijn en dan zit je ook nog eens de hele dag thuis met je ouders, op afstand van je vrienden en zonder onverwachte momenten die het leven leuk en spannend maken. Het is verveling troef en dat is eigenlijk overal slecht voor. Fantastisch nieuws dus dat de middelbare scholen vanaf vandaag weer gedeeltelijk open zijn. Al komt er nog best wat spanning bij zo'n eerste schooldag kijken.

#786 - Waarom het beter is om niet te weten wie 'patiënt zero' is

Fri, 26 Feb 2021 13:33:00 +0100

Morgen is het precies een jaar geleden dat in Nederland het eerste officiële coronageval werd ontdekt. De Nederlandse 'patient zero', of patiënt nul, kreeg op 27 februari 2020 een gezicht. Het ging om een vijftiger uit Loon op Zand die waarschijnlijk besmet was geraakt tijdens een zakenreis naar Milaan. Toch kwam al snel het besef dat hij waarschijnlijk niet echt de eerste besmette Nederlander was. Het was namelijk lastig te achterhalen hoe lang het coronavirus al rondging in Nederland. Aan de andere kant van de wereld, in China, waar het virus voor het eerst opdook, is de zoektocht naar 'patient zero' nog steeds bezig. Wetenschappers staan al meer dan een jaar voor een raadsel en de rest van de wereld snakt ook naar antwoorden op de vele vragen over patiënt nul. In podcast De Dag vertelt universitair docent Peter Burger, die lesgeeft in wetenschapsjournalistiek en brongebruik aan de Universiteit van Leiden, waarom we met zijn allen zo graag willen weten wie de allereerste mens was die besmet raakte met het coronavirus. We moeten er ook mee oppassen, zegt hij, want met 'patient zeroes' bij andere virussen in het verleden liep het niet altijd even goed af.

#785 - Het probleem met het WK in Qatar

Thu, 25 Feb 2021 14:16:00 +0100

Toen in 2010 bekend werd gemaakt dat het WK van 2022 naar Qatar zou gaan, was de consternatie meteen groot. Het was een onwaarschijnlijke keuze en achteraf bleek ook dat de toekenning door corruptieschandalen was omgeven. In Qatar zelf was de vreugde groot en er volgde een ongekende bouwoperatie om acht voetbalstadions, een vliegveld, hotels, metrostelsels en zelfs een hele stad te bouwen. Al snel bleek dat arbeidsmigranten die uit arme landen aangetrokken worden om deze klus te klaren, uitgebuit worden en onder extreem zware omstandigheden moeten werken. Deze week meldde de Britse krant The Guardian dat er in tien jaar tijd meer dan 6500 arbeiders zijn overleden. Een opvallend hoog cijfer, zeker omdat het merendeel van de bouwvakkers jong en sterk is. Voetbaljournalist Willem Vissers van de Volkskrant vertelt in De Dag hoe het WK in Qatar van meet af aan problematisch is geweest. Zijn de FIFA en KNVB medeverantwoordelijk voor dit schandaal? Is het, zoals Freek de Jonge in een petitie zegt, onmogelijk om nog eervol wereldkampioen te worden in Qatar als je dit weet?

#784 - Als je als vondeling het leven start

Wed, 24 Feb 2021 09:27:00 +0100

Afgelopen weekend werd in Amsterdam een baby in een ondergrondse vuilcontainer gevonden. Ze kon gelukkig gered worden en start haar leven nu als vondeling. Mogelijk komt ze nooit te weten wie haar ouders zijn en waar ze vandaan komt. Wat doet dat met je? Annemarie van der Laan weet hoe het is om als baby hulpeloos achtergelaten te worden. Ze vertelt in De Dag haar verhaal. Als ambassadeur voor de stichting Beschermde Wieg zet zich tegenwoordig in om niet alleen kinderen in deze situatie, maar nadrukkelijk ook wanhopige moeders een tweede kans te geven. Haar verhaal toont aan, zegt ze, hoe je ook met een buitengewoon ingewikkelde start een mooi leven kan opbouwen.

#783 - Hoe bloemen leggen pijn kan doen

Tue, 23 Feb 2021 13:09:00 +0100

Complotdenkers leggen op verschillende plekken in het land bloemen op begraaf- en herdenkingsplaatsen van kinderen. Ze geloven dat zij slachtoffers zijn van een pedofiele satanische politieke elite. Een bizar verhaal uit de koker van QAnon-aanhangers. Met de bloemenactie bereiken de gevolgen van die verzonnen theorieën een nieuw dieptepunt. Rudy Bouma van Nieuwsuur keek wekenlang mee in de Telegram-groepen waar deze complottheorieën worden verspreid. Hij vertelt in De Dag over de drie belangrijkste aanjagers van deze verhalen en hoe groot hun invloed is. Ook sprak hij met nabestaanden die ongewild onderdeel van dit verhaal worden en met de mensen die vals worden beschuldigd door de complotdenkers. De impact op hun levens is enorm.

#782 - Wat kan er wel? Over corona-experimenten in binnen- en buitenland

Mon, 22 Feb 2021 14:17:00 +0100

Er worden in Nederland en in het buitenland allerlei proeven gedaan om te kijken hoe grotere groepen mensen toch samen kunnen komen, terwijl corona nog rondwaart. Nu we al bijna een jaar horen wat er allemaal niet mag, wordt de roep om wat er wél kan almaar luider. En als je bedenkt dat het coronavirus volgens wetenschappers de komende jaren zeker nog niet is verdwenen, ook niet als het opschiet met de vaccinaties, dan is het geen overbodige luxe om manieren te bedenken hoe er gecontroleerd toch meer georganiseerd kan worden. Dat is zowel voor de economie van groot belang als voor onze mentale gezondheid. Welke corona-experimenten zijn er in binnen- en buitenland inmiddels uitgevoerd en wat hebben die opgeleverd? Riemer Rijpkema van Fieldlab Evenementen vertelt erover in podcast De Dag. Fieldlab organiseert samen met onderzoekers en wetenschappers deze weken zeven proef-evenementen in Nederland. Het buitenland kijkt mee, want nergens anders in de wereld worden er op deze schaal proeven uitgevoerd.

#781 - Waarom jongeren met messen rondlopen

Fri, 19 Feb 2021 14:08:00 +0100

Nabestaanden van slachtoffers die met een mes om het leven zijn gebracht, hebben een indrukwekkende film gemaakt die ze willen laten zien op scholen. De campagne is de zoveelste poging om iets te doen tegen de vele steekpartijen waar tieners bij betrokken zijn. Er zijn al langer grote zorgen dat het aantal jongeren dat messen bij zich draagt toeneemt en dat het bovendien al vanaf heel jonge leeftijd gebeurt. Maar de conclusies die er in de politiek en media getrokken worden, kloppen vaak niet, zegt criminoloog Jeroen van den Broek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam in podcast De Dag. Als het over jongeren en messen gaat, dan gaat het al snel over drill-rap waarin geweld verheerlijkt wordt. Van den Broek onderzocht of er inderdaad een verband is en kwam tot een veel genuanceerder beeld. De focus op drill-rap versterkt volgens hem het narratief van getto's of buurten waar het zo onveilig is dat je een wapen moet dragen om je te beschermen. En dat kan zelfs averechts werken.

#780 - Heel Italië vertrouwt op 'Supermario' Draghi

Thu, 18 Feb 2021 14:24:00 +0100

Als je bijnaam Supermario is, dan zijn de verwachtingen hoe dan ook hoog gespannen bij alles wat je doet. En dat is zeker het geval bij de nieuwe monsterklus die Mario Draghi heeft aangenomen. De oud-president van de Europese Centrale Bank is de nieuwe premier van Italië en moet het land uit een driedubbele crisis trekken: de corona-gezondheidscrisis, de economische crisis én een politieke crisis. Zijn geluk is dat hij straks heel veel geld uit het Europese Herstelfonds kan gaan besteden. De hoop is dat hij daarmee een economische boom kan inluiden, een wederopbouwoperatie vergelijkbaar met die van na de tweede wereldoorlog. 'Iedereen vertrouwt erop dat Draghi dit kan,' zegt Angelo van Schaik, correspondent voor VPRO's Bureau Buitenland in podcast De Dag. Of, zoals nu in Italië vaak gezegd wordt: Draghi was de Italiaan die Europa redde, nu is hij de Europeaan die Italië gaat redden. Volgens Van Schaik heeft Draghi zijn eerste wonder al verricht, want de eurosceptische partijleider van Lega Nord, Matteo Salvini, was na één ontmoeting ineens eurofiel. Waar komt het vertrouwen in Mario Draghi vandaan? Wie is hij, wat maakt hem the man of the moment en wat zijn zijn plannen voor Italië?

#779 - Over Britney, Lindsay, Amanda en al die anderen

Wed, 17 Feb 2021 14:30:00 +0100

De veelbesproken documentaire Framing Britney Spears roept vragen op over hoe jonge, vrouwelijke sterren die rond de eeuwwisseling doorbraken werden behandeld door de roddelpers én andere media. Britney kwam als tiener terecht in een seksistische wereld, viel ten prooi aan paparazzi en zag hoe de wereld smalend reageerde toen ze onder de druk bezweek en in de problemen raakte. Ze is niet de enige: ook Lindsay Lohan, Amanda Bynes, en nog veel meer sterren van toen (de zogenoemde zeroes) gaan nog altijd gebukt onder die tijd. Dat geldt overigens ook voor mannelijke sterren die volwassen werden in de spotlights. Journalist Anke Meijer vertelt in podcast De Dag wat het leven van deze piepjonge sterren in die tijd zo zwaar maakte. Meijer schrijft voor onder andere NRC en de VPRO Gids over populaire cultuur en werkte in de tijd dat Britney doorbrak voor een tienerblad. 'Alles was destijds gericht op shaming,' zegt ze. Veel van wat er toen gebeurde, kan nu echt niet meer. Toch vraagt ze zich af of er in twintig jaar tijd wel zo veel is veranderd. Worden de sterren van nu wel beter beschermd en begeleid?

#778 - Hoe Orbán alle kritische geluiden in Hongarije verjaagt

Tue, 16 Feb 2021 13:28:00 +0100

Dit weekend werd het grootste onafhankelijke radiostation van Hongarije uit de lucht gehaald. De mediaraad, aangesteld door de regering-Orbán, geeft geen uitzendvergunning meer aan Klubrádió. Daarmee is een van de laatste kritische mediaorganisaties in het land zo goed als de nek omgedraaid. De afgelopen jaren zijn al honderden andere zenders en nieuwsorganisaties Klubrádió voorgegaan. De Hongaarse premier voert een heksenjacht op de persvrijheid en breekt, onder toeziend oog van de Europese Unie, ook andere democratische vrijheden stelselmatig af. Stefan Bos vertelt in De Dag hoe het medialandschap de afgelopen jaren is veranderd in een kritiekloze, regeringsgezinde brei. Hij woont en werkt als journalist in Boedapest en merkt zelf ook de gevolgen van Orbáns beleid. De Hongaarse premier was ooit de verpersoonlijking van de democratische belofte na de val van het communisme. Daar is weinig meer van over, vertelt Bos. Wat is er voor in de plaats gekomen? Hoe probeert Orbán alle kritische geluiden te verstommen en zal hij onder druk van de EU uiteindelijk misschien toch inbinden?

#777 - Over campagne-ongemak en leuren met politici

Mon, 15 Feb 2021 14:11:00 +0100

De tijd van verkiezingsspotjes is aangebroken - al dan niet in de vorm van flatterende interviews van politici op radio, tv of in de krant. Hoe dan ook is het verkiezingsreces begonnen en staan politici in campagnestand. Flyeren op de markt of langs de deuren gaan is er dit jaar niet bij, dus is het nog meer dan anders zoeken naar alternatieve manieren om de kiezer te bereiken. Campagneteams appen en bellen redacties plat om hun politieke gezichten in programma's te krijgen en er wordt veel geld in de online-advertenties gestoken. Maar zowel de vorm als de inhoud van de campagne ademen dit jaar ongemak. Corona overheerst alles, maar campagnevoeren over een pandemie is ingewikkeld. Politiek verslaggever Marloes Lemsom van EenVandaag vertelt in De Dag over de worsteling die politici en hun campagneteams voelen in aanloop naar de verkiezingen. De campagne start sowieso opvallend laat, zegt Lemsom, en er is een sterke focus op online. Daardoor krijgen kiezers heel gericht maar ook beperkter informatie over politieke partijen te zien. Wat betekent dat voor hun keuze straks bij de stembus?

#776 - Woede over autistische rollen in films

Fri, 12 Feb 2021 14:09:00 +0100

De autistische gemeenschap maakt zich boos over de debuutfilm van zangeres Sia die vandaag uitkomt. In Music wordt het hoofdpersonage, een meisje met autisme, niet gespeeld door een autistische actrice. Al sinds de trailer online ging, leidt dat tot een verhit debat over inclusiviteit in de filmwereld, ook in bredere zin. Want hoe zit het met al die homoseksuele personages die gespeeld worden door hetero's, of transgenderrollen gespeeld door niet-transgenders of personages in een rolstoel door acteurs die kunnen lopen? Het blijft een moeilijk onderwerp, zegt Sacha Gertsik in podcast De Dag. Zij is journalist bij de Filmkrant en dramaturg van onder andere de serie Anne+, met een grotendeels queer cast. Ze snapt de woede uit de autismegemeenschap over de film van Sia wel, want te lang zijn mensen met autisme volgens haar op een stereotype manier neergezet. Datzelfde geldt voor andere minderheidsgroepen. In de podcast loopt Gertsik voorbeelden van films en series langs waar het wel en niet goed gaat.

#775 - Hoe China het corona-onderzoek beïnvloedt

Thu, 11 Feb 2021 14:25:00 +0100

Ruim een jaar na de uitbraak van het coronavirus, en na lang onderhandelen, heeft een team van tien internationale onderzoekers voor het eerst wat veldwerk kunnen doen in China. Op de persconferentie van het WHO-team werden enkele voorzichtige conclusies gepresenteerd, maar veel nieuwe informatie leverde het niet op. Wel is toegezegd dat er meer onderzoek komt naar de mogelijkheid dat het virus van buiten China afkomstig is. Peking doet er alles aan om niet de schuld van de pandemie te krijgen en is dus blij met dit resultaat. Maar het roept de vraag op of de WHO de oren niet teveel laat hangen naar China. Het illustreert vooral hoe beladen en politiek gevoelig het onderzoek naar de herkomst van het coronavirus is, zegt China-correspondent Sjoerd den Daas in podcast De Dag. Hijzelf ondervond dat ook toen hij onlangs een reportage wilde maken bij vleermuizengrotten, maar werd weggestuurd. Welke druk oefent China uit op het corona-onderzoek en welke gevolgen heeft dat - ook voor het voorkomen van nieuwe virusuitbraken in de toekomst?

#774 - Elfstedennostalgie

Wed, 10 Feb 2021 14:05:00 +0100

Of het ijs dik genoeg wordt of niet, er komt dit jaar hoe dan ook geen Elfstedentocht. Dat was vanwege de pandemie in november al besloten, maar omdat de roep deze week steeds luider werd, ook in de tweede kamer, herhaalde de voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden het nog maar eens: het gaat niet gebeuren. Een vervelende boodschap in een land dat overmeesterd lijkt door een verlangen om het ijs op te gaan. We zullen het moeten doen met onze collectieve Elfstedenherinneringen. In De Dag daarom twintig minuten Elfstedennostalgie. De hel van '63, it giet oan, Willem-Alexander in zijn jas met sigarettenlogo, rayonhoofden en noordwestenwind. In vogelvlucht praat weerman Piet Paulusma, zelf nooit ver te zoeken als het over de Elfstedentocht gaat, door de jaren heen waarin er wél gereden werd. En soms ook net niet.

#773 - Jarenlang wegkijken van adoptiemisstanden

Tue, 09 Feb 2021 13:19:00 +0100

Nederland schort per direct alle adopties uit het buitenland op. Want ook al is er de laatste jaren meer toezicht gekomen, het internationale adoptieproces blijft te kwetsbaar voor misstanden. Dat is de conclusie van de commissie-Joustra die in een snoeihard rapport verslag heeft gedaan van die misstanden. De Nederlandse overheid wist er al jaren van, maar greep niet in. Hoe kan dat? Het balletje in het adoptiedossier kwam aan het rollen door een reeks onthullingen van het televisieprogramma Zembla in de afgelopen vier jaar. In de podcast een gesprek met een van de researchers, Norbert Reintjens, over hoe hij samen met zijn collega Erwin Otten steeds meer te weten kwam. Het rapport van de commissie-Joustra is een bevestiging wat al jaren bekend is. Het is goed dat er erkenning en excuses voor de misstanden zijn gekomen vanuit de overheid, zegt Reintjens. Maar daarmee is het dossier volgens hem nog niet gesloten.

#772 - Trumps impeachment 2.0

Mon, 08 Feb 2021 10:07:00 +0100

De Amerikaanse Senaat begint deze week aan het tweede impeachmentproces tegen de inmiddels oud-president Trump. Niet om hem af te zetten, want hij is al afgezwaaid, maar om een punt te maken. Democraten zien de bestorming van het Capitool op zes januari als een mislukte coup en vinden dat daar niet zomaar aan voorbij gegaan kan worden. En het is meer dan symboliek: Trump kan ook allerlei rechten verliezen als hij veroordeeld wordt. Centraal staat de vraag of Trump zijn aanhangers heeft opgehitst om het Capitool te bestormen. Bij zijn eerste impeachmentproces werd Trump vrijgesproken. Bij het tweede waarschijnlijk ook, toch is alles dit keer anders. Jurist en kenner van het Amerikaanse staatsrecht Kenneth Manusama zet in podcast De Dag uiteen wat de verschillen zijn. Uniek is sowieso dat de senatoren die straks een oordeel moeten vellen, zelf getuigen waren van het geweld waarvoor Trump wordt aangeklaagd. Ze moesten vluchten voor hun leven. Hoe zal die ervaring het proces beïnvloeden? Verder is de verdedigingslinie van Trumps advocaten volgens Manusama dun en moeten de Republikeinen een afweging maken tussen principes en politiek opportunisme.

#771 - Poetins gouden ei: het Spoetnik-vaccin

Fri, 05 Feb 2021 09:47:00 +0100

Veel vertrouwen was er in het Westen niet, toen Rusland al in augustus aankondigde dat het als eerste land ter wereld een werkend coronavaccin had ontwikkeld en geregistreerd. Niemand had interesse in het Spoetnik-vaccin. Dat is nu wel anders. The Lancet publiceerde deze week de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek en het blijkt dat het Russische vaccin niet alleen werkt en veilig is, maar zelfs effectiever is dan andere 'Westerse' vaccins. Journalist van The Moskow Times Pjotr Sauer vertelt in de podcast over de ontwikkeling van het Spoetnikvaccin, hoe de ervaringen er in Rusland mee zijn en wat dit gouden ei voor Poetin betekent. Sauer heeft de eerste prik inmiddels zelf ook gehad. Hij werd er misselijk van en had een dag lang verhoging, maar hij voelt zich nu prima en vooral een stuk veiliger.

#770 - De ruimtedroom van Elon Musk en Jeff Bezos

Thu, 04 Feb 2021 14:13:00 +0100

De twee rijkste mensen van de wereld zetten vaart achter het realiseren van hun ruimtedroom. Elon Musk wil mensen naar Mars brengen en Jeff Bezos zoekt het dichter bij huis: hij wil miljoenen mensen laten wonen en werken op de maan. Gisteren ontplofte voor de tweede keer in twee maanden tijd een raket van Musks bedrijf SpaceX. Op dezelfde dag maakte Bezos bekend dat hij stopt als topman van Amazon om zich meer met zijn ruimtebedrijf Blue Origin te kunnen richten. In De Dag werpt Ronald Klompe van het Nationaal Ruimtevaart Museum bij Aviodrome de blik vooruit. Musk loopt volgens hem mijlenver voor op Bezos. SpaceX is nog geen twintig jaar oud en heeft in die korte tijd vriend en vijand verrast met razendsnelle technologische ontwikkelingen. Inmiddels zijn er al honderden lanceringen geweest, zijn er verschillende contracten gesloten met NASA en zijn zelfs de eerste mensen succesvol naar het ISS gebracht. De volgende stop is dus Mars. Volgens Klompe zijn we getuige van een man die van sciencefiction in rap tempo werkelijkheid maakt.

#769 - Over GameStop en viral gaan op de beurs

Wed, 03 Feb 2021 14:08:00 +0100

Een leger aan kleine, jonge amateurbeleggers die elkaar kennen van internet heeft de financiële wereld op z'n kop gezet. Ze kochten massaal aandelen van de kwakkelende videogameketen GameStop en stuwden daardoor de prijs in een paar weken op tot ongekende hoogte. Grote hedgefondsen die hadden gespeculeerd op een prijsdaling maakten miljardenverliezen. Inmiddels gaat het aandeel weer in gierende vaart onderuit. Wat gebeurt er allemaal? En wat zijn de risico's van deze nieuwe onberekenbare speler op de aandelenbeurs? De 24-jarige Martijn Rutten is één van de vele amateurbeleggers die GameStop-aandelen kocht nadat hij erover had gelezen op Reddit. Hij wilde er niet alleen wat mee verdienen. Er zat ook een activistisch sentiment achter, vertelt hij in podcast De Dag. Hij vindt dat grote beleggingsbedrijven te arrogant zijn geworden. NOS-economieredacteur Nik Wouters schuift ook aan. Hij vertelt hoe de Gamestop-hype niet alleen een strijd toont tussen de kleine en grote beleggers, of tussen generaties, maar dat de gekte ook de perverse structuren op de beurs blootlegt. De vraag is alleen of die oude structuren door deze actie gaan veranderen.

#768 - De eeuwige strijd tussen Aung San Suu Kyi en het leger

Tue, 02 Feb 2021 14:10:00 +0100

In Myanmar werd dit weekend in het holst van de nacht het democratisch boegbeeld van het land, regeringsleider Aung San Suu Kyi, van haar bed gelicht en opgepakt. Het leger heeft de noodtoestand uitgeroepen en neemt voor zeker één jaar de macht over; een staatsgreep. Toen Suu Kyi in 2016 de eerste democratisch gekozen regeringsleider werd in Myanmar, waren de verwachtingen hoog gespannen. Het leek haar te lukken om meer vrijheden en democratie te brengen, iets waar ze jaren voor had gestreden en zelfs de Nobelprijs voor de vrede voor had gekregen. Maar de praktijk bleek weerbarstig en ze stelde als regeringsleider ook teleur. Nu zit ze weer in gevangenschap en is haar land opnieuw overgeleverd aan de grillen van een militair bewind. Wat is er mis gegaan in Myanmar? Welke rol speelt Aung San Suu Kyi en wat blijft er over van de democratische gedachte waarvoor zij zich decennia heeft ingezet? Oud-correspondent en Zuidoost-Azië-kenner Michel Maas blikt in podcast De Dag terug op de levenslange strijd tussen Aung San Suu Kyi en het leger in Myanmar. Hij verwacht niet dat ze nog terug zal keren op het politieke toneel.

#767 - Schotse premier ruikt kans voor onafhankelijkheid

Mon, 01 Feb 2021 14:24:00 +0100

De Schotse premier Nicola Sturgeon laat er geen misverstand over bestaan: zij wil Schotland dit jaar nog naar een tweede referendum over de onafhankelijkheid van Schotland leiden. In het eerste referendum in 2014 stemde 55% van de Schotten tegen onafhankelijkheid, maar inmiddels zijn ze de Brexit en een pandemie verder en is 53% vóór afsplitsing. In aanloop naar de Schotse verkiezingen in mei voert Sturgeon de druk op. Er is momentum en de Britse premier Boris Johnson begint nerveus te worden. NOS-correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag over de onafhankelijkheidsdroom van Nicola Sturgeon en haar partij, de SNP. Sturgeon is mateloos populair in Schotland en zag haar ster tijdens de coronacrisis verder rijzen. Ze is sober en serieus en oogst lof omdat ze er niet voor terugdeinst om moeilijke maatregelen door te voeren. Ze zet zich daarbij ook openlijk af tegen Johnson, die in alles haar tegenpool is. Het stelt Schotten voor de vraag of ze met Sturgeon aan het roer misschien beter af zijn als onafhankelijk land.

#766 - De dreiging van extreemrechts geweld in Duitsland

Fri, 29 Jan 2021 14:05:00 +0100

In Duitsland is rechtsextreem geweld weer terug in het nieuws. De neonazi Stephan Ernst, die in de zomer van 2019 de Duitse politicus Walter Lübcke doodschoot is veroordeeld tot levenslang. De moordzaak legt de dreiging bloot die er van extreemrechts uitgaat in Duitsland. Volgens de minister van binnenlandse zaken vormt extreemrechts zelfs het grootste gevaar voor de Duitse democratie. In De Dag vertelt NOS-correspondent Judith van de Hulsbeek hoe de zaak-Lübcke de ogen van veel Duitsers geopend heeft: de gevaren van rechtsextremisme blijken niet alleen jarenlang genegeerd, maar uit de onderzoeken die zijn ingesteld blijkt ook dat er in het hele land neonazi's wonen die bereid zijn om bommen te planten en politieke tegenstanders uit het veld te ruimen. Hoeveel precies is niet duidelijk, maar dat het er meer worden staat vast. Wat is er sinds de moord op Lübcke boven water gekomen over de aanwezigheid van rechtsextremisme in Duitsland. Welke dreiging gaat ervan uit en hebben de autoriteiten er grip op?

#765 - Kinderopvangtoeslagaffairecompensatieslachtoffers

Thu, 28 Jan 2021 09:10:00 +0100

Je houdt het niet voor mogelijk, maar het kan: slachtoffer worden van de compensatie voor de kinderopvangtoeslagaffaire. Dat zit zo: mensen die door de kinderopvangtoeslagaffaire jarenlang onterecht in de financiële problemen zijn gekomen, kregen deze maand te horen dat ze allemaal dertigduizend euro compensatie krijgen en dat de schulden die nog bij de overheid uitstaan worden kwijtgescholden. Dat lijkt goed nieuws, maar voor een groep slachtoffers is het dat juist helemaal niet. Ze komen er extra door in de problemen. In De Dag het verhaal van één van deze kinderopvangtoeslagaffairecompensatieslachtoffers. Afiya zou net uit de schuldsanering komen toen de compensatieregeling voor haar roet in het eten gooide. Ze besloot haar verhaal aan NOS-economieredacteur Charlotte Waaijers te vertellen, omdat mensen volgens haar moeten weten dat de 'mooie praatjes van politici' opnieuw niet blijken te kloppen.

#764 - Waar zouden relschoppers zijn zonder sociale media?

Wed, 27 Jan 2021 08:57:00 +0100

Waar zouden de relschoppers zijn zonder hun telefoontjes? Of beter gezegd: zonder de sociale media apps op hun telefoontjes. In Whatsapp en Telegram-groepen roepen ze elkaar vooraf op om mee te doen aan rellen door het hele land. Er worden plannen gemaakt, locaties besproken om aan te vallen en bomrecepten en tips gedeeld om zelf wapens te maken. Tijdens de rellen wordt vervolgens alles live gestreamd op Snapchat, Facebook, Instagram en YouTube. En er wordt realtime overlegd over hoe bijvoorbeeld locaties van de politie omzeild kunnen worden. Techredacteur van de NOS Nando Kasteleijn vertelt in De Dag hoe het er aan toe gaat in de social media-kanalen van de relschoppers. Waarom worden opruiende accounts niet verwijderd? Welke rol spelen techbedrijven bij de avondklokrellen in Nederland?

#763 - De agressie tegen de pers in Nederland

Tue, 26 Jan 2021 11:08:00 +0100

Tijdens de rellen van de afgelopen dagen zijn op allerlei plekken in het land journalisten uitgejouwd, bedreigd en aangevallen. Zeker twee journalisten kregen gisteravond tijdens de avondklokrellen stenen naar hun hoofd gegooid. De dag ervoor werd in Tilburg een journalist ingesloten in een brandgang en op Urk werd dit weekend de beveiliger van een NOS-ploeg met een bijtende stof in het gezicht gespoten. Deze incidenten zijn het topje de ijsberg. Hoe is het om verslag te doen onder deze omstandigheden? Welk effect hebben de agressie en bedreigingen op journalisten én op de persvrijheid in Nederland? Chris Bakker is verslaggever van de lokale omroep Studio040 in Eindhoven. Hij vertelt in De Dag hoe bedreigend het zondag was om verslag te doen van de rellen in Eindhoven. Hij begaf zich 'anoniem' tussen de relschoppers uit angst dat ze hem anders te grazen zouden nemen en hij verbaast zich over de haat richting de pers. Journalist Peter ter Velde vertelt over de vele meldingen die er binnen zijn gekomen bij PersVeilig, een initiatief dat opkomt voor de veiligheid van journalisten. Hij is bezorgd dat het binnenkort een keer echt fout gaat. 'De persvrijheid in Nederland staat duidelijk onder druk'.

#762 - De impact van een 24/7-avondklok

Mon, 25 Jan 2021 14:18:00 +0100

In Libanon werd twee weken geleden een avondklok ingesteld van 24 uur per dag. Niemand mag het huis nog uit, ook niet om boodschappen te doen. Het is een uiterste poging om de coronacrisis onder controle te krijgen, want de besmettingscijfers zijn sinds begin dit jaar torenhoog en het zorgsysteem stort in. Directe aanleiding voor de draconische maatregel is een kortstondige versoepeling in de kerstvakantie om de economie een impuls te geven. Maar daar wordt nu een hoge prijs voor betaald. Correspondent Daisy Mohr vertelt in de podcast hoe het zo mis kon gaan in Libanon en hoe het is om écht niets meer te kunnen door beperkende coronamaatregelen. Vast staat dat iedereen getroffen wordt en dat het tot grote spanningen leidt. Maar werkt de harde aanpak ook om het aantal besmettingen naar beneden te brengen?

#761 - De Braziliaanse variant: 'geniepiger, agressiever, dodelijker'

Fri, 22 Jan 2021 10:19:00 +0100

In de Braziliaanse stad Manaus is iets vreemds aan de hand. Tijdens de eerste coronagolf werden inwoners ongekend hard getroffen en nu opnieuw. Veel mensen hebben al corona gehad maar worden wéér ziek en artsen zeggen dat het erop lijkt dat ze er ook erger aan toe zijn. Gevreesd wordt dat een gemuteerde virusvariant, de zogenoemde Braziliaanse variant, de oorzaak is. Mogelijk bieden bestaande vaccins hiertegen ook geen bescherming. Brazilië-correspondent Marc Bessems vertelt in de podcast door welke coronahel de inwoners van Manaus op dit moment gaan. De ziekenhuizen liggen vol en er is vooral een groot tekort aan zuurstof, waardoor mensen letterlijk stikken. Het onderzoek naar het gemuteerde virus is in volle gang, maar artsen en verpleegkundigen die patiënten zien binnenkomen vrezen het ergste. 'Ze zeggen dat het op een geheel ander virus lijkt: geniepiger, agressiever en ook dodelijker.'

#760 - 'Navalny wil Russische Nelson Mandela worden'

Thu, 21 Jan 2021 13:12:00 +0100

De Russische oppositieleider Aleksej Navalny komt de afgelopen weken met allerlei stunts die president Poetin ernstig in verlegenheid brengen. Zo sprak hij driekwartier aan de telefoon met een geheimagent die hem in augustus hielp vergiftigen, maakte hij van zijn arrestatie bij terugkomst in Rusland een heus media-event en nu heeft hij vanuit de cel ook nog een onthullende documentaire over Poetin online gezet. Navalny speelt een hoog en gevaarlijk spel, Russisch roulette misschien. Wat zit erachter, wat zijn zijn bedoelingen? "Wat bezielt die man," dacht Rusland-deskundige Helga Salemon toen ze de documentaire bekeek, want hij lijkt er zijn doodvonnis mee te tekenen. Ze vertelt in de podcast over wat volgens haar het magnum opus is van Navalny's anti-corruptievideo's en waarom hij daar juist nu mee komt. Navalny richt de pijlen welbewust op Poetin zelf. "Hij ziet zichzelf als een soort Nelson Mandela en wil na zijn gevangenschap als een martelaar terugkeren."

#759 - De zelfreflectie van Mark Rutte

Wed, 20 Jan 2021 13:56:00 +0100

Het was tijdens het debat over de toeslagenaffaire alle ballen op demissionair premier Rutte. Vrijdag bood hij het ontslag aan van zijn kabinet, wetende dat hij over een paar maanden toch weer terugkeert. Rutte blijft VVD-lijsttrekker en zijn partij staat torenhoog in de peilingen. Komt hij niet te gemakkelijk weg, is de vraag die in de Kamer én daarbuiten veel gesteld wordt. Politiek-analist van De Nieuws BV Joost Bekendam vertelt in de podcast hoe oppositie- en coalitiepartijen de toeslagenaffaire proberen te laten plakken aan 'teflon-Rutte', die tot nu toe nooit blijvende schade opliep van een schandaal. De affaire draait voor een groot deel om een gebrek aan openbaarheid, waardoor slachtoffers, Kamerleden en journalisten jarenlang geen of verhullende antwoorden kregen op hun vragen. Dat is de Rutte-doctrine gaan heten. Een falende overheidscultuur die jouw naam draagt: hoe schudt je dat imago van je af? En hoe vindt Rutte nou eigenlijk zélf dat het gedaan is de afgelopen tien jaar?

#758 - Over QAnon in Nederland

Tue, 19 Jan 2021 14:22:00 +0100

Dit weekend demonstreerde een bont gezelschap, uiteenlopend van wanhopige ondernemers en bezorgde burgers tot anti-vaxxers en complotdenkers van de QAnon-beweging, tegen de coronamaatregelen. De meeste mensen die op het Museumplein waren, geloven niet in een kinderbloeddrinkende pedofiele elite, maar veel van hen weten ook niet wat ze dan wél moeten geloven als het om corona en vaccinaties gaat. Ze hebben twijfels bij wat de politiek, wetenschap en media hen daarover vertellen. Hoe gevaarlijk is het dat zij samen met een harde kern complot-aanhangers demonstreren? Een harde kern die, zo blijkt, zich geïnspireerd voelt door de bestormers van het Capitool. Hoe bedreigend zijn complottheorieën en misinformatie over corona en coronavaccins voor onze democratie? Journalist Rudy Bouma van Nieuwsuur, die onderzoek doet naar nepnieuws en complottheorieën, vertelt in podcast De Dag hoe gevaarlijke complottheorieën uit Amerika ook hier voet aan de grond hebben gekregen. Hij ziet het als zijn journalistieke taak om deze en andere leugens over corona en coronavaccins bloot te leggen en vindt dat veel media, ook traditionele en de grote nieuwsorganisaties, daarin steken laten vallen.

#757 - De vrouwen met wie Joe Biden zich omringt

Mon, 18 Jan 2021 10:12:00 +0100

Je zou het door de dreigende situatie rond de machtsoverdracht bijna vergeten, maar aankomend president Joe Biden is de afgelopen tijd ook druk bezig geweest met het samenstellen van een ministersploeg en Witte Huis-staf. Zoals tijdens de campagne beloofd is het een ploeg die divers is wat betreft de achtergronden van mensen, de verhouding tussen mannen en vrouwen en jong en oud. Journalist en Amerika-deskundige Laila Frank bespreekt in podcast De Dag wie de vrouwen zijn met met wie Biden zich omringt en die voor hem belangrijk zijn. De belangrijkste vrouw in zijn leven is toch wel Jill Biden, zijn echtgenote. Zij behoudt als eerste first lady ooit haar eigen baan, maar heeft op de achtergrond ook een politieke stem. Historisch is de keuze voor aankomend vice-president Kamala Harris. Daarnaast bestaat ook het hele communicatieteam van Biden uit vrouwen en maakte hij in zijn ministersploeg ook opvallende keuzes. Wie zijn, kortom, de vrouwen die de regering-Biden de komende jaren sterk moeten gaan maken?

#756 - Wikipedia: neutraal bastion in wereld van nepnieuws

Fri, 15 Jan 2021 14:17:00 +0100

Wikipedia bestaat twintig jaar en dat is wel even iets om bij stil te staan. De online-encyclopedie is sinds de start uitgegroeid tot een van de belangrijkste informatiebronnen in de wereld. Een groot netwerk van vrijwilligers schrijft de artikelen en iedereen mag een bijdrage leveren. Dat open karakter is de kracht, maar tegelijk ook de kwetsbaarheid van Wikipedia. Want hoe wapent deze verzamelbak van feiten zich tegen meningen, desinformatie en nepnieuws? Sandra Rientjes, directeur van de Nederlandse tak van Wikimedia, de organisatie achter Wikipedia, vertelt in de podcast hoe Wikipedia zich de afgelopen twee decennia ontwikkeld heeft. Ze heeft grote bewondering voor de vrijwilligers die dag en nacht waakzaam blijven en bijdragen aan een ideaal van gratis en vrije toegang tot betrouwbare informatie voor iedereen.

#755 - Er zijn kabinetten gevallen om minder (en meer)

Thu, 14 Jan 2021 13:54:00 +0100

In afwachting van de politieke reactie op het rapport over de toeslagenaffaire wordt er druk gespeculeerd of het kabinet gaat aftreden. PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher trok zich vanwege de affaire vanochtend terug als lijsttrekker en de hamvraag is of het kabinet wel aanblijft. Volgens het rapport heeft institutioneel falen van het kabinet duizenden burgers 'ongekend onrecht' aangedaan en zijn de grondbeginselen van de rechtsstaat geschonden. Er zijn kabinetten om minder gevallen, vertelt parlementair historicus Anne Bos in de podcast. Ze schreef een boek over afgetreden ministers en staatssecretarissen door de jaren heen en zet aan de hand van een paar voorbeelden uiteen waarom kabinetten aftreden en wat daar het belang van is.

#754 - De comeback van de Bitcoin

Wed, 13 Jan 2021 13:28:00 +0100

De waarde van de meest bekende cryptomunt ter wereld rijst de afgelopen weken de pan uit. De Bitcoin breekt record na record. Het doet denken aan drie jaar geleden toen er een Bitcoin-gekte ontstond en de koers voor het eerst bijna de twintigduizend dollar aantikte. De bubbel knapte en eind 2018 geloofden alleen de meeste optimistische bitcoin-adepten nog in de munt. Ook nu wordt gewaarschuwd voor een crash, maar er zijn ook veel experts die zeggen dat de groei van Bitcoin echt niet meer te stoppen is. In De Dag vertelt wiskundige Bert Slagter, die een podcast maakt over cryptovaluta en schrijft voor kennisplatform lekkercryptisch.nl, wat de situatie nu wezenlijk anders maakt dan drie jaar geleden. Hij gelooft in de toekomst van de munt, maar waarschuwt wel de mensen die denken dat ze met cryptovaluta snel geld kunnen verdienen.

#753 - Wat we nu weten over de Britse variant

Tue, 12 Jan 2021 13:51:00 +0100

De berichten uit het Verenigd Koninkrijk over het gemuteerde coronavirus zijn meer dan alarmerend. De 'Britse variant' is daar nu dominant en dat leidt tot taferelen die nog het best vergelijkbaar zijn met de beelden die afgelopen voorjaar uit Italië op ons af kwamen. Ambulances staan in de rij voor de ziekenhuizen, er dreigt een tekort aan zuurstof voor patiënten en zorgpersoneel bezwijkt onder de fysieke en mentale druk. Ook in Nederland waart de Britse variant rond. Wat weten we over dat gemuteerde virus: over de manier waarop het zich verspreidt, al dan niet onder kinderen, en over de extra problemen die het veroorzaakt? Is Groot-Brittannië ons voorland en waar moeten we ons dan op voorbereiden? Correspondent Tim de Wit vertelt in de podcast vanuit Londen hoe het zorgsysteem voor zijn ogen instort. Wetenschapsjournalist van Nieuwsuur en biomedisch wetenschapper Jop de Vrieze zet uiteen wat we uit de data die beschikbaar zijn voorzichtig kunnen opmaken.

#752 - De onmogelijke positie van Mike Pence

Mon, 11 Jan 2021 13:08:00 +0100

Tijdens de bestorming van het Capitool vorige week was een deel van de woedende menigte Trump-supporters op zoek naar vice-president Pence. 'Knoop Mike Pence op' riepen ze, omdat hij de uitslag van de verkiezingen tijdens de bekrachtigingsceremonie niet eigenhandig ongeldig wilde verklaren. Verraad, in hun ogen. De afgelopen vier jaar was Pence de zwijgende, instemmende man achter Trump. Pas op het allerlaatste moment kwam hij in verzet, omdat hij echt niet anders kon. Welke gevolgen heeft dat voor hem? Politicoloog en Amerikadeskundige Raymond Mens vertelt in de podcast welke druk er op dit moment op Pence wordt uitgeoefend en wat er van hem verwacht wordt. Volgens Mens heeft Pence zijn rol als vice-president en tweede man onder Trump de afgelopen vier jaar 'subliem' vervuld, maar is er nu een politiek schaakspel op het hoogste niveau aan de gang. Ook dat spel speelt hij slim, al blijft het de vraag of Pence straks tussen wal en schip valt, of misschien toch de weg vrijmaakt voor een eigen gooi naar het presidentschap in 2024.

#751 - Over de 'vermissing' van Alibaba-oprichter Jack Ma

Fri, 08 Jan 2021 13:07:00 +0100

De Chinese internetondernemer en miljardair Jack Ma, oprichter van techbedrijf Alibaba en een van de rijkste mensen ter wereld, is al maanden niet in het openbaar verschenen. Vermoed wordt dat de markante miljardair 'gedisciplineerd' wordt door de Communistische Partij vanwege zijn openlijke kritiek op het economisch beleid van president Xi. Hij pleit voor meer vrijheden. Zijn verhaal staat niet op zichzelf, vertelt hoogleraar Moderne China Studies Frank Pieke in podcast De Dag. De Chinese overheid heeft de pijlen op het zakenleven gericht en Xi probeert bedrijven die te veel macht krijgen onder de duim te houden. Deze week werd ook een oud-topman van een grote vermogensbeheerder veroordeeld tot de doodstraf. De machtsgreep die Xi in het bedrijfsleven probeert te verstevigen heeft volgens Pieke niet alleen gevolgen voor de Chinese economie, maar ook voor de verhouding met het Westen en de manier waarop er zaken wordt gedaan.

#750 - De bestorming van het Capitool

Thu, 07 Jan 2021 13:50:00 +0100

De wereld zat gisteravond met ingehouden adem voor de televisie en zag beelden die je niet verwacht in een democratisch land als de Verenigde Staten. Trump-aanhangers bestormden het Capitool, volksvertegenwoordigers moesten met gasmaskers op vluchten, er werd geschoten en er vielen doden. Je kunt je erover verbazen, maar je kunt ook denken dat dit eraan zat te komen, dat het een gevolg was van een periode waarin het vertrouwen in de rechtstaat in Amerika tot de grond is afgebroken en democratische normen stelselmatig zijn afgekalfd. Jurist en specialist Amerikaans staatsrecht Kenneth Manusama sprak begin deze week al in de podcast de vrees uit dat het in Washington uit de hand zou lopen. Vandaag reflecteert hij op waar hij toch met verbijstering naar heeft zitten kijken. De gebeurtenissen laten volgens hem zien hoe kwetsbaar democratie is.

#749 - De lange weg naar de eerste prik

Wed, 06 Jan 2021 13:12:00 +0100

'Eindelijk', verzuchtte minister De Jonge vanochtend toen het eerste coronavaccin in de arm van verpleegkundige Sanna Elkadiri ging, 'eindelijk maken we hier het begin van het einde van de crisis.' Nederland moest in de EU dan ook het langste wachten tot het vaccinatieprogramma van start kon gaan en de minister ligt daarover onder vuur. In een elf uur durend debat moesten minister De Jonge en premier Rutte zich gisteren verdedigen tegenover een boze oppositie die precies wilde weten waarom andere landen de zaakjes beter op orde lijken te hebben. Politiek verslaggever van Nieuwsuur Arjan Noorlander vertelt in podcast De Dag over de lange weg naar de eerste prik in Nederland. De Jonge wordt een zwabberbeleid verweten. Hoe kan het dat de vaccinatiestrategie van het kabinet steeds verandert? Wat is de rol van minister De Jonge hierin en waarvoor is premier Rutte verantwoordelijk? En wat kunnen we nu de komende tijd verwachten?

#748 - Vaccinaties: Israël blinkt uit, China schimmig

Tue, 05 Jan 2021 13:51:00 +0100

Nederland gaat vanaf morgen vaccineren, maar veel andere landen zijn al lang en breed begonnen. De vaccinatiecampagne wereldwijd is voortvarend van start gegaan, maar er zijn ook opstartproblemen en op veel plekken gaat het langzamer dan gehoopt. Niet in Israël. Daar gaat het juist ontzettend goed, onder meer doordat premier Netanyahu wil scoren voor de verkiezingen. Correspondent Ankie Rechess vertelt in podcast De Dag hoe het Israël is gelukt om een grote lading vaccins te bemachtigen en die vervolgens ook efficiënt te distribueren. Verder met correspondent Sjoerd den Daas een blik op China, waar het grote vaccineren nu ook begonnen is, met een vaccin waar weinig over bekend is gemaakt. En dat vaccin wordt ook op grote schaal verkocht aan met name armere landen.

#747 - De woeste aftocht van president Trump

Mon, 04 Jan 2021 13:54:00 +0100

President Trump heeft dit weekend in een intimiderend telefoontje grote druk uitgeoefend op een hoge verkiezingsofficial in Georgia om de verkiezingsuitslag in die staat te veranderen. Een telefoontje dat Trump, ook als hij straks geen president meer is, in de problemen kan brengen. Jurist Kenneth Manusama, gespecialiseerd in het Amerikaanse staatsrecht, vertelt in podcast De Dag wat de juridische en politieke gevolgen kunnen zijn. Het is denkbaar dat er nog na Trumps vertrek uit het Witte Huis een afzettingsprocedure tegen hem wordt begonnen die het hem onmogelijk kan maken om ooit nog een politieke functie te vervullen. Het maakt de verkiezingen om twee senaatszetels in de staat Georgia, morgen, nog belangrijker. Behouden de Republikeinen daar de meerderheid? Wat staat er verder op het spel? En wat gebeurt er als president Trump zich ook na woensdag, als het Congres de verkiezingsuitslag bekrachtigt, niet bij die uitslag neerlegt?

#746 - De Winterdag: troostnieuws

Thu, 31 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Op deze laatste dag van het jaar natuurlijk het troostnieuws-jaaroverzicht: een verzameling troostrijke, hartverwarmende en grappige verhalen die het zware jaar 2020 toch glans geven. Het idee komt van Winfried Baaijens die op twitter een 'draadje' begon om deze lichtpuntjes te verzamelen. Hij merkte dat er niet alleen heel veel 'troostnieuws' was, maar ook dat er grote behoefte aan is.

#745 - De Winterdag: de ups en downs van Joe Biden

Wed, 30 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de aflevering over de weg van Joe Biden naar The Oval Office. Hij was amper twintig toen hij voor het eerst uitsprak dat hij president wilde worden, probeerde het drie keer en staat straks dan eindelijk op 77-jarige leeftijd aan het roer. In de podcast veel archiefmateriaal en Amerikadeskundige Michiel Vos die langs dat lange politieke leven van Joe Biden loopt, met alle hoogte en ook dieptepunten van dien. Ervaringen die zijn presidentschap zullen tekenen.

#744 - De Winterdag: een bijzondere journalistieke reis

Tue, 29 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast waarin China-correspondent Sjoerd den Daas vertelt over een indrukwekkende reis die hij maakte naar Xinjiang, de regio in het Westen van China waar moslimminderheden zwaar onderdrukt worden. Hij kwam er een beetje shaky van terug vertelt hij, door de verhalen die hij gehoord heeft, de angstige blik van Oeigoeren die niet met hem durfden te praten en de mannen die hem overal volgden waar hij maar ging.

#743 - De Winterdag: de ik-doe-niet-meer-mee-mediastorm

Mon, 28 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast over een van de opmerkelijkste mediastormpjes van het afgelopen jaar: die rondom de #ikdoenietmeermee actie van een groep influencers. Toen het stof neerdaalde vroeg je je af waar we nou eigenlijk met z'n allen naar hadden zitten kijken. Madeleijn van den Nieuwenhuizen, bekend van het mediakritische instagramaccount Zeikschrift geeft in de podcast een interessante analyse. Spreker: Madeleijn van den Nieuwenhuizen

#742 - De Winterdag: wat is echt en wat niet in The Crown?

Thu, 24 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de aflevering over The Crown, de Netflix-serie die zo goed is dat er volgens de Britse cultuurminister een fictie-waarschuwing bij gegeven moet worden. Reden om uit te zoeken wat er nou feit en wat fictie is in de serie. Sidenote: er zit meer dan tien uur research in deze podcast! Spreker: Hieke Jippes

#741 - De Winterdag: de vergiftiging van Aleksej Navalny

Wed, 23 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast over de vergiftiging van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny. Vorige week kwam onderzoekscollectief Bellingcat met bewijzen dat de Russische geheime dienst FSB er waarschijnlijk achter zat. Dat werd meteen al vermoed en Rusland-commentator Helga Salemon legt in de podcast uit waarom Russische machthebbers Navalny uit de weg willen ruimen. En wat deze luis in de pels gevaarlijk voor hén maakt. Spreker: Helga Salemon

#740 - De Winterdag: wie online shopt wil/moet dit weten

Tue, 22 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast over de wereld achter onze online winkelwagentjes. Door corona en zeker nu in de lockdown bestellen we massaal online, maar je wil eigenlijk niet weten hoe het er in de magazijnen en bij de pakketbezorgers achter de schermen aan toe gaat om al die spullen de volgende dag en gratis aan de deur te bezorgen. Toch is het wel goed om het je te realiseren. Dus luister toch maar... Sprekers: Casper Gelderblom - coördinator Make Amazon Pay-campagne Ruud Wassenaar - Belangenvereniging voor Pakketdistributie

#739 - De Winterdag: de politieke nalatenschap van president Trump

Mon, 21 Dec 2020 12:00:00 +0100

Elisabeth zit tot vier januari onder de kerstboom maar heeft een paar afleveringen van De Dag uitgekozen die de moeite waard zijn om deze winterdagen nog eens te beluisteren. Zoals de podcast waar misschien wel het meeste werk in zat: het tweeluik over vier jaar president Trump. Zeker nu we weten dat Trump niet herkozen is, geeft de podcast een mooi beeld van de politieke nalatenschap van deze markante president. De losse delen zijn nu samengevoegd, dus je kunt het geheel in één keer doorluisteren. Spreker: (oud-) Amerika-correspondent Arjen van der Horst.

#738 - Het 'troostnieuws'-jaaroverzicht 2020

Fri, 18 Dec 2020 14:00:00 +0100

Winfried Baijens maakt dit jaar voor de NOS het jaaroverzicht van 2020, maar mensen vragen hem wie er eigenlijk nog zin heeft om nog eens te gaan kijken naar alle ellende van dit zware jaar. Hij begon op twitter 'troostnieuws' te verzamelen: troostrijke momenten, hartverwarmende verhalen en grappige gebeurtenissen. Opvallend is hoe veel er is, vertelt hij in podcast De Dag, en ook hoe groot de behoefte eraan is - juist in dit jaar. Daarom in de podcast een alternatief jaaroverzicht: in vogelvlucht lopen we enkele momenten langs die toch nog wat glans geven aan dit 'rare' jaar.

#737 - Hoe 'raar' 2020 was voor: IC-medewerkers

Thu, 17 Dec 2020 13:15:00 +0100

Niet anderhalvemetersamenleving, maar 'raar' is misschien wel het woord van het jaar. In een filmpje dat deze maand viral ging kwam iedereen in ieder geval tot die slotsom toen ze gevraagd werden om 2020 te omschrijven. De Dag blikt deze dagen terug met mensen voor wie het jaar in het bijzonder door corona is getekend. Vandaag met IC-verpleegkundige Linda de Roos. Linda de Roos vertelde tijdens de piek van de eerste golf al eens in de podcast hoe haar afdeling in het UMC Utrecht volstroomde met patiënten, hoe zwaar het werk fysiek was en zeker ook mentaal. Nu lijkt er voor de buitenwereld minder aan de hand, maar haar werk is zwaarder geworden. Ras optimist die ze is blijft ze zoeken naar lichtpuntjes, maar zelfs Linda de Roos maakt zich grote zorgen. Vooral over de houding van mensen, die volgens haar in de loop van het jaar verhard is. Dat ziet ze zowel buiten op straat als in het ziekenhuis.

#736 - Hoe 'raar' 2020 was voor: werkende ouders

Wed, 16 Dec 2020 14:00:00 +0100

Een filmpje waarin Nederlanders wordt gevraagd om het jaar 2020 te typeren ging deze maand viral, want iedereen komt tot dezelfde conclusie: het was een 'raar' jaar. Vreemd is het zeker, vooral nu het jaar eindigt met een strenge lockdown. Deze week blikt podcast De Dag terug op dit uitzonderlijke jaar met enkele groepen die de klap hard voelen aankomen. Vandaag: ouders. Veel mensen werken al sinds het begin van de coronacrisis thuis. Dat is op zichzelf soms al geen makkelijke opgave, maar wat als je daarnaast ook nog eens kleine kinderen thuis hebt rondlopen? In maart hebben ouders al eens met dat bijltje gehakt en nu moeten ze er opnieuw voor zorgen dat hun kinderen thuis aan de slag kunnen met school. Lobke Vlaming van de organisatie Ouders en Onderwijs vertelt in de podcast over de enorme uitdaging die gezinnen er dit jaar bij hebben gekregen, hoe lastig het voor sommige ouders is om alle ballen in de lucht te houden en ook over de zorgen die er zijn over achterstanden bij kwetsbare kinderen.

#735 - Hoe 'raar' 2020 was voor: studenten

Tue, 15 Dec 2020 09:07:00 +0100

Een filmpje waarin Nederlanders wordt gevraagd om het jaar 2020 typeren ging deze maand viral, want iedereen komt tot dezelfde conclusie: het was een 'raar' jaar. Vreemd is het zeker, vooral nu het jaar eindigt met een strenge lockdown. De komende dagen blikt De Dag terug op dit uitzonderlijke jaar met enkele groepen die de klap van de hamer waarmee het kabinet het virus eronder hoopt te krijgen, hard voelen aankomen. Vandaag: studenten. Jongeren zijn vaak op de vingers getikt omdat ze niet serieus genoeg zouden omspringen met de maatregelen, maar voor velen is het afgelopen jaar ook echt niet leuk geweest. Student Bestuurskunde Charifa Soulami vertelt over de zorgen die zij en haar leeftijdsgenoten hebben over onder andere opleiding, stage en bijbaantjes die wegvallen. En hoe lastig het is om contacten te onderhouden en vriendschappen te sluiten in een tijd waarin je zo beperkt samen mag komen.

#734 - Brexit: vier jaar onderhandelen...voor wat?

Mon, 14 Dec 2020 13:49:00 +0100

Al ruim vier jaar wordt er onderhandeld over de Brexit en hoe de toekomstige verhouding tussen de EU en het VK eruit moet gaan zien. Vier jaar van cruciale stemmingen, stekkers die eerst wel en dan toch weer niet uit de onderhandelingen getrokken worden en deadlines die geen deadlines blijken. Ook dit weekend werd besloten om tóch nog door te praten, al liggen de partijen 'mijlenver' uit elkaar. In De Dag een (hopelijk) laatste tussenstand in het Brexit-dossier om al het nieuws dat de komende weken gaat komen beter te kunnen plaatsen. Correspondenten Tim de Wit en Bert van Slooten vertellen vanuit Londen en Brussel wat er de afgelopen jaren bereikt is, welke stappen er vanuit Brits en Europees perspectief zijn gezet en waar het nu nog op hangt. Hoe komen twee partijen die zo verschillen op inhoud én stijl (zowel uiterlijk als in de manier waarop ze onderhandelen) toch nader tot elkaar?

#733 - De tabakslobby draait doorrrr

Fri, 11 Dec 2020 09:31:00 +0100

Staatssecretaris Blokhuis kwam deze week met een opmerkelijke Kamerbrief over de lange arm van de tabakslobby in Nederland. Het opmerkelijke was vooral dat eigenlijk niemand ervan opkijkt dat tabaksfabrikanten nog altijd allerlei slinkse en ook verboden methodes gebruiken om de verkoop van sigaretten op te drijven. In dit geval door supermarkten miljoenen euro's toe te stoppen om beter zichtbaar te zijn in de schappen en bonussen uit te delen voor behaalde verkoopresultaten. De tabaksindustrie is notoir slim in marketing en heeft van meet af aan ook grenzen opgezocht. Inmiddels mag er bijna niets meer, maar dat betekent niet dat er ook niets meer gebeurt. Integendeel. De lobby gaat door, bij verkopers en bij beleidsmakers. Journalist Joop Bouma, die twee boeken schreef over de tabakslobby in Nederland, vertelt in podcast De Dag hoe de tabakslobby eruitziet, in deze tijd dat de sigaret steeds verder uit het straatbeeld verdwijnt.

#732 - Airbnb casht op beurs, steden staan met lege handen

Thu, 10 Dec 2020 13:30:00 +0100

Je moet maar durven: midden in een pandemie je bedrijf, dat volledig leunt op toerisme, naar de beurs brengen. Maar corona of niet Airbnb doet het vandaag. Het is een van de grootste beursgangen van het jaar en die maakt van de drie oprichters multimiljardairs. Het is iets waar de 1900 werknemers die ze dit jaar ontslagen hebben met gemengde gevoelens naar zullen kijken. Net als al die toeristensteden die last hebben van Airbnb en manieren bedenken om de particuliere verhuur van appartementen aan toeristen tegen te gaan. Nik Wouters, van de economieredactie van de NOS, vertelt in De Dag het verhaal achter de beursgang van Airbnb. Het bedrijf begon in 2008 met drie jongens die een luchtbed verhuurden in hun huis om wat bij te verdienen. Twaalf jaar later horen ze bij het groepje grote tech-jongens met miljardenvermogens. Intussen is van hun idealen weinig over en is er veel weerstand tegen de ingrijpende effecten van Airbnb op onder andere de woningmarkt.

#731 - Snakken naar het Top 2000-gevoel

Wed, 09 Dec 2020 13:23:00 +0100

"De tune van de Top 2000 is als het draadjesvlees bij je oma," zegt NPO Radio 2-dj Jan-Willem Roodbeen in podcast De Dag. "Als je binnenkomt, ruik je het en kun je niet wachten om het te eten." Dat warme gevoel krijgt de dj ook als hij de Top 2000-tune hoort instarten. En hij is niet de enige: ieder jaar weer wordt er massaal geluisterd naar de tweeduizend nummers die door het publiek gekozen zijn en tussen kerst en oud en nieuw op de zender te horen zijn. De Top 2000 is een vorm van collectieve muziekbelevening waar, zo blijkt uit de luistercijfers, naar gesnakt wordt. De radio-uitzendingen beantwoorden aan een behoefte om gezamenlijk het jaar af te sluiten. En in een bewogen en zwaar jaar als 2020 is het belang van dat Top 2000-gevoel misschien wel groter dan ooit. Maar wat is dat gevoel? Van de 21 jaar was Jan-Willem Roodbeen er al 15 jaar bij. Hij vertelt in de podcast wat volgens hem de magie is van deze week en hoe het is om daaraan mee te mogen werken.

#730 - Nicolás Maduro: de buschauffeur die dictator werd

Tue, 08 Dec 2020 08:31:00 +0100

Venezuela kun je sinds dit weekend een dictatuur noemen, zegt Latijns-Amerika-journalist Edwin Koopman van Bureau Buitenland in podcast De Dag. President Maduro kreeg bij verkiezingen, die door het Westen niet erkend worden, het parlement in handen - de laatste plek waar de oppositie op papier nog iets te zeggen had. Venezuela is de afgelopen twintig jaar in de afgrond gestort. Hoewel het de grootste oliereserves ter wereld heeft is het land straatarm. Er is een schrijnend tekort aan eten, brandstof, geld en medicijnen en vijf miljoen Venezolanen zijn al naar het buitenland getrokken. Hoe kan het dat Maduro en zijn partij er zo'n puinhoop van maken? Edwin Koopman zet in de podcast uiteen hoe Venezuela veranderd is, wat daarin de rol van Maduro is en wat er over is van de socialistische revolutie die hij en zijn voorganger Hugo Chávez voor ogen hadden. Een mislukt project, constateert Koopman, waar het hele land nu in gevangen zit.

#729 - De wereld achter onze online winkelwagentjes

Mon, 07 Dec 2020 15:08:00 +0100

Sinds corona wordt er meer dan ooit online gewinkeld en deze december maand bereikt het aantal bestellingen een hoogtepunt. Het legt de grootste speler in de markt, Amazon, en met name de CEO geen windeieren. Jeff Bezos zag zijn vermogen dit jaar met 90 miljard dollar toenemen. Maar zijn werknemers in de magazijnen merken daar weinig van. Sterker, zij kunnen de extra drukte nauwelijks aan en zeggen dat het ten koste gaat van hun veiligheid. Het verzet tegen Amazon groeit en voor het eerst verenigen belangenverenigingen uit verschillende landen zich om te protesteren, onder het motto Make Amazon Pay. De Nederlander Casper Gelderblom coördineert de campagne en zet in podcast De Dag uiteen wat er volgens de beweging misgaat bij Amazon en welke invloed dat heeft op andere partijen in de markt. Zoals Ruud Wassenaar, die een koeriersdienst in de regio rond Haarlemmermeer heeft en ook van de Belangenvereniging voor Pakketdistributie is. Post NL rekent met onrealistische tarieven, zegt hij. Als ondernemer voelt hij zich klemgezet in een markt die gedomineerd wordt door 'cowboys'.

#728 - Zo leg je de vaccin-puzzel

Fri, 04 Dec 2020 14:30:00 +0100

Het ene na het andere land maakte afgelopen week plannen bekend over het wie, wat, waar en wanneer van de eerste corona-vaccinaties. Want nu het Verenigd Koninkrijk het Phizer-vaccin heeft goedgekeurd is de verwachting dat het Europees Geneesmiddelenagentschap (EMA) dat eind deze maand ook gaat doen. Het gaat nu dus snel, heel snel. Te snel misschien? Het hoge tempo roept bij veel mensen zorgen op over de veiligheid van het vaccin. En bij zorgorganisaties zijn er ook veel vragen over de logistieke operatie. Minister De Jonge noemt het een grote, complexe puzzel. NOS-redacteur Ben Meindertsma probeert die puzzel in podcast De Dag te leggen. Hij bespreekt wat we met de beoordeling van het Britse medicijnagentschap nu meer weten over het vaccin en hoe effectief het is bij onder andere ouderen. En hij loopt stap voor stap de 'puzzelstukjes' langs die ertoe moeten leiden dat het sterftecijfer daalt, de druk op de zorg afneemt en uiteindelijk ook de coronamaatregelen afgebouwd kunnen worden.

#728 - Australië worstelt met nasleep militaire wandaden

Thu, 03 Dec 2020 13:57:00 +0100

De Australische premier Morrison reageerde deze week opmerkelijk fel en emotioneel op een nepfoto van een Australische militair die zogenaamd de keel van een Afghaans kind doorsnijdt. Een onsmakelijke verwijzing naar een rapport dat twee weken geleden werd gepresenteerd over oorlogsmisdaden van Australische commando's in Afghanistan. De schokkende conclusies dreunen hard na in Australië en de premier krijgt te maken met veel reacties uit binnen- en buitenland. NOS-correspondent Eva Gabeler vertelt in de podcast over de impact van het rapport in Australië. Hoe groot is de schade van wat ook wel het Australische Abu Ghraib-moment wordt genoemd? Maakt het premier Morrison kwetsbaar en hoe behoudt hij zijn geloofwaardigheid? En wat betekent het schandaal voor Australische militairen; voor de daders én al die anderen die nu geassocieerd worden met misschien wel het meest beschamende hoofdstuk uit de militaire geschiedenis van het land.

#727 - Feit en/of fictie in The crown

Wed, 02 Dec 2020 13:46:00 +0100

In Groot-Brittannië is discussie ontstaan over het vierde seizoen van The Crown. De serie over het Britse koningshuis is zo goed dat veel kijkers het hele verhaal voor echt aannemen, is de gedachte, terwijl het natuurlijk een gedramatiseerde versie van de werkelijkheid is - fictie dus. De Britse minister van cultuur zei deze week dat Netflix dat er aan het begin van elke aflevering expliciet bij moet gaan zeggen. Een fictiewaarschuwing. Maar hoe ver staat The Crown van de werkelijkheid af? Hieke Jippes was in de tijd waar het vierde seizoen over gaat correspondent in Groot-Brittannië en weet veel over het Britse koningshuis. Ze vertelt in de podcast wat er wel en niet klopt van onder andere het horkerige en jaloerse beeld dat in de serie van prins Charles wordt neergezet, en het beeld van het naïeve 'slachtoffer' prinses Diana.

#726 - Kan de rechter Shell groener maken?

Tue, 01 Dec 2020 13:55:00 +0100

Vanochtend is een unieke rechtszaak begonnen, waar ook vanuit het buitenland veel interesse voor is. Want voor het eerst wordt via de rechter geprobeerd om een olieconcern, in dit geval Shell, milieuvriendelijker te maken en veel sneller te laten stoppen met olie en gas. De zaak draait om de vraag of Shell moedwillig mensen in gevaar heeft gebracht door te weinig tegen klimaatverandering te doen. Lang leken dit soort klimaat-rechtszaken kansloos, maar na de spraakmakende Urgenda-zaak zou het zomaar eens kunnen dat de eisers aan het langste eind trekken. In podcast De Dag vertelt jurist Laura Burgers, die vorige maand op een proefschrift over klimaatzaken promoveerde, waarom de kansen van milieuorganisaties groter zijn geworden. Wat deze zaak bijzonder maakt is de eis, zegt Burgers. Er wordt geen schadevergoeding of geld van Shell geëist voor schade die in het verleden is veroorzaakt, maar de eis is dat het bedrijf in de toekomst meer gaat doen om internationale klimaatdoelen te halen. Dat maakt volgens haar de kans dat de eisers gelijk krijgen, groter.

#725 - De gruwelverhalen van gevluchte Ethiopiërs

Mon, 30 Nov 2020 13:38:00 +0100

Er komen deze dagen veel nieuwsberichten voorbij over een bloedige strijd in Ethiopië, waar waarschijnlijk grove mensenrechtenschendingen plaatsvinden en volgens sommige getuigenissen zelfs genocide. Maar wat er precies gebeurt in het land, dat weten we niet. Journalisten worden geweerd en er is ook geen stroom, geen internet, geen telefoonverkeer. Het enige dat naar buiten komt zijn de verhalen van de tienduizenden vluchtelingen die de grens naar Soedan over zijn gestoken. De beschrijvingen van wat zij hebben gezien en meegemaakt zijn schokkend. Journalist en fotograaf Joost Bastmeijer bezocht de afgelopen tijd verschillende vluchtelingenkampen en sprak met deze mensen. Hij vertelt in de podcast over de gruweldaden die zij beschrijven. De getuigenissen zijn lastig te verifiëren en het is ook duidelijk dat er maar één kant van het verhaal wordt verteld, zegt Bastmeijer, maar het is wel duidelijk dat er zich grote drama's afspelen en dat veel van de verhalen over bijvoorbeeld milities die met kapmessen en machetes rondtrekken, met elkaar overeenkomen.

#724 - Wat we wijzer zijn geworden na de toeslagenverhoren

Fri, 27 Nov 2020 14:20:00 +0100

De afgelopen twee weken werden de belangrijkste betrokkenen in de toeslagenaffaire verhoord in Den Haag door de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Van oud-directeuren van de Belastingdienst, tot topambtenaren bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. En van voormalig staatssecretarissen van Financiën tot premier Rutte. Iedereen die ook maar iets geweten moet hebben van wat er mis ging met de kinderopvangtoeslagen, moest komen opdraven. Het doel was erachter komen hoe het kan dat duizenden ouders onterecht aangemerkt werden als fraudeur. In podcast De Dag zet politiek verslaggever Roel Bolsius op een rijtje wat we wijzer zijn geworden in de afgelopen twee weken. Wie is er verantwoordelijk voor alle misstanden en wat hadden de gedupeerde ouders uiteindelijk aan deze verhoren?

#723 - Waarom we over tampons moeten praten

Thu, 26 Nov 2020 13:46:00 +0100

Het Schotse parlement heeft een wet aangenomen waarmee maandverband en tampons gratis worden voor vrouwen die daar zelf te weinig geld voor hebben. Dat zegt iets over de armoede in Groot-Brittannië maar het wordt ook gezien als een belangrijke stap in het openlijker praten over menstruatie. In feministische kringen proberen vrouwen al een paar jaar om het onderwerp beter bespreekbaar te maken en het taboe te doorbreken. En met succes: ouderwetse en onrealistische maandverband-reclames worden aangepast en in boeken, films en tv-series wordt er vaker 'op een normale manier' over menstruatie gesproken. Waarom is dat nodig? In de podcast vertelt Paula Kragten, schrijfster van het boek Mooi rood is niet lelijk en oprichter van het online magazine Period!, over wat zij de 'menstruele revolutie' noemt die gaande is. Ze ziet dat er grote stappen gezet worden, maar Nederland blijft volgens haar achter. Nederlandse vrouwen realiseren zich volgens Kragten onvoldoende hoe diepgeworteld de schaamte rondom menstruatie is en welke verstrekkende gevolgen dat kan hebben.

#722 - Verspreiden kinderen corona toch vaker dan gedacht?

Wed, 25 Nov 2020 13:34:00 +0100

Het RIVM en het kabinet maken zich zorgen over het aanhoudende hoge aantal nieuwe coronabesmettingen. De daling van de cijfers is gestagneerd en er is één groep waar het aantal infecties aan het stijgen is: tieners nemen een steeds groter deel van het aantal besmettingen voor hun rekening. Het leidt opnieuw tot discussie over het coronabeleid op scholen. Zo wil het OMT onderzoeken of het verlengen van de kerstvakantie kan bijdragen aan een dip in de cijfers. Hoe komt het dat het aantal besmettingen onder kinderen oploopt? Zijn zij toch besmettelijker dan aanvankelijk gedacht? NOS-gezondheidsredacteur Rinke van den Brink vertelt in podcast De Dag wat de nieuwste inzichten zijn over corona bij kinderen, wat hun rol is in de verspreiding en welke maatregelen op scholen zouden kunnen bijdragen aan het indammen van het virus.

#721 - Over Thierry Baudet en Freek Jansen

Tue, 24 Nov 2020 14:35:00 +0100

Thierry Baudet heeft vriend en vijand verrast door zich binnen vierentwintig uur niet alleen terug te trekken als fractievoorzitter van Forum voor Democratie, maar ook op te stappen als partijvoorzitter. Hij verklaart zich daarmee solidair met zijn goede vriend en vertrouweling Frederik (of Freek) Jansen, die als voorzitter van de jongerenafdeling van de partij zwaar onder vuur was komen te liggen. Vanwaar deze radicale zet? Politiek verslaggever Arjan Noorlander van Nieuwsuur vertelt in de podcast over de vriendschap tussen Baudet en Jansen, die veel meer is voor Baudet dan een fractiemedewerker alleen. Waar komt Freek Jansen vandaan, wat was zijn invloed en waarom wil of kan Baudet niet zonder hem?

#720 - Iedereen een eigen omroep

Mon, 23 Nov 2020 14:06:00 +0100

Omroep Zwart, Ongehoord Nederland, Omroep Groen, IslamOmroep en Omroep Stamppot. Het is een greep uit de in totaal dertien nieuwe spelers die zich aan willen sluiten bij de Nederlandse Publieke Omroep. Allemaal vinden ze dat de huidige elf omroepen een deel van de maatschappij niet goed vertegenwoordigen. Wat zegt het over de publieke omroep dat zoveel groepen zich buitengesloten voelen? In de podcast bespreekt mediadeskundige Ron Vergouwen, van onder meer de Perstribune op NPO Radio 1, welke aspirant-omroepen de meeste kans maken. Volgens Vergouwen zie je een nieuwe vorm van verzuiling optreden en lijkt er meer behoefte aan media die vooral gericht zijn op een eigen achterban. Maar hoe geef je dat op een werkbare en betaalbare manier vorm in het omroepbestel? De vraag is ook of het wenselijk is: leidt het, net als op sociale media, niet tot gepolariseerde groepen die alleen maar bevestiging zoeken voor hun eigen denkbeelden?

#719 - De zaak Nicky Verstappen - 2 verhalen, 1 vonnis

Fri, 20 Nov 2020 10:47:00 +0100

Het heeft 22 jaar geduurd, maar er is eindelijk een veroordeling in de zaak rond de dood van Nicky Verstappen. Het is het voorlopige sluitstuk in een zaak die van het begin af aan moeizaam verloopt en dramatische wendingen kent. B. deed pas tijdens het proces voor het eerst zijn verhaal. Een verhaal dat door de rechtbank nu als ongeloofwaardig wordt beoordeeld. NOS-redacteur Thomas Kusters blikt in de podcast terug op een rechtszaak die beladen was, confronterend en waarin zowel nabestaanden als hoofdverdachte emotionele verklaringen aflegden. Een proces waar er twee werkelijkheden naast elkaar liepen; die van het openbaar ministerie en die van Jos B..

#718 - De slag om de gamer

Thu, 19 Nov 2020 14:26:00 +0100

Gamers hebben er zeven jaar op moeten wachten, maar nu zijn ze er dan: de nieuwe generatie gameconsoles van Sony en Microsoft. De introductie van de Xbox Series X en de PlayStation 5 is een grote gebeurtenis in de game-wereld, want er wordt voor de komende jaren een nieuwe standaard mee vastgesteld, die ook belangrijk is voor de makers van nieuwe games. Ondanks de hoge prijs is de vraag naar de consoles gigantisch; nu al zijn ze vrijwel nergens meer te krijgen en de kans is klein dat het dit jaar nog lukt om er één te bemachtigen. NOS-redacteur Filip Dujic vertelt in podcast De Dag wat de spelcomputers kunnen en wat ze zo geliefd maakt. Hoe ziet de concurrentiestrijd tussen Microsoft en Sony eruit, waar zijn de andere aanbieders, wat hebben gamers aan deze spelcomputeroorlog en wat betekent het voor de toekomst van de game-industrie?

#717 - Moet Britney Spears bevrijd worden?

Wed, 18 Nov 2020 14:00:00 +0100

Britney Spears postte twee weken geleden een video op haar Instagram-account om de wereld te laten weten dat het goed met haar gaat. Beter dan ooit zelfs. Ze reageert op een groeiende groep verontruste fans die denkt dat de zangeres gevangen wordt gehouden door haar vader. Hij is al sinds 2008 haar bewindvoerder en beslist over elke stap die ze zet en iedere cent die ze uitgeeft. Hij zou haar financieel uitbuiten en ze zou bang voor hem zijn. Vorige week wees de rechter een verzoek van Britney af om een andere bewindvoerder aan te wijzen. In podcast De Dag vertelt 3FM-dj Vera Siemons over de opmerkelijke #freebritney-beweging. De fans stonden ook bij de rechtbank met protestborden. Zelf maakt Siemons zich ook zorgen om de vrouw die haar allereerste popidool was, maar die opgejaagd door paparazzi de beschikking over haar eigen leven verloor. Wordt Britney Spears gevangen gehouden in haar eigen leven of is dit een complottheorie? Moet ze bevrijd worden en waarom denken mensen al heel lang dat haar verhaal verder strekt dan alleen dat van een popster in de kreukels?

#716 - Over de spanningen in Ruttes coronateam

Tue, 17 Nov 2020 14:13:00 +0100

Het knettert in het Catshuis. Sinds het begin van de coronacrisis overlegt premier Rutte bijna iedere zondagmiddag met RIVM-baas Jaap van Dissel een een deel van zijn kabinet over de corona-aanpak en intern is er groeiend verzet tegen de ingrijpende maatregelen. De afgelopen weken wordt er, al dan niet anoniem, door verschillende ministers over geklaagd en gelekt. Daarbij staan 'de witte jassen', die vooral oog hebben voor de zorg, lijnrecht tegenover 'de drie W's': Wopke Hoekstra, Wouter Koolmees en Eric Wiebes, die meer naar de economie kijken. In De Dag vertelt politiek verslaggever van de NOS Ron Fresen over de korte lontjes die ook hij onder bewindslieden bespeurt. In aanloop naar de verkiezingen neemt de irritatie onderling ook toe, zegt hij. Lukt het premier Rutte om zijn coronamachine draaiende te houden en één front te vormen in het coronabeleid? En welke gevolgen heeft het gebakkelei voor de corona-aanpak? Volgens Fresen zie je nu al dat het leidt tot 'waterige compromissen'. De vraag is welke gevolgen dat heeft voor het terugdringen van het virus.

#715 - Hoe Omtzigt en Leijten zich vastbeten in de toeslagenaffaire

Mon, 16 Nov 2020 13:54:00 +0100

Tweede Kamerleden Pieter Omtzigt (CDA) en Renske Leijten (SP) hebben de afgelopen jaren vrijwel al hun tijd gewijd aan de toeslagenaffaire. Ze kwamen nauwelijks toe aan ander werk en raakten ook emotioneel betrokken. In De Dag vertelt parlementair verslaggever Marc Belinfante van EenVandaag hoe zonder hun onvermoeibare inzet de parlementaire mini-enquête die vandaag begonnen is er waarschijnlijk nooit was gekomen. De komende weken worden alle ambtenaren en politici die betrokken zijn geweest onder ede verhoord om te achterhalen hoe door een doorgeschoten fraudejacht tienduizenden ouders onterecht op zwarte lijsten terecht konden komen. Belinfante sprak de afgelopen jaren veelvuldig met gedupeerden en schetst het leed dat zij doormaken. Hijzelf raakte ook emotioneel betrokken. "Je wordt boos en je voelt verdriet." Dat geldt natuurlijk ook voor Omtzigt en Leijten. De vraag is nu wat verder de gevolgen zijn voor de mensen die hier verantwoordelijk voor zijn. En of de gedupeerden ooit helemaal gecompenseerd kunnen worden.

#714 - 'Kwade genius' Dominic Cummings vertrekt uit Downing Street

Fri, 13 Nov 2020 14:16:00 +0100

Middenin de cruciale slotfase van de Brexit-onderhandelingen, vertrekken twee van premier Johnsons belangrijkste adviseurs - onder wie Dominic Cummings. Hij wordt na de premier de machtigste man in de Britse politiek genoemd. Correspondent Tim de Wit vertelt in podcast De Dag wat de invloed was van deze 'enfant terrible', hoe hij zijn machtspositie verkreeg en wat zijn vertrek betekent voor de positie van premier Johnson - die sterk leunde op Cummings en hem ook door dik en dun steunde. Tim verwacht dat de breuk met het 'vote leave'-kamp een nieuwe fase inluidt waarin Johnson zich gematigder op zal stellen en mogelijk heeft dat ook gevolgen voor de Brexit-onderhandelingen.

#713 - Hoe 'kingmaker' Trump de touwtjes in handen houdt

Thu, 12 Nov 2020 13:29:00 +0100

Terwijl steeds meer wereldleiders Joe Biden feliciteren met zijn verkiezingsoverwinning en de steun voor Trump bij de hem normaal goed gezinde media afbrokkelt, schaart juist een flink aantal prominente Republikeinen zich achter de president. Ook zij accepteren de verkiezingsuitslag niet, al is er geen enkel bewijs voor de verkiezingsfraude waar Trump het over heeft. Welke belangen spelen er op de achtergrond mee, hoe lang kan Trump nog rekenen op die steun en op welke manier zal hij de koers van de partij de komende jaren blijven bepalen? In De Dag vertelt politicoloog en Amerika-kenner Raymond Mens over de positie van 'kingmaker' Trump in de partij. De president regeert volgens hem als 'een soort Tony Soprano': wie niet loyaal aan hem is, vliegt eruit. Ook als blijkt dat Trump zijn juridische strijd verliest en Biden in januari president wordt, zullen de Republikeinen volgens hem weinig gedaan krijgen zonder de zege van Trump.

#712 - Alles over de vaccin-doorbraak

Wed, 11 Nov 2020 13:09:00 +0100

Het was misschien wel het grootste corona-nieuws van het afgelopen halfjaar: farmaciebedrijf Pfizer lijkt een werkend coronavaccin ontwikkeld te hebben dat het risico op een besmetting met 90% verlaagt. Is dit de doorbraak waar we allemaal zo vurig op zaten te wachten of is het te mooi om waar te zijn? Wat weten we over het vaccin, hoe werkt het en wat zijn de haken en ogen? En waarom temperen regeringsleiders en politici de verwachtingen? "Het is zeker een doorbraak," zegt NOS-redacteur Ben Meindertsma in De Dag. Hij volgt de race naar een coronavaccin al vanaf het begin nauwgezet. Bijzonder is volgens hem met name dat dit het eerste zogeheten mRNA-vaccin is, waarbij een nieuwe techniek is gebruikt waar al veel van werd verwacht maar die de verwachtingen overtreft. Dat is ook goed nieuws voor drie van de zeven andere vaccins die nog in de race zijn en dezelfde techniek gebruiken.

#711 - 'Vuurwerkverbod betekent einde vuurwerktraditie'

Tue, 10 Nov 2020 13:56:00 +0100

Het kabinet werkt aan een algeheel vuurwerkverbod om zorg en hulpverleners tijdens deze coronacrisis niet nog meer te belasten. En daarmee wordt opeens mogelijk waar al jaren om geroepen wordt door onder meer artsen, agenten en bestuurders - maar waar ook veel weerstand tegen is. Het vuurwerkverbod geldt alleen dit jaar, maar vuurwerkliefhebbers zijn er niet gerust op en bestuurders zien mogelijkheden voor een andere viering in de toekomst. Leidt het verbod tot een nieuwe vuurwerktraditie in Nederland? Pieter Broertjes, burgermeester van Hilversum, hoopt van wel, zegt hij in De Dag. Hij werkt in zijn gemeente al jaren aan een andere, veiligere viering van oud en nieuw. Het zou volgens hem mooi zijn als dit jaar Nederlanders aanzet om zich ook in de komende jaren anders tot vuurwerk te verhouden. Consumentenpsycholoog Patrick Wessels denkt dat het moeilijk wordt om mensen mee te krijgen in een verbod. Juist omdat het om vuurwerk gaat: de aantrekkingskracht zit er voor een groot deel in dat het afsteken daarvan de rest van het jaar niet mag

#710 - Vragen we te veel van leraren in cartoon-debat?

Mon, 09 Nov 2020 14:38:00 +0100

De Tweede Kamer debatteert over verplichte burgerschapslessen die ervoor moeten zorgen dat leerlingen meer te weten komen over zaken als democratie en de vrijheid van meningsuiting. De kennis onder Nederlandse jongeren is gering en vanwege de oplopende spanningen in het spotprenten-debat maakt politiek Den Haag zich daar zorgen over. Maar over die burgerschapslessen maken docenten zich dan weer zorgen; veel van hen voelen zich niet veilig en vinden het moeilijk om jongeren te bereiken. Wat kun je in dit gevoelige en gespannen debat redelijkerwijs van docenten vragen? Parlementair verslaggever van de NOS Ewout Kieviet vertelt in De Dag over het wetsvoorstel van minister Slob en de verwachtingen die de minister heeft van het onderwijs. Karim Amghar geeft trainingen aan docenten om ze te leren hoe ze het beste om kunnen gaan met radicale geluiden in de klas. Hij krijgt veel e-mails van leraren die de gesprekken niet meer aan durven te gaan of die niet goed weten hoe ze met de extreme geluiden om moeten gaan. "Veel leraren voelen zich alleen staan."

#709 - Joe Bidens weg naar The Oval Office

Fri, 06 Nov 2020 13:34:00 +0100

Joe Biden was amper twintig toen hij tegen de moeder van zijn toenmalige vriendinnetje zei dat hij president van de Verenigde Staten wilde worden. Op zijn dertigste kwam hij in de Senaat en in zijn politieke carrière heeft hij drie keer een gooi naar het presidentschap gedaan. Amerikadeskundige Michiel Vos vertelt in De Dag over Bidens lange politieke loopbaan, waarin hij veel bereikte en successen kende, maar die ook gekenmerkt wordt door tegenslagen, fouten en controverses. Het leven van de 77-jarige Biden stond volledig in het teken van de politiek, ook op momenten dat zijn persoonlijke leven dat bijna niet toeliet. Hoe tekent die ervaring hem als president áls de derde keer scheepsrecht is?

#708 - Zorgen over copycat-jihadisme in Europa

Thu, 05 Nov 2020 13:40:00 +0100

Na een periode van relatieve rust, zit de angst voor nieuwe aanslagen door geradicaliseerde moslims er in Europa weer goed in. In korte tijd waren er vier aanvallen: drie in Frankrijk en afgelopen maandag de jongste aanslag in de Oostenrijkse hoofdstad Wenen. De vraag rijst waar dit geweld opeens vandaan komt en of Europa nog meer aanslagen boven het hoofd hangt. Borrelt er iets onder de oppervlakte? "Klaarblijkelijk wel," zegt journalist Abdou Bouzerda, Midden-Oosten deskundige en IS-expert van VPRO's Bureau Buitenland, in De Dag. Hij wijst op het gevaar van terreurorganisaties als IS en al-Qaida, die aan de haal gaan met debatten tussen moslims en niet-moslims in Europa over bijvoorbeeld de omstreden cartoons van de profeet Mohammed. Maar het grootste gevaar gaat volgens hem nu uit van eenlingen die gedrag van andere aanslagplegers kopiëren; copycat-jihadisme.

#707 - Trump of Biden: wat als het Hooggerechtshof moet beslissen?

Wed, 04 Nov 2020 11:18:00 +0100

President Trump wil naar het Amerikaanse hooggerechtshof stappen om "het stemmen te stoppen", zei hij in een toespraak vanuit Het Witte Huis. De Democraten proberen volgens hem de verkiezingen te stelen. Joe Biden heeft de juridische teams al klaarstaan om zich te verzetten. En zo is er op the day after the night before in plaats van een winnaar vooral het uitzicht op een juridische strijd. Het doet denken aan de strijd tussen Al Gore en George Bush in 2000 toen het ruim een maand duurde voor het hooggerechtshof uiteindelijk een finaal oordeel velde. Staat ons weer zo'n scenario te wachten? En wat gebeurt er als de rechter moet beslissen wie er gewonnen heeft? In De Dag vertelt Eelco Bosch van Rosenthal vanuit swingstate Pennsylvania, waar het juridisch gevecht al begonnen is, over hoe die mogelijke gang naar het Hof eruit zou zien en de explosieve spanningen die dit teweegbrengt onder kiezers. Eva Wiessing doet verslag vanuit Florida, een belangrijke swingstate die naar Trump ging.

#706 - De Trump-jaren (deel 2): Overeind blijven in tegenwind

Mon, 02 Nov 2020 10:34:00 +0100

Amerika-correspondent Arjen van der Horst blikt voor podcast De Dag in een tweeluik terug op de Trump-jaren die achter ons liggen. In het eerste deel, gisteren, besprak hij wat er gekomen is van de beloftes op het gebied van immigratie, buitenlands beleid, economie en het benoemen van rechters. Vandaag, in deel twee, een blik op de momenten waarop de president het moeilijk had: de vele protesten, het Mueller-onderzoek, de afzettingsprocedure. Wat heeft die tegenwind voor Trump betekend? Vindt hij het eigenlijk wel leuk om president te zijn? De balans maken de Amerikanen zelf op - als ze vandaag naar de stembus gaan.

#705 - De Trump-jaren (deel 1): Wat hij bereikt heeft

Mon, 02 Nov 2020 09:28:00 +0100

Amerika-correspondent Arjen van der Horst blikt voor De Dag in een tweeluik terug op de Trump-jaren die achter ons liggen. In het eerste deel, vandaag, kijkt hij naar wat Trump de afgelopen vier jaar heeft bereikt. Welke verkiezingsbeloftes heeft Trump waargemaakt en welke niet? Wat is zijn belangrijkste politieke nalatenschap? Morgen, in deel twee, een blik op de momenten waarop de president het moeilijk had: de vele protesten, het Mueller-onderzoek, de afzettingsprocedure. Wat heeft die tegenwind voor Trump betekend? Vindt hij het eigenlijk wel leuk om president te zijn? De balans maken de Amerikanen zelf op, als ze morgen naar de stembus gaan.

#704 - Waarom zijn de Italianen zo boos over het coronabeleid?

Fri, 30 Oct 2020 10:36:00 +0100

Italië heeft een lange week met veel onrust achter de rug. Op verschillende plekken werd er gedemonstreerd tegen het coronabeleid. Vaak vreedzaam, maar soms liep het ook uit de hand. In onder meer Napels, Turijn en Rome kwam het tot stevige confrontaties tussen demonstranten en de politie. De woede van afgelopen week staat in schril contrast met wat we van de Italianen zagen tijdens de eerste coronagolf. Het land werd hard getroffen door het virus en iedere Italiaan leek te beseffen dat de maatregelen een bittere noodzaak waren. Wat is er veranderd en waar komt die boosheid nu ineens vandaan? Correspondent Mustafa Marghadi vertelt in podcast De Dag dat er vooral in het zuiden van het land mensen angstig zijn voor een grote lockdown. Kleine ondernemers hebben het daar normaal gesproken al lastig, maar deze crisis maakt dat ze het nog nauwelijks kunnen bolwerken. Anders is dat in het rijke noorden, dat in het voorjaar het meest werd getroffen. De tweede golf maakt het contrast tussen het noorden en zuiden van Italië verder zichtbaar.

#703 - Hoe Wilders de woede van Erdogan verder aanwakkerde

Thu, 29 Oct 2020 14:33:00 +0100

Een opmerkelijk moment afgelopen week. Premier Rutte richt zich in de camera direct tot de Turkse president Erdogan en zegt dat hij veel te ver is gegaan door aangifte te doen tegen Geert Wilders. De PVV-leider deelde een spotprent waarin de Turkse president wordt afgebeeld met een muts op, met de tekst 'terrorist' erbij. Het begon allemaal met de moord op de Franse geschiedenisleraar Samuel Paty, eerder deze maand. Paty werd onthoofd nadat hij in de klas Mohammed-cartoons had laten zien aan zijn leerlingen. De Franse president Macron reageerde door de jacht te openen op moslimextremisten en hij verbood al snel een aantal radicale islamitische organisaties. Dat nieuws liet de Turkse president niet aan zich voorbij gaan. Hij riep de Turken op geen Franse producten meer te kopen. Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de relatie tussen Turkije en de EU, en net weer opgelapte diplomatieke betrekkingen tussen Turkije en Nederland? NOS-correspondent in Istanbul Mitra Nazar en politiek verslaggever Wilco Boom vertellen in podcast De Dag over de relaties die opnieuw onder druk staan.

#702 - Uniek protest tegen extravagante Thaise koning

Wed, 28 Oct 2020 12:49:00 +0100

De video waarin koning Willem-Alexander spijt betuigt over zijn reis naar Griekenland ging afgelopen week viral op een onverwachte plek: in Thailand. Daar wordt al maanden gedemonstreerd tegen de extravagante koning Rama X, die volgens de Thai veel te veel macht naar zich toetrekt. Hij zou nooit zoals onze koning excuses maken aan het volk. Thailand kent een geschiedenis van protesten tegen de regering, maar kritiek op de monarchie en de koning was er op deze manier nooit. Het is ook niet ongevaarlijk; op majesteitsschennis staan hoge straffen. De protesten in Thailand groeien met de week en er is momentum, vertelt Zuidoost-Azië correspondent Annemarie Kas in De Dag. Maar betekent het ook dat het moment is aangebroken dat de machtige koning met zijn overdadige levensstijl wordt gedwongen om te dimmen? Kas zet in de podcast uiteen waarom de protesten anders zijn dan anders, wie koning Rama X is en waarom hij zoveel weerstand oproept.

#701 - 'Politie laat veel coronafeestjes links liggen'

Tue, 27 Oct 2020 13:56:00 +0100

Waar is het feestje? Nou, er is elke week wel ergens een feestje. Dat zeggen bezoekers van onder meer het illegale coronafeest dat dit weekend in Hilversum werd opgerold. Politiebond NPB bevestigt in podcast De Dag dat er heel veel illegale feestjes zijn. Zoveel zelfs dat de politie niet meer overal op afgaat. Het korps kampt met een structureel capaciteitsprobleem en de politiek moet daar volgens Jan Struijs van de NPB veel eerlijker over zijn. Als premier Rutte zegt dat er strenger gehandhaafd gaat worden, schets hij volgens Struijs geen eerlijk beeld. In de podcast ook een gesprek met Thijs Boer van de stichting N8W8 Rotterdam, een stichting die zich inzet voor een bruisend en toegankelijk nachtleven voor iedereen. Hij begrijpt de verontwaardiging over feestjes zoals in Hilversum, maar vindt het ook te makkelijk om het probleem af te doen als onverantwoordelijk gedrag van verveelde jongeren. Het kabinet verliest volgens hem uit het oog dat de behoefte van jongeren om elkaar op te zoeken niet weg zal gaan - ook niet met strengere handhaving - en hij vindt dat nachtclubs onevenredig hard geraakt worden in deze crisis. 'Rutte is waarschijnlijk nog nooit in een nachtclub geweest.'

#700 - Zakt het onderwijs door z'n hoeven?

Mon, 26 Oct 2020 13:49:00 +0100

Het stijgend aantal coronabesmettingen maakt het steeds lastiger voor basisscholen om alle lessen door te kunnen laten gaan. Dat blijkt uit een rondgang van het NOS Jeugdjournaal, waarop ruim 500 scholen hebben gereageerd. Redacteur Joanke Dijkstra vertelt in podcast De Dag waar de scholen tegenaan lopen. Ze maken zich vooral zorgen over de continuïteit en kwaliteit van het onderwijs. En dat heeft een grote impact op zowel leerlingen als leraren. Schooldirecteur Janneke Oosterman ziet het voor de komende maanden somber in, vertelt ze in de podcast. Ze maakt zich vooral zorgen over wat dit doet met de kinderen. Krijgen zij nog wel het onderwijs dat ze nodig hebben? Daarnaast is de vraag hoe lang leraren het nog volhouden om iedere dag al improviserend alle ballen in de lucht te houden.

#699 - De reis van Sjoerd Den Daas naar de Oeigoeren

Fri, 23 Oct 2020 14:31:00 +0200

NOS-China-correspondent Sjoerd den Daas maakte een bijzondere en heftige reis naar Xinjiang, de regio in het Westen van China waar moslimminderheden zwaar onderdrukt worden. Mogelijk een miljoen Oeigoeren, Kazakken en anderen zitten daar in Chinese gevangenkampen opgesloten. Sjoerd wilde de kampen zelf zien en proberen mensen te spreken. Vanaf zijn aankomst op het vliegveld wordt hij gevolgd door de autoriteiten, die hem zijn hele reis op de hielen blijven zitten. Toch lukt het hem om beelden te schieten, en verhalen te horen. In De Dag blikt hij terug op zijn reis en vertelt hij hoe hij sindsdien niet goed meer slaapt. Door de verhalen die hij gehoord heeft, de angstige blik van Oeigoeren die niet met hem durfden te praten en de mannen die hem overal volgden waar hij maar ging. Ook laat hij de soms gruwelijke getuigenissen horen van Oeigoeren die naar het buitenland vluchtten en die hij telefonisch kon bereiken.

#698 - Verpleeghuizen vrezen voor tweede 'stille ramp'

Thu, 22 Oct 2020 13:43:00 +0200

Het dreigt opnieuw helemaal mis te gaan in de verpleeghuizen. De coronabesmettingen lopen op en het zorgpersoneel valt massaal uit. Gemiddeld zit 10% van de medewerkers van verpleeghuizen ziek thuis en op sommige plekken is dat zelfs de helft van het personeel. Rode Kruis en leger springen al bij, maar de vraag is hoe lang dit vol te houden is en wat het betekent voor de ruim twee miljoen kwetsbare mensen die in Nederland in verpleeghuizen wonen of thuiszorg krijgen. In De Dag vertelt Amnon Weinberg van de zorgorganisatie Zorg en Behandeling voor Ouderen hoe nijpend de situatie is. Hij zag van dichtbij hoe mensen tijdens de eerste golf al door de hoeven zakten en hoe er sindsdien geen moment is geweest om bij te tanken. Weinberg is bang voor een tweede 'stille' ramp, waarbij het kabinet en het OMT teveel gericht zijn op de ziekenhuiszorg terwijl er rampzalige situaties dreigen in de verpleeghuizen.

#697 - De terreuraanslag op Samuel Paty

Wed, 21 Oct 2020 14:16:00 +0200

Vrijdagmiddag na schooltijd werd de Franse geschiedenisleraar Samuel Paty in een rustig voorstadje van Parijs op straat vermoord en onthoofd. Een week eerder had hij in een les over de vrijheid van meningsuiting twee van de omstreden Mohammed-cartoons laten zien die al jaren tot bedreigingen, moordplannen en terreuraanslagen leiden. Terwijl Frankrijk rouwt om de zoveelste barbaarse aanslag op de kernwaardes van het land, komt de regering-Macron in actie tegen radicale moslims. 'Een existentiële strijd,' aldus de president. Maar hoe bereik je de wortel van het probleem? In De Dag vertelt NOS-correspondent Frank Renout over de terreuraanslag op Samuel Paty en de nationale schok die volgde. Dat juist een docent het doelwit was, doet extra veel pijn, vertelt Renout. Er zijn meer leraren die zich niet veilig voelen als ze het over gevoelige onderwerpen hebben op school. Ze wijzen daarbij met name naar de ouders van leerlingen, die zich steeds meer bemoeien, kritiek leveren op het lesprogramma en geen respect hebben voor de vrijheid van de leraar.

#696 - Hoe Republikeinen kiezers ontmoedigen om te gaan stemmen

Tue, 20 Oct 2020 13:35:00 +0200

De Amerikaanse verkiezingen zijn over twee weken, maar op veel plekken in het land kan er al gestemd worden en dat wordt ook massaal gedaan. Er is onder Democratische en Republikeinse stemmers veel enthousiasme om te gaan stemmen. Goed nieuws zou je zeggen, maar dat vindt niet iedereen. In vijfentwintig veelal 'Republikeinse' staten wordt het met wet- en regelgeving geprobeerd om het kiezers moeilijk te maken hun stem uit te brengen. Kiezersonderdrukking heet dat en het gebeurt al sinds jaar en dag. Amerika-journalist Laila Frank vertelt in De Dag over waar het fenomeen vandaan komt, hoe het werkt, welke kiezersgroepen er de dupe van zijn en wie er baat bij heeft. Kiezersonderdrukking is volgens Frank een groot thema tijdens de komende verkiezingen en de hamvraag is: kan het invloed hebben op de uitslag?

#695 - Wat is er aan de hand in Tsjechië?

Mon, 19 Oct 2020 13:38:00 +0200

Het gaat helemaal niet goed met de aanpak van corona in Tsjechië. Alleen al in oktober kwamen er honderdduizend nieuwe besmettingen bij en het aantal doden is verdubbeld. Tsjechië heeft de hoogste besmettingscijfers van Europa. En dat terwijl het land bij de eerste golf juist werd geroemd om de corona-aanpak - toen hoorden de Tsjechen bij de beste landen van Europa. Wat is er aan de hand? Laura Postma woont en werkt in de Tsjechische hoofdstad Praag, ze is freelance journalist voor onder meer Bureau Buitenland. In podcast De Dag vertelt ze hoe na een hele snelle en strenge lockdown in het voorjaar vervolgens deze zomer de teugels werden losgelaten, met snel oplopende besmettingscijfers tot gevolg. Vorige week werden opnieuw ingrijpende maatregelen ingevoerd, maar 'mensen hebben er geen zin meer in', vertelt Postma. De nieuwe lockdown leidde gisteravond tot het eerste grote protest tegen coronamaatregelen tot nu toe in Tsjechië.

#694 - Zorgen over agressie in supermarkten door alcoholklok

Fri, 16 Oct 2020 14:09:00 +0200

Sinds de persconferentie afgelopen dinsdag hebben we er een nieuw woord bij: alcoholklok. Na 20.00 uur 's avonds mag er in de winkels geen alcohol verkocht meer worden. Winkels zelf zijn verantwoordelijk voor de naleving en in de praktijk komt dat erop neer dat vaak jonge supermarktmedewerkers te maken krijgen met gefrustreerde, boze of zelfs agressieve klanten. Wordt er niet teveel van hen gevraagd en doen hun werkgevers wel genoeg om ze een veilige werkplek te bieden? In De Dag vertelt supermarktmedewerker Carin Steenbergen over haar ervaringen sinds de eerste coronamaatregelen in supermarkten van kracht zijn. Ze werkt al zeventien jaar bij Lidl maar ziet dat de agressie de laatste tijd flink toeneemt. Een beeld dat FNV Handel herkent, zegt bestuurder Mari Martens. Hij vindt dat supermarkten veel meer voor hun personeel kunnen doen. Het beste nu is volgens hem om alle winkels om acht uur te sluiten.

#693 - Hoe Griekenland afrekende met neonazipartij Gouden Dageraad

Thu, 15 Oct 2020 13:18:00 +0200

Het wordt een van de belangrijkste uitspraken in de geschiedenis van Griekenland genoemd, een overwinning van de democratie. De rechter in Athene oordeelt dat de rechtsextremistische, neonazistische partij Gouden Dageraad een criminele organisatie is, waarvan de top knokploegen aanstuurde om migranten en linkse rivalen te intimideren, aan te vallen en zelfs te doden. Tientallen leden moeten de gevangenis in, onder wie de volledige fractie die in het Griekse parlement zat toen de partij tijdens de kredietcrisis de derde grootste partij van Griekenland was. NOS-correspondent Conny Keessen vertelt in De Dag hoe een partij, waarvan de leider Hitler vereert en de holocaust ontkent, zo groot kon worden en hoe het uiteindelijk ook gelukt is om de partij weg te vagen. Met de leiders in de gevangenis en geen vertegenwoordiging meer in het parlement is de vraag: is het nu gedaan met Gouden Dageraad? En wat is er over van de ideologie, die onder invloed van een economische crisis en een grote aanwas van migranten, kort geleden nog zo groot was?

#692 - De routekaart: sleutel tot meer draagvlak?

Wed, 14 Oct 2020 12:51:00 +0200

Tot er een coronavaccin is moeten we leren leven met maatregelen die telkens aangescherpt of afgeschaald worden, afhankelijk van het aantal besmettingen. Maar hoe krijg je burgers daar op langere termijn in mee, als het draagvlak nu al steeds verder afbrokkelt? Het nieuwe toverwoord is: de routekaart. Een idee dat lijkt op het veelgeroemde 'Ierse model'. Hoe werkt het en is het de sleutel tot een succesvol coronabeleid? In De Dag legt Marco Zannoni van het COT, het Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, uit hoe het systeem werkt en wat er de sterke en zwakke punten van zijn. De routekaart biedt volgens hem houvast en perspectief, maar het betekent zeker niet dat de discussie over de maatregelen nu weggenomen is. Zo is ook te zien in Ierland en het Verenigd Koninkrijk, waar een zelfde soort systeem is ingevoerd.

#691 - De covid-campagne van president Trump

Tue, 13 Oct 2020 13:11:00 +0200

De Amerikaanse president Trump heeft zijn verkiezingscampagne hervat met een grote bijeenkomst in Florida. De komende dagen staan er meer dan dit soort rally's op het programma. De Trump-campagne kwam volledig op z'n kop te staan toen niet alleen de president, maar ook een groot deel van zijn staf positief getest werd op corona. Hoe konden zij, vanuit quarantaine, de kiezers nog bereiken? In De Dag vertelt Amerikanist Sara Polak hoe het team-Trump met strak geregisseerde video-updates en mediamomenten alles in het werk stelt om zoveel mogelijk aandacht bij de president te houden. Ondertussen is er een draai gegeven aan de politieke boodschap van Trump. Tot zijn besmetting sprak hij liever over andere onderwerpen, maar nu hij niet meer om corona heen kan, past hij zijn retoriek daar op aan. Maar slaat zijn boodschap aan?

#690 - Wat doen andere Europese corona-hotspots?

Mon, 12 Oct 2020 13:45:00 +0200

Terwijl het kabinet zich in Nederland buigt over nieuwe coronamaatregelen, in De Dag een rondje langs drie landen in Europa waar de besmettingen ook hard oplopen. Wat doen Spanje, Frankrijk en België om het tij te keren? NOS-correspondenten Rop Zoutberg in Spanje, Frank Renout in Frankrijk en Bert van Slooten in België vertellen welke maatregelen er in hun land worden getroffen, hoe mensen reageren en hoe de autoriteiten omgaan met verzet tegen de maatregelen.

#689 - De Stint: twee jaar worstelen met een beladen dossier

Fri, 09 Oct 2020 13:38:00 +0200

Edwin Renzen, de ondernemer achter de Stint, had er niet meer op gerekend dat hij ooit nog goedkeuring zou krijgen voor zijn vernieuwde versie van de elektrische bolderkar. Sterker, hij had net zijn personeel ontslagen een aangekondigd dat zijn bedrijf om ging vallen. Maar toen kwam er plots groen licht uit Den Haag: de BSO Bus, zoals de nieuwe Stint heet, mag gaan rijden. Twee jaar na het dodelijke ongeluk in Oss, dat het hele land schokte. In die twee jaar is het Stint-drama uitgegroeid tot een uiterst gevoelig dossier voor het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat verantwoordelijk is voor de vergunning. De emoties liggen bij alle betrokken partijen aan de oppervlakte. In De Dag vertelt NOS-redacteur Babette Olde Hanhof hoe de klap van het ongeluk bij al die partijen nadreunde, hoe er geworsteld is op het ministerie en hoe het bedrijf van Renzen daar bijna de dupe van werd.

#688 - Waarom er zelfs nu meer geld naar de koning gaat

Thu, 08 Oct 2020 14:03:00 +0200

De koning waarschuwde er op Prinsjesdag zelf voor: we zitten in een ongekende economische crisis en dat gaat iedereen voelen. Althans, hijzelf niet. De uitkering van koning Willem-Alexander en koningin Máxima gaat volgend jaar met 5% omhoog. Ze krijgen er bijna zeventig duizend euro belastingvrij bij, grofweg twee keer modaal extra dus. Hoe is dat uit te leggen in tijden van crisis? En waarom houdt de politiek zich, op wat vragen van de gebruikelijke kritische partijen na, zo op de vlakte? Koninklijk Huis-verslaggever van de NOS Kysia Hekster vertelt in podcast De Dag hoe het kan dat er ieder jaar wel even discussie of verontwaardiging is, maar dat er nooit wezenlijk iets verandert. Is het tijd dat de financiële huishouding van de Oranjes gemoderniseerd wordt? En moet de koning niet zelf een gebaar maken?

#687 - De coronawet uitgelegd

Wed, 07 Oct 2020 13:05:00 +0200

Ruim een halfjaar nadat de eerste coronamaatregelen in Nederland werden ingevoerd, komt er eindelijk een wettelijke basis voor dat coronabeleid. De Tweede Kamer debatteert over de coronawet, waar vorige week al door een Kamermeerderheid een akkoord over werd gesloten. Dat ging niet zonder slag of stoot; zo'n beetje uit alle hoeken kwam hevige kritiek. Critici vragen zich af of gedragsregels waar verdeeldheid over is in de samenleving wel in een wet gebeiteld moeten worden en of de Kamer niet teveel buitenspel gezet wordt. In De Dag vertelt parlementair verslaggever Marloes Lemsom van EenVandaag wat er in de coronawet staat, waarom de emoties er zo hoog over oplopen en wat de voor- en nadelen van de wet zijn.

#686 - Waarom blijven onze coronadoden voor velen abstract?

Tue, 06 Oct 2020 14:13:00 +0200

In Nederland zijn ruim tienduizend mensen aan corona overleden. Een getal dat door alle cijfers die de afgelopen maanden voorbij zijn gekomen voor veel mensen abstract is. Door de discussie over statistieken en meetmethodes is het daarbij ook niet altijd duidelijk hoe we bij dat dodental komen en wat de statistieken ons verder vertellen. Op deze eerste coronabezinningsdag, een landelijke dag voor iedereen die door corona met verlies te maken kreeg, herdenkt De Dag één van de tienduizend dodelijke slachtoffers in ons land. Een gezicht achter de kille cijfers. En NOS-redacteur Ben Meindertsma vertelt hoe ons beeld van de coronacijfers het afgelopen halfjaar is veranderd en welke lessen we daaruit kunnen trekken.

#685 - Hoe 10 jaar Instagram-filters ons zelfbeeld heeft veranderd

Mon, 05 Oct 2020 14:16:00 +0200

Instagram bestaat deze week 10 jaar. Wat begon als een platform om foto's er wat cooler uit te laten zien in een nostalgisch Polaroid-formaat en jaren zeventig kleuren is uitgegroeid tot een sociaal medium dat grote impact heeft op honderden miljoenen levens. In tien jaar tijd hebben we een heleboel foto's van koffie, yoghurt met granola en avocado's voorbij zien komen en hebben we de geboorte gezien van een mondiale selfie en filter-obsessie. In De Dag bespreekt psycholoog én influencer Najla Edriouch wat er achter ons obsessieve streven naar een vlekkeloze look schuilt en wat tien jaar Instagram heeft gedaan met ons zelfbeeld. "Op Instagram wordt het beloond om eruit te zien zoals de filters die je kiest."

#684 - Een week van massaontslagen

Fri, 02 Oct 2020 13:21:00 +0200

De afgelopen week maakte het ene na het andere grote bedrijf bekend dat er honderden of zelfs duizenden banen tegelijk gaan verdwijnen. Shell, Tata, KLM, BAM en ook in het buitenland is het bijna dagelijks raak. Met de tweede coronagolf lijkt nu ook de grote ontslaggolf waar al zo lang voor werd gevreesd over het land te spoelen. Is dit het begin van nog veel meer ellende? NOS-economieredacteur Nik Wouters blikt in podcast De Dag terug op een week waarin duidelijk werd dat er bij vier grote bedrijven ingrijpende reorganisaties aankomen. Bijna nergens zijn de ontslagrondes alleen aan corona te wijten. Toch voorspelt het niet veel goeds, want ook talloze kleinere bedrijven die afhankelijk zijn van de grotere bedrijven gaan dit voelen.

#683 - Sancties, sancties, altijd maar weer sancties

Thu, 01 Oct 2020 14:03:00 +0200

Als de EU de tanden wil laten zien, volgen er altijd sancties. Maar de personen tegen wie ze zijn gericht zijn er meestal niet erg van onder de indruk. Zelden brengen sancties echt verandering tot stand. Waarom staat minister Blok dan te "trappelen van ongeduld" om sancties tegen Wit-Rusland in te voeren? In De Dag legt Bertjan Verbeek, hoogleraar Internationale Betrekkingen aan de Radboud Universiteit, uit wat sancties ondanks alle haken en ogen toch een belangrijk instrument maken. En soms zijn ze ook wél effectief. EU-correspondent Thomas Spekschoor vertelt welke maatregelen er tegen Wit-Rusland op tafel liggen en waarom alles zo lang duurt.

#682 - Over de moeizame mondkapjesdiscussie in Nederland

Wed, 30 Sep 2020 14:04:00 +0200

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat er niet alleen in een paar grote steden maar in het hele land mondkapjes gedragen worden in publieke binnenruimtes. Verzet tegen een landelijke regel is er lang geweest, niet in de laatste plaats vanuit het OMT. Wat hield Nederland zo lang tegen? Wat is er nu aan de situatie veranderd? En wat weten we inmiddels meer over de zin en/of onzin van mondkapjes? In De Dag vertelt wetenschapsjournalist Jop de Vrieze van Nieuwsuur hoe de discussie over mondkapjes zich het afgelopen halfjaar heeft ontwikkeld in Nederland en wat de wetenschappelijke inzichten inmiddels zijn. Terwijl de WHO al in juni adviseerde om mondkapjes te dragen, hield het kabinet hier de boot af. Wat was daarin de rol van het RIVM?

#681 - Hoe 'sleepy' is Joe Biden?

Tue, 29 Sep 2020 09:38:00 +0200

Donald Trump en Joe Biden staan voor het eerst tegenover elkaar tijdens een presidentieel debat. Volgens Trump is Biden slaperig, vergeetachtig, misschien zelfs seniel en dement. En hoewel de retoriek van Trump misschien overtrokken is, is het wel iets dat vaker opgemerkt wordt: Joe Biden lijkt niet scherp. Hij stottert, hakkelt en haalt af en toe de feiten door elkaar. Kan hij tegenwicht bieden aan de aanvallen van Trump? In De Dag vertelt Amerika-kenner Victor Vlam hoe Joe Biden al zijn hele carrière wordt achtervolgd door zijn versprekingen en ongepaste opmerkingen. Maar het beeld dat het vaker gebeurt, klopt volgens Vlam ook. Hoe kan het dat de Democraten juist bij deze kandidaat zijn uitgekomen?

#680 - Jos B. spreekt - maar wat zegt hij?

Mon, 28 Sep 2020 14:31:00 +0200

Er is dus toch een verklaring gekomen van Jos B., de hoofdverdachte in de zaak rond de dood van Nicky Verstappen. Het jongetje werd in augustus 1998 dood aangetroffen op de Brunsummerheide, niet ver van de plek waar hij op zomerkamp was. Al die tijd is het een raadsel gebleven wat er met hem is gebeurd. Jos B. kwam pas in 2018 in beeld na een dna-match. Hij heeft altijd ontkend dat hij iets met de zaak te maken heeft. Verder zweeg hij. Tot vandaag. B. kwam met een videoverklaring, waarin hij vertelde dat hij het jongetje dood heeft gevonden op de plek waar de politie hem later ook aantrof. Waarom komt hij nu ineens met dit verhaal en wat betekent dat voor het proces? NOS-redacteur Thomas Kusters vertelt in podcast De Dag over hoe ingewikkeld deze zaak is voor het Openbaar Ministerie.

#679 - Over #ikdoenietmeermee en de kracht van het konijnenhol

Fri, 25 Sep 2020 13:15:00 +0200

Er was steun, verontwaardiging, kritiek en spot en uiteindelijk deden de BN'ers die 'niet meer mee deden' ook niet meer mee aan hun eigen actie: ze verwijderden hun video's of nuanceerden hun boodschap. Blijft over de vraag waar we deze week nou met z'n allen eigenlijk naar hebben zitten kijken. En de Netflix-documentaire The social dilemma indachtig: in welke 'rabbit hole' zijn we collectief gevallen? In De Dag een analyse van Madeleijn van den Nieuwenhuizen, bekend van het mediakritische instagramaccount Zeikschrift. Ze spreekt over de rol van de media in de storm van de #ikdoenietmeermee-actie, over de gevolgen van de snoeiharde reacties na het optreden van Famke Louise bij Jinek en het risico van toenemende polarisatie door de manier waarop wij met nieuws omgaan.

#678 - Hoe Sinterklaas verdween van Curaçao

Thu, 24 Sep 2020 13:33:00 +0200

Een week na de intocht van Sinterklaas in Nederland, vaart de goedheiligman ook altijd naar de Antillen. Maar de overheid op Curaçao heeft dit jaar de subsidie voor de intocht in Willemstad geschrapt, omdat 'mensen van kleur en Afrikaanse afkomst zich gediscrimineerd voelen', zo staat in de persverklaring. In plaats van Sinterklaas wordt er nu gewerkt aan een nieuw kinderfeest op de internationale dag van het kind in november. Daarmee lijkt Sinterklaas definitief niet meer welkom. Sinds eind jaren '60 is er zo af en toe protest geweest tegen het koloniale karakter van het Sinterklaasfeest, maar jarenlang bleef het ook stil op Curaçao. Het beeld was dat de racisme-discussie die in Nederland steeds luider gevoerd werd, niet speelde op de Antillen. Dat blijkt toch anders te zitten. In De Dag vertelt Leoni Schenk van het Caribisch Netwerk van de NTR, hoe het uiterlijk van Sinterklaas en zijn hulpjes door de jaren heen meerdere keren veranderd is en hoe het gesprek over racisme lange tijd taboe was op het eiland.

#677 - Redt Boris Johnson Kerstmis?

Wed, 23 Sep 2020 12:47:00 +0200

Kom je aan Kerstmis, dan kom je aan de Britten. Dat weet premier Johnson als geen ander en daarom sprak hij in juli de hoop nog uit dat zijn land de coronateugels vóór Kerst kon laten vieren. Maar daar ging gisteren een streep door: hij kondigde juist strengere maatregelen aan die waarschijnlijk een half jaar blijven gelden. Een moeilijke boodschap voor een land dat toch al de meeste coronaslachtoffers in Europa kent en ook economisch het zwaarst getroffen wordt. Johnson zelf oogt vermoeid en afgeleid. De vraag wordt daarom al hardop gesteld: haalt hij Kerstmis zélf nog wel? In De Dag vertelt correspondent Tim de Wit over de klap die de aankondiging van gisteren is voor het moreel en over de werkloosheid die zichtbaar oploopt. Over de baan van de premier kunnen we alleen speculeren, maar volgens Tim ziet het er niet goed uit.

#676 - Waarom witwassen zo makkelijk is

Tue, 22 Sep 2020 13:00:00 +0200

Na de Panama Papers en de Paradise Papers is er deze week een nieuw lek onthuld dat een inkijkje geeft in de wereld van schimmige financiële transacties. Het gaat om gelekte documenten van de Amerikaanse opsporingsdienst FinCEN en die leggen een wereld bloot van crimineel geld dat vrijelijk over de wereld wordt rondgepompt en witgewassen - met hulp van een reeks grote banken. In Nederland speelt ING een rol. Van de duizenden miljarden aan illegaal verkregen geld die ieder jaar in de wereld in omloop zijn, wordt naar schatting op maar 1% beslag gelegd. De overige 99% blijft buiten schot. Hoe kan dat? Wat maakt witwassen kennelijk zo makkelijk, wat is de rol van banken, en gaan de FinCEN-files hier verandering brengen? In De Dag een gesprek hierover met Hans Nelen, hoogleraar criminologie aan de universiteit van Maastricht, en met Dirk Waterval, een van de Nederlandse journalisten die de FinCEN-documenten in handen kreeg.

#675 - 'Niet méér testen, maar minder'

Mon, 21 Sep 2020 13:07:00 +0200

Wie verkoudheidsklachten heeft, moet thuisblijven en zich laten testen op corona. Dat is, samen met 1,5 meter afstand houden, volgens het kabinet de belangrijkste manier om het virus te smoren. Maar is het wel uitvoerbaar? Al weken horen we over problemen met de testcapaciteit. Het kabinet doet er alles aan om die capaciteit op te voeren, maar is dat wel verstandig als het systeem van alle kanten vastloopt? Moet het testbeleid niet helemaal anders? In podcast De Dag vertelt Anne-Marie van Elsacker, medisch directeur van het Noord-Nederlandse testlab Certe, hoe haar team onder de werkdruk dreigt te bezwijken. Sinds februari lopen de labmedewerkers de benen uit het lijf en er wordt alleen maar meer van ze gevraagd. Ze pleit, net als andere laboratoria en de koepelorganisatie van de GGD's, voor een herbezinning van het testbeleid. Niet iedereen moet zich nog kunnen laten testen en een groot deel zou ook een mogelijk minder nauwkeurige test moeten krijgen zodat de 'belangrijke' gevallen en de reguliere zorg in de gespecialiseerde labs de aandacht krijgen die ze verdienen.

#674 - Over dor hout en de Amerikaanse bosbranden

Fri, 18 Sep 2020 13:57:00 +0200

Langs grote delen van de westkust van Amerika woeden al een maand bosbranden; de ergste in de geschiedenis. Volgens de gouverneurs van de zwaar getroffen staten Californie en Oregon is het hellevuur een voorbode op wat de VS vanwege klimaatverandering ook de komende jaren te wachten staat. President Trump houdt het op dor hout en slecht bosbeheer. Wat is nou de oorzaak en welke gevaren schuilen er in het inmiddels ook alweer fel gepolariseerde politieke debat over de branden? In De Dag legt Cathelijne Stoof, natuurbranden-expert van de universiteit in Wageningen, uit dat de waarheid ergens in het midden ligt. In ieder geval is de ernst van de branden ongekend. Amerikadeskundige Maarten Kolsloot zet uiteen hoe de branden een dankbaar thema zijn in aanloop naar de presidentsverkiezingen.

#673 - Vijf jaar na 'dikke BMW'

Thu, 17 Sep 2020 13:52:00 +0200

Als Nederland meer dan de afgesproken honderd vluchtelingen uit het afgebrande kamp Moria zou willen opnemen, zou dat direct tot logistieke problemen leiden zoals we die kennen van het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis. De opvangplekken voor asielzoekers zitten overvol, zegt NOS-asielredacteur Reinalda Start in podcast De Dag. Er zou opnieuw gezocht moeten worden naar gymzalen, congreshallen en andere crisisopvangplekken. Het is op de kop af vijf jaar geleden dat alle gemeenten een noodoproep kregen van toenmalig VVD-staatssecretaris Dijkhoff om vluchtelingen te helpen opvangen. Een periode van grote onrust volgde. In de podcast maken we de balans op: waren de zorgen die mensen toen hadden terecht? Hoe gaat het met de mensen die destijds naar Nederland kwamen? En is de asiel-opvang nu beter geregeld? (spoiler: nee)

#672 - De Titanenstrijd om TikTok

Wed, 16 Sep 2020 12:56:00 +0200

Tiktok wordt in de VS óf verboden óf de app moet deels verkocht worden aan een Amerikaans bedrijf, zodat de Amerikaanse gebruikersdata niet in handen kunnen vallen van de Chinese regering. Dat heeft president Trump gezegd en onderwijl zijn er meerdere partijen die op de razendpopulaire filmpjes-app azen. Een van die bedrijven, Oracle, heeft nauwe banden met Trump. Trekt die partij daarom nu aan het langste eind? NOS-techredacteur Nando Kasteleijn maakt in De Dag een reconstructie van alle gebeurtenissen tot nu toe. Welke belangen spelen er op de achtergrond en hoe uitzonderlijk is de bemoeienis van Trump?

#671 - De coronabegroting en de verleidingen van 'gratis geld'

Tue, 15 Sep 2020 13:27:00 +0200

De derde dinsdag van september 2020 is er een voor in de geschiedenisboeken. Dit jaar is er op Prinsjesdag geen Ridderzaal, geen koets, geen driewerf hoera (want spreekkoren zijn verboden) en minister Hoekstra presenteert een uitzonderlijke begroting. Een begroting waarin afscheid wordt genomen van nóg een traditie: de Nederlandse zuinigheid. Steunpakketten, investeringen; het kan niet op in Den Haag. Waarom maakt niemand zich zorgen over de oplopende staatsschuld? Politiek verslaggever van de NOS Roel Bolsius heeft voor De Dag uitgezocht hoe corona terug te zien is tot in de haarvaten van de begroting. Hij zet op een rij wat de pandemie ons grofweg kost. Economieredacteur Charlotte Waaijers vertelt waar het geld vandaan komt om alles te betalen en wat de risico's zijn de verleidingen van 'gratis geld'.

#670 - Vrouwen en anonieme Telegrammers leiden nu Wit-Russisch verzet

Mon, 14 Sep 2020 13:45:00 +0200

In de opstand tegen de Wit-Russische president Loekasjenko zijn vrouwen de afgelopen weken een steeds prominentere rol gaan spelen en ze worden ook steeds harder aangepakt door de politie. Toch gaan de protesten door; niet alleen op straat. Burgers bereiden zich voor op een verzet van een andere soort: samen, van onderop, verzinnen ze manieren om de regering dwars te zitten. NOS-redacteur Chiem Balduk vertelt in De Dag over de rol van vrouwen in het Wit-Russische verzet en wat er voor plannen rondgaan in de sociale mediakanalen waar het verzet zich organiseert. Zo wordt er een manifest gedeeld met tips om de regering zoveel mogelijk tegen te werken.

#669 - Als je verantwoordelijk bent voor code oranje

Fri, 11 Sep 2020 13:49:00 +0200

Het is even wennen voor Buitenlandse Zaken: hun reisadviezen werden altijd wel met belangstelling gevolgd, maar sinds corona liggen ze onder een vergrootglas en is er kritiek. De functie van de adviezen is ook veranderd: niet alleen de veiligheid van individuele reizigers staat centraal, maar tegenwoordig ook het beschermen van de volksgezondheid. In De Dag vertelt Willemien Veldman van het ministerie van Buitenlandse Zaken hoe dat de totstandkoming van de reisadviezen beinvloedt en wat nu de overwegingen zijn. Directeur Frank Oostdam van de koepel van reisorganisaties ANVR pleit voor een ander systeem. Hij vindt dat de reisadviezen losgekoppeld moeten worden van de virusbestrijding, onder meer door reizigers sneltesten te laten doen. Maar werkt dat?

#668 - Gaat er teveel geld naar coronazorg?

Thu, 10 Sep 2020 13:25:00 +0200

In de zorg bestaan al jaren modellen die bepalen of behandelingen kosteneffectief zijn. Hoe zit dat bij corona? Wat kost een gemiddelde corona-patiënt, wat zijn we kwijt aan coronazorg en hoeveel hebben we over voor een behandeling? In de podcast zet gezondheidseconoom Jochen Mierau van de Rijksuniversiteit Groningen op een rij wat we tot nu toe kunnen zeggen over de kosten van coronazorg. Arts-microbioloog Marc Bonten van het UMC Utrecht bepleit aan de hand van een eigen rekensom dat kosten geen rol mogen spelen in beslissingen over de aanpak van de pandemie.

#667 - 'Bye bye Moria'

Wed, 09 Sep 2020 12:57:00 +0200

Noodkreten waren er al maanden vanuit het overvolle vluchtelingenkamp Moria, dat sinds het begin van de coronacrisis in lockdown was. Het laatste beetje bewegingsvrijheid was de bewoners ontnomen en de dreiging van de oplopende coronabesmettingen in het kamp zorgde voor veel spanningen. Naar hulpverleners die riepen om de evacuatie van het kamp werd niet geluisterd. En dan nu: brand. Matthias voor de Poorte besloot gisteravond meteen naar het kamp toe te gaan toen hij hoorde dat er brand was uitgebroken. In de podcast beschrijft hij wat hij aantrof. Mensen waren ook opgelucht, zegt hij, omdat het kamp er nu niet meer is. Maar wat er dan nu met de vluchtelingen moet gebeuren is de vraag. Karin Arendsen, coördinator bij Stichting Bootvluchteling, durft in ieder geval niet meer op steun van de Griekse regering of de EU te rekenen, vertelt ze. Daarvoor is er de laatste jaren te veel gebeurd. Of eigenlijk: te weinig.

#666 - De bijsluiter van het coronavaccin

Tue, 08 Sep 2020 08:51:00 +0200

De Amerikaanse president Trump verwacht dat er in de VS in oktober, voor de verkiezingen, een coronavaccin geïntroduceerd kan worden. De Russische president Poetin keurde als eerste land een vaccin goed. Ook China werkt al met vaccins. Er lijkt een heuse wapenwedloop gaande rondom het coronavaccin, maar leidt het ook tot bruikbare resultaten? Wetenschapsjournalist Jop de Vrieze zet in de podcast op een rij waar we nu echt staan en wat we kunnen verwachten van een vaccin als het er straks is. Misschien wel minder dan gehoopt, want er zijn veel haken en ogen. Kortom: welke bijsluiter komt er straks bij het coronavaccin?

#665 - Hoe de visserij een Brexit-struikelblok werd

Mon, 07 Sep 2020 13:23:00 +0200

Deze week gaan de Brexit-onderhandelingen verder en een van de grootste struikelblokken is de visserij. Economisch onbelangrijk, maar voor de Britten een symbool van onafhankelijkheid. Worden de Nederlandse vissers de dupe van een nostalgische illusie? NOS-correspondent Tim de Wit bezocht een vissersdorp in het Zuid-Oosten van Engeland. Vissers daar hopen dat zij na 1 januari weer zoveel in Britse wateren mogen vissen als ze maar willen en dat oude, gouden tijden zullen herleven, vertelt hij in de podcast. Maar hoe realistisch is dat? En wat betekent het voor Nederlandse vissers als de Brexit-onderhandelingen mislukken en zij straks de Britse wateren inderdaad niet meer in mogen?

#664 - Wat we aan het 'minder Marokkanen'-proces overhouden

Fri, 04 Sep 2020 12:10:00 +0200

Het proces tegen Geert Wilders is er één van de lange adem. De rechtszaak in eerste aanleg en het hoger beroep hebben alles bij elkaar ruim zes jaar geduurd. Onevenredig lang, zei de advocaat-generaal, en er zou steeds verder afgedwaald worden van de kern van de zaak. Wat is die kern? Wat hebben we er als samenleving aan dat een politicus al dan niet veroordeeld wordt voor iets wat hij jaren geleden heeft gezegd? In De Dag vertellen emeritus hoogleraar politicologie Meindert Fennema en filosoof Jeroen de Ridder hoe zij naar de zaak kijken en welke invloed het proces volgens hen heeft op het publieke debat in Nederland en op de discussie over de vrijheid van meningsuiting.

#663 - Krijgen nertsenfokkers te veel geld om te stoppen?

Thu, 03 Sep 2020 13:49:00 +0200

Volgend jaar maart mogen er in Nederland geen nertsen meer gehouden worden die verkocht worden om hun pels. Het nertsenfokverbod is door de vele coronabesmettingen op nertsenhouderijen drie jaar naar voren gehaald en de boeren krijgen daarvoor een financiele vergoeding. Volgens critici is de compensatie veel te ruim, sommigen vermoeden zelfs dat de boeren hun dieren expres hebben laten besmetten. In de podcast aan parlementair verslaggever NOS Lars Geerts de vraag: wat schuilt er achter de compensatieregeling voor nertsenfokkers? Is het kwade opzet, een slimme nertsenlobby of een kwestie van behoorlijk bestuur? Omroep Brabant journalist Hans Janssen vertelt waarom er zoveel fokkerijen in die provincie zijn, en hoe de gemoederen daar onder fokkers zijn.

#662 - Kenosha: een reconstructie

Wed, 02 Sep 2020 13:08:00 +0200

Hoewel lokale bestuurders hem vroegen om weg te blijven, heeft president Trump Kenosha in Wisconsin bezocht; de plek waar de afgelopen week veel protesten waren nadat een zwarte man, Jacob Blake, zeven keer in zijn rug was geschoten door een politieagent. De plek waar ook protesten uitliepen op rellen en vernielingen en waar gewapende burgers de straat op gingen om bezittingen van ondernemers te beschermen. Een van hen, een Trump aanhanger, schoot twee mensen dood. Later werd in Portland een Trump supporter doodgeschoten. In de podcast een reconstructie van de gebeurtenissen van de afgelopen week. De Amerikaanse historicus James Kennedy zet uiteen hoe burgerwachten de afgelopen maanden er steeds vaker met grof geschut op uit trokken, hoe verschillende groepen op links en rechts zich positioneren en hoe er volgens hem in het gepolariseerde Amerika van nu misschien niet eens behoefte is aan iemand die boven de partijen uitstijgt en oproept tot eenheid.

#661 - Hoe weet je of je een zombiebedrijf bent?

Tue, 01 Sep 2020 12:55:00 +0200

Het slechte nieuws voor nachtclubs en discotheken dat ze langer dicht moeten blijven komt niet als een verrassing. Pieter de Kroon is eigenaar van nachtclub en café Chicago Social Club in Amsterdam en voelde de bui al hangen. Maar dat maakt het niet minder zuur. Ondanks steunmaatregelen van de overheid is het de vraag hoe lang hij het hoofd boven water kan houden. Hetzelfde geldt voor Marjo Wiegers van het bedrijf Puur Standbouw uit Goor, dat stands bouwt voor publieks- en bedrijvenbeurzen. Hoe lang ga je als overheid door met het vergoeden van de salarissen in bedrijven die door corona bijna geen omzet meer draaien? En wanneer hak je als bedrijf zelf de knoop door om je toekomstplannen ingrijpend te veranderen - omdat de coronamaatregelen veel langer duren dan je had gehoopt? In de podcast een gesprek met twee ondernemers over de vraag: hoe weet je of je bedrijf levensvatbaar is in een tijd dat de toekomst zich niet laat voorspellen?

#660 - 25 jaar wakker worden met het NOS Radio 1 Journaal

Mon, 31 Aug 2020 13:49:00 +0200

Iedereen was bloednerveus tijdens de allereerste uitzending van het NOS Radio 1 Journaal op 1 september 1995. Computersystemen die niet goed werkten, verbindingsproblemen, collega's achter de schermen die elkaar niet goed kenden en vooral ook de omroeppolitiek die op de achtergrond meespeelde en voor extra druk zorgde. Maar toen de kop er eenmaal af was, liep het als een trein. Wat volgde was een kwarteeuw aan nieuwsmomenten waar het programma altijd bij was. In podcast De Dag vertellen eindredacteur van het eerste uur Wolter Blom en presentator Jurgen van den Berg wat er komt kijken bij het maken van zo'n iconisch programma.

#659 - De Trump show

Fri, 28 Aug 2020 12:18:00 +0200

De Republikeinse conventie eindigde afgelopen nacht met veel vlagvertoon, een vuurwerkshow en een lange speech van president Trump in een volgepakte tuin van het Witte Huis, waar eigenlijk geen campagne gevoerd mag worden. Nooit eerder vertoond. En dat was niet het enige dat opviel de afgelopen vier dagen. Amerika-watcher Victor Vlam blikt in podcast De Dag terug op wat volgens hem een strak geregistreerde show was. Naast al het uiterlijk vertoon werd er natuurlijk ook een boodschap uitgedragen. Zo ging het veel over de zorgen rondom de aanhoudende anti-racismeprotesten en de behoefte aan een president die orde op zaken stelt, een president van 'law and order'. Dát verhaal doet ergens aan denken, zegt Vlam. Het is volgens hem in feite een kopie van de campagne die Richard Nicon voerde toen hij in 1968 de verkiezingen won.

#658 - Indringende slotdagen van Christchurch-proces

Thu, 27 Aug 2020 12:50:00 +0200

De afgelopen vier dagen hebben slachtoffers en nabestaanden in de rechtszaal verklaringen voorgelezen aan de terrorist die in maart vorig jaar aanslagen pleegde op twee moskeeën in het Nieuw-Zeelandse Christchurch. 51 mensen kwamen om het leven. Vandaag kreeg de dader de hoogste straf die ooit aan iemand in Nieuw-Zeeland is opgelegd: levenslang zonder kans op vroegtijdige vrijlating. De Nederlandse journalist Ielse Broeksteeg woont sinds 2013 in Nieuw-Zeeland en zag hoe het land vorig jaar, onder leiding van premier Ardern, als één man achter de moslimgemeenschap ging staan. Ook tijdens deze laatste emotionele dagen in de rechtszaal, die het land opnieuw diep aangrijpen, vertelt Broeksteeg. Want wat zeg je tegen een man die zoveel levens verwoest heeft?

#657 - Herbesmettingen nekslag voor opbouw groepsimmuniteit?

Wed, 26 Aug 2020 12:07:00 +0200

Voor het eerst is bij mensen vastgesteld dat ze na een besmetting opnieuw besmet kunnen raken met het coronavirus. Hoe zit dat en wat zegt het over de opbouw van immuniteit? Betekenen deze herbesmettingen dat het opbouwen van groepsimmuniteit onmogelijk is? Viroloog Mariet Feltkamp, verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum, vertelt erover in de podcast.

#656 - Als je als school niet op corona-adviezen durft te vertrouwen

Tue, 25 Aug 2020 12:30:00 +0200

Er is de afgelopen weken een hoop onrust ontstaan over de heropening van de middelbare scholen, zonder regels voor mondkapjes of afstand houden tussen leerlingen onderling. Volgens het RIVM zijn die maatregelen niet nodig, maar docenten, schooldirecteuren en ook leerlingen hebben daar hun twijfels bij - zeker nu er nieuwe inzichten zijn over de besmettelijkheid van tieners. 1 op de 5 scholen blijkt af te wijken van de adviezen van het RIVM, en er is irritatie over de onderlinge meningsverschillen tussen wetenschappers. Wat doe je als je als school de corona-adviezen van het RIVM niet duidelijk vindt of er niet op durft te vertrouwen? Sprekers: - Albert Weishaupt, rector van het Roelof van Echten College in Hoogeveen. - Laura Steenbeeke, onderwijsredacteur van de NOS

#655 - Wat Navalny gevaarlijk maakt voor Poetin

Mon, 24 Aug 2020 12:45:00 +0200

Er wordt wel gezegd dat de Russische president Poetin voor niemand bang is, behalve voor Aleksej Navalny. De Russische oppositieleider ligt sinds dit weekend in het ziekenhuis, na een vermoedelijke vergiftiging. Wat maakt hem zo gevaarlijk voor Poetin? In De Dag vertelt Rusland-kenner Helga Salemon over het onderzoek dat Navalny al jaren doet naar corruptie door Russische machthebbers en hoe dat de elite in de problemen brengt. Hij werkt met een groot team dat volgens haar op een razend knappe manier allerlei explosieve informatie boven tafel krijgt. Naast dit 'journalistieke' werk, profileerde Navalny zich in de loop der jaren steeds meer als politicus waar het Kremlin niet meer omheen kan.

#654 - Waarom grijpen ouders van rellende jongeren niet in?

Fri, 21 Aug 2020 12:50:00 +0200

Afgelopen week riepen groepen jongeren in meerdere steden elkaar op om te gaan rellen. Het leidde in verschillende buurten tot confrontaties tussen deze jongeren en de politie. Premier Rutte sprak van 'losgeslagen tuig' van wie de ouders niet ingrijpen. Wie zijn deze jongeren? En waarom grijpen hun ouders niet in? RTV Utrecht-verslaggever Peter Huting en onderzoeker en oud-gemeenteraadslid Bouchra Dibi spraken de afgelopen week met veel jongeren én ouders uit de Utrechtse buurten Kanaleneiland en Overvecht. In de podcast vertellen ze over de verhalen die zij op straat horen.

#653 - Is Kamala Harris het wapen om Trump mee te verslaan?

Thu, 20 Aug 2020 12:08:00 +0200

De derde dag van de Democratische conventie was een beetje de dag van de vrouwen, met toespraken van Hillary Clinton, Nancy Pelosi, Elizabeth Warren en natuurlijk Kamala Harris. Zij accepteerde officieel haar kandidatuur voor vicepresidentskandidaat. Wie is deze vrouw, die bekendstaat om haar scherpe ondervragingstechnieken in de Senaat en felle aanvallen op president Trump? Brengt zij het vuur in de Democratische campagne? Is zij het wapen waarmee de Democraten de slag om het Witte Huis gaan winnen?

#652 - De rol van jongeren in de oplopende coronacijfers

Wed, 19 Aug 2020 12:52:00 +0200

Een strenge premier Rutte gisteravond, want de coronacijfers laten geen goed beeld zien. Het gaat vooral thuis mis en er blijven zorgen over het relatief grote aantal besmettingen onder jongeren - die het virus onder de radar verder verspreiden. Opnieuw zijn de meeste nieuwe besmettingen in de leeftijdsgroep tussen 20 en 29 jaar. Er wordt regelmatig met een beschuldigende vinger naar jongeren gewezen; maar hoe groot is hun aandeel in de oplopende cijfers? Kunnen zij een mogelijke tweede golf breken, en wat is daar dan voor nodig? Sprekers: NOS-Gezondheidszorgredacteur Rinke van den Brink en 'millennial expert' Talitha Muusse.

#651 - De val van de laatste dictator van Europa

Tue, 18 Aug 2020 13:12:00 +0200

Vriend en vijand lijken het erover eens dat de dagen van de Wit-Russische dictator Aleksandr Loekasjenko geteld zijn. Ruim een week na de presidentsverkiezingen houden de protesten aan en ondanks het brute geweld dat tegen de bevolking is ingezet heerst er optimisme dat 'de laatste dictator van Europa' het veld moet ruimen. Marina Ulyashyna vertelt wat haar familie en vrienden in Wit Rusland de afgelopen week hebben gezien en meegemaakt. Jong, oud, man, vrouw; niemand was volgens haar veilig voor de politie. Volgens NOS-correspondent David Jan Godfroid is dat gewelddadige politieoptreden een cruciale strategische fout geweest, nadat het aanvankelijke enthousiasme over Loekasjenko na 26 jaar al tot een minimum beperkt was geraakt.

#650 - Hoe Willie Wartaal identiteit in slavenregister vond

Mon, 17 Aug 2020 12:59:00 +0200

Hoe is het om te ontdekken dat je voorouders tot slaaf gemaakt waren en om erachter te komen hoe zij leefden? Vandaag worden de Curaçaose slavenregisters online gezet; je hoeft dus niet meer fysiek naar het Nationaal Archief op Curaçao om ze in te kunnen zien. Het geeft mensen de gelegenheid om te grasduinen in het verleden. Maar het ontdekken van zoiets heftigs over je eigen familie kan ook emotioneel en confronterend zijn, ondervond Olivier Locadia, beter bekend als rapper Willie Wartaal toen hij twee jaar geleden voor het programma Verborgen Verleden op zoek ging naar zijn roots. In De Dag blikt hij terug en vertelt hij hoe die confrontatie met het verleden van zijn voorouders hem vormt, onder andere op muzikaal gebied. Coen van Galen van de Radboud Universiteit Nijmegen is projectleider vanuit Nederland en hielp bij de digitalisering van de slavenregisters. Hij ziet ook een breder maatschappelijk belang om dit onderdeel van de Nederlandse geschiedenis in kaart te brengen.

#649 - De Zomerdag - Suriname in lockdown

Fri, 14 Aug 2020 14:00:00 +0200

In Suriname leek niet zoveel aan de hand als het om de corona-crisis gaat. De regering sloot de grenzen direct toen een eerste besmetting opdook. Maar slechts enkele honderden besmettingen en tientallen doden is een groot probleem voor Suriname, legde oud-correspondent Hennah Draaibaar uit in de podcast, want de gezondheidszorg is maar op heel kleine aantallen patiënten berekend. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt. Deze aflevering van de podcast De Zomerdag is de laatste; maandag hervat de podcast De Dag de reguliere afleveringen.

#648 - De Zomerdag - Corona in de vleesindustrie

Thu, 13 Aug 2020 14:00:00 +0200

Terwijl het hoogtepunt van de golf corona-besmettingen wegebde, begon iets op te vallen: uitbraken van het virus kwamen opvallend veel voor rond vleesverwerkende bedrijven. Hoofdredacteur van Foodlog Dick Veerman vroeg zich af waarom daar geen goed onderzoek naar werd gedaan. Lag het aan de arbeidsomstandigheden, met veel werknemers schouder aan schouder? Aan de luchtbehandelingssystemen, of de (lage) temperatuur? Of ligt de oorzaak buiten de fabrieken zelf, in het vervoer of de huisvesting van de werknemers in de vleesverwerkende industrie? De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#647 - De Zomerdag - Hoe de geschiedenis actueel blijft

Wed, 12 Aug 2020 14:00:00 +0200

Terwijl in onder meer Engeland en de Verenigde Staten standbeelden van controversiële mensen uit de geschiedenis werden neergehaald, verscheen in Nederland de bijgewerkte canon van de Nederlandse geschiedenis. In de nieuwe canon is meer ruimte voor het slavernijverleden. Eén van de samenstellers van de canon, Karwan Fatah-Black, vertelde in de podcast De Dag over de geschiedenis die iedereen zou moeten kennen. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#646 - De Zomerdag - Reizen over gesloten grenzen

Tue, 11 Aug 2020 14:00:00 +0200

Nu reizen in grote delen van Europa weer mogelijk is, is het interessant terug te gaan naar het Europa van de lockdowns. In maart gingen in heel Europa grenzen dicht en werden lokaal of landelijk lockdowns ingesteld. Correspondent Tijn Sadée reisde voor NRC door het Europa van gesloten grenzen. In de podcast De Dag vertelde hij eind mei vanuit Italië over zijn reis. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#645 - De Zomerdag - denk na of je wel op de IC opgenomen wil worden

Mon, 10 Aug 2020 14:00:00 +0200

Een indringende oproep van IC-artsen in de podcast De Dag eind maart: Denk goed na of je wel op de IC behandeld wilt worden. Terwijl de intensive care's voller en voller werden en er druk werd gewerkt aan uitbreiding van de capaciteit kwam er ook meer aandacht voor de nadelen van een IC opname. Want lang niet iedereen komt er goed uit, en voor sommigen is het middel dan misschien erger dan de kwaal. In deze aflevering van De Zomerdag blikken we terug op een gesprek dat leidde tot een nationale discussie. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#644 - De Zomerdag - Wat we eind mei al wisten over corona

Fri, 07 Aug 2020 14:00:00 +0200

Eind mei zette redacteur gezondheidszorg Rinke van de Brink in de podcast De Dag op een rij wat de stand van zaken was in het onderzoek naar het coronavirus. In twee afleveringen van de podcast De Dag vertelde hij over het onderzoek naar de herkomst en de verspreiding van het virus, en over het onderzoek naar vaccins en behandelingen. In deze aflevering van De Zomerdag een herhaling van een deel van het eerste gesprek, over het virus zelf. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#643 - De Zomerdag - Na MSC Zoe zijn containerschepen nog steeds een risico

Thu, 06 Aug 2020 14:00:00 +0200

Anderhalf jaar nadat containerschip MSC Zoe boven Ameland honderden containers verloor, verscheen een rapport over hoe dat is kunnen gebeuren. Dat was aanleiding om met onderzoeksjournalist Goos de Boer, die voor RTV Noord en Omrop Fryslan het dossier volgt, eens op een rij te zetten wat er sinds het ongeluk gebeurd is. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#642 - De Zomerdag - Vakantievieren met een mondkapje op

Wed, 05 Aug 2020 14:00:00 +0200

Toen het vliegverkeer weer mogelijk was en de grenzen opengingen, gaf dat sommige mensen het gevoel dat de problemen voorbij waren en ze als vanouds weer vakantie konden vieren. Zon, zee en feesten. Op sommige plekken liep dat uit de hand, zoals in Albufeira in Portugal en Knokke in België. In deze aflevering van de podcast De Zomerdag een herhaling van het gesprek met correspondent Rop Zoutberg, daags na terugkomst van een reportagereis naar Portugal. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#641 - De Zomerdag - Een naaste uit het verpleeghuis halen

Tue, 04 Aug 2020 14:00:00 +0200

Toen de verpleeghuizen op slot moesten betekende dat voor de meeste bewoners dat zij geen bezoek meer konden ontvangen. Het was niet duidelijk hoe lang die maatregelen van kracht zouden moeten blijven en sommige familie's kozen er voor hun geliefde uit het verpleeghuis te halen en zelf te verzorgen. Geen eenvoudige keuze en niet voor iedereen een mogelijkheid, maar twee mensen die het toch deden vertelden er in april over. In De Zomerdag een verkorte versie van dat gesprek. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#640 - De Zomerdag - Het gesprek over huidskleur

Mon, 03 Aug 2020 14:00:00 +0200

Vandaag in de Zomerdag een herhaling van een gesprek over Het Gesprek. 'The talk', wordt het in de Verenigde Staten wel genoemd: het gesprek dat ouders van donkere kinderen met hun kinderen voeren over hun positie in de samenleving. Wat het betekent om een donkere huid te hebben in een samenleving die overwegend wit is, hoe er naar je gekeken wordt en hoe je je een houding geeft in confrontaties. Ellen Brudet vertelde hoe haar moeder daarover vertelde - en hoe zij zelf met haar eigen kinderen zo'n gesprek had. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#639 - De Zomerdag - over Cancel Culture

Fri, 31 Jul 2020 14:00:00 +0200

Begin deze maand publiceerde een groep wetenschappers, schrijvers en bekendheden een open brief in het Amerikaanse maandblad Harper's Magazine. Daarin roepen ze op een einde te maken aan de steeds verder gaande inperking van het vrije gesprek in de samenleving. Ze signaleren de uitwassen van de 'cancel culture' - het fenomeen dat mensen na een bepaalde uitspraak of actie 'af' zijn. In Nederland laaide de discussie ook op naar aanleiding van het commentaar over Akwasi door Johan Derksen bij het voetbalprogramma Veronica Inside. Journalist Chris Klomp vertelde in de podcast De Dag hoe vrij hij zich voelt om op twitter en in andere media discussies aan te gaan. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#638 - De Zomerdag - Zoeken naar lichtpuntjes op de IC

Thu, 30 Jul 2020 14:00:00 +0200

Toen het aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen door corona begin april een piek bereikte, vertelde IC-verpleegkundige Linda de Roos op indrukwekkende wijze over haar ervaringen op de intensive care. Ze heeft veel ervaring met complexe en intensieve zorg, maar de coronacrisis zorgde voor een nóg hogere werkdruk. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#637 - De Zomerdag - Martelcontainers in het Brabantse land

Wed, 29 Jul 2020 14:00:00 +0200

Het was een grote overwinning voor de opsporingsdiensten: Het in handen krijgen van miljoenen berichten die waren verstuurd via het versleutelde systeem van EncroChat. Criminelen waanden zich veilig als ze via die dienst met elkaar spraken. De berichten leidden tot vele invallen, arrestaties en inbeslagnames. Een opvallende ontdekking was die van zeecontainers bij het drop Wouwse Plantage, die door criminelen waren ingericht als martelkamers. Omroep Brabant-verslaggever Willem-Jan Joachems vertelde in de podcast De Dag over de containers én de criminele netwerken in de regio. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#636 - De Zomerdag - De veiligheidswet van Hongkong

Tue, 28 Jul 2020 14:00:00 +0200

Begin deze maand voerde China een omstreden veiligheidswet in in Hongkong, waarmee volgens critici feitelijk een einde kwam aan het idee van 'één land, twee systemen', dat had gegolden sinds de teruggave van kroonkolonie Hongkong door Groot-Brittannië aan China in 1997. Onder 'één land, twee systemen' zou het kapitalistische, vrije en democratische Hongkong zij aan zij bestaan naast het communistische China. Die situatie had 50 jaar moeten duren, maar het lijkt na 23 jaar voorbij te zijn. In de podcast De Dag vertelde China-correspondent Sjoerd den Daas kort na de invoering van de wet over de impact op de inwoners van Hongkong, van wie een deel geen toekomst meer ziet onder Chinees bestuur. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#635 - De Zomerdag - Hypochondrie en angst tijdens corona

Mon, 27 Jul 2020 14:00:00 +0200

Waar velen inmiddels hun zorgen hebben laten varen, was het collectieve gevoel van dreiging in de eerste maanden van de corona-crisis alomtegenwoordig. Voor sommige mensen, mensen het een angststoornis of bijvoorbeeld depressieve gevoelens, kwam de corona-crisis extra hard aan. Maar voor een enkeling bleek er ook een positieve kant te zitten aan de virusuitbraak. In deze aflevering van De Zomerdag een terugblik op een gesprek met een patiënt met hypochondrie, het inbeelden van ziekten. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#634 - De Zomerdag - Het moreel kompas van Mark Rutte

Fri, 24 Jul 2020 14:00:00 +0200

Premier Rutte veranderde van gedachten over zwarte Piet. Dat vertelde hij begin juni, in de week waarin hij kon vieren dat het tien jaar geleden was dat hij met zijn VVD de grootste partij werd, waardoor hij premier kon worden. Het was aanleiding voor de podcast De Dag om VVD-watcher Wilma Borgman te vragen hoe Rutte is omgegaan met morele kwesties die op zijn bord terechtkwamen. En hoe een moreel kompas zich verhoudt tot het verafschuwen van de term 'visie' in de politiek. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#633 - De Zomerdag - Onrust op Curaçao

Thu, 23 Jul 2020 14:00:00 +0200

Bijna een maand geleden bestormde een menigte woedende demonstranten het regeringsgebouw op Curaçao. Het Caribische eiland werd zwaar geraakt door de coronacrisis, waardoor het toerisme stil kwam te liggen. De crisis komt bovenop andere economische problemen, zoals het in ieder geval tijdelijk stilliggen van de raffinaderij op het eiland. Correspondent Dick Drayer vertelde kort na de ongeregeldheden over de onderliggende problemen. De podcast De Dag is met zomerstop tot 17 augustus. Tot dan verschijnt elke werkdag De Zomerdag, waarin een selectie van opvallende gesprekken uit de afgelopen maanden herhaald wordt.

#632 - De Zomerdag - Carriere en coronacrisis

Wed, 22 Jul 2020 14:00:00 +0200

In de zomerserie van podcast De Dag blikt presentator Elisabeth Steinz terug op bijzondere gesprekken uit de podcasts van de afgelopen maanden. Vandaag een gesprek met mensen die tijdens de coronacrisis van baan wisselden of thuis kwamen te zitten. De reguliere afleveringen verschijnen weer vanaf 17 augustus.

#631 - De Zomerdag - I can't breathe

Tue, 21 Jul 2020 12:45:00 +0200

Als we over een paar jaar terugkijken op 2020 is het waarschijnlijk naast de corona-crisis hét meest bepalende moment van het jaar: De dood van George Floyd. Toen beelden van zijn aanhouding naar buiten kwamen, werd duidelijk dat zijn dood veroorzaakt was door het minutenlang op zijn nek knielen door een politie-agent. Daarop volgde een golf van Black Lives Matter-protesten in de hele wereld. Correspondent Marieke de Vries vertelde begin juni, een week na dato, wat de dood van Floyd in gang had gezet in de Verenigde Staten.

#630 - De Zomerdag - Het eerste gesprek met een corona-patiënt

Mon, 20 Jul 2020 13:49:00 +0200

De eerste aflevering van de zomerserie van de podcast De Dag: De Zomerdag, met één van de eerste gesprekken met een corona-patiënt in Nederland. Begin maart vertelde hij in de podcast over zijn ervaring met het ziek worden, het in het ziekenhuis belanden en gelukkig weer naar huis kunnen. Het is opvallend hoe weinig we op dat moment nog wisten over de corona-uitbraak, die toen vooral in China en Italië woedde. In de afgelopen maanden zijn veel gesprekken gevoerd die de makers van de podcast bijgebleven zijn. De komende vier weken verschijnt elke werkdag een podcast waarin presentator Elisabeth Steinz vertelt waarom een bepaald gesprek het opnieuw beluisteren meer dan waard is. Vanaf 17 augustus verschijnt iedere werkdag weer een nieuwe aflevering van de reguliere podcast De Dag.

#629 - RIVM-richtlijnen verpleeghuizen onder vuur

Fri, 17 Jul 2020 13:45:00 +0200

In De Dag een gesprek met Nieuwsuur-journalisten Milena Holdert en Renee van Hest die een reconstructie wilden maken van de de corona-uitbraken in verpleeghuizen. Ze stuitten op allerlei vragen over met name de rol van het RIVM en het ministerie van VWS. Ze zochten uit hoe de RIVM-richtlijn voor het gebruik van mondkapjes in de verpleeghuis-zorg tot stand is gekomen. Die richtlijn schreef voor dat het dragen van beschermende kleding zoals mondmaskers in allerlei gevallen "niet nodig" was. In andere landen, zoals Duitsland, dachten ze daar begin maart al heel anders over.

#628 - De valkuilen van de corona-app

Thu, 16 Jul 2020 13:38:00 +0200

Een melding op je telefoon om je te waarschuwen dat je in de buurt bent geweest van iemand met corona. Na de zomer is dat ook in Nederland mogelijk - de plannen voor de corona-app gaan door. Maar hebben we ook wat aan deze zogeheten CoronaMelder? Veel andere landen gingen ons al voor en daar is het geen onverdeeld succes. Hoe voorkomen we dat het bij ons na alle pijn en moeite die het heeft gekost om een goed werkende, privacy-vriendelijke corona-app te bouwen niet alsnog een mislukking wordt? Joost Schellevis, tech-redacteur van de NOS, heeft de app al op zijn telefoon en vertelt in De Dag wat we er straks mee kunnen, wat de valkuilen zijn en waarop het mis kan lopen. Judith van de Hulsbeek, NOS-correspondent in Duitsland, vertelt hoe het met de Duitse Corona Warn App gaat. Die lijkt erg op de Nederlandse app en is al een maand in de lucht.

#627 - Is Trump virusexpert Fauci aan het dumpen?

Wed, 15 Jul 2020 13:10:00 +0200

De Amerikaanse president Trump en de gerenommeerde virusexpert Anthony Fauci spreken elkaar voortdurend tegen over hoe de VS er in de aanpak van corona voor staat. Amerikanen vragen zich af wie ze moeten geloven, zeker nu het Witte Huis een verklaring aan journalisten heeft gestuurd waarin staat dat medewerkers zich zorgen maken over het aantal keren dat Fauci zich heeft vergist. Volgens Amerikaanse media is het een kwestie van tijd voor Fauci aan de kant wordt gezet. In De Dag een profiel van Anthony Fauci. Amerikakenner Victor Vlam analyseert wat de politieke druk op de directeur van het Amerikaanse Instituut voor infectieziekten en de spanningen met Trump betekenen voor het Amerikaanse coronabeleid. En welke gevolgen het lozen van Fauci kan hebben voor de herverkiezingskansen van de president.

#626 - Polen: land van tegenpolen

Tue, 14 Jul 2020 14:14:00 +0200

Als er één ding duidelijk is geworden bij de presidentsverkiezingen in Polen is dat het land diep verdeeld is. De conservatieve president Duda kreeg 51% van de stemmen. Zijn liberale uitdager Trzaskowski 49%. In hun strijd kwamen alle thema's aan bod die deze twee groepen van elkaar scheiden. Jong staat tegenover oud, stad tegenover platteland, nationale trots tegenover geloof in de EU en hulp aan gezinnen tegenover homorechten. Cultuurhistorica Iwona Gusc vertelt in de podcast De Dag hoe de politiek haar land verdeelt en wat het beleid van Duda en zijn PiS-partij betekent voor verschillende groepen. De Vlaamse politicoloog en LHBTI-activist Rémy Bonny vindt dat de EU veel te weinig doet om op te komen voor Europese kernwaardes in Polen, waar inmiddels in een derde van de gemeentes zogenoemde LHBTI-vrije zones zijn geïntroduceerd.

#625 - Hoe 'zuiptoeristen' vakantie nemen van coronaregels

Mon, 13 Jul 2020 13:46:00 +0200

Feestvierende toeristen in Spanje, Portugal en België zorgen voor spanningen op vakantiebestemmingen. Ze verzetten zich tegen lokale coronaregels of hebben er lak aan, lokale autoriteiten kunnen er weinig tegen beginnen en ondernemers zijn bang dat straks toch alles weer dicht moet. Correspondent Rop Zoutberg vertelt in podcast De Dag dat hij het op verschillende plekken in Spanje en Portugal uit de hand ziet lopen. Hij spreekt van naïviteit van toeristen, die zich niet hebben verdiept in de maatregelen, maar ook van de autoriteiten die wel de grenzen open gooiden voor 'zuiptoeristen' en zich nu geconfronteerd zien met de gevolgen. Ook in het Belgische Knokke worstelen de autoriteiten met de grote stroom aan vooral Nederlandse jongeren die komen feestvieren. Wethouder Anthony Wittesaele vraagt zich hardop af of de combinatie van coronamaatregelen en massatoerisme wel houdbaar is.

#624 - You're cancelled!

Fri, 10 Jul 2020 13:44:00 +0200

We leven in een cancel cultuur, zo wordt gezegd: een online afrekencultuur veroorzaakt door een afnemende tolerantie in het publieke debat. Wat betekent dat, is het erg en wat zijn de gevolgen? In De Dag een gesprek met journalist, publicist en twitteraar Chris Klomp, die online vaak actief betrokken is bij hoogoplopende discussies. Hij krijgt dagelijks te maken met scheldkanonnades en bedreigingen. Hij vertelt hoe dit ingrijpt op zijn leven, zijn werk én op wat hij wel en niet openlijk zegt. Filosoof en Denker des Vaderlands Daan Roovers duidt waar de behoefte van mensen om te laten zien dat ze aan de 'goede' kant staan vandaan komt. Zelf is ze ook wel eens online belaagd. Het gevolg is volgens haar dat je minder graag meedoet aan publieke debatten en zelfcensuur toepast.

#623 - Hoe de liefde tussen Merkel en Rutte bekoelde

Thu, 09 Jul 2020 13:10:00 +0200

Lange tijd trokken de Duitse bondskanselier Angela Merkel en premier Mark Rutte in de EU met elkaar op. Ze konden het op persoonlijk vlak goed vinden en vormden een ijverig duo dat de hand op de knip probeerde te houden en Zuid-Europa wilde aanzetten tot hervormingen. Maar gaandeweg dreven de twee uit elkaar en ontstonden er irritaties. In De Dag vertelt oud-Duitsland correspondent van de NOS Margriet Brandsma hoe nieuwsgierig Merkel naar Rutte was toen zij elkaar in 2010 leerden kennen, zeker omdat ze het met oud-premier Balkenende minder goed kon vinden. Het boterde meteen, maar de laatste jaren zijn scheurtjes in de relatie ontstaan en nu Duitsland EU-voorzitter is lopen de spanningen op. Vanavond dineren de twee in Berlijn. In welke sfeer?

#622 - De wonderlijke curve van Suriname

Wed, 08 Jul 2020 13:25:00 +0200

Suriname leek corona goed onder controle te hebben. Na de eerste besmettingen in maart stond de teller lange tijd op nul. En ook nu nog lijkt de crisis afgaande op de cijfers mee te vallen: er zijn iets meer dan 600 besmettingen en 14 doden. Maar schijn bedriegt, zegt oud-Suriname-correspondent Hennah Draaibaar in De Dag. Het gaat juist heel slecht en ziekenhuizen kampen met tekorten aan medische faciliteiten en personeel. 'Er zijn in Suriname vier infectiologen en die moeten op het gebied van infectieziekten alles oplossen. Dat is bijna niet voor te stellen,' zegt intensivist Jeroen Schouten van het Radboud UMC die vrijwillig naar Suriname is afgereisd om te helpen. Anestesioloog en intensivist Navin Ramdhani werkt in het academisch ziekenhuis in Paramaribo. Hij wijst, net als Draaibaar en Schouten, op het risico van mensen die uit de binnenlanden met corona naar ziekenhuizen in de stad reizen en zo het virus verder verspreiden.

#621 - Over martelcontainers en de zoektocht naar misdaden

Tue, 07 Jul 2020 13:26:00 +0200

De grote hack van de opsporingsdiensten in de telefoons van criminelen leverde een goudmijn aan informatie op. Informatie over onder andere de georganiseerde misdaad in en rond het Brabantse dorp Wouwse Plantage, waar martelcontainers zijn gevonden. Wat is daar aan de hand en wat zegt het over de zware criminaliteit in Nederland? Misdaadverslaggever Willem Jan Joachems van Omroep Brabant vertelt in De Dag over hoe hij de regio de afgelopen jaren heeft zien veranderen. En nu de politie met het berichtenverkeer een berg aan mogelijk bewijs in handen heeft, begint het zoeken naar de misdaden. Voormalig hoofd van de recherche Sander Schaapman vertelt hoe dat in zijn werk gaat. Het is een enorme klus en de vraag is of de politie wel genoeg mankracht heeft om echt een slag te slaan met het 'goud' dat de diensten nu in handen hebben.

#620 - Pieter Omtzigt: van denker op achtergrond naar doorbijter op voorgrond

Mon, 06 Jul 2020 14:05:00 +0200

Volkomen onverwacht stelde de Twentse dossiervreter Pieter Omtzigt zich kandidaat om lijsttrekker voor het CDA te worden, en volgens een flitspeiling onder vijfhonderd CDA-leden ligt hij nu met 51% van de stemmen zelfs iets voor op de man die het zeker leek te worden: Hugo de Jonge. Vanavond is het eerste lijsttrekkersdebat en CDA-leden kunnen tot donderdag stemmen. In De Dag schetst politiek verslaggever Marleen de Rooij een profiel van Pieter Omtzigt. Hoe heeft iemand die omschreven wordt als solistisch, rechtlijnig en moeilijk in de omgang zich zo geliefd gemaakt? En hoeveel kans maakt hij in een partij die al eens van hem af probeerde te komen en zijn bloed zo af en toe kan drinken?

#619 - Wat de Facebook-boycot adverteerders oplevert

Fri, 03 Jul 2020 13:37:00 +0200

De lijst van bedrijven die tijdelijk stoppen met adverteren op Facebook en Instagram blijft groeien; inmiddels zijn het er al ruim vijfhonderd. Ze vinden dat Facebook te weinig doet om racisme en kwetsende of gevaarlijke teksten tegen te gaan. Klachten over Facebook zijn er al veel langer. Waarom bundelen adverteerders nu opeens de krachten? Trekken zij zich wel echt allemaal terug om een maatschappelijk probleem aan te kaarten, of zit er meer achter? Willemijn van Dolen, hoogleraar marketing aan de Universiteit van Amsterdam, vertelt in De Dag dat er op de achtergrond van deze beweging verschillende ontwikkelingen gaande zijn. En Henriette van Swinderen, directeur bij de bond voor adverteerders, had deze week een eerste gesprek met Facebook om te zien hoe zaken in de toekomst beter geregeld kunnen worden.

#618 - Eindelijk zomerreces na bizar politiek jaar

Thu, 02 Jul 2020 13:11:00 +0200

De Tweede Kamer gaat met zomerreces na een jaar vol grote thema's. Een jaar waarin burgers de straat op trokken over klimaat, stikstof, racisme en de coronacrisis. En een jaar waarin er door sommige bewindslieden en Kamerleden bikkelhard werd gewerkt. Hoog tijd dus om af te kicken en op te laden, want komend jaar wordt misschien nog wel drukker met een politieke campagne en verkiezingen te midden van een economische crisis van jewelste. Parlementair verslaggever Marloes Lemsom van EenVandaag blikt in De Dag terug op het bewogen politieke jaar dat achter ons ligt en ze kijkt voorzichtig vooruit naar wat we in aanloop naar de verkiezingen kunnen verwachten.

#617 - 'Iedereen is nu bang in Hongkong'

Wed, 01 Jul 2020 13:05:00 +0200

Hongkong gold lange tijd als het laatste bastion van vrijheid binnen de Chinese landsgrenzen, maar nu zijn ook Hongkongers op hun hoede als er gepraat wordt over gevoelige onderwerpen. China heeft de omstreden veiligheidswet aangenomen en meteen de eerste dag dat die van kracht is zijn er al veel mensen opgepakt die demonstreerden voor meer democratie. Het besluit om de veiligheidswet in te voeren volgt op een jaar van felle en soms gewelddadige protesten in Hong Kong - die uiteindelijk verstomden. Wat is er gebeurd? Hoe kon China z'n macht vergroten? En wat betekent dit voor de mensen die in Hong Kong wonen? China-correspondent Sjoerd den Daas vertelt in De Dag hoe mensen de laatste jaren al voorzichtiger waren geworden, maar nu ook echt bang zijn. Hij sprak met verschillende bronnen in Hong Kong en Hongkongers die hun heil in het buitenland hebben gezocht.

#616 - Is Nederland te streng voor Aruba, Curaçao en Sint-Maarten?

Tue, 30 Jun 2020 09:51:00 +0200

Caribisch Nederland is zwaar getroffen door de coronacrisis. Het toerisme is helemaal stilgevallen en dat lijkt de nekslag voor de toch al zeer kwetsbare economie op de eilanden. Meer dan de helft van de inwoners van Curaçao heeft geen baan en is voor eten afhankelijk van hulp. En om aan Nederlandse eisen voor noodhulp te voldoen moeten alle ambtenaren nu 12,5% op hun salaris inleveren. Sinds vorige week is het land in de greep van felle protesten en rellen. Correspondent Dick Drayer vertelt in De Dag hoe groot de zorgen en sociale onrust op de eilanden zijn. Mensen begrijpen dat Nederland hervormingen eist, maar gaan de voorwaarden die premier Rutte stelt niet te ver? Komt het Caribisch deel van het koninkrijk de economische klap van corona te boven? En, zo klinkt het op Curaçao: kan het land nog wel zelfstandig verder?

#615 - Over de snelle opmars van Viruswaanzin

Mon, 29 Jun 2020 14:01:00 +0200

Het openlijk verzet tegen de coronamaatregelen is de afgelopen weken snel gegroeid. Wetenschappelijke studies waarop die maatregelen zijn gebaseerd worden in twijfel getrokken, er zijn anti-lockdown-demonstraties en actiegroep Viruswaanzin - die de staat voor de rechter sleepte om de coronamaatregelen stop te zetten - verzamelde in korte tijd een grote aanhang. Hoogleraar Hedwig te Molder is niet verbaasd, zegt ze in De Dag. Ze doet onderzoek naar de verhouding tussen wetenschappers en niet-wetenschappers en ziet in het debat over de coronamaatregelen grote parallellen met eerdere hoogoplopende discussies over bijvoorbeeld vaccinaties en het klimaat. Het lijkt erop dat we naar een confrontatie tussen wetenschappers en feiten versus niet-wetenschappers en overtuigingen kijken, maar volgens Te Molder is dat een verkeerde voorstelling van zaken. De wetenschap heeft niet het alleenrecht op feiten en de politiek zou er goed aan doen een breder antwoord te zoeken dan steeds maar te verwijzen naar de wetenschap en de adviezen van het OMT, zegt ze.

#614 - De slag om de App Store

Fri, 26 Jun 2020 13:47:00 +0200

Apple is lang het lievelingetje van de tech-wereld geweest, maar de laatste tijd is er ook veel kritiek. Zo klagen makers van apps over de App Store van Apple. Ze vinden dat ze veel te veel geld moeten afdragen en te weinig vrijheid hebben. Apple zou zich in de App Store als een 'gangster' opstellen. De Europese Commissie is een onderzoek gestart. Wat gebeurt er allemaal achter de schermen van de App Store van Apple? Hoe groot zijn de belangen, wie hebben hier het meeste last van en hoe maak je een vuist tegen zo'n groot bedrijf? Tech-redacteur van de NOS Nando Kasteleijn en app-ontwikkelaar Mathijs Kadijk van internetbureau Q42 geven in De Dag een inkijkje in wat er zich afspeelt achter dat blauwe icoontje dat op alle iPhones en iPads staat.

#613 - Hoe gevaarlijk is de 'container-snelweg' boven de Wadden?

Thu, 25 Jun 2020 12:23:00 +0200

Naar aanleiding van de ramp met de MSC Zoë, die vorig jaar 342 containers verloor in het Waddengebied, adviseert de Onderzoeksraad voor Veiligheid dat grote containerschepen bij noordwesterstorm de vaarroute langs de Waddeneilanden mijden. Of het lukt om daar internationaal afspraken over te maken is de vraag, en daarnaast blijft de vraag of het verantwoord is om grote containerschepen in de buurt van het kwetsbare werelderfgoed te laten varen. 'Er varen voortdurend van dit soort grote japen voorbij,' zegt onderzoeksjournalist Goos de Boer in podcast De Dag. Uit onderzoek dat hij deed voor RTV Noord en Omrop Fryslân blijkt dat bij twee derde van die schepen iets mis is met de manier waarop de containers zijn vastgemaakt en opgestapeld. De schepen worden hoger en hoger en de rederijen willen dat ze vanwege de havengelden niet te lang in havens liggen. 'De risico's dat er af en toe wat mis gaat zijn ingecalculeerd.'

#612 - Over de moeizame verhouding tussen politie en burger

Wed, 24 Jun 2020 12:57:00 +0200

De politie is klaar met het 'bashen' van de politie, met demonstranten die instructies niet opvolgen en met arrestanten die agenten om de haverklap beschuldigen van racisme. Volgens de politievakbond is de politie de grip op de samenleving aan het kwijtraken en dreigt er zelfs anarchie. Wat is er aan de hand? Klopt het wel: is er meer weerstand tegen de politie? Wordt de politie ondermijnd? En hoe is de relatie tussen burgers en de politie de afgelopen decennia dan veranderd? Politiewetenschapper Jaap Timmer vertelt in De Dag hoe politie en burgers op allerlei momenten in het verleden op gespannen voet met elkaar hebben gestaan. Hij ziet onder andere parallellen met de jaren zestig. De confrontaties in het verleden leidden vaak tot veranderingen in de organisatie van de politie. Wat kan de politie nu doen om de frustraties bij het publiek, maar ook binnen de politie zelf, te verminderen?

#611 - Zo voelt het drie maanden na een coronabesmetting

Tue, 23 Jun 2020 14:33:00 +0200

Drie mensen die corona in een vroeg stadium van de pandemie kregen, vertellen in De Dag over hun herstel. Hun leeftijden, ziekteverloop en herstel zijn heel verschillend, maar allemaal merken ze nog dagelijks de gevolgen. Of je nu oud bent, jong, fit of met onderliggende problemen en of je nou heftige klachten hebt gehad of milde symptomen - iedereen kan er maandenlang zoet mee zijn. De vraag is of er ook permanente schade kan optreden of dat patiënten op den duur wel weer helemaal herstellen. Remco Djamin van de nazorg-polikliniek van het Amphia-ziekenhuis, waar dit onderzocht wordt, vertelt over wat er nu voorzichtig aan duidelijk begint te worden.

#610 - Het Nederlandse slavernijverleden - een geschiedenisles

Mon, 22 Jun 2020 13:46:00 +0200

De hernieuwde canon van Nederland is bekendgemaakt. Dat een overzicht van wat iedereen in elk geval zou moeten weten van de geschiedenis en cultuur van Nederland. In podcast de Dag een gesprek met commissielid Karwan Fatah-Black, docent sociaal-economische geschiedenis aan de universiteit Leiden, gespecialiseerd in koloniale geschiedenis, over wat wij moeten weten van het Nederlandse slavernijverleden. Juist nu het debat over racisme en standbeelden van oude zeehelden met veel emoties gevoerd wordt, is het volgens hem belangrijk dat mensen beter geïnformeerd zijn over dit deel van de geschiedenis.

#609 - Trump klaar voor grootse comeback campagne

Fri, 19 Jun 2020 12:33:00 +0200

Zo ongeveer alles aan Trumps keuze om zijn eerste massabijeenkomst sinds de corona-uitbraak op 19 juni in Tulsa, Oklahoma te houden viel verkeerd. Op 'juneteenth' vieren zwarte Amerikanen de afschaffing van de slavernij. De plek, Tulsa, is controversieel omdat witte inwoners daar in 1921 een slachting aanrichtten onder de zwarte bevolking. En er zijn zorgen over de negentienduizend mensen die straks op elkaar gepakt staan in een hal, terwijl corona in Oklahoma nog lang niet onder controle is. Journalist en Amerika-kenner Laila Frank vertelt in De Dag over de campagnes van president Trump en zijn Democratische uitdager Joe Biden. Het contrast kan niet groter zijn. Biden hield onlangs een bijeenkomst voor twintig genodigden. Hoe voer je campagne midden in een pandemie? Wat betekent de coronacrisis, inclusief de economische impact, voor hun kansen? En welke rol spelen de racismeprotesten?

#608 - 'Sigrid Kaag is in it to win it'

Thu, 18 Jun 2020 12:57:00 +0200

Nu Wopke Hoekstra heeft gezegd dat hij geen lijsttrekker van het CDA wil worden, zijn de ogen op die andere partij gericht waar nog knopen moeten worden doorgehakt: D66. De twee prominenten met belangstelling voor het lijsttrekkerschap, Rob Jetten en Sigrid Kaag, maken binnenkort bekend wat ze gaan doen. En als Kaag meedoet, wat de verwachting is, dan wordt ze het - zo klinkt het. 'Jetten vinden ze bij D66 heel capabel, maar op Kaag zijn ze verliefd,' zegt Nynke de Zoete, parlementair verslaggever van Nieuwsuur . Zij verwacht dat Kaag zich kandidaat stelt en ook lijsttrekker wordt. Vandaag in De Dag een profiel van Sigrid Kaag: Waar komt die liefde voor haar vandaan? Wat maakt haar de gedroomde kandidaat voor D66, wie is ze, wat is haar achtergrond, wat tekent haar en waarom roept ze ook veel weerstand op buiten haar partij?

#607 - Wat de tweede golf anders maakt

Wed, 17 Jun 2020 13:28:00 +0200

De piek van de corona-besmettingen ligt nog maar net achter ons of er wordt alweer druk gewerkt aan draaiboeken voor een mogelijke tweede golf. De ziekenhuizen, verpleeghuizen en de politiek werken met verschillende scenario's en laten zich in ieder geval niet meer laten overvallen door het virus. In podcast De Dag zet NOS-redacteur Bas de Vries uiteen met welke scenario's nu gewerkt wordt, hoe er geleerd wordt van nieuwe brandhaarden die elders in de wereld opduiken én van de golfbewegingen van pandemieën in het verleden. De toegenomen kennis over het virus, de praktische voorbereidingen in de zorg, de mogelijkheid om veel te testen en traceren en het bewustzijn bij mensen over de risico's - dat alles maakt volgens hem dat een tweede golf er sowieso anders uit gaat zien dan de eerste. Politiek verslaggever Lars Geerts van de NOS vertelt hoe de politiek zich voorbereidt. En hoe, met de verkiezingen die steeds dichterbij komen, partijen bij een mogelijke tweede golf een andere opstelling zullen hebben.

#606 - Opbloeien of verpieteren; de grote verschillen in verpleeghuizen

Tue, 16 Jun 2020 13:24:00 +0200

De versoepeling van de bezoekregeling voor verpleeghuizen deze week is voor veel mensen goed nieuws, maar bewoners en familieleden raken ook gefrustreerd. Ze vinden dat er nog steeds te weinig mogelijk is en wijzen op de mentale en fysieke aftakeling die het gevolg is van het gebrek aan menselijk contact. Maar niet alle ouderen lijden onder de coronamaatregelen, sommige mensen bloeien juist op van de rust in huis nu er minder bezoek komt. In De Dag twee totaal verschillende verhalen uit verzorgings- en verpleeghuizen. Het verhaal van de dochter van de 89-jarige Wim, die in quarantaine gezet werd omdat hij buiten was gaan fietsen. En het verhaal van de zoon van een 95-jarige dementerende moeder met wie het juist veel beter gaat sinds er minder bezoek komt.

#605 - Grenzen open, maar 'open Europa' ver weg

Mon, 15 Jun 2020 13:30:00 +0200

Reizen binnen Europa kan weer. De meeste EU-lidstaten hebben hun grenzen geopend, nadat die half maart waren gesloten. Ook is het reisadvies voor veel landen versoepeld en zo sluiten we een periode af die tot veel gedoe, ongemak, bizarre situaties en ook serieuze problemen leidde - vooral voor mensen die in grensregio's wonen en werken. Opvallend was het gebrek aan samenwerking tussen landen en op verschillende plekken heeft dat kwaad bloed gezet. Is een open Europa nog wel mogelijk? In De Dag vertelt burgemeester Jan Frans Mulder van Hulst over de verslechterde relatie tussen Nederland en België. De Belgen overlegden niets en stelden grensregio's voor voldongen feiten die grote gevolgen hadden. Ook was de grensbewaking volgens hem willekeurig en onaangenaam. NOS-Europacorrespondent Sander van Hoorn vertelt over de schok in Brussel toen landen in maart één voor één hun grenzen sloten en over de angst dat de mentaliteit van 'ieder land voor zich' ook doorzet nu de grenzen weer open zijn.

#604 - Earl Grey-thee en Fawlty Towers - niets is heilig in Brits racismedebat

Fri, 12 Jun 2020 13:44:00 +0200

In allerlei landen, ook in Nederland, worden in de strijd tegen racisme standbeelden beklad, omver getrokken of uit voorzorg weggehaald. Standbeelden van historische figuren die ooit als helden werden gezien en nu als fout worden beoordeeld. Het gaat vooral hard in Groot-Brittannië, een land met een rijke beeldencultuur en het koloniale verleden van The Great British Empire. In De Dag een analyse van schrijver, journalist en oud-correspondent in Groot-Brittannië Peter Brusse over waarom juist daar de emoties zo hoog oplopen. Brusse schetst de zoektocht van Britten naar hun identiteit, ook al zichtbaar in het Brexit-debat, en vertelt over hun hang naar dat grootste rijke verleden terwijl tegelijkertijd de woede van de zwarte gemeenschap zich al jaren aan het opbouwen was. Ondertussen staat alles wat tot voor kort heilig was in het Verenigd Koninkrijk ter discussie: van Winston Churchill tot Earl Grey en van de Queen tot Fawlty Towers.

#603 - Coronavrij dankzij potdichte grenzen

Thu, 11 Jun 2020 13:54:00 +0200

Nieuw-Zeeland is sinds deze week coronavrij en Australië is er bijna. Het leiderschap in de landen verschilt enorm, met in Nieuw-Zeeland de linkse, empathische premier Ardern aan het roer en in Australië de rechts-conservatieve, wat horkerige premier Morrison. Maar hun aanpak komt behoorlijk overeen en ze boeken groot succes, onder meer door de grenzen potdicht te houden. Zijn deze landen nu echt van het virus af en wat is het gevolg van de gesloten grenzen voor de economie? In De Dag vertelt de Nederlandse Cynthia Hunefeld hoe Nieuw-Zeeland, waar ze al dertien jaar woont, afgelopen week veranderde van een land met een van de strengste lockdown-maatregelen ter wereld in een land waar nu alles weer mag, zelfs knuffelen. NOS-correspondent Eva Gabeler schetst het leiderschap van premier Morrison die dit jaar eerst geconfronteerd werd met de hevigste bosbranden in decennia en nu met corona.

#602 - Het Gesprek - wat ouders hun gekleurde kinderen leren

Wed, 10 Jun 2020 13:30:00 +0200

In Amerika is het al generaties een belangrijk onderdeel van de opvoeding: The Talk. Een les die je op jonge leeftijd leert: wat doe je als zwarte man bijvoorbeeld als je in aanraking komt met de politie? Hoe voorkom je dat een agent onnodig geweld gebruikt? Ook Nederland voeren ouders Het Gesprek. In De Dag vertelt Ellen Brudet hoe haar moeder haar op jonge leeftijd al waarschuwde dat ze misschien een Amsterdamse tongval had, maar 'altijd bruin zou blijven'. Pas op latere leeftijd begreep ze wat dat betekende. Inmiddels heeft ze Het Gesprek met haar twee zoons gevoerd. Verder vertelt politicoloog en publicist Kiza Magendane over waar we als samenleving wat hem betreft over in gesprek moeten gaan. Nu er in Nederland aanhoudend anti-racismeprotesten zijn, is het volgens hem tijd dat ook in Nederland de 'zwarte pijn' zichtbaar gemaakt wordt. Dát is Het Gesprek dat gevoerd zou moeten worden.

#601 - Het moreel kompas van Mark Rutte

Tue, 09 Jun 2020 13:10:00 +0200

Premier Rutte is van gedachte veranderd over zwarte piet, zei hij afgelopen week in de tweede kamer waar hij naar aanleiding van de anti-racismeprotesten sprak over racisme en discriminatie in Nederland. Onderwerpen die volgens hem - dat is niet veranderd - geen zaak van de politiek zijn, maar van de samenleving zelf. Vandaag precies tien jaar geleden won Rutte met zijn VVD de verkiezingen die hem premier maakte. Politiek verslaggever van de NOS Wilma Borgman zet in De Dag uiteen hoe hij als liberale, pragmatische premier het afgelopen decennium omging met de soms felle discussies over morele kwesties. Hoe kijkt Rutte zelf aan tegen moreel leiderschap? Is hij daar - net als zijn standpunt over zwarte piet - ook over van gedachte veranderd?

#600 - Bolsonaro wankelt te midden van straatprotesten Brazilië

Mon, 08 Jun 2020 13:20:00 +0200

President Bolsonaro heeft Brazilië in de 1,5 jaar dat hij aan de macht is tot op het bot verdeeld. Terwijl het aantal coronadoden dagelijks met enorme aantallen toeneemt, zwellen de protesten aan. Niet alleen omdat hij het virus bagatelliseert, er wordt ook gedemonstreerd voor democratie en tegen racisme. Voor het tweede weekend op rij gingen duizenden mensen in verschillende steden de straat op, ook al was aangekondigd dat er hard ingegrepen kon worden en stonden de ordetroepen klaar. In De Dag zet Kees Koonings, hoogleraar Brazilië-studies aan de Universiteit van Amsterdam, uiteen wat de toenemende woede in Brazilië betekent voor de positie van Bolsonaro. En hoe explosief de situaties is, nu extreemrechtse groeperingen zich door de president gesterkt voelen om ook van zich te laten horen.

#599 - Het nieuwe vliegen: 'een danse macabre met mondkapje op'

Fri, 05 Jun 2020 13:52:00 +0200

Nu premier Rutte heeft aangekondigd dat we vanaf 15 juni op vakantie kunnen naar allerlei Europese landen, gaan vliegmaatschappijen weer meer vliegen. Luchtvaartmaatschappijen laten zich van hun schoonste, meest hygiënische kant zien en proberen twijfelende passagiers gerust te stellen over de risico's op een coronabesmetting. Maar hoe veilig of onveilig is het om te vliegen? En hoe is het om nu te vliegen? In De Dag vertellen Joost Margés en Carla Overduin over hoe hun recente vluchten eruit zagen. Joris Melkert van de TU Delft legt uit hoe de luchtverversing in vliegtuigen werkt. En Peter Smit, piloot en vice president flight operations bij Tranavia, vertelt over hoe het nieuwe vliegen er bij die maatschappij uitziet.

#598 - Gerommel bij politie rondom Dam-demonstratie

Thu, 04 Jun 2020 13:41:00 +0200

Er zijn nog veel vragen over wat er maandag rondom de demonstratie op de Dam in Amsterdam precies gebeurd is, wat er wel en niet bekend was over de grote toeloop, hoe de informatielijnen liepen en wie wanneer welke beslissingen nam. Maar één ding wordt steeds duidelijker: het loopt niet goed tussen Amsterdamse politieagenten en burgemeester Halsema. NOS verslaggever Henrik-Willem Hofs vertelt in De Dag dat zijn bronnen binnen de politie al uren voor de demonstratie de bui zagen hangen. Zij zijn boos dat er niet naar hun waarschuwingen is geluisterd. Politiek journalist en presentator Martijn de Greve verwacht zelfs dat dit uitloopt op een machtsstrijd tussen agenten, korpschef Frank Paauw en de burgemeester. Lector Openbare Orde & Gevaarbeheersing aan de Politieacademie Otto Adang zet op een rij wat de bestuurlijke opties voor burgemeesters zijn die met demonstraties te maken krijgen waar opeens veel meer mensen op af komen dan verwacht.

#597 - En wéér: 'I can't breathe'

Wed, 03 Jun 2020 12:40:00 +0200

De dood van George Floyd heeft geleid tot de grootste anti-racisme protesten in de VS sinds de moord op Martin Luther King. Verdriet en rouw over de fatale arrestatie sloeg snel om in afschuw, boosheid en frustratie en breedgedragen protesten - over de hele wereld - tegen racistisch politiegeweld. Want de naam van Floyd wordt toegevoegd aan een lange lijst van ongewapende zwarte mannen die door de politie zijn gedood. En dat midden in een pandemie. En dat midden in een verkiezingsjaar. NOS-correspondent Marieke de Vries zet in podcast De Dag uiteen hoe de protesten gaandeweg politiseren. Vooral 's nachts monden ze uit in gewelddadige confrontaties, aangewakkerd door extremistische groepen, van links en rechts, die daar belang bij hebben. En ook president Trump en de belangrijkste Democratische presidentskandidaat Joe Biden proberen de onrust voor hun eigen politieke gewin te gebruiken.

#596 - BOA's: versoepelde coronaregels niet te handhaven

Tue, 02 Jun 2020 13:40:00 +0200

De versoepeling van de coronamaatregelen per 1 juni wordt door velen gevoeld als een herwonnen vrijheid. Maar voor handhavers blijkt het lastig de veranderende regels steeds maar weer uit te leggen. Richard Gerrits van de vakbond BOA-ACP vertelt in podcast De Dag dat hij met bezorgdheid heeft gekeken naar situaties waar het zo druk werd dat BOA's hun werk niet konden doen. Hij wijst daarbij ook naar de demonstratie op de Dam, waar het een bewuste keuze was om niet in te grijpen, maar waar dat volgens hem wel had gemoeten en ook had gekund zonder dat er geweld bij hoefde te komen kijken. Op andere plekken lukte het wel om de drukte in goede banen te leiden, zoals op wat waarschijnlijk het grootste terras van Nederland is: een aaneenschakeling van terrassen van 14 strandpaviljoens in Hoek van Holland. Ondernemer Jacko Roest vertelt hoe de coronamaatregelen daar juist voor meer overzicht en rust zorgden.

#595 - Alles over de verplichte niet beschermende mondkapjes

Fri, 29 May 2020 13:37:00 +0200

Vanaf 1 juni moet iedereen die met het openbaar vervoer reist een mondkapje dragen, maar die mondkapjes 'hoeven geen bescherming te bieden'. Sterker, medische mondkapjes die echt goed beschermen zijn verboden, want die zijn uitsluitend bestemd voor de zorg. Is de verplichting om mondkapjes te dragen in het OV een wassen neus? En hoe handhaaf je het? In podcast De Dag hoor je over de zorgen van treinpersoneel, buschauffeurs en BOA's. Zo verwacht Wim Eilert, bestuurder bij de vakbond voor spoorwegpersoneel VVMC, dat er te volle treinen gaan komen, met alle gevolgen van dien. En waar ouderen de mondkapjesplicht veelal zinvol vinden, is dat voor jongeren een ander verhaal. Romy Beijersbergen van NOS Stories vertelt met welke vragen zij zitten en legt tussen neus en lippen door ook nog even uit hoe je zo'n mondkapje op een goede manier gebruikt.

#594 - Wie profiteren van de corona-complotten?

Thu, 28 May 2020 14:03:00 +0200

De corona-uitbraak is zoals bekend voedingsbodem voor allerlei complottheorieën en er gaan ook veel andere nepberichten over het virus rond op internet. Die informatieruis wordt rondgepompt en gevoed door mensen die ervan profiteren. Anti-vaxers bijvoorbeeld, die nu al voorsorteren op een eventueel corona-vaccin. Maar ook politici, die zich willen profileren als vijanden van de gevestigde orde. In podcast De Dag vertelt Nico Terpstra, de voorzitter van de vereniging tegen de kwakzalverij, wat hij allemaal voorbij ziet komen. Hij stoort zich aan populistische politici en sommige vakgenoten die vervolgens aan de haal gaan met dit soort berichten. Politicoloog André Krouwel zet uiteen welk belang deze politici daarbij hebben. Ze spinnen er garen bij en je kunt daarom volgens hem stellen dat corona tot meer populisme leidt.

#593 - Hoe corona ons dwingt anders naar vlees te kijken

Wed, 27 May 2020 14:26:00 +0200

In Sioux Falls in de VS, in Côtes d'Armor in Frankrijk, in Groenlo in Nederland en vele andere plaatsen wereldwijd zijn opvallend veel besmettingen vastgesteld onder het personeel van vleesverwerkende bedrijven. De exacte oorzaak is nog onbekend en de industrie doet er alles aan om maatregelen te nemen. Maar bovenal legt de crisis de kwetsbaarheden bloot van de vleesverwerkende industrie, die sterk op goedkope arbeidskrachten leunt. In de podcast De Dag zegt Foodlog-hoofdredacteur Dick Veerman dat de vleesindustrie in de loop der jaren 'veel te efficiënt' is geworden, waardoor volgens hem alles als een kaartenhuis in elkaar zakt als er ergens iets fout gaat. De coronapandemie dwingt ons om fundamenteel anders naar de voedselketen te kijken, zegt hij. In Duitsland zien ze ook in dat het werken met goedkope arbeidsmigranten uit Oost-Europa niet langer kan, vertelt Nieuwsuur-verslaggever Dieuwke van Ooij. Zij zocht arbeidsmigranten op die vlak over de grens in Duitsland wonen en in Nederland werken. De uitbraken bij slachterijen zorgen daar voor veel spanningen. De Duitse regering werkt al aan plannen om de industrie ingrijpend te veranderen.

#592 - Wat we nu weten over het coronavirus (deel 2)

Tue, 26 May 2020 12:44:00 +0200

NOS-redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink zet in een tweeluik op een rij wat vijf maanden wetenschappelijk onderzoek naar het coronavirus heeft opgeleverd. In het eerste deel, gisteren, spraken we over wat we wel en niet weten over de oorsprong van het virus, hoe het zich gedraagt en verspreidt. Vandaag, in deel twee, hoor je alles over wat er bekend is over de ziekteverloop als je besmet bent met covid-19, over de inzichten op het gebied van behandeling en de vorderingen die er gemaakt worden bij de ontwikkelingen van een vaccin.

#591 - Wat we nu weten over het coronavirus (deel 1)

Mon, 25 May 2020 13:54:00 +0200

We weten nu veel meer over het coronavirus dan aan het begin van de uitbraak, maar er zijn ook nog veel vragen. In De Dag een overzicht van wat wetenschappelijke studie en voortschrijdend inzicht ons in vijf maanden gebracht hebben. NOS-gezondheidszorg-redacteur Rinke van den Brink zet in een tweeluik op een rij wat de wetenschap inmiddels heeft ontdekt over het virus, dat wereldwijd samenlevingen tot stilstand heeft gebracht. In het eerste deel gaat het over het virus zelf, waar het vandaan komt en hoe het zich verspreidt via mensen, dieren, kinderen, door de lucht, en via oppervlakken. Morgen hoor je alles over wat er bekend is over de ziekte die je door het virus krijgt, de inzichten op het gebied van behandeling en de vorderingen die er gemaakt worden bij de ontwikkelingen van een vaccin.

#590 - Roadtrip en reisbubbels: wat er mogelijk is in Europa

Fri, 22 May 2020 13:27:00 +0200

Terwijl de coronamaatregelen overal in Europa versoepeld worden en landen onderling bondjes maken om reisverkeer deze zomer misschien toch mogelijk te maken, is er één iemand die al met zijn auto is vertrokken om het continent te doorkruisen. Journalist Tijn Sadée maakt een rondreis om te kijken tegen welke hindernissen hij onderweg aanloopt en hoe Europa er bij ligt. Hij vertelt erover in podcast De Dag. Mogelijk volgen meer Nederlanders zijn route deze zomer. Dat hangt af van wat verschillende landen toelaten. NOS-buitenlandredacteur Eline de Zeeuw zet op een rij welke landen afspraken met elkaar maken, welke reisbubbels er zijn en wat er voor Nederlanders mogelijk is. De Belgische Lieke Keulemans hoopt op een bondje tussen Nederland en België. Ze wijst erop dat in de hele discussie over het al dan niet openen van de grenzen voorbij wordt gegaan aan mensen die in de grensregio's wonen en voor andere doeleinden dan toerisme de grens over moeten. Zoals zij zelf.

#589 - Baan kwijt in een pandemie - vier verhalen

Thu, 21 May 2020 13:47:00 +0200

Met alle verontrustende cijfers over de economie en werkloosheid die voorbijkomen zou je bijna vergeten dat achter al die getallen ook verhalen schuil gaan. In podcast De Dag hoor je vier mensen die door de coronapandemie van de een op de andere dag zonder werk kwamen te zitten. Rianna Fluttert maakte na bijna 20 jaar bij een zakelijk reisbureau in Driebergen de overstap naar een ander bedrijf. Maar nog voor ze kon beginnen kreeg ze te horen dat het niet doorging. Pieter Roberts verdient de kost als drag queen Patty Pam Pam, maar optreden zit er niet meer in. Hij verkoopt nu zelfgemaakte glittermondkapjes, maar dat zet geen zoden aan de dijk. Ineke de Wilde organiseert al jaren zakelijke evenementen zoals grote congressen en was net aan een nieuw project begonnen, maar door corona was het al in haar proefperiode einde verhaal. En ook Frans van den Dop kwam van de een op de andere dag zonder baan te zitten. Hij vond tot zijn grote geluk snel een nieuwe baan. 'Het kan wel!'

#588 - 'Niet versoepelen was geen optie'

Wed, 20 May 2020 12:48:00 +0200

Zoals verwacht gaan de aangekondigde versoepelingen per 1 juni door. Dat is volgens premier Rutte verantwoord, gezien de cijfers over de corona-epidemie en het laatste advies van het Outbreak Management Team. Maar was niet versoepelen wel een optie? De druk op het kabinet om de economie weer aan te zwengelen liep de afgelopen weken flink op. In De Dag bespreekt parlementair verslaggever Remko Theulings van EenVandaag wat er voorafging aan het besluit om de versoepeling door te zetten. De telefoon van de premier stond volgens Theulings de afgelopen weken roodgloeiend en er is gepolderd als nooit te voren.

#587 - De nieuwe frontlinie: big data

Tue, 19 May 2020 12:50:00 +0200

Het kabinet komt met een data-systeem om de verspreiding van het coronavirus in Nederland sneller tegen te gaan. Dat zogenoemde 'dashboard' gaat alle corona-gegevens verzamelen om vervolgens sneller en preciezer maatregelen te kunnen nemen. In plaats van alleen achteruit te kijken door het aantal doden en besmettingen te tellen en registreren, proberen we ze met data te voorkomen. Welke rol spelen big data en technologie in de strijd tegen corona? Welke data kunnen helpen om levens te redden? Hoe zorg je ervoor dat je persoonlijke gezondheidsgegevens veilig gebruikt worden? In podcast De Dag vertelt Merijn Doggen van het RTL tech-platform Bright over de grote stappen die sommige landen al maken in de manier waarop big data en kunstmatige intelligentie worden gebruikt om uitbraken te voorspellen en in te dammen. Peter-Bram 't Hoen, hoogleraar Bioinformatica aan het Radboudumc, benadrukt dat om big data te laten werken voor gezondheid er één ding heel belangrijk: vertrouwen. Hij werkt daarom aan een groots opgezet nieuw systeem dat complexe datastudies in ziekenhuizen mogelijk maakt, zonder inzicht te krijgen in data op persoonsniveau.

#586 - Ook studenten hebben problemen door corona

Mon, 18 May 2020 14:46:00 +0200

Een deel van de studenten loopt vertraging op door de coronacrisis. Dat kan komen doordat een scriptie-onderwerp niet meer haalbaar is, bijvoorbeeld omdat onderzoek niet mogelijk is. Of een stage kan niet, of later worden gelopen. Ook is het voor sommige studenten niet mogelijk thuis rustig en gestructureerd te studeren. Daarnaast heeft een deel van de studenten financiële zorgen. Vaak hebben ze een bijbaan in de horeca of andere sectoren die momenteel stilliggen. Langer, en dus meer, lenen is voor de korte termijn een oplossing, maar LSVB-voorzitter Alex Tess Rutten pleit voor een tegemoetkoming voor álle flexwerkers. Ook Lex Bosman, voorzitter van de afdeling Kunst- en Cultuurgeschiedenis van de UvA, pleit voor ruimhartiger steun voor de studenten.

#585 - Hoe corona regeringen in Zuid Amerika kan laten wankelen

Fri, 15 May 2020 13:13:00 +0200

Verschillende Zuid-Amerikaanse leiders bagatelliseerden de corona-uitbraak. Meest zichtbaar was de Braziliaanse president Bolsonaro, maar ook in Mexico en Nicaragua werd de impact van het virus weggewuifd. Inmiddels stijgt het aantal besmettingen snel, en groeit de vrees voor de effecten op lange termijn. Zuid-Amerika kenner Edwin Koopman legt uit waarom verschillende landen zo verschillend reageren. En professor Brazilië-studies Kees Koonings vertelt hoe president Bolsonaro door de corona-uitbraak problemen krijgt en intussen probeert zijn politieke toekomst veilig te stellen.

#584 - Daar komt de ontslaggolf

Thu, 14 May 2020 12:59:00 +0200

Op 31 mei eindigt het huidige pakket aan steunmaatregelen voor het bedrijfsleven. Een dag later moet het nieuwe pakket van kracht worden. Een overgangspakket, want ook de overheid ziet in dat de coronacrisis niet de korte, V-vormige recessie oplevert waarop gehoopt werd, maar een langdurige realiteit is waarop bedrijven zich moeten aanpassen. En dat betekent: ontslagen. Heel veel ontslagen. In De Dag vertellen politiek verslaggever Marleen de Rooy en economie-verslaggever Nik Wouters over hoe politiek, werkgevers en werknemers zich opmaken voor wat komen gaat.

#583 - Aan huis gekluisterd door versoepeling

Wed, 13 May 2020 13:33:00 +0200

De coronamaatregelen worden soepeler, maar dat is niet voor iedereen goed nieuws. De zogenoemde 'kwetsbare groepen' lopen meer risico op besmetting en moeten zelf maatregelen nemen om beschermd te blijven. Vaak betekent dat meer isolatie dan de afgelopen weken al het geval was. Honderdduizenden mensen die normaal prima functioneren in de samenleving staan aan de kant en voelen zich vergeten. Mensen met een chronische ziekte of een verlaagde weerstand bijvoorbeeld en ook al die zeventigplussers die gewoon thuis wonen en zich fit en vitaal voelen. In De Dag pleiten ouderenbond Anbo en Iederin, het netwerk voor mensen met een beperking of chronische ziekte, voor een oplossing voor deze groepen. Ze kunnen niet zomaar apart gezet worden, zegt Iederin. De Anbo denkt aan meer testmogelijkheden voor ouderen. Verder vertelt Jennifer Brouwer hoe het is om in deze tijd met MS te leven.

#582 - Wat Azië ons leert over een tweede golf

Tue, 12 May 2020 13:26:00 +0200

Nu de maatregelen tegen het coronavirus in Europa stap voor stap versoepeld worden neemt het risico op nieuwe uitbraken toe. In Zuid-Korea, China en Japan hebben ze daar al mee te maken en wordt gevreesd voor een mogelijke tweede golf. Wat kunnen we leren van deze landen en hoe voorkomen wij in Europa een tweede golf? De Nederlandse Eva Ruis woont in Zuid-Korea en maakte van dichtbij mee hoe dat land sinds eind januari zeer succesvol de corona-uitbraak heeft aangepakt. Maar nu lijkt er toch opeens een brandhaard. Ruis vertelt wat dat voor de bevolking betekent: terug naar strengere maatregelen. Ook in China is de angst voor een tweede golf van het coronavirus toegenomen nu in de stad Wuhan nieuwe besmettingen zijn vastgesteld. Correspondent Garrie van Pinxteren zet uiteen hoe de Chinese overheid er alles aan doet om de brandhaarden in te dammen.

#581 - Lezen in lockdown

Mon, 11 May 2020 14:51:00 +0200

Het is een opmerkelijke paradox: nu er door corona meer tijd is om te lezen, en er ook meer gelezen wordt, heeft de boekenbranche het moeilijk. Boekhandels kampen met gigantische omzetdalingen en zien vooral Bol.com profiteren van de leeshonger. Schrijvers zien hun oplages verlaagd worden. En uitgevers zitten met ingewikkelde logistieke dilemma's vanwege de vele uitgestelde titels en de 'tsunami aan coronaboeken' die er aan zit te komen. In podcast De Dag vertelt Joost Nijsen van uitgeverij Podium wat dit voor zijn uitgeverij betekent. De situatie zal hem ertoe dwingen selectiever uit te gaan geven, zegt hij. Van schrijfster Jente Posthuma verschijnt deze maand haar tweede roman. Het zal voor haar de komende maanden lastig worden om iets te verdienen met publieke optredens. Maar, zegt ze, 'Ik ben altijd al blut geweest, er verandert eigenlijk weinig.' En bij boekverkoper Broese hebben ze ook spannende weken beleefd. Maar bedrijfsleider Grietje Braaksma ziet dat juist nu het belang van de boekverkoper meer zichtbaar wordt.

#580 - Waar is de EU in de strijd tegen corona?

Fri, 08 May 2020 12:44:00 +0200

Nu Europese landen hun coronamaatregelen beginnen te versoepelen valt eens te meer op hoe verschillend de aanpak van corona in ieder land is. Die lappendeken aan verschillende regels en restricties leidt tot veel vragen en praktische problemen. Had er geen gezamenlijk plan voor een exitstrategie kunnen zijn? En waarom lijkt de EU aan de zijlijn te staan van de coronacrisis, juist in een tijd dat iedereen steun en coördinatie kan gebruiken? Tegelijk is er wel in razend tempo ongekend veel geld vrijgemaakt voor steunmaatregelen. Klopt het beeld wel dat EU onzichtbaar is? In podcast De Dag vertelt Sander van Hoorn, Europacorrespondent voor de NOS, hoe Europese instellingen worstelen met de vraag welke rol zij kunnen en moeten spelen in de coronacrisis. En waagt hij zich aan een analyse over de vraag of Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen te kleurloos en onzichtbaar is.

#579 - Eindelijk gaan we testen, testen, testen

Thu, 07 May 2020 13:48:00 +0200

De versoepeling van de coronamaatregelen gaan alleen door als het kán. Een belangrijke voorwaarde is dat we veel meer gaan testen en contactonderzoeken uitvoeren. Dat zeiden premier Rutte en minister De Jonge gisteren tijdens de persconferentie waar zij het tijdspad voor de komende tijd presenteerden. Volgens critici loopt Nederland achter de feiten aan: andere landen begonnen al veel eerder met op grote schaal testen. Welke tests zijn er, wat vertellen die ons, waarom kunnen we er nu opeens wel veel meer van uitvoeren en hoe helpen ze corona in te dammen? En dan dat contactonderzoek: hoe gaat dat in zn werk, en waarom gaat daar nu zoveel aandacht naar uit? In De Dag praat arts en journalist Sophie Broersen van het vakblad Medisch Contact ons bij over alles rondom testen. En Putri Hintaran van de GGD Regio Utrecht vertelt hoe contactonderzoeken werken en of de GGD'en klaar zijn voor de stroom aan onderzoeken die er komende tijd aan zitten te komen.

#578 - Vakantieman, waar kan ik heen?

Wed, 06 May 2020 13:03:00 +0200

Hoewel 'blijf thuis' al weken het credo is en op vakantie gaan door alle reisbeperkingen en coronamaatregelen een moeilijk verhaal lijkt te worden, zijn Nederlanders massaal vakantieplannen voor de zomer aan het maken. De vraag naar vakantiehuisjes en andere accommodaties in Nederland is enorm, blijkt uit een belronde van De Dag. En nu verschillende landen hun maatregelen versoepelen en ook afspraken over toerisme beginnen te maken, hopen mensen toch nog naar het buitenland te kunnen. Wat zijn de opties als je deze zomer wil proberen om er even tussenuit te gaan? Frank Oostdam, voorzitter van de koepel van reisorganisaties ANVR, zet op een rij wat de mogelijkheden voor reizen binnen Europa zijn. En Geert Dijks, directeur van Hiswa Recron, de belangenorganisatie van watersport- en recreatiebedrijven in Nederland, schetst de opties in Nederland.

#577 - Amphia Ziekenhuis: nog jaren meer IC-bedden nodig

Tue, 05 May 2020 12:34:00 +0200

Het aantal bedden op intensive care-afdelingen in Nederland moet structureel omhoog. Hoewel het aantal patiënten dat met een corona-infectie wordt opgenomen op de IC afneemt, blijven er ook op langere termijn meer bedden nodig. Dat zegt het hoofd van de intensive care-afdeling van het Amphia Ziekenhuis in Breda, Merijn Kant, in De Dag. Er is volgens hem een serieuze investering in de zorg nodig en er moet zo snel mogelijk meer IC-personeel opgeleid worden. De verwachting is dat er de komende jaren nog coronapatiënten moeten worden behandeld op IC's. Veel IC-medewerkers hoopten dat na deze extreem drukke periode het aantal IC-bedden weer geleidelijk teruggeschroefd kon worden tot het niveau van voor de coronauitbraak. Maar dat gaat niet gebeuren, zegt Kant bij wie overigens gisteren is vastgesteld dat hij zelf besmet is met het coronavirus. Hij spreekt van een nieuwe groep patiënten die ook op langere termijn IC-zorg nodig zal hebben en met de huidige capaciteit van IC-personeel is dat niet te bemannen.

#576 - Spanning in Spanje en Italië over versoepeling lockdown

Mon, 04 May 2020 13:39:00 +0200

Spanje en Italië, de twee landen in Europa die vanwege corona het diepst hebben ingegrepen in het leven van hun burgers, laten de teugels eindelijk ietsje vieren. In Spanje mag iedereen sinds dit weekend onder voorwaarden weer even naar buiten en Italië gaat vanaf vandaag wat van het slot. Hoe ziet dat sprankje hoop eruit? Correspondent Rop Zoutberg vertelt in podcast De Dag over de spanning en verdeeldheid die nu in Spanje voelbaar zijn. Het was voor de regering volgens hem makkelijker om de Spanjaarden in huis op te sluiten dan dat het nu is om het slot er weer af te halen. Mensen zijn angstig, zijn verdeeld over de maatregelen en hebben minder vertrouwen in de regering en in elkaar. In Italië heerst ook nog veel angst, vertelt Isaac van Aggelen, die samen met zijn Italiaanse vrouw en twee kinderen in Cerveteri woont, even ten noordwesten van Rome. Ook in Italië zijn er nog veel regels en hoopt iedereen dat de herwonnen vrijheid tot excessen leidt. Isaac zelf heeft vandaag in ieder geval een topdag: hij heeft voor het eerst weer kunnen hardlopen en wordt hopelijk vanavond door zijn schoonmoeder getrakteerd op gamba's.

#575 - Huizenkopers aarzelen tijdens de coronacrisis

Fri, 01 May 2020 15:46:00 +0200

Wat moet je als potentiële huiskoper, nu het land in de coronacrisis zit? Is het een goed moment om te kopen, nu de hypotheekrente nog laag is? Of kun je beter even wachten, in de hoop op dalende prijzen? Huizenmarkt-econoom bij de Rabobank Carola de Groot vertelt erover in de podcast De Dag. En hopelijk-ooit-huiseigenaar Marrit vertelt in de podcast waarom zij staat te popelen om een huis te kopen - maar in de huidige markt toch nog maar even wacht.

#574 - Hoe kanker behandeld wordt tijdens de corona-pandemie

Thu, 30 Apr 2020 15:16:00 +0200

De diagnose 'kanker' wordt in normale tijden wekelijks zo'n 3500 keer gesteld. Toen de coronacrisis uitbrak liep het aantal diagnoses snel terug, tot minder dan 2000 per week. Inmiddels durven mensen weer naar de dokter en loopt het aantal vastgestelde gevallen van kanker weer op. Belangrijk, want hoe eerder de ziekte opgespoord wordt, des te hoger de kans op een succesvolle behandeling. In de podcast vertellen een arts en een patiënt hoe zij de coronacrisis beleven. Welke impact hebben de maatregelen om besmettingen met het coronavirus te voorkomen op de zorg voor patiënten met kanker? En hoe moet het als een tweede golf corona-zieken zich aandient?

#573 - Helpt of hindert corona de klimaatdoelen?

Wed, 29 Apr 2020 15:36:00 +0200

Eind dit jaar moet de CO2-uitstoot aanzienlijk lager zijn. De corona-crisis zorgt voor een tijdelijke dip in de uitstoot, maar of die winst verzilverd kan worden is nog niet zeker. In de podcast De Dag vertelt Pieter Boot van het Planbureau voor de Leefomgeving wat er tot nu toe bekend is over de klimaat- en milieueffecten van de coronacrisis, en welke factoren van invloed zijn op het al dan niet halen van de klimaatdoelen dit jaar. Sanne Akerboom is als onderzoeker verbonden aan de Universiteit Utrecht. Zij vertelt in de podcast wat er nodig is om de tijdelijke winst te verzilveren en van doelstelling naar beleid te komen, en van beleid tot wet- en regelgeving.

#572 - Ramadan zonder samenzijn

Tue, 28 Apr 2020 14:50:00 +0200

Tijdens de ramadan wordt gevast vanaf het moment dat het licht begint te worden totdat de zon ondergaat. Dat betekent dat in alle vroegte wordt ontbeten en zodra de zon verdwenen is, mag de vasten worden gebroken met de iftar. Normaal een moment om met vrienden en familie samen te eten, maar buiten de huiselijke kring kan dat nu eigenlijk niet. Ook de moskee, normaal een belangrijke ontmoetingsplek, is dicht door de corona-crisis.

#571 - Corona en de kroon

Mon, 27 Apr 2020 15:33:00 +0200

De koning heeft in de coronacrisis een verbindende rol. Daarmee geeft hij invulling aan de taak die hij als de zijne ziet, het verbinden van de samenleving. Koninklijk Huis-verslaggever Jozephine Trehy van de NOS vertelt over de momenten dat de koning zichtbaar was tijdens de coronacrisis, én wat er achter de schermen gebeurt. Journalist Jutta Chorus schreef een boek over de regeerperiode van prinses Beatrix. Zij vertelt in de podcast over de momenten in haar regeerperiode waar zij de samenleving troost en verbinding probeerde te bieden. Ook gaat Chorus in op de publieke rol van Wilhelmina en Juliana in respectievelijk de oorlogsjaren en de watersnoodramp.

#570 - Corona-viroloog: kwestie van tijd tot de volgende uitbraak

Fri, 24 Apr 2020 13:48:00 +0200

Vijf maanden na de uitbraak van het nieuwe coronavirus in China weten we nog steeds niet precies wat de oorsprong is. Maar wetenschappers nemen aan dat het virus oorspronkelijk op een vleermuis zat en waarschijnlijk op een voedselmarkt in Wuhan naar een mens is overgesprongen, mogelijk via een schubdier. Wetenschappers waarschuwen al jaren voor de risico's van dit soort virussen én ook van die zogenoemde 'wet markets' in vooral Zuidoost-Azië. De roep om die permanent te verbieden wordt dan ook steeds luider. In De Dag spreekt viroloog Raoul de Groot, corona-onderzoeker en docent aan de Universiteit Utrecht, over de 'wolk aan virussen' die zich in met name vleermuizen verzamelen. We hebben de afgelopen jaren al meerdere uitbraken gezien en volgens hem is de frequentie waarmee alleen al coronavirussen overspringen dermate hoog dat je kunt voorspellen dat het in de toekomst opnieuw fout zal gaan.

#569 - Ondernemers in het nauw: 'Steeds meer kappers knippen zwart'

Thu, 23 Apr 2020 12:35:00 +0200

Hoe langer de intelligente lockdown duurt, hoe zwaarder ondernemers het krijgen én, zo vertelt kapster Angela Hermus uit Almere in De Dag, hoe meer van hen clandestien werk verrichten. Ze ziet hoe kappers de coronamaatregelen naast zich neer leggen en bij mensen thuis gaan knippen, met alle gezondheidsgrisico's van dien. Nu het kabinet besloten heeft om de meeste coronamaatregelen tot 20 mei te verlengen komen meer ondernemers financieel in de problemen. De roep om versoepeling van de maatregelen wordt luider en de vraag die steeds vaker hardop gesteld wordt is of het kabinet wel voldoende oog heeft voor de economische gevolgen van de maatregelen. Voorzitter Jacco Vonhof van MKB Nederland vindt dat de economie niet voldoende wordt meegewogen en legt uit hoe de maatregelen wat hem betreft nu al versoepeld kunnen worden. Hij denkt onder meer aan het isoleren van kwetsbare groepen, zodat andere groepen meer ruimte kunnen krijgen. Ook pleit Vonhoff in De Dag voor een aparte commissie van economen en ondernemers die naast de virologen van het Outbreak Management Team het kabinet kunnen adviseren.

#568 - Wat weten we nu meer over corona en kinderen? De dilemma's van ouders

Wed, 22 Apr 2020 12:54:00 +0200

Hoewel veel mensen opgelucht zijn dat de basisscholen na de meivakantie weer gedeeltelijk opengaan, blijven er veel vragen over kinderen en corona. Hoe zit het met de besmettelijkheid van kinderen, wat weten we wel en wat weten we niet en de vraag na gisteravond is: wat weten we nu méér dan een paar weken geleden? In De Dag loopt redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink de onderzoeken langs die bekend zijn en die ook niet zo gedetailleerd aan bod kwamen tijdens de persconferentie van premier Rutte en Jaap van Dissel van het RIVM. Ouders van kinderen zijn van meet af aan zeer verdeeld over de vraag of het verstandig is om scholen te openen. Volgens Lobke Vlaming van het informatiepunt Ouders en Onderwijs, dat de belangen van ouders met schoolgaande kinderen behartigt, zijn ouders dat ook nog steeds. Met name mensen die zelf een kwetsbare gezondheid hebben of kinderen hebben met een zwakkere gezondheid hebben veel vragen. 'Bijvoorbeeld of zij gedwongen kunnen worden om straks hun kinderen naar school te brengen,' aldus Vlaming.

#567 - Waarom de WHO China te vriend wil houden

Tue, 21 Apr 2020 13:34:00 +0200

De wereldgezondheidsorganisatie is de laatste tijd onder vuur komen te liggen. Volgens de Amerikaanse president Trump houdt de VN-organisatie China de hand boven het hoofd, terwijl dat land de risico's van corona aanvankelijk wegmoffelde. En Trump is niet de enige met kritiek: ook Japan vindt dat de WHO de oren te veel laat hangen naar de Chinese overheid en Australië heeft om een onafhankelijk onderzoek gevraagd. In deze aflevering De Dag vertelt NOS-redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink waar die kritiek vandaan komt. Er zijn volgens hem strategische overwegingen om de lijnen met China open te houden, maar er is ook wel een en ander aan te merken op WHO-chef Tedros. Verder verklaart de kritiek op de WHO na virusuitbraken in het verleden mogelijk waarom er gehandeld wordt zoals nu gebeurt.

#566 - Wat we kunnen leren van vorige economische rampen

Mon, 20 Apr 2020 13:11:00 +0200

Het IMF voorspelt dat de coronacrisis zal leiden tot de grootste economische krimp sinds de jaren dertig van de vorige eeuw. De jaren van de Grote Depressie dus, die vooraf gingen aan de tweede wereldoorlog. De vergelijking met de jaren rondom de oorlog hoor je vaker. Politici schuwen de oorlogsmetaforen in hun coronatoespraken niet, maar ook economen en commentatoren wijzen in economisch opzicht op historische parallellen. In podcast De Dag bekijken we op welke manier die vergelijking klopt en ook waar hij mank loopt. Hoogleraar sociale en economische geschiedenis Bas van Bavel vertelt met welke economische rampen uit het verleden deze tijd (beter) vergelijkbaar is en welke lessen uit de geschiedenis ons zouden kunnen helpen. Hoofdeconoom van de Rabobank Menno Middeldorp bespreekt de actuele situatie en hoe de 'wederopbouw' eruit zou kunnen zien.

#565 - Tussenstand: de wetenschap versus corona

Fri, 17 Apr 2020 13:23:00 +0200

Veel mensen zien de komst van een vaccin tegen corona als dé oplossing voor de crisis die de pandemie wereldwijd veroorzaakt. Aan zo'n vaccin, dat besmettingen moet voorkomen, wordt dan ook met man en macht gewerkt: volgens de Wereldgezondheidsorganisatie worden er momenteel ongeveer 70 coronavaccins ontwikkeld, waarvan er acht veelbelovend uitzien. Daarnaast zijn er talloze onderzoeken naar bestaande geneesmiddelen die mogelijk kunnen helpen om tegen het virus te vechten als iemand besmet is geraakt.In De Dag een update van hoe ver de wetenschap inmiddels gevorderd is. Viroloog Hanneke Schuitemaker van farmaceutisch bedrijf Janssen Vaccines uit Leiden weet alles over de ontwikkeling van de vaccins. Zij leidt het team van één van die acht veelbelovende onderzoeken en houdt ondertussen zo goed mogelijk in de gaten welke vorderingen er elders in de wereld worden gemaakt. Mark de Boer, internist-infectioloog in het Leids Universitair Medisch Centrum, onderzoekt sinds februari samen met een grote groep deskundigen de ontwikkelingen op het gebied van geneesmiddelen die mogelijk kunnen helpen bij de bestrijding van corona. Naast het veelbesproken malariamiddel hydroxycholoroquine, waar president Trump vol op inzet, zijn er volgens hem meer middelen interessant om te bestuderen.

#564 - Welke maatschappijen vliegen straks nog?

Thu, 16 Apr 2020 14:04:00 +0200

De coronapandemie betekent de grootste crisis in de geschiedenis van de luchtvaart. Zonder steun van overheden gaan zo goed als alle vliegmaatschappijen failliet. Achter de schermen wordt daarom nu druk gesproken over welke carriers gered moeten worden, op welke manier en tegen welke prijs. In De Dag zet NOS-verslaggever Wessel de Jong uiteen wat er voor nodig is om Air France-KLM en Schiphol overeind te houden en waarom dat door de Nederlandse regering zo belangrijk wordt gevonden. Economisch onderzoeker Rogier Lieshout spreekt over de gevolgen van de crisis voor de uitbreiding van Schiphol. En luchtvaarteconoom Floris de Haan kijkt over de grenzen heen. Voor de gezondheid van de vliegbranche zou het misschien beter zijn om sommige nationale maatschappijen te laten fuseren maar daar lijkt geen draagvlak voor, zegt hij. Het gevolg is volgens hem dat maatschappijen kleiner worden, vliegtickets duurder en dat we misschien wel teruggaan naar de tijd dat vliegen duur was en bijzonder en niet voor iedereen weggelegd.

#563 - Als je je moeder uit het verpleeghuis haalt

Wed, 15 Apr 2020 13:22:00 +0200

Met alle schrijnende berichten die er de laatste tijd uit verpleeghuizen komen, vragen veel familieleden of naasten van verpleeghuispatiënten zich af of het niet beter is om hen mee naar huis te nemen. Er zijn al mensen die dat hebben gedaan. In De Dag vertellen twee van hen hoe ze dat hebben aangepakt en wat er bij komt kijken. Ellen Verbeek woont samen met haar man Derk Sauer in Moskou, maar is tijdelijk terug naar Nederland gekomen om voor haar 88-jarige moeder te zorgen. Zij woonde sinds november in een kleinschalig verzorgingshuis in Enschede. Verbeek wilde het haar niet aandoen om mogelijk een halfjaar lang geen familie te kunnen zien en ze maakte zich ook zorgen over het besmettingsgevaar. De moeder van Greet Scholte is 86 en woonde al tien jaar in een verzorgingshuis. Maar voor haar vier dochters was het zo klaar als een klontje dat ze daar niet kon blijven zonder dat haar familie haar kon bezoeken. Twee dochters hebben een achtergrond in de verpleging en kunnen daardoor de verzorging op zich nemen. Scholte en Verbeek vinden allebei dat de maatregel van het kabinet om de deuren van verpleeghuizen voor bezoek gesloten te houden teruggedraaid moet worden. De besmettingen zijn volgens hen vooral een gevolg van een gebrek aan beschermingsmiddelen van het verzorgend personeel en de impact die het heeft op ouderen en hun families is veel te groot.

#562 - Houdt corona Trump in het Witte Huis?

Tue, 14 Apr 2020 13:46:00 +0200

De Amerikaanse president Trump hoopte dat de coronacrisis met pasen voorbij zou zijn, maar juist afgelopen weekend werd de VS officieel het land met de meeste coronadoden ter wereld. Meer dan 22.000 mensen zijn er door het virus overleden en meer dan een half miljoen mensen raakten besmet. Trump trok tijdens zijn laatste persconferentie alles uit de kast om het beeld recht te zetten dat hij de coronacrisis niet goed heeft aangepakt. Hij botste hard met journalisten, haalde uit naar de democraten en liet een video zien met fragmenten uit de media van de afgelopen tijd waaruit zou blijken dat hij het van meet af aan bij het rechte eind had, en dat de media daar verkeerd over hebben bericht. Hoe doet Trump het: toont hij het leiderschap dat nodig is om zijn land door deze crisis te leiden en is het voor hem persoonlijk genoeg om herkozen te worden als president? En hoe kan het dat het zorgsysteem van de grootste economie ter wereld volledig vastloopt en dat juist het financiële hart van Amerika, New York, zo hard getroffen wordt? In De Dag praten we erover met de Nederlandse intensive care-arts in New York Jan Bakker en met Amerikadeskundige en journalist bij EenVandaag Simone Tukker.

#561 - Verslaggeving in virustijd

Fri, 10 Apr 2020 14:09:00 +0200

Hoe vinden mensen hun weg in het woud van informatie en nieuws over de coronacrisis? Uit onderzoek blijkt dat de behoefte aan nieuws enorm is en dat Nederlanders zich vooral tot 'traditionele' media als kranten, radio en televisie wenden. Kijk- en luistercijfers schieten omhoog en nieuwsorganisaties bedienen hun publiek ook rijkelijk. Hoofdredacteur Marcel Gelauff vertelt in De Dag wat dit voor de NOS als nieuwsorganisatie betekent. Er staat meer druk op redacteuren, verslaggevers en presentatoren en hijzelf voelt als hoofdredacteur ook nog meer dan anders een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Journalistiek staat in Nederland op de lijst van vitale beroepen, maar dat is niet vanzelfsprekend. In veel landen is het voor de pers juist nog moeilijker geworden om hun werk te doen. Leon Willems, directeur van Free Press Unlimited, vertelt over de impact van het virus op de persvrijheid wereldwijd. Maar ook de berichtgeving in eigen land vindt hij beter kunnen. De media hier zijn volgens hem teveel op zichzelf gericht en missen daardoor het grotere verhaal over het virus.

#560 - Steunpunt: Alle Nederlanders terughalen gaat niet lukken

Thu, 09 Apr 2020 13:22:00 +0200

Er zitten nog altijd veel Nederlanders in het buitenland die door de coronacrisis niet naar huis kunnen. Er hebben zich in totaal 23 duizend mensen aangemeld voor een speciale reisregeling voor gestrande reizigers. Die regeling is nu gesloten, aanmelden bij het speciale meldpunt Bijzondere Bijstand Buitenland kan dus niet meer. Dat zegt Richard Weurding van het Verbond voor Verzekeraars in podcast De Dag. We praten ook met Dirk Royaards die samen met zijn vriendin als enige Nederlanders vastzitten in Botswana en met Bibi Boele die dolgraag weg wil uit Australië.

#559 - Hoe Boris Johnson corona onderschatte

Wed, 08 Apr 2020 13:40:00 +0200

Zo staat een zieke maar doorwerkende premier nog op de stoep van Downingstreet te applaudisseren voor het Britse zorgpersoneel en zo ligt hij op de intensive care. Het land, de wereld wil weten: hoe gaat het met Boris Johnson? Maar ook: wat betekent zijn corona-besmetting voor Groot-Brittannië? De gezondheidstoestand van Boris Johnson roept de vraag op hoe het met die andere patiënt gaat: het land zelf. De indruk is niet bepaald dat de toestand stabiel is. Groot-Brittannië was politiek al tot op het bot verdeeld door de Brexit en daar komt nu een gezondheidscrisis bovenop. Lukt het Boris Johnson met zijn aanpak van de coronacrisis om de Britten achter zich te verenigen? Internationaal klinkt er veel kritiek op zijn aanvankelijk laconieke houding. En ondertussen worden oude wonden over het toch al krakende en piepende nationale zorgsysteem, de NHS, opengehaald. NOS-correspondent Tim de Wit vertelt in De Dag dat Boris Johnson niet alleen zijn eigen coronabesmetting onderschat heeft, maar dat zijn regering ook te laat voor het land in actie is gekomen. Verder zet hij uiteen wat de gevolgen nu zijn van de ziekte van de premier, en een deel van zijn kabinet, op de verdere aanpak van de coronacrisis. "Het hart van de Britse operatie om deze crisis te bestrijden is keihard geraakt, letterlijk door het coronavirus." Debbie Kenyon-Jackson vertelt over haar schoonmoeder van 94 die in Engeland woont. Onlangs moest zij drie uur wachten op een ambulance toen ze gewond was geraakt - volgens haar een direct gevolg van de jarenlange bezuinigingen op de gezondheidszorg. Ze heeft ook familie en vrienden die in de zorg werken en zien hoe er een totale uitputtingsslag gaande is.

#558 - Armoede, sociale onrust en kansen voor de maffia in Italië

Tue, 07 Apr 2020 13:33:00 +0200

In Italië worden de gevolgen op de economie van de coronacrisis en de wekenlange lockdown steeds meer zichtbaar. Ondernemers vallen om, winkels moeten gesloten blijven, mensen zijn door hun spaargeld heen en lijden honger. Met name in het zuiden van Italië leidt dit tot sociale onrust. Er worden supermarkten bestormd, in filmpjes roepen wanhopige burgers op tot een revolutie en de geheime diensten houden rekening met opstanden, spontaan of georganiseerd. Burgemeesters waarschuwen voor 'een sociale bom die op het punt staat te ontploffen'. De angst is dat de onrust mogelijk een nog een grotere dreiging voor het zuiden is dan het coronavirus zelf. De maffia zou de onrust en het geweld opstoken, want dit is precies het klimaat waarin de georganiseerde misdaad z'n invloed kan vergroten. Maffiabazen steken graag de helpende hand toe in een tijd dat mensen hun geld niet op een normale manier kunnen verdienen. Ze lenen geld uit, in ruil voor woekerrentes, of invloed en witwasmogelijkheden in de toekomst. NOS-correspondent Mustafa Marghadi zet uiteen hoe na de financiële crisis van 12 jaar geleden en de migratiecrisis van de afgelopen jaren het land wordt geconfronteerd met een nieuwe crisis, waarvan gevreesd wordt dat die de democratische structuren onder druk kan zetten.

#557 - Hoe Nederland z'n mondkapjes veiligstelt

Mon, 06 Apr 2020 14:00:00 +0200

Het is ieder voor zich momenteel op de wereldwijde markt voor beademingsmachines, mondkapjes, beschermingsbrillen, schorten en medicijnen die nodig zijn voor de behandeling van coronapatiënten. Inkoop is alles. Maar hoe is dat in Nederland geregeld? Tot iets meer dan een week geleden was ieder ziekenhuis zelf verantwoordelijk voor de inkoop van medische beschermende middelen. In De Dag hoor je de inkoper van de Gelre ziekenhuizen, Aletta Manders, die al begin februari zag aankomen dat er grote tekorten zouden ontstaan. Aan haar de stressvolle taak om genoeg voorraad voor haar ziekenhuis veilig te stellen terwijl de rest van de wereld op precies diezelfde materialen aast. Terwijl de aandacht nu vooral uitgaat naar mondkapjes en beschermende kleding, ziet Manders ook nieuwe tekorten ontstaan waar we nog niet eerder over gehoord hebben, zoals de speciale voeding die op de intensive care wordt gebruikt. Nederland, en ook de rest van de wereld, is voor een groot deel afhankelijk van China in de aanvoer van medische hulpmiddelen en medicijnen die nodig zijn voor de behandeling van coronapatiënten. De VS heeft al gezegd eraan te gaan werken om meer op eigen benen te kunnen staan en ook in Europa gaan stemmen op om de productie toch weer meer terug naar hier te halen. China-correspondent Sjoerd den Daas vertelt hoe daar in China met bezorgdheid naar gekeken wordt en hoe het land juist nu wil laten zien dat de rest van de wereld kan rekenen op een betrouwbare toevoer.

#556 - De impact van een ic-opname op patiënt en familie

Fri, 03 Apr 2020 11:29:00 +0200

In Nederland zijn tot nu toe ongeveer 45 coronapatienten levend van de intensive care af gekomen. Maar na ontslag van de IC ben je er nog niet. Coronapatiënten liggen er soms weken en moeten volgens artsen rekenen op een lange periode van intensieve revalidatie. Naast fysieke problemen, krijgen patiënten die lang op een IC hebben gelegen vaak ook last van geheugen en concentratieproblemen, angsten, depressie of zelfs ptss; het post-intensivecare-syndroom wordt die combinatie aan problemen genoemd. In De Dag vertelt Marianne Brackel over haar ervaringen hiermee. De beelden, de wanen en angsten van haar tijd op de IC staan haar nog vers in het geheugen en het heeft haar zowel fysiek, psychisch als cognitief jaren gekost om over haar IC-opname heen te komen. Als voorzitter van de patiëntenorganisatie IC-connect, die hulp biedt aan alle voormalig IC-patiënten en hun naasten, zet ze zich in voor meer aandacht voor de impact die een IC-opname op patiënten én hun familie heeft. 'Er is een leven vóór de IC en een leven erna,' zegt ze. De nazorg is volgens haar niet goed geregeld. 'Het is een zwart gat in onze gezondheidszorg. Het enige positieve van deze coronacrisis is dat er meer aandacht voor zal komen.' Mark van den Boogaard zit in de werkgroep Nazorg IC, die bezig is met het opstellen van aanbevelingen voor de nazorg van patiënten die de IC hebben overleefd. Daarbij zal ook speciale aandacht komen voor coronapatiënten. Ook is hij projectleider van Monitor-IC, dat onderzoek doet naar de fysieke en psychische gevolgen van een IC-opname. Ook hij vindt dat er te weinig aandacht aan nazorg wordt besteed. 'Het kan de patiënt en de naaste op de langere termijn enorm helpen om goed te herstellen, niet alleen lichamelijk.'

#555 - 'Op een IC moet je zoeken naar lichtpuntjes'

Thu, 02 Apr 2020 13:43:00 +0200

De coronacrisis heeft op hulpverleners een grote mentale impact. Vermoeidheid speelt een rol, want er wordt gigantisch hard gewerkt, maar ook stress, angsten en trauma's dragen bij aan de psychische belasting van zorgmedewerkers. Er zijn zorgen over hoe lang zij deze crisissituatie nog aankunnen. Zo zijn de intensivecareafdelingen nog bezig met opschalen, want de piek is nog niet bereikt, maar nu al leveren medewerkers 'krankzinnige zorg', aldus de voorzitter van de nederlandse vereniging voor intensive care Diederik Gommers. En ook uit verpleeghuizen komen berichten dat medewerkers het zeer zwaar hebben. Hoe ga je als zorgmedewerker om met de toenemende druk door de coronacrisis, met de beelden op je netvlies en fouten die je mogelijk maakt door de veeleisende omstandigheden die er nu zijn? Hoe hou je jezelf staande? Wat kunnen werkgevers doen om hun personeel te begeleiden? En is er wel genoeg aandacht voor de psychische hulpverlening van zorgpersoneel? In podcast De Dag vertelt IC-verpleegkundige Linda de Roos over wat er allemaal op haar afkomt en hoe zwaar dat is. Om het werk vol te houden zoekt ze iedere dag naar een lichtpuntje en probeert ze bijzondere momenten te creëren. Bas de Vries is coördinator van de intercollegiale opvang, of peersupport, in het UMC Utrecht. Hij ziet dat de mentale druk op medewerkers in het ziekenhuis fors toeneemt. Hij probeert ze erin te begeleiden dat ze zichzelf niet voorbij lopen. Dat is volgens hem een risico bij zorgverleners: zij willen vooral geven en iets betekenen voor mensen. 'Maar we moeten voorkomen dat ze zoveel geven dat ze leeglopen,' zegt hij. Caroline Six heeft met haar organisatie ARQ IVP een landelijk contactpunt geopend voor zorgprofessionals die door de coronacrisis psychosociale ondersteuning nodig hebben. Zij kunnen 7 dagen per week naar een speciaal telefoonnummer bellen, dat bemand wordt door gespecialiseerde psychologen. Ze zegt dat zorgmedewerkers nu waarschijnlijk nog vooral áán staan, en geen tijd of ruimte voelen om hulp te zoeken, maar het is belangrijk dat er al een centraal punt is waar ze terecht kunnen én waar ook werkgevers in de zorg aan kunnen kloppen voor advies.

#554 - Overleeft de Europese Unie de coronacrisis?

Wed, 01 Apr 2020 13:41:00 +0200

De kritiek op Nederland was afgelopen week niet van de lucht. Toen Italië en Spanje, zwaar getroffen door de coronacrisis, op een top met regeringsleiders om financiële hulp uit Europa vroegen lag premier Rutte dwars. En minister van financiën Hoekstra vroeg om een onderzoek waarom sommige landen hun economieën de afgelopen jaren niet hebben hervormd, terwijl Nederland dat wel deed. Het leidde tot een storm aan verontwaardigde, emotionele en uitgesproken reacties zowel uit de mond van regeringsleiders uit zuid-europese landen als in de media. De landen staan versteld van het gebrek aan solidariteit op een moment dat zich een van de grootste crises voordoet in de geschiedenis van de EU, zowel op het gebied van de volksgezondheid als economisch. Spanje-correspondent Rop Zoutberg vertelt in podcast De Dag hoe Spanje zich in de steek gelaten voelt en hoe diep de wonden zijn die nu geslagen worden. Volgens premier Sanchez staat het voortbestaan van de Europese Unie zelfs op het spel. "Dit is volgens hem meer dan een vuurproef," zegt Zoutberg. "Er is geen behoefte aan zedenmeesters uit Noord-Europa die komen vertellen hoe ze hun economie de afgelopen jaren hadden moeten hervormen. Dit zijn landen die nu hulp nodig hebben" Correspondent Tijn Sadée zet uiteen hoe de houding van Nederland wel eens de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen. Premier Rutte wordt als langst zittende regeringsleider in de Europese Unie wel gerespecteerd, maar hij begint zijn krediet te verspelen, zegt Sadée. Nederland heeft de afgelopen jaren net iets te vaak dwarsgelegen en op een moment dat alle landen met zulke ingrijpende problemen te maken krijgen is een boekhoudkundige benadering kil, koel en zeer ongepast. Nederland zal volgens hem volgende week op een nieuwe top water bij de wijn moeten doen, anders kan dit verkeerd aflopen.

#553 - 'Farmaceutische concerns moeten corona-kennis vrijgeven'

Tue, 31 Mar 2020 12:45:00 +0200

Het was vorige week groot nieuws: de reden dat er in Nederland niet op grote schaal getest is op het coronavirus is dat er in ons land voornamelijk met apparaten van het Zwitserse farmabedrijf Roche gewerkt wordt. Dat bedrijf kampt met tekorten en wilde belangrijke kennis om de tests alsnog mogelijk te maken aanvankelijk niet delen. Na grote druk ging Roche overstag, maar het nieuws leidt tot vragen over de rol van farmaceutische concerns en producenten van medische apparatuur in deze crisis. Hebben we ons op de medische markt te afhankelijk gemaakt van een klein groepje makers en kan het dodelijke virus beter bestreden worden als hun monopolieposities worden opengebroken? Verschillende organisaties en gezondheidsexperts denken van wel. In De Dag vertellen ze over een zogenoemde Covid-19-pool die ontwikkeld wordt. Dat is een wereldwijde kennisbank met allerlei informatie over het coronavirus die voor iedereen vrij toegankelijk is. Farmaceutische bedrijven kunnen in de databank hun kennis delen, waardoor ze beter kunnen samenwerken, er efficiënter en sneller onderzoek gedaan kan worden en er uiteindelijk ook goedkoper medicijnen, vaccins en technologie ontwikkeld kunnen worden. Het betekent alleen wel dat de bedrijven daar dan minder op verdienen dan als ze het allemaal alleen zouden doen.

#552 - Door corona terug de zorg in

Mon, 30 Mar 2020 12:45:00 +0200

In zeer korte tijd is er in Nederland een goed werkend systeem opgezet van oud-verpleegkundigen en artsen die op plekken in de zorg worden geplaatst waar extra handen nodig zijn. Ongeveer twintigduizend mensen hebben zich gemeld en de eerste van hen zijn al aan het werk. In podcast De Dag vertellen twee verpleegkundigen, Desiree Kon en Nikki Klaessen, waar ze terecht zijn gekomen en wat ze aantreffen. Ze zijn zeer gemotiveerd maar vinden de dagelijkse praktijk wel zwaar. Jacqueline Stuurstraat was van het begin af aan betrokken bij de organisatie die mensen die zich aanbieden, plaatst bij zorgorganisaties die extra handen nodig hebben. Ze staat versteld van de doelgerichte en effectieve energie die er bij alle betrokkenen is en de hoeveelheid werk die er in korte tijd is verzet. Ze ziet ook dat het zorgpersoneel mentaal lijdt onder de situatie. Daarom is ze bezig om een tweede systeem op te zetten dat coaches die thuis zitten koppelt aan zorgpersoneel dat mentale ondersteuning kan gebruiken.

#551 - Als je door corona je kind niet meer mag zien

Fri, 27 Mar 2020 13:04:00 +0100

Kinderen van gescheiden ouders dreigen extra geraakt te worden door de coronacrisis. De Nationale Adviesbalie, die juridisch advies geeft en mensen verbind aan advocaten en mediators, vertelt in podcast De Dag dat zij signaleren dat veel ouders de situatie aangrijpen om hun kind niet meer naar hun ex te brengen. Dat herkent ook jeugdhulpverlener Erna Kamp. "Het zijn vooral de moeders die dit doen," zegt ze. "Zij trekken alles uit de kast om te voorkomen dat de kinderen naar de andere ouder gaan." Ze ziet het al gebeuren en spreekt van schrijnende situaties waarbij kinderen hun ouders soms weken niet kunnen zien. Hoe ga je er als kind mee om als de omgangsregeling ineens verandert of als de ene ouder de corona-maatregelen en adviezen strenger opvolgt dan de andere? Buddy-coördinator Demi Keppel van Vila Pinedo praat er veel over met kinderen. Als buddy kan ze kinderen via een app steun en een luisterend oor bieden. Ze zegt dat sinds de invoering van de corona-maatregelen het aantal verzoeken voor een buddy meer dan verdubbeld zijn. Om gezinnen met gescheiden ouders de coronacrisis door te helpen heeft Vila Pinedo een workshop gratis online gezet. In een week tijd meldden meer dan duizend mensen zich daarvoor aan.

#550 - Van festivalzomer naar festivalzorgen

Thu, 26 Mar 2020 13:46:00 +0100

Door de corona-epidemie wordt het ene na het andere grote evenement afgelast, ook alle festivals die tot 1 juni gepland stonden. Maar hoe ziet de festivalzomer er na die datum eruit? De organisator van Into The Great Wide Open vertelt in podcast De Dag dat ze ondanks alle zorgen toch doorgaat met de organisatie - ook al is ze niet verzekerd. Joshua Nolet van Chef'Special, toch wel dé festivalband van Nederland, baalt. Hij heeft nadat hij een jaar 'als een kluizenaar in de studio had gezeten' net een album uit, de Europese tour stond gepland en hij zou op talloze festivals gaan spelen. Maar hij gaat er vanuit dat het allemaal niet doorgaat en dat gaat hem hoe dan ook geld kosten. Hij heeft turnringen voor in huis gekocht om zijn energie kwijt te kunnen en gaat waarschijnlijk meteen maar weer nieuwe muziek maken. Verder vertelt een advocaat evenementenrecht hoe het werkt: het afblazen van grote evenementen en festivals. Wie draait er voor de kosten op en bij wie komt het geld terecht als festivalbezoekers bij wijze van steunbetuiging hun geld niet terugvragen?

#549 - Nederlanders in volledige lockdown

Wed, 25 Mar 2020 09:02:00 +0100

Deze week kregen we opnieuw te maken met strengere sociale maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Niet naar buiten zonder goede reden, geen groepen van meer dan 3 mensen samen en alle bijeenkomsten tot 1 juni verboden. Vergaande maatregelen, maar nog geen totale lockdown, zoals in andere landen. In podcast De Dag spreken we met drie Nederlanders die zo'n totale isolatie al wel meemaakten. Wat doet het met je als je voor langere tijd zo ingrijpend beperkt wordt in je bewegingsvrijheid? Volgens Ellen Vloothuis, al acht weken thuis in China, moet je vooral ritme houden. Roos Oudemans in Spanje probeert dat ook te doen, sinds ze bijna twee weken geleden binnen moest blijven. Isaac van Aggelen woont in Italië, hield zich al twee weken in thuisquarantaine met af en toe nog een rondje hardlopen, maar mag zich sinds afgelopen zaterdag alleen nog in een straal van 200 meter om zijn huis bewegen. Hij houdt de moed er in door korte vlogs te maken met tips voor Nederlanders.

#548 - IC-artsen: Denk na of je wel beademd wil worden

Tue, 24 Mar 2020 10:56:00 +0100

Ouderen en kwetsbare mensen moeten eerder nadenken over de vraag of ze beademd willen worden op de intensive care als ze ziek worden door het coronavirus. Dat zeggen het afdelingshoofd intensive care van het Leids Universitair Medisch Centrum, Evert de Jonge, en internist-intensivist van het UMC Utrecht Monika Kerckhoffs in podcast De Dag . Ze wijzen erop dat een IC-behandeling vooral bij zeer oude mensen vaak geen goede afloop heeft. Mensen staan er zelf verschillend in wat zij wel of niet willen, maar hun wensen zijn vaak niet bekend. Normaal begint naast de beoordeling van artsen over de medische haalbaarheid van een behandeling op een IC, ook het gesprek met wat de individuele patiënt wenst. Maar bij de ziekte veroorzaakt door het coronavirus is de patiënt vaak erg kortademig en een goed gesprek is dan niet mogelijk. Het zou volgens de artsen daarom goed zijn als zij er al over nadenken en erover spreken met de mensen om hen heen voordat ze eventueel ziek worden. Het is volgens hen een vergelijkbaar gesprek als dat over de wens om wel of niet gereanimeerd te worden. Volgens De Jonge heeft de oproep deels te maken met de extra druk die door de corona-crisis op het zorgstelsel staat. Als iedereen met corona behandeld zou worden, ook mensen die geen reële kansen hebben, dan zouden andere patiënten die op belangrijke operaties wachten volgens hem ernstig tekort gedaan worden. ‘Er moet nog scherper dan anders worden nagedacht of behandelen zin heeft. En de belangrijke eerste stap om te nemen is, is dat je in ieder geval geen mensen behandelt van wie je kan aannemen dat ze het zelf niet zouden willen.’

#547 - Waarom horen we zo weinig over corona in Afrika?

Mon, 23 Mar 2020 13:34:00 +0100

Het coronavirus duikt in steeds meer landen in Afrika op, maar op de in totaal 1,2 miljard mensen die er wonen zijn er nog geen vijfhonderd besmettingen vastgesteld. Hoe kan dat? Gezien de nauwe banden tussen China en Afrika en het intensieve verkeer onderling lijkt het onwaarschijnlijk dat er niet méér overdracht is geweest. Zit de uitbraak nog in de beginfase, wordt de verspreiding niet gedetecteerd omdat er nauwelijks tests beschikbaar zijn, of is Afrika op de een of andere manier minder vatbaar voor het virus? Afrika-correspondent Joost Bastmeijer vertelt over de rode vlek die zich steeds verder over het continent uitbreidt en wat verschillende landen doen om verspreiding tegen te gaan. Fleur de Meijer is arts en werkt in een academisch ziekenhuis in Nairobi. 'Op een bevolking van 50 miljoen mensen zijn er in Kenia 100 IC-bedden,' vertelt ze. Haar grootste zorg is dan ook dat ze het niet aankunnen.

#546 - Wat als het in huis gevaarlijker is dan buiten?

Fri, 20 Mar 2020 11:41:00 +0100

Hoewel landen met alle maatregelen tegen het corona-virus hun burgers proberen te beschermen, brengt het sommige groepen juist in gevaar. Groepen die liever niet thuis zijn, omdat ze daar slachtoffer zijn van huiselijk geweld. De VN waarschuwde er eerder deze week al voor en ook in Nederland zijn er signalen dat het thuiszitten extra spanningen en geweld oplevert. Voor kinderen is het in dat kader extra vervelend dat de scholen dicht zijn. Debbie Maas van het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling Veilig Thuis zegt in podcast De Dag dat de meldingen toenemen en dat er al situaties uit de hand zijn gelopen. Ook bij de Kindertelefoon komen veel meer berichten van kinderen binnen die zich thuis niet veilig voelen. Presentatrice en modeontwerpster Olcay Gulsen heeft huiselijk geweld als kind van dichtbij meegemaakt en vertelt hoe belangrijk school voor haar was. 'School was voor mij de enige plek waar het rustig was en veilig,' zegt ze. Het waren de enige uren op de dag dat ze het gevoel had dat ze een normaal kind was dat normaal opgroeide.

#545 - Hypochondrie en andere angsten in tijden van corona

Thu, 19 Mar 2020 13:14:00 +0100

Iedereen reageert anders op een crisis, maar duidelijk is dat de corona-pandemie vruchtbare bodem is voor angsten. Voor mensen met angst- of dwangstoornissen is deze tijd extra zwaar. Hugo is hypochonder en vertelt hoe hij de dreiging van het coronavirus ervaart en hoe het zijn leven beheerst. Opmerkelijk genoeg geeft de situatie hem ook rust. Want door de gedeeltelijke lockdown en andere maatregelen heeft hij meer dan ooit het gevoel van controle. 'Dit is toch een soort ongekende luxe voor iemand met hypochondrie.' Verder vertelt Suzan over haar angsten en de depressie die zet net achter de rug heeft. Ze probeert het nieuws op afstand te houden en veel in contact te blijven met mensen die ze vertrouwt. En therapeute Najla Edriouch ziet ook dat veel mensen zich zorgen maken. Ze legt uit wanneer zorgelijke gedachtes problematisch worden en hoe je je gedachtes in de hand kunt proberen te houden.

#544 - De vragen van kinderen over corona

Wed, 18 Mar 2020 13:05:00 +0100

Ruim een miljoen kinderen kunnen vanwege de corona-uitbraak sinds maandag niet meer naar school en zitten opeens thuis. Ouders zijn druk bezig met structuur aanbrengen in de dag en treden op als juf of meester, vaak strenger dan de docenten op school, terwijl ze zelf ook nog aan hun werk toe proberen te komen. Dat kan voor spanningen zorgen, vertelt Noortje Deutekom van het NOS Jeugdjournaal in podcast De Dag. Ze spreekt veel met kinderen over de corona-uitbraak en merkt dat kinderen met veel vragen zitten. Over het virus zelf, over de lessen die ze missen op school en over de sociale aspecten. En Klaas van Kruistum presenteert vanaf vandaag op het kinderplatform van de NPO, Zapp, iedere dag tussen 13.00 en 15.30 uur een educatieve liveshow voor kinderen, die helemaal draait om corona - Zapplive Extra. Het programma is bedoeld als alternatief lesrooster, totdat kinderen weer naar school mogen. Hij vertelt dat kinderen via dat programma ook met elkaar in contact kunnen komen, iets waar ze in deze tijd veel behoefte aan hebben.

#543 - 'Werkgevers, toon corona-coulance!'

Tue, 17 Mar 2020 08:38:00 +0100

Er wordt al gedacht en gesproken over de economische gevolgen van het coronavirus sinds in China de fabrieken dichtgingen en iedereen houdt er ook al rekening mee dat de pandemie kan leiden tot een wereldwijde recessie met veel ontslagen. Maar de realiteit is dat mensen nu al hun baan verliezen. Zo schrapt KLM tweeduizend banen en vijftigduizend bedrijven hebben al werktijdverkorting aangevraagd voor hun personeel. 'Ongekend,' zegt NOS-economieredacteur Nik Wouters in podcast De Dag. 'Dat is nu al veel meer dan in de gehele vorige economische crisis.' Verder komen twee ondernemers aan het woord uit sectoren die nu het hardst getroffen worden: de horeca en de culturele- en muziekindustrie. Kees Lankhaar runt vier horecazaken in Den Bosch, Rosmalen, Vught en Tilburg en probeert er met zijn personeel uit te komen, maar weet niet of dat gaat lukken. En hoboïste Dorine Schoon is zzp'er, zoals zestig procent van de mensen in de culturele sector. Wat kan de overheid voor haar betekenen nu al haar concerten zijn afgeblazen en ze met een lege agenda voor zich thuis zit? Ze roept werkgevers en opdrachtgevers op om corona-coulance te tonen om waar het mogelijk is freelancers en zzp'ers toch uit te betalen.

#542 - Hoe ziekenhuizen Italiaanse toestanden proberen te voorkomen

Mon, 16 Mar 2020 09:21:00 +0100

De ingrijpende nieuwe maatregelen die gisteren in Nederland getroffen zijn om de verspreiding van het coronavirus af te remmen zijn bedoeld om een piekbelasting in ziekenhuizen te voorkomen. Situaties zoals in Italië, waar er tekorten zijn aan artsen, verplegend personeel, medische apparatuur en beschermende materialen moeten voorkomen worden. Nederland heeft langer de tijd gehad dan Italië om zich voor te bereiden op de komst van het virus. Hoe hebben ziekenhuizen die tijd benut en met welke scenario's wordt er rekening gehouden? Wat gebeurt er eigenlijk als je als coronapatiënt op een IC terecht komt en wat betekent de uitbraak van het virus in Nederland - nu al - voor wat de helden van deze tijd genoemd worden: de verpleegkundigen, artsen en specialisten? Hoogleraar Intensive Care Geneeskunde Diederik van Dijk is betrokken bij de organisatie in het UMC Utrecht en werkt zelf ook op de intensive care. In podcast De Dag vertelt hij hoe er in Utrecht al weken gewerkt wordt om de onvermijdelijke toestroom van patiënten op te vangen en het personeel op volle kracht draaiende te houden. Zo worden mensen opgeroepen die ooit IC-verpleegkundige maar afscheid hadden genomen. En, vertelt Van Dijk, er is ook een stroom oud-medewerkers die zichzelf aanmeldt. "Er zijn een heleboel mensen die spontaan bij ons aankloppen en veel medewerkers zijn ook bereid om in deze tijd meer te werken."

#541 - Hoe ieder land corona anders aanpakt

Fri, 13 Mar 2020 11:03:00 +0100

Thuisquarantaine of niet? Scholen sluiten of niet? Horeca open of dicht? In verschillende landen worden verschillende maatregelen genomen om het coronavirus in te dammen. Hoe doen ze het in China, het land waar het virus als eerste opdook? En in Italië, naast China het land met de meeste besmettingen? In De Dag vragen we het aan onze correspondenten Sjoerd den Daas in Peking en Mustafa Marghadi in Rome. Met NOS-redacteur Hugo van der Parre kijken we naar de Nederlandse situatie, nadat gisteren opnieuw maatregelen worden aangekondigd. Doet Nederland genoeg? En wat kunnen we leren van de situatie in China en Italië? Met NOS-redacteur Hugo van der Parre kijken we naar de Nederlandse situatie, nadat gisteren opnieuw maatregelen worden aangekondigd. Doet Nederland genoeg? Kunnen we iets leren van de situatie in China en Italië?

#540 - De oneindige macht van Poetin

Thu, 12 Mar 2020 12:20:00 +0100

De Russische president Poetin kan door een snel aangenomen voorstel in de Doema deze week waarschijnlijk tot minimaal 2036 over Rusland blijven heersen. Hij staat al aan het roer sinds de eerste democratisch gekozen president van Rusland op 31 december 1999 de macht aan hem overdroeg en hem vroeg om goed voor Rusland te zorgen. Sindsdien heeft Poetin het land teruggevoerd naar een autoritaire, militaristische en nationalistische samenleving. Pjotr Sauer is opgegroeid in Rusland. Hij is journalist voor onder meer de Moskow Times en woont en werkt in Moskou. Hij vertelt in een tussenbalans op de politieke carrière van Poetin hoe het kan dat één man zoveel invloed kan hebben en hoe hij de steun probeert de behouden van de bevolking. "Poetin heeft gewonnen," concludeert Sauer over deze laatste poging van Poetin om zijn leven lang aan de macht te blijven.

#539 - 'Nederland is voor Amazon een vrijdagmiddagproject'

Wed, 11 Mar 2020 11:43:00 +0100

Sinds deze week is Amazon Nederland een feit. Amazon was één van de eerste online webwinkels ter wereld en groeide in razend tempo uit tot de internetreus die het geworden is. Nu deze reus naar het kleine Nederland komt, is de vraag: worden de andere online aanbieders verpulverd, gaan kleinere winkeliers straks failliet, en wat betekent het voor online platforms als Bol.com, Coolblue en Wehkamp? Daniel Ropers stond eind jaren '90 aan de wieg van Bol.com en had er zo'n twintig jaar lang de leiding. In podcast De Dag vertelt hij hoe hij naar Jeff Bezos en Amazon keek als voorbeeld, maar ook hoe de markt hier in Nederland zich totaal anders ontwikkeld heeft. Volgens Ropers kan Amazon het nog lastig krijgen in Nederland omdat we hier al sterke platforms kennen en omdat Amazon niet veel energie in Nederland steekt: ons land is simpelweg te klein. 'Nederland is voor Amazon een vrijdagmiddagprojectje,' aldus Ropers.

#538 - Zo voelt een coronabesmetting

Tue, 10 Mar 2020 13:42:00 +0100

Dick voelt zich al weer wat beter - maar een aantal dagen lang lag hij in het ziekenhuis. Doodziek, met hoge koorts en aan de zuurstof. Dick is besmet met het Corona-virus. Hij mocht gisteren naar huis en daar verder uitzieken, samen met zijn gezin, dat waarschijnlijk ook besmet is. In de podcast De Dag vertelt Dick hoe hij denkt dat hij besmet is geraakt, hoe zijn contact met huisarts en ziekenhuis verliep, en hoe het nu is om met zijn gezin verplicht binnen te zitten. Dick is één van de inmiddels honderden patiënten waarbij Corona vastgesteld is - maar vermoedelijk zijn er nog velen meer die wel ziek zijn, maar waarbij het virus niet is opgespoord. Dat het goed gaat met Dick wil niet zeggen dat het met iedereen goed komt, mensen die meer gezondheidsproblemen hebben dan hij kunnen ernstiger ziek worden of zelfs overlijden.

#537 - Waarom juist het CDA worstelt met Forum

Mon, 09 Mar 2020 16:43:00 +0100

Het nieuws dat het CDA in Brabant wil gaan besturen met Forum voor Democratie zorgt voor grote onrust en verzet in de partij. Een petitie om niet met Forum in zee te gaan is al duizenden keren ondertekend en deze week gaat het CDA in Brabant alle plaatselijke afdelingen langs om de samenwerking te bespreken. Het CDA kent een lange geschiedenis van interne worstelingen over de vraag hoe zich te verhouden tot partijen met andere ideologieën. In de discussies daarover lopen de emoties soms hoog op. Bekend is het bewogen partijcongres toen besloten werd om met de PVV samen te werken, maar er zijn meer bepalende momenten die verklaren waarom de keuze om met Forum voor Democratie te onderhandelen zo gevoelig ligt. In podcast De Dag vertelt historicus Pieter Gerrit Kroeger, groot kenner van het CDA, over die momenten, over de vraag of het CDA opnieuw verscheurd dreigt te raken én of het landelijke CDA niet moet ingrijpen.

#536 - De lange weg naar het MH17-proces

Fri, 06 Mar 2020 13:55:00 +0100

Direct nadat vlucht MH17 op 17 juli 2014 werd neergehaald begint het onderzoek naar wat er is gebeurd en wie er verantwoordelijk is. En dat is geen gemakkelijke klus, zeker niet omdat Rusland het onderzoek probeert te hinderen, beïnvloeden en zelfs saboteren. Maar nu, zes jaar later, begint maandag eindelijk het proces; een strafproces, volgens het Nederlandse recht, in Nederland dus. Er zijn vier verdachten gedagvaard: drie Russen en een Oekraïner. De Russen hebben alledrie banden met Russische geheime diensten. Ze zijn aangeklaagd voor het uit de lucht schieten van een vliegtuig en moord op 298 inzittenden. Hugo van der Parre is onderzoeksjournalist bij de NOS en volgt dit dossier al sinds de dag van de ramp. In podcast De Dag reconstrueert hij de lange weg tot aan de start van het proces maandag en wat we weten over de verschillende onderzoeken tot nu toe.

#535 - Waarom India moslims steeds harder aanpakt

Thu, 05 Mar 2020 14:10:00 +0100

In India worden moslims onderdrukt, belaagd en gelyncht door radicale hindoe-nationalisten. Volgens critici speelt de regering van premier Modi daarin een grote rol door er niet actief genoeg tegen op te treden. In India worden moslims, en ook andere minderheidsgroepen, onderdrukt, belaagd en gelyncht door radicale hindoe-nationalisten. De afgelopen tijd neemt het geweld toe, ook door de politie. Gruwelijke video's daarvan worden onder meer verspreid via sociale media. Volgens critici speelt de regering van premier Modi een grote rol in de toename van het hindoe-nationalisme, onder meer doordat er niet actief tegen wordt opgetreden. Journalist Devi Boerema woonde een kleine tien jaar in India. Ze deed onder meer verslag van de verkiezingen in 2014, waarbij Narenda Modi een spectaculaire overwinning boekte. Ze vertelt ze hoe ze in de jaren die volgden het land ingrijpend zag veranderen tot aan de gewelddadige protesten en geweldsincidenten van de afgelopen tijd.

#534 - De X-factor van Bernie Sanders

Wed, 04 Mar 2020 13:49:00 +0100

Bernie Sanders heeft al heel wat overwinningen op zijn naam staan en na Super Tuesday lijkt de strijd bij de Democraten om presidentskandidaat te worden alleen nog tussen hem en Joe Biden te gaan. Ondanks de grote tegenstand vanuit zijn eigen partij doet Bernie Sanders het verrassend goed tijdens de Democratische voorverkiezingen. Journalist Laila Frank vertelt over de mens en politicus Bernie Sanders. Wat is zijn achtergrond, wat wil hij met Amerika, is hij zo radicaal als hij wordt neergezet en wie spreekt hij aan? "Bernie Sanders is een eigenzinnige en standvastige man," zegt Frank. "Hij proclameert al bijna veertig jaar dezelfde standpunten en dat is onderdeel van zijn kracht." Vanuit de Democratische partij en daarbuiten klinkt de kritiek dat Sanders te radicaal is, dat zijn plannen onbetaalbaar zijn en dat hij niet verbindt. Maar zijn tegenstanders moeten zich niet rijk rekenen, zegt Frank. "Bernie Sanders is ontzettend mediageniek en hij kan zijn boodschap heel goed verkopen."

#533 - Kan Corona leiden tot een wereldwijde recessie?

Tue, 03 Mar 2020 13:41:00 +0100

Hoe langer de uitbraak van het coronavirus duurt en hoe meer landen ermee te maken krijgen, hoe groter de economische schade wordt. Vorige week verloren de beurzen wereldwijd 10 tot 15%, deze week waarschuwt de OESO dat de groei van de wereldeconomie door het coronavirus 0,5% lager uitvalt en vanochtend presenteerde het Centraal Planbureau voor Nederland verschillende groeiverwachtingen - afhankelijk van hoe snel het virus tot staan wordt gebracht. Ondertussen horen we hier en daar het r-woord al vallen: recessie. Hoe kan het dat een griepachtig virus ook de economische wereld zo in zijn greep krijgt, wat betekent het voor onze portemonnee, en hebben centrale banken nog wel genoeg middelen om het tij te keren? Marieke Blom, hoofdeconoom bij ING, vertelt erover in podcast De Dag.

#532 - Wie is tramschutter Gökmen T. en wat bezielde hem?

Mon, 02 Mar 2020 11:23:00 +0100

Vanochtend is het proces begonnen tegen Gökmen T., de verdachte van de aanslag in een sneltram in Utrecht in maart 2019. Daarbij kwamen vier mensen om het leven en raakten twee anderen ernstig gewond. Wat weten wij een jaar na dato van de dader en komen we ooit te weten wat hem bezielde? Was hij een ideologisch gemotiveerde terrorist is of een verwarde veelpleger die om onduidelijke redenen is gaan schieten? RTV Utrecht-verslaggever Peter Huting was er de dag van de aanslag als een van de eerste journalisten bij. Terwijl hij in de rechtbank wacht op de inhoudelijke behandeling van de zaak vertelt hij in podcast De Dag zijn verhaal en waar we nu staan.

#531 - Op Lesbos zijn ze niet de migranten, maar de politiek beu

Fri, 28 Feb 2020 15:37:00 +0100

De bewoners van de Griekse eilanden Chios en Lesbos kregen het afgelopen dagen aan de stok met de oproerpolitie: Er is onrust over plannen voor nóg meer opvangcentra op de eilanden. De bewoners zijn niet boos op de migranten, maar op de regering en Europa, vertelt Eleonora Pouwels, die al 25 jaar op Lesbos woont. Ze eisen een oplossing. Migratie-deskundige Leo Lucassen vertelt ook dat de Europese solidariteit ver te zoeken is. In zijn optiek moet een 'coalition of the willing' dan maar de kar trekken en de migranten verdelen.

#530 - 'Accepteer dat je het Coronavirus niet kan beheersen'

Thu, 27 Feb 2020 13:16:00 +0100

Het lijkt geen kwestie van of, maar wanneer het Coronavirus ook binnen de Nederlandse landsgrenzen opduikt. In de podcast De Dag pleit hoogleraar Besturen van Veiligheid Ira Helsloot ervoor te accepteren dat een uitbraak komt, en dat die niet makkelijk tegen te houden zal zijn. Helsloot onderzocht de aanpak van de Mexicaanse griep, in 2009. Over het algemeen was die aanpak goed, maar er had eerder kunnen worden gezegd dat de uitbraak waarschijnlijk niet goed te beteugelen zou zijn.

#529 - Carnaval is voorbij, tijd voor bezinning

Wed, 26 Feb 2020 14:07:00 +0100

Daags na carnaval begint het vasten, op Aswoensdag. Een periode van bezinning en reflectie. Dat lijkt ook het juiste moment eens na te denken over de ophef die er was rond sommige carnavals-karikaturen en uitdossingen. Wanneer is het nog goedmoedig 'op de hak nemen', en wanneer overschrijdt het de drempel van racisme of anti-semitisme? Er was en is veel verontwaardiging over sommige praalwagens in Aalst, waarop Joodse karikaturen te zien waren. Ook nam de Chinese ambassadeur in België aanstoot aan carnavalskostuums die de draak staken met het Corona-virus. Jonas D'Hollander is freelance-journalist en werkte met carnaval in Aalst, hij vertelt daarover. En Tamara Hartman schreef op OneWorld een relaas over haar eigen twijfels bij de voorbereiding op carnaval: moet je kritiek hebben op de mogelijk aanstootgevende outfits van je mede-feestgangers?

#528 - Paramaribo, 25 februari 1980

Tue, 25 Feb 2020 14:56:00 +0100

Twee journalisten die er met hun neus bovenop stonden vertellen over de staatsgreep door Desi Bouterse in Suriname op 25 januari 1980, precies 40 jaar geleden. Bouterse viert deze dag als president, maar wat valt er te vieren? Roy Khemradj, destijds radioverslaggever in Paramaribo, werd middenin de nacht op pad gestuurd en liep pardoes tegen één van de eerste gewelddadigheden van de coup aan. En Paul Grijpma, destijds jonge verslaggever bij Het Parool, werd door zijn chef op stel en sprong naar Paramaribo gestuurd.

#527 - Moeten we af van de kantoortuin?

Mon, 24 Feb 2020 12:33:00 +0100

Het is gezellig en vaak ook handig om met collega's bij elkaar te zitten, maar wat doet een kantoortuin met onze productiviteit en gezondheid? In het KRONCRV programma De Monitor blijkt dat mensen zelfs ernstige gezondheidsklachten ervaren door het werken in zo'n kantoortuin. "Dat gaat van hoofdpijn tot een burn-out," vertelt Mijke van Wijk van De Monitor. "Het is in zichzelf niet de oorzaak van verzuim, maar draagt er wel aan bij. Meer dan 90 procent van de bedrijfsartsen die wij hebben gesproken, geeft aan dat de kantoortuin door zieke werknemers als mede-oorzaak wordt aangegeven." Rianne Appel is universitair hoofddocent corporate vastgoed bij de TU Eindhoven en denkt dat de tuinen wel zouden kunnen werken. "Als de werkgever zijn werknemer daarin maar begeleidt. Medewerkers moeten zich vaker terugtrekken op concentratieplekken dan ze nu misschien doen." In podcast De Dag neemt Lara Rense je mee in de kantoortuin van de NOS.

#526 - Hoe Vlissingen de mariniers misliep

Fri, 21 Feb 2020 13:28:00 +0100

De Zeeuwen zijn woedend - niet alleen omdat de mariniers te elfder ure niet naar Vlissingen komen, maar vooral om de manier waarop staatssecretaris Visser met het dossier is omgegaan. Ze werd in een debat in de Tweede Kamer flink aangepakt, maar ze blijft wel op haar post. Met politiek verslaggevers Wilco Boom (NOS) en Marcel Decraene (Omroep Zeeland) bespreken we hoe het besluit -uit 2012- om de mariniers naar Vlissingen te verplaatsen op steeds lossere schroeven kwam te staan, en uiteindelijk werd ingetrokken.

#525 - EU-begroting: krijgen boeren te veel subsidie?

Thu, 20 Feb 2020 14:45:00 +0100

In Brussel ontbrandt de strijd over de nieuwe begroting, waarvan een groot deel naar landbouwsubsidies gaat. Hoe worden die ingezet en wat wil Europa ermee bereiken? NOS-correspondent in Brussel Sander van Hoorn en Nieuwe Oogst-hoofdredacteur Esther de Snoo leggen uit hoe de afspraken nu zijn en wat er nu op tafel ligt aan nieuwe ideeën.

#524 - Weinstein: Van rode loper naar looprekje

Wed, 19 Feb 2020 13:30:00 +0100

Harvey Weinstein wacht op de uitspraak van de jury in zijn zaak, maar in de publieke opinie is hij al jaren geleden veroordeeld. Welke impact de uitspraak in zijn zaak heeft op de metoo-beweging, en wat de invloed van de beweging op de strafzaak was, bespreken we in De Dag met Simone Tukker, verslaggever van EenVandaag.

#523 - Moskeeverhoren: Schurend en spannend

Tue, 18 Feb 2020 14:53:00 +0100

Het gaat er soms stroef aan toe bij de verhoren van de parlementaire commissie die onderzoek doet naar beïnvloeding door onvrije landen van moskeeën en andere islamitische organisaties. Maar pakt de commissie genoeg door? Wordt er genoeg doorgevraagd als een getuige niet veel wil zeggen? Nieuwsuur-verslaggever Jeroen Stans vertelt over de de verhoren en de stand van het onderzoek. En Saïd Bouharrou, vice-voorzitter van de Raad van Marokkaanse Moskeeën Nederland, vertelt hoe het is te getuigen voor de commissie.

#522 - Cryptoleaks: Hoe Nederland in megaspionage verzeild raakte

Mon, 17 Feb 2020 16:07:00 +0100

Nederland blijkt een belangrijke rol te hebben gespeeld in Operatie Rubicon, een spionage-project van de Duitse en Amerikaanse inlichtingendiensten. Die luisterden decennialang andere landen af, waaronder bondgenoten. Spil in het programma was het Zwitserse bedrijf Crypto AG. Maar later werd ook het Nederlandse Philips in het complot betrokken. In de podcast De Dag legt Argos-journalist Huub Jaspers uit wat Nederland terugkreeg voor zijn inspanningen.

#521 - YouTubers vieren al 15 jaar de liefde voor video

Fri, 14 Feb 2020 15:41:00 +0100

Vijftien jaar geleden zag het grootste videoplatform ter wereld het levenslicht. Op Valentijnsdag in 2005 werd het domein van YouTube geregistreerd en inmiddels is het succesvolle huwelijk tussen videomakers en de videosite haast niet meer stuk te krijgen. In 2006 begon ook een Nederlandse jongen met het uploaden van filmpjes. Bardo Ellens vertelt hoe zijn eerste stapjes op YouTube eruit zagen en hoe het platform in de loop van de jaren zich heeft ontwikkeld.

#520 - Als je huurbaas zich niet aan de regels houdt

Thu, 13 Feb 2020 12:33:00 +0100

De Utrechtse huurbaas Betty Chang verkoopt haar panden, meldt het AD. Wat betekent dat voor de bewoners, die al jaren klagen over achterstallig onderhoud en te hoge prijzen? In de podcast De Dag krijgen we meer uitleg van AD Utrechts Nieuwsblad-journalist Mathijs Steinberger en Edo Gommers van Huurteam Utrecht, dat huurders helpt bij conflicten. De situatie rond de panden van Betty Chang is zeker niet uniek.

#519 - Corona-vaccin is in de maak

Wed, 12 Feb 2020 10:58:00 +0100

Al weken werken virologen over de hele wereld hard aan een vaccin voor het corona-virus. Het gaat de goede kant op - in Londen wordt al op dieren getest, in Leuven zijn ze bijna zo ver - maar het zal nog maanden duren voor er een werkend middel beschikbaar is om nieuwe besmettingen te voorkomen. Daarom wordt er tegelijk hard gewerkt aan antivirale medicijnen, vertelt de Vlaamse viroloog Johan Neyts in de podcast De Dag. Daarnaast moeten overheden zich inspannen om verspreiding tegen te gaan, bijvoorbeeld door flink in te zetten op opsporing en testen van vermoedelijke besmettingen: 'Er reizen bijvoorbeeld veel Chinese arbeiders tussen China en Afrika, het zou me sterk verbazen als er niet allang iemand met het nieuwe virus rondloopt in Afrika.'

#518 - Wordt CETA verkeerd begrepen?

Tue, 11 Feb 2020 11:03:00 +0100

Deze week valt een besluit over ratificatie van het handelsverdrag CETA met Canada. Hoog tijd scherp te krijgen waar het akkoord nu over gaat - en waar het níet over gaat. Want volgens Clingendael-onderzoeker Rem Korteweg zijn er nogal wat misverstanden over het verdrag en de betekenis voor Nederland.

#517 - Van het gas af gaan, hoe bevalt dat?

Mon, 10 Feb 2020 11:38:00 +0100

Nederland staat op de drempel van een grote energie-transitie: We moeten van het aardgas af. Op verschillende plekken worden daar proeven mee gedaan. De resultaten zijn wisselend. Welke patronen zijn er te ontdekken? Heleen Ekker (NOS) en Florian van Velthoven (Omroep Brabant) hebben gesproken met allerlei betrokkenen en maken in de De Dag een tussenbalans op.

#516 - Er komt een storm aan

Fri, 07 Feb 2020 11:55:00 +0100

Zondag bereikt Ciara Nederland. Het is zo'n groot lagedrukgebied dat weerman Peter Kuipers Munneke een week tevoren zich al aan die verwachting durfde te wagen. Dat komt niet vaak voor, vertelt hij in de podcast De Dag. Hij legt ook uit hoe -en waarom- stormen nu ook in Europa namen krijgen en vraagt zich af of hij niet ook eens vanaf een wilde kust verslag moet doen voor het journaal.

#515 - 5G: Waar zitten we nou mee?

Thu, 06 Feb 2020 12:45:00 +0100

De Tweede Kamer bespreekt de haken en ogen rond de invoering van 5G. Tech-redacteur Nando Kasteleijn en Monique Beerlage van het Kennisplatform Electromagnetische Velden praten ons bij over de stand van zaken rond 5G. Nando legt ook uit waarom je prima nog een tijd vooruit kunt met een telefoon die niet geschikt is voor 5G.

#514 - De topweek van Trump

Wed, 05 Feb 2020 13:05:00 +0100

De Amerikaanse president Donald Trump gaf afgelopen nacht zijn State of the Union, waarin hij vertelde dat het – dankzij hem - weer goed gaat met Amerika. En dat was niet het enige postieve nieuws dat er deze week was voor Trump. De eerste voorverkiezing voor de democratische presidentskandidaat in Iowa eindigde in chaos, en vandaag kan de impeachmentprocedure die tegen hem is aangespannen worden weggestemd. Journalist en Amerika-kenner Maarten Kolsloot schreef samen met Victor Vlam het boek ‘Donald Trump is niet gek’ en komt uitleggen wat voor week dit is voor de president.

#513 - Het gevaar van spionnen op Nederlandse universiteiten

Tue, 04 Feb 2020 13:02:00 +0100

Studenten en onderzoekers van een aantal universiteiten krijgen mogelijk geen toegang meer tot bepaalde kennis om te voorkomen dat zij informatie naar Iran kunnen lekken. De strenge regels zijn niet voor niets, want "wij hebben immers een gevoelig verleden". Voor dat verleden nemen we je mee naar de jaren 70, toen de Pakistaanse Abdul Qadir Kahn in Nederland onderzoek deed bij het Almelose Urenco, dat techniek had om uranium te verrijken. Na een vakantie naar Pakistan in 1975 kwam hij niet meer terug en ontwikkelde zich in zijn thuisland als 'de vader van de Pakistaanse atoombom', met dank aan de in Nederland verkregen atoomkennis.

#512 - Miljoenenfraude of gewoon pech?

Mon, 03 Feb 2020 14:37:00 +0100

Dik zeven miljoen euro verdween uit de zakken van enkele tientallen particuliere beleggers. Zijn ze het slachtoffer van een sluw in elkaar gezette fraude? Het Openbaar Ministerie denkt van wel en brengt acht mensen voor de rechter. Charlotte Waaijers van de NOS-economieredactie beet zich vast in de zaak en sprak met gedupeerden. In de podcast legt zij uit hoe boilerroom-fraudes werken en waarom het lastig is geld terug te krijgen.

#511 - Presidentschap VS begint in een hoekje van een gymzaal

Fri, 31 Jan 2020 11:08:00 +0100

Terwijl in Amerika het afzettingsproces tegen president Trump op zijn einde loopt, komt de strijd om het presidentschap nu echt op gang. Bij de Republikeinen staat al vast dat Trump de presidentskandidaat wordt, maar bij de Democraten staan nog twaalf kandidaten in de ring. De aftrap van het voorverkiezings-seizoen is traditiegetrouw in Iowa en dat gebeurt maandag met een zogeheten caucus. Maar waarom in Iowa? En wat is een caucus? Hoe gaat dat in zijn werk en wat zegt een overwinning in Iowa dan weer over de toekomst van de winnaar? Een heleboel vragen, waar correspondenten Arjen van der Horst en Marieke de Vries in De Dag antwoord op geven.

#510 - Waarom de leraren nog steeds ontevreden zijn

Thu, 30 Jan 2020 15:53:00 +0100

Docenten blijven het herhalen: ze willen structureel meer geld en minder werkdruk. Het water staat ze aan de lippen en dat raakt ons uiteindelijk allemaal, want de kwaliteit van het onderwijs lijdt eronder. Onderwijsminister Slob trok al een aantal keer de portemonnee, maar vindt het nu genoeg: er komt deze regeerperiode niets meer bij.

#509 - 'Vredesplan Trump leidt tot apartheid'

Wed, 29 Jan 2020 13:25:00 +0100

"Een uitverkoop van Palestijnse rechten" en een "plan dat in de toekomst tot niets anders gaat leiden dan Apartheid." Zo noemt voormalig VN-gezant Robert Serry het plan dat Trump gisteren presenteerde om een einde te maken aan het Israëlisch-Palestijns conflict. Hij vervolgt: "Ik ben tot nu toe altijd heel terughoudend geweest om te zeggen dat een tweestatenoplossing voorbij is. Maar die is nu echt voorbij." Wat staat er precies in de "deal van de eeuw", zoals Trump het noemt. En hoe wordt er op gereageerd in Israël? Correspondent Israël en Palestijnse gebieden Ties Brock legt dat uit.

#508 - De lange arm van TikTok

Tue, 28 Jan 2020 14:37:00 +0100

Dikke mensen, transgender personen, mensen met een handicap? Liever niet op TikTok. De NRC sprak met voormalige medewerkers van het Chinese sociale platform. Zij hielden zich bezig met modereren: bepalen welke beelden en welke reacties wel en niet te zien zijn. En wat bleek? In de onderzochte periode waren er allerlei doelgroepen die het platform verborgen hield. Ook politieke boodschappen werden tegengehouden. Wat wel bleef staan zijn seksueel ongepaste commentaren onder video's van kinderen. Althans: de aanpak daarvan 'behoorde niet tot de kerntaken'. Welke video's mogen wel en niet? En hoe veilig is dit platform voor kinderen?

#507 - Dit was de rol van de overheid bij de Jodenvervolging

Mon, 27 Jan 2020 12:06:00 +0100

"Excuses voor het overheidshandelen van toen, nu de laatste overlevenden nog onder ons zijn." Die woorden sprak premier Rutte gisteren tijdens de Nationale Holocaust Herdenking in Amsterdam. Na 75 jaar is er nu echt een spijtbetuiging vanuit de Nederlandse regering voor het aandeel van de overheid van toen in de Jodenvervolging. Waarom heeft het zo lang geduurd? En wat was het aandeel van de Nederlandse overheid? In De Dag praten we erover met Annemiek Gringold, hoofdconservator van het Joods Cultureel Kwartier. Gringold stond gisteren in het publiek. "Er ging een zucht door de menigte toen hij de excuses uitsprak", vertelt ze. Ook zij voelde opluchting. "Er was alsof er een ventiel bij me openging. Ik zuchtte ook."

#506 - Hoe groot is de extreem-rechtse onderstroom in Duitsland?

Fri, 24 Jan 2020 10:52:00 +0100

Uitgerekend op de dag dat in Israël de Holocaust werd herdacht, kwam Duitsland met een verbod op de neonazi-organisatie Combat 18. Dat lijkt geen toeval te zijn, want Duitsland zit erg met neonazistische club in zijn maag, volgens historicus en Duitslandkenner Jacco Pekelder van de Universiteit Utrecht. In podcast De Dag vertelt hij onder welke Duitsers de club veel weerklank vindt. "Het trekt jongeren die het idee hebben dat de overheid hun problemen niet oplost. Zij voelen zich aangemoedigd door een algemeen sterker rechts-populistisch geluid in de samenleving, bijvoorbeeld door de opkomst van de AfD."

#505 - Wat geloven Jehovah's Getuigen?

Thu, 23 Jan 2020 12:20:00 +0100

Er is veel te doen over een onderzoek naar seksueel misbruik bij Jehovah's Getuigen dat door de Universiteit van Utrecht is gedaan. Ex-leden die hun verhaal in het openbaar hebben gedaan, hopen op verandering binnen de gemeenschap, die zij gesloten noemen. Theoloog Stefan Paas van De Ongelooflijke Podcast (EO) legt uit wat Jehovah's Getuigen geloven en waarom.

#504 - In de rechtszaal van de zaak Ruinerwold

Wed, 22 Jan 2020 11:48:00 +0100

Het komt zelden voor dat een regiezitting de aandacht van nationale en internationale media trekt, maar die van de zaak Ruinerwold is een uitzondering. Tientallen journalisten uit Oostenrijk, Duitsland, België en Nederland kwamen gisteren naar de rechtbank in Assen om de zaak op de voet te kunnen volgen. Ook NOS-binnenlandredacteur Mitchell van de Klundert was er bij. "Eén van de grote dingen van deze zitting was de verklaring van het OM, waaruit bleek Gerrit van der D. zijn kinderen niet letterlijk, maar wel geestelijk gevangen hield", zegt Van de Klundert. In De Dag kijken we mee in de rechtszaal en duiken we in de destructieve wereld die Gerrit van der D. voor zijn gezin had geschapen.

#503 - Wij gaan viraal met een lesje virologie voor dummies

Tue, 21 Jan 2020 11:01:00 +0100

Het is "alle hens aan dek" in China om het nieuwe coronavirus te bestrijden. Dichterbij huis rukt vogelgriep op. We stappen daarom in de wereld van virussen, met een lesje virussen door viroloog Ab Osterhaus. Hij vertelt hoe een nieuw virus kan ontstaan, vervolgens voor een uitbraak kan zorgen en hoe de mens een virus weer onder de duim kan krijgen. En valt er te voorspellen of er ooit nog een pandemie, een epidemie op wereldwijde schaal, zal uitbreken?

#502 - 'Ontsnappen strafbaar maken is zinloos'

Mon, 20 Jan 2020 11:04:00 +0100

Door onder meer een brandend busje in te zetten, probeerden vier mannen gisteren een gedetineerde te bevrijden uit de gevangenis in Zutphen. Hoogstwaarschijnlijk ging het om de tot levenslang veroordeelde crimineel Omar L. Hij is inmiddels overgebracht naar de Penitentiaire Inrichting (PI) in Vught. Hoewel iemand helpen bij ontsnappen wél strafbaar is, is zelf ontsnappen uit een gevangenis dat niet. En dat is niet zo gek als het klinkt, stelt strafrechtadvocaat Geertjan van Oosten in De Dag. "Iedereen heeft de drang naar vrijheid." Hij legt uit waarom het in zijn ogen zinloos is om ontsnappen strafbaar te maken. En hoe veilig is de extra beveiligde gevangenis in Vught eigenlijk? "Reken maar dat gevangenen daar over ontsnappen fantaseren en nadenken, maar het is ook iets waar de autoriteiten rekening mee houden", zegt misdaadverslaggever Yelle Tieleman (AD). "Ontsnappen uit Vught lijkt vrijwel onmogelijk. "

#501 - Dit zijn de beste acts op Eurosonic volgens Sagid Carter

Fri, 17 Jan 2020 11:50:00 +0100

Muziekminnend Europa is weer afgereisd naar Groningen, waar een nieuwe editie van muziekfestival Eurosonic Noorderslag is losgebarsten. Het Europese festival reikt jaarlijks belangrijke popprijzen uit en boekt Europese artiesten vlak voordat ze internationaal doorbreken. In De Dag vragen we Sagid Carter van NPO 3FM welke acts we dit jaar in de gaten moeten houden en bespreken we hoe moeilijk het is om tegenwoordig door te breken als artiest.

#500 - Wat ouders zeggen over de zelfdoding van hun kind

Thu, 16 Jan 2020 12:13:00 +0100

Elke zelfmoord is uniek maar er zijn wel patronen, zegt de onderzoeksgroep 113 zelfmoordpreventie. We praten erover met de voorzitter van die onderzoeksgroep: hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Arne Popma. Heb jij hulp nodig? Dan kun je contact opnemen met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via 0900 0113 (24/7 bereikbaar) en 113.nl.

#499 - Dit is Erdogan met Libië van plan

Wed, 15 Jan 2020 13:29:00 +0100

Ronkende woorden in het Turkse parlement gisteren: Turkije zou de Libische generaal Haftar wel een lesje leren, aldus president Erdogan. Wat wil hij precies met Libië? Turkijedeskundige Erik-Jan Zürcher van de Universiteit Leiden legt dat uit.

#498 - 0% rente voor je centen, is dat erg?

Tue, 14 Jan 2020 12:40:00 +0100

Het ging al even deze kant uit en vanaf 1 april is het werkelijkheid voor spaarders bij ABN Amro: zij krijgen helemaal geen rente meer uitbetaald. Het is niet ondenkbaar dat andere banken volgen, tot grote ergernis van de spaarders zelf. In deze podcast neemt economie-redacteur André Meinema je mee achter de schermen van de bank. Hoe werkt 'geld stallen', wie verdient er wat aan en moet sparen wel blijven lonen? Met Alain Faddegon nemen we de optie beleggen door. Hij is van een studentenbeleggersclub en vertelt dat jongeren soms met een ander idee over sparen worden opgevoed.

#497 - Reces voorbij: wordt 2020 het jaar van aanpakken?

Mon, 13 Jan 2020 14:59:00 +0100

Na een politiek onrustig najaar staat het kabinet de komende periode weer een zwaar jaar te wachten. Welke knopen moet worden doorgehakt? Hoe zit het met de machtsstrijd binnen de partijen? Krijgt het gras op het Malieveld nog tijd om te groeien? En wat kan er nog gebeuren voordat het verkiezingstijd is? Met politiek verslaggever Xander van der Wulp nemen we een aantal hete hangijzers door. Hij vertelt hoe politici bepaalde dossiers willen aanpakken en waar jij op moet letten de komende maanden.

#496 - Wat Bellingcat en experts al weten over de crash bij Teheran

Fri, 10 Jan 2020 14:08:00 +0100

Net toen de vijandigheden tussen Amerika en Iran hun hoogtepunt bereikten, stortte bij Teheran een passagiersvliegtuig neer. Het lijkt er steeds meer op dat hij is geraakt door een Iraanse raket. The New York Times heeft beelden waarop het neerhalen van het vliegtuig te zien zou zijn. Met onderzoeker Pieter van Huis van Bellingcat en luchtvaartdeskundige Joris Melkert reconstrueren we de mogelijke scenario's.

#495 - Al zijn Harry en Meghan nog zo snel, de kroon achterhaalt ze wel

Thu, 09 Jan 2020 13:05:00 +0100

"Harry en Meghan zijn een soapserie geworden die nog jaren meekan. Maar voor het in stand houden van een monarchie is dit een bedreiging." Het onaangekondigde 'stapje terug' van Harry en Meghan zou tot slaande paleisdeuren hebben geleid. In deze podcast praten we met oud-correspondent in het Verenigd Koninkrijk Hieke Jippes over de rol van Meghan, de Britse roddelpers en de kille statements van het paleis.Deze rel doet historicus Dorine Hermans denken aan Pieter van Vollenhoven. Zijn introductie in de Nederlandse koninklijke familie ging ook niet zonder slag of stoot. Maar, denkt Hermans: "De monarchie is sterk en je moet wel heel wat doen om dat omver te werpen."

#494 - Opeens gaan we pijlsnel richting een vuurwerkverbod

Wed, 08 Jan 2020 14:27:00 +0100

De kruitdampen zijn opgetrokken en zowat alle vuurwerkresten zijn opgeveegd. En opeens gaat hard met het vuurwerkverbod. Rotterdam wil als eerste van de vier grote steden voor de komende jaarwisseling een algeheel vuurwerkverbod opleggen. Morgen bespreekt de gemeenteraad van Amsterdan hetzelfde onderwerp en eerder besloot Apeldoorn al dat de gemeente vuurwerkvrij wordt. Tjeerd de Faber van het Oogziekenhuis in Rotterdam hoopt dat meer steden volgen. Hij omschreef zijn nachtdienst tijdens de jaarwisseling als een 'horrornacht'. In De Dag vertelt hij hoe hij de publieke opinie steeds meer ziet kantelen. En we spreken met Arno Bonte van GroenLinks, die al jaren voor een vuurwerkverbod pleit. Want hoe feestelijk is een jaarwisseling zonder consumentenvuurwerk En hoe handhaaf je zo'n verbod? "Het belangrijkste is het stellen van nieuwe sociale normen. Dat we hardop uitspreken dat het afsteken van vuurwerk gewoon veel te gevaarlijk is."

#493 - Gewond door grote grazers: de voor- en nadelen van oerrunderen

Tue, 07 Jan 2020 14:38:00 +0100

Een bezoekje aan de natuur eindigde zondag voor een man van 63 in een ambulance, nadat hij was aangevallen door een tauros. Waarom lopen deze beesten in verschillende natuurgebieden rond? Is dat wel veilig? Hoe maakbaar is de natuur? En weten mensen wel goed hoe ze om moeten gaan met deze dieren? We praten met Leo Linnartz, van ARK Natuurontwikkeling en Maarten van den Hurk; verslaggever bij Brabants Dagblad die deze discussie al jaren volgt.

#492 - Startup kan ruzie tussen student en universiteit worden

Mon, 06 Jan 2020 14:06:00 +0100

Eureka! Ineens heb je het. In de collegebanken bedenk je iets geniaals en daar wil je een bedrijf mee opzetten. Maar soms moet je als student ineens een ingewikkeld gevecht voeren over eigendomsrecht met de universiteit over de vraag van wie het idee is. Waarom doen universiteiten dat? Anne de Blok en Jeanine Duijst van NOS op 3 zochten dit verhaal uit.

#491 - Wie was generaal Soleimani en waarom wilde Trump hem dood?

Fri, 03 Jan 2020 11:27:00 +0100

Het Amerikaanse leger heeft raketaanvallen uitgevoerd in Irak. Doelwit was generaal Qassem Soleimani van de Iraanse Revolutionaire Garde. Ook anderen kwamen om. Wie was deze generaal? En waarom is deze aanval uitgevoerd? Historicus Peyman Jafar praat ons bij in deze aflevering van Podcast De Dag.

#490 - Brand bestrijden in Australië: 'de adrenaline pompt m'n oren uit'

Thu, 02 Jan 2020 15:19:00 +0100

Brandende papegaaien die uit de lucht vallen, voor- en achterlichten die van de brandweerauto's smelten. De Nederlandse brandweerman Jeroen van Veen heeft al veel heftige branden gezien tijdens zijn werk in Australië, maar wat daar nu gebeurt "is historisch".

#489 - Hoe tech in jaren 10 onze levens verrijkte én beperkte

Tue, 31 Dec 2019 11:14:00 +0100

We streamden, swipeten en shareden wat af het afgelopen decennium. Want, zo zegt platformeconomie-onderzoeker Martijn Arets, de jaren 10 was het decennium waarin het internet volwassen werd. De doorbraak van veel techbedrijven hing samen met een en dezelfde factor: wij, de gebruiker, gingen bepalen wat we willen. Die keuzevrijheid heeft onze geest verrijkt maar ook beperkt, volgens filosoof Ellen ter Gast. In De Dag blikken we terug op dit tumultueuze techdecennium. De redactie van De Dag wenst je een gelukkig nieuw jaar en decennium!

#488 - Heel het land in actie, of was 't slechts een fractie?

Mon, 30 Dec 2019 11:26:00 +0100

Boeren, bouwers, leraren, verplegers en klimaatactivisten: 2019 gaat de geschiedenisboeken in als een protestjaar. Maar volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau stijgt de maatschappelijke onrust niet. In een extra lange aflevering onderzoeken we daarom hoe groot de boosheid in Nederland in 2019 was. Jacqueline van Stekelenburg, hoogleraar sociale verandering en conflict (VU Amsterdam), vertelt wat er nodig is om mensen de straat op te krijgen, wat de protesten teweegbrengt en wie er de straat op gaan. Ook Egbert Born van klimaatbeweging Extinction Rebellion praat mee en deelt zijn protestervaringen. "Ik heb wel eens gedacht: waar doe ik dit voor? Maar je ziet het effect van protesten pas maanden of jaren later."

#487 - Wie wordt de baas in het komend decennium?

Fri, 27 Dec 2019 11:12:00 +0100

Op de drempel van een nieuw decennium maken we de balans van de wereldpolitiek op. Hoe verschoof de afgelopen jaren de macht in de wereld, wat staat ons het komend decennium te wachten en wat betekent dat voor Nederland? Volgens Rob de Wijk, directeur van het Haags Centrum voor Strategische Studies, komt de bal vooral bij China te liggen. Daarmee krijgt een niet-westers land voor het eerst de dominantie van de wereld in handen. "Het voordeel is dat wij daardoor weerhouden worden van zinloze interventies, het nadeel is dat de democratie op zijn retour is." De Wijk schetst allerminst een geruststellend beeld, maar "dan moet je mij ook niet uitnodigen".

#486 - Van 'Bucklerlul' naar standaard 0.0

Tue, 24 Dec 2019 15:11:00 +0100

Met een glühwein in de hand over de kerstmarkt kuieren, overal lichtjes en gezelligheid. Dan naar de winkel voor een goede fles wijn of misschien nog iets sterks voor na het eten. Feestdagen en drank gaan hand in hand maar we zijn ons er steeds meer van bewust dat alcohol ook veel gezondheidsrisico's met zich meebrengt. Je voelt 'm vast al aankomen: deze aflevering van De Dag gaat over drank. Aan Ninette van Hasselt van het Trimbos-instituut vragen we waarom alcohol drinken zo verweven is met het dagelijks leven. En de dagen dat je een 'buckerlulletje' was wanneer je een alcoholvrij biertje bestelde, zijn allang voorbij. Binnenkort opent in Amsterdam zelfs een volledig alcoholvrije bar. Eigenaar Mariska Leising geeft de beste alternatieven voor dat lekkere wijntje bij het kerstdiner of die port bij het kaasplankje.

#485 - Volgend jaar gaat het weer over het klimaat

Mon, 23 Dec 2019 13:54:00 +0100

Dit jaar ging het er veel over en ook in 2020 zullen we er vaak over horen: het klimaat. Om de klimaatverandering een beetje binnen de perken te houden, volgt verdrag op conferentie op rechtszaak op demonstratie. In deze podcast zetten we op een rijtje waar we nu staan en wat we komend jaar kunnen verwachten. Dat doen we met klimaatredacteur Heleen Ekker.

#484 - Een 'sisverbod' kan niet, maar wat dan wel?

Fri, 20 Dec 2019 11:53:00 +0100

Pure symboolpolitiek, vindt strafrechtadvocaat Gerald Roethof het Rotterdamse verbod op straatintimidatie. Gisteren bepaalde de rechter dat het verbod, in de volksmond ook wel sisverbod genoemd, juridisch onhoudbaar is. "Het sisverbod schoot zijn doel voorbij", stelt Roethof. In De Dag vertelt hij welke oplossingen hij wél voor zich ziet. Zo pleit hij onder meer voor voorlichting op scholen. "Daar bereik je veel meer mee dan straffen."

#483 - Je zag door de boeren de bouwers niet meer

Thu, 19 Dec 2019 11:42:00 +0100

Tractoren overal waar je keek gisteren. Maar eigenlijk was het een bouwersprotest, waar de boeren zich bij aan hadden gesloten. In deze podcast richten we onze blik daarom op de bouwers. Wat is de stand van de stikstof- en PFAS-discussie in de bouw? Bij ons schuift Jacco van den Berg aan. Hij is leidingbouwer en woordvoerder van Bouw in Verzet. We praten over premier Rutte, Europa, de sympathie voor actievoerders en de toekomst.

#482 - De gespleten wederopbouw van Sint-Maarten

Wed, 18 Dec 2019 14:10:00 +0100

Het is zo groot als Terschelling, het bestaat uit twee delen met twee geschiedenissen en twee verschillende verhoudingen met de oud-kolonisatoren. Op het Franse deel van Sint-Maarten is het al dagen onrustig. Een van de aanleidingen is de wederopbouw na de verwoestende orkaan Irma twee jaar geleden. Maar wat speelt er nog meer aan beide kanten van de 'fictieve grens' op het eiland? Natasja Gibbs geeft ons een inkijkje. Zij is coördinator van het Caribisch Netwerk van de NTR. Correspondent Dick Drayer vertelt over de politieke situatie en de rellen van de afgelopen dagen.

#481 - Hoe pak je een boef in het buitenland?

Tue, 17 Dec 2019 12:39:00 +0100

Hebbes: Nederlands meest gezochte crimineel is aangehouden. Volgens de politie is de arrestatie te danken aan "state of the art opsporing" en "intensieve samenwerking" met de collega's uit Dubai. In podcast De Dag zoeken we met twee opsporingsexperts uit hoe een complexe internationale opsporing werkt. Duidelijk is dat bij de operatie veel out of the box is gedacht, volgens Peter de Kock van Pandora Intelligence, expert in data science. Hij vermoedt dat politieorganisaties Taghi via zijn eigen netwerk op het spoor zijn gekomen. "Zijn netwerk was immers zijn kracht." Vervolgens is het een kwestie van tijd én goede observanten tot de boef gepakt is, legt oud-recherchechef Sander Schaepman uit. Overigens verwachten de heren niet dat de politie nu rust heeft. "Als Jurgen van den Berg met vakantie is, gaat zijn ochtendshow op NPO Radio 1 ook door met een vervanger."

#480 - Deze dingen gingen wél goed op de klimaattop in Madrid

Mon, 16 Dec 2019 13:38:00 +0100

Vanuit heel de wereld stroomden gisteren teleurgestelde reacties binnen op het resultaat van de klimaattop. De onderhandelingen in Madrid werden afgesloten met een minimaal akkoord. Toch zijn er ook dingen die wél goed zijn gegaan, zegt specialist emissierechten Jos Cozijnsen. In De Dag legt hij uit waar landen succesvolle afspraken over hebben gemaakt. Cozijnsen is juist positief over de uitkomsten van Madrid. "Echt het geklets en geklaag van 'we redden het niet'. Op deze top ging het helemaal niet over strengere doelen. De straat roept om echte actie en dat komt op de top van volgend jaar aan de orde."

#479 - Wat er verandert na de verkiezingswinst van Johnson

Fri, 13 Dec 2019 15:30:00 +0100

'Let's get Brexit done', het is een simpele boodschap waar de Britten massaal voor hebben gekozen. Ja, ook in De Dag praten we na over de monsterzege van premier Boris Johnson. Met correspondent Suse van Kleef en de in Nederland woonachtige Brit Magnus Weightman om precies te zijn. Naast Johnson is er nog een grote winnaar: Nicola Sturgeon van de Schotse partij SNP. Zij is van plan om een onafhankelijkheidsreferendum uit te roepen. "Als dat er komt, zorgen deze verkiezingen voor het opbreken van het Verenigd-Koninkrijk," zegt Van Kleef. Weightman wil zijn Britse paspoort niet opgeven en raakt na de Brexit zijn EU-burgerschap kwijt. "Dat is op praktisch, maar ook emotioneel vlak heel moeilijk. Ik voel me straks een tweederangsburger."

#478 - Kunnen de Saudi's afkicken van hun olieverslaving?

Thu, 12 Dec 2019 12:12:00 +0100

Na de gedeeltelijke beursgang van gisteren is de waarde van Saudi Aramco tot de 2000 miljard dollar opgelopen. Met de opbrengst willen de Saudi's de economie diverser maken. "Hij heeft gekeken naar de Emiraten en gedacht: dat wil ik ook", zegt Midden Oosten-kenner Hoessein Sabir. Maar hoe verstandig is het om je geld in de olie-aandelen te stoppen? Jos Versteeg, analist bij InsingerGilissen, raadt het beleggers niet aan. "Het is een buitengewoon aantrekkelijk bedrijf met lage kosten, maar het is ook buitengewoon kwetsbaar."

#477 - Is terrorisme nog terrorisme als we niet bang zijn?

Wed, 11 Dec 2019 14:11:00 +0100

Sinds deze week is het officiële dreigingsniveau voor Nederland naar beneden bijgesteld. Misschien haal je er de schouders voor op. Maar hoe komt dat? Zijn we misschien gewend aan terroristische dreiging? In deze podcast zoeken we antwoord op die vraag. We praten met Marieke Liem van de Universiteit Leiden. Zij deed onderzoek naar de impact van dreiging bij burgers.

#476 - De ooit zo machtige WTO is nu vleugellam

Tue, 10 Dec 2019 13:58:00 +0100

De Wereldhandelsorganisatie (WTO) is toch dat overlegorgaan over internationale handel? Klopt, maar de organisatie doet ook rechterlijke uitspraken in internationale handelsconflicten. Misschien heb je wel over de Europese frietruzie met Colombia gehoord of de uitspraak in het conflict tussen de EU en de Verenigde Staten om Airbus. Vanaf morgen is de afdeling die rechterlijke uitspraken doet, het Beroepsorgaan, vleugellam. En dat heeft alles te maken met de Amerikaanse president Trump, vertelt Rem Korteweg van instituut Clingendael. "Je hebt drie rechters nodig om een rechtszaak in behandeling te nemen. Morgen gaan er twee met pensioen en door een boycot van de VS komen er geen nieuwe rechters bij." Korteweg legt in De Dag uit wat de gevolgen zijn voor de internationale economie en welke oplossingen Europa in de pijplijn heeft.

#475 - 'Nederland keft als klein hondje naar Marokko'

Mon, 09 Dec 2019 13:43:00 +0100

"Veelzijdig en niet altijd makkelijk", zo typeerde premier Mark Rutte vorige week de diplomatieke relatie met Marokko. In De Dag legt Marokko-deskundige Paolo de Mas uit waarom die relatie zo moeizaam is. "Nederland overschat de macht die ze heeft om eisen te stellen. We zijn als een klein hondje dat tegen Marokko keft." En waar de relatie tussen Nederland en Marokko tussen alle kanten schuurt, houden landen als Spanje, Italië en Frankrijk er wel een goede band op na. De Mas vertelt wat we kunnen leren van andere Europese diplomaten.

#474 - De donkere wereld achter vrolijke K-pop-liedjes

Fri, 06 Dec 2019 11:25:00 +0100

Glitter, glamour, vrolijke liedjes en een 'instaperfect' levensstijl. Allemaal ingrediënten die horen bij een succesvolle K-pop-ster. De K staat voor Korea, want het populaire muziekgenre komt uit Zuid-Korea. Maar boven die populaire en vrolijke wereld hangen donkere wolken. De afgelopen drie maanden maakten maar liefst drie jonge K-popsterren een einde aan hun leven. De druk om te presteren is erg groot, vertelt K-pop-kenner Mai Verbij in De Dag. Zelf maakte ze de Aziatische entertainmentindustrie van heel dichtbij mee toen ze in 2012 belandde bij een Japanse platenmaatschappij. Als ze terugdenkt aan die tijd krijgt ze het nog steeds een beetje benauwd. "Het was als een kamer waar je opgesloten zit en niet uit kan", zegt Verbij. "Ik sliep maar drie uur per nacht, woog op een gegeven moment maar 39 kilo en ik vond mezelf echt verschrikkelijk."

#473 - Waarom plofkraakdaders meestal wegkomen

Thu, 05 Dec 2019 13:54:00 +0100

Het aantal plofkraken daalde een tijdje, maar neemt dit jaar weer flink toe. Tegen de steeds zwaardere explosieven is geen enkel automaat bestand. Wat is er aan de hand? In deze podcast praten we over hoe een plofkraker te werk gaat. "Dat er nog geen doden bij zijn gevallen, is puur geluk", zegt explosievenexpert Ad van Riel. Een klein clubje criminelen weet volgens hem wel hoe de explosieven en automaten werken, maar dat zijn niet de 'gastjes op scooters' die het werk doen. En vanwaar deze toename dit jaar? Jasper van der Kemp, criminoloog aan de Vrije Universiteit vertelt over het fenomeen plofkraak, de buit en het onderzoek naar de daders.

#472 - 'Het wordt in Den Haag één grote teringzooi'

Wed, 04 Dec 2019 12:58:00 +0100

De vreugdevuren komen er niet, maar wat gaat er de komende weken wel gebeuren in Den Haag? Volgens documentairemaker Dirk Jan Roeleven, die voor Andere Tijden optrok met inwoners van de Haagse wijk Laakkwartier, kan de politie de klok gelijk zetten op rellen. Veel rellen. "Eén van mijn bronnen in Den Haag formuleert het zo: 'het wordt één grote teringzooi', vertelt hij in De Dag. Met Roeleven duiken we de geschiedenis in die voorafging aan de vreugdevuren. Wat in de jaren vijftig en zestig begon als onschuldig kerstbomen 'rausen' eindigde in de jaren tachtig met keiharde rellen: wijk tegen wijk, politie tegen burger. Roeleven: "Als de politie kwam dan was dat de kers op de taart."

#471 - 'Mensen met een beperking moeten harder lopen dan anderen'

Tue, 03 Dec 2019 13:50:00 +0100

Voor mensen met een beperking is het er de afgelopen jaren niet beter op geworden in Nederland, blijkt uit een schaduwrapportage van de VN. En dat ondanks alle wetten en internationale verdragen die de afgelopen jaren in het leven zijn geroepen. Volgens minister van Gehandicaptenzaken Rick Brink krijgen mensen met een beperking nog met te veel vooroordelen te maken. "Potentiële werkgevers denken dat wij vaker ziek zijn dan mensen zonder beperking, maar dat is echt een fabeltje". In De Dag vertelt hij welke oplossingen volgens hem de maatschappelijke positie van mensen met een beperking kunnen verbeteren "Begin bij de basis. Leer kinderen zonder beperking dat wij niet eng zijn. En leer kinderen met een beperking dat ze net zo normaal zijn als anderen."

#470 - De veroordeling van Bouterse splijt én verenigt Suriname

Mon, 02 Dec 2019 12:30:00 +0100

Sommige Surinamers zijn blij met veroordeling van president Desi Bouterse voor de Decembermoorden, anderen staan nog pal achter de president. Ook in de vriendengroep van de Nederlands-Surinaamse documentairemaakster Ananta Khemradj zijn de meningen verdeeld. "Tot nu toe praatten we nauwelijks over Bouterse omdat het een heel moeilijk gesprek is, maar het vonnis dwingt ons om het over hem te hebben." Khemradj sprak voor haar documentaire Je kan toch lezen met jongeren én met ouderen over de Decembermoorden. De kloof binnen haar vriendengroep ziet ze ook terugkomen in de Surinaamse samenleving. "Bij sommige mensen zit nog heel veel pijn", vertelt ze in De Dag. "Pas dan besef je hoeveel de Decembermoorden hebben gedaan in Suriname en pas dan begrijp je de kloof in Suriname beter." Ook praten we met NOS-redacteur Aniete Coelingh die woonde en werkte in Suriname. "We kijken hier vaak met een erg Nederlandse blik naar Bouterse, maar voor veel Surinamers ligt het veel genuanceerder."

#469 - De bazen die we nauwelijks kennen: een voorstelrondje Europese Commissie

Fri, 29 Nov 2019 14:09:00 +0100

"Lets get to work!" Voorzitter Ursula von der Leyen is er klaar voor, de nieuwe Europese Commissie gaat aan het werk. Tijd voor een kennismaking: wie zijn de nieuwe commissarissen? In deze podcast praten we met Adriaan Schout, hoofd van het European Studies programma van Clingendael, hij vertelt voor welke vuren de nieuwe commissarissen komen te staan. Europa-correspondent Bert van Slooten heeft een top vijf gemaakt van bestuurders die we in de gaten moeten houden.

#468 - Wegdromen met 'Stoute Tony': de obsessie met crime verklaard

Thu, 28 Nov 2019 11:18:00 +0100

Vandaag gaat de Penoza-film in première. Waar komt de obsessie voor criminaliteit vandaan? En hoe realistisch zijn de misdaadseries en -films? En welke misdaadseries zijn populair bij de echte criminelen? Jurgen van den Berg bespreekt het met mediawetenschapper Dan Hassler-Forest en strafrechtadvocaat Vito Shukrula.

#467 - Beren op de weg van Europese boeren

Wed, 27 Nov 2019 12:01:00 +0100

Franse boeren blokkeren vandaag de wegen naar Parijs, gisteren was het raak in Duitsland en het Malieveld is nog aan het bijkomen van de Nederlandse boerenprotesten. Europese boeren zijn boos, dat staat vast. Maar waar ze zich boos over maken, verschilt per land. "Vooral in Frankrijk is boeren een kwestie van nauwelijks rondkomen op kleine bedrijfjes", vertelt Jan Vullings, hoofdredacteur van Boerderij Vandaag, in De Dag. "Boeren zijn daar enorm ontevreden over de prijs die ze voor hun producten krijgen." En we hebben een bonusvraag voor je: wat is een grupstal?

#466 - Wanneer speelt Rutte de baas?

Tue, 26 Nov 2019 12:09:00 +0100

PFAS, stikstof, het lerarentekort, de Belastingdienst en burgerdoden. Het kabinet heeft nogal wat pittige dossier tegelijk op het bordje liggen. Ministers en staatssecretarissen liggen onder vuur, maar op welke momenten trekt Rutte de regie naar zich toe? In deze podcast praten we over de tactieken van de premier met politiek verslaggever Joost Vullings van EenVandaag. "Rutte blijft de oude personeelschef. Is er ruzie op de vloer dan hup, glaasje water erbij en uitpraten met elkaar."

#465 - Spermapotjes via de keukendeur in Oosterbeek

Mon, 25 Nov 2019 11:06:00 +0100

Een gepensioneerde huisarts wilde in de jaren '70 en '80 ongewenst kinderloze stellen helpen om toch hun kinderwens in vervulling te laten gaan. Hij opende een eigen vruchtbaarheidskliniek en dat ging er heel geheimzinnig aan toe. Donoren brachten hun potjes met zaad via de keukendeur van de arts naar binnen. Het was een komen en gaan van mannen, blijkt nu uit onderzoek van journalist Paul Bolwerk van De Gelderlander. In De Dag vertelt hij hoe de inmiddels overleden arts te werk ging. Een van de anonieme donoren zou zelfs 150 nakomelingen hebben. Bolwerk kwam tijdens zijn zoektocht in contact met Willy Egbers. Hij doneerde in die tijd meerdere keren sperma en hij blijkt vijf zoons en een dochter te hebben. "Dat is echt een rijkdom in mijn beleving." Dat het er een beetje schimmig aan toe ging maakte Egbers niet uit. "In die tijd praatte je er ook niet over. De arts is altijd heel respectvol te werk gegaan."

#464 - Wat voor toekomst hebben kinderen uit IS-gebied?

Fri, 22 Nov 2019 10:58:00 +0100

Tientallen IS-vrouwen proberen via de rechter af te dwingen dat zij of tenminste hun kinderen terug kunnen keren naar Nederland. Maar wat voor leven kunnen die kinderen hier dan hebben? In De Dag kijken we over de grens naar de Belgische aanpak. Daar hebben ze al meer ervaring met terugkeerders. Volgens Peter Jan Bogaert van het Vlaamse Agentschap Jongerenwelzijn kunnen deze kinderen integreren in onze maatschappij, hij vertelt wat daarvoor moet gebeuren.

#463 - Hoe kon het zo ver komen met prins Andrew?

Thu, 21 Nov 2019 13:06:00 +0100

"Nou ja, goed. Als er al een feestje was dan was het maar een klein feestje." Een hakkelende prins Andrew probeerde deze week bij de BBC zijn blazoen op te poetsen na vragen over zijn banden met Jeffrey Epstein. Delen van het interview leidde tot grote verbazing bij de Britten en inmiddels heeft hij besloten om geen publieke functies meer te vervullen. In deze podcast nemen we zijn leven onder de loep. Wie is hij? Wat is er allemaal gebeurd en wat heeft hij geleerd van de schandalen? Correspondent Lia van Bekhoven vertelt je alles wat je moet weten.

#462 - Problemen bij de politie spelen criminelen in de kaart

Wed, 20 Nov 2019 13:34:00 +0100

Een verziekte werksfeer, leidinggevenden die misstanden afdekken en groot wantrouwen richting elkaar. Dat is hoe agenten het Team Criminele Inlichtingen omschrijven in klachten. En dat voor een team dat belangrijk en gevaarlijk werk doet. Argos en NRC onderzochten wat er precies speelt en inmiddels is er een onafhankelijk onderzoek naar de misstanden aangekondigd. In deze podcast praten we met onderzoeksjournalist David Davidson van Argos over de vertrouwenscrisis.

#461 - Hoe Zwarte Piet een plaats op de voetbaltribune kreeg

Tue, 19 Nov 2019 14:42:00 +0100

"K-zwarte, k-neger, katoenplukker", Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira drukt zich nog netjes uit als hij vertelt wat Bossche supporters naar hem riepen vanaf de tribune. Moreira kreeg spreekkoren over zich heen met Sinterklaasliedjes, racistisch bedoeld. Waarom zijn supportersgroepen vatbaar voor racisme en waarom springen ze graag in de bres voor Zwarte Piet? Die vragen proberen we in deze podcast te beantwoorden met socioloog Ramón Spaaij en Omroep Brabant-verslaggever Jessica Ranselaar.

#460 - Op uitwisseling in 'warzone' Hongkong

Mon, 18 Nov 2019 13:52:00 +0100

Hekken, omgezaagde bomen en extra controles: de Nederlandse MBA-student Femke Bellemakers komt niet meer makkelijk haar campus in Hongkong op. "De campus zelf is spookachtig verlaten, maar vlak daar buiten is het echt een 'warzone' van barricades." Morgen vliegt ze weg uit Hongkong, net als veel andere Nederlandse studenten de afgelopen dagen hebben gedaan. In De Dag vertelt ze hoe zij de demonstraties beleefd. Echt onveilig heeft ze zich nooit gevoeld. "Zowel demonstranten als de politie willen niet negatief in het nieuws komen. Dan is een westerse student die iets overkomt het laatste wat je wil." En we blikken met China-correspondent Sjoerd den Daas vooruit. Hij denkt dat een gewelddadig ingrijpen door het Volksbevrijdingsleger nog ver weg is, maar ziet wel dat China de druk op andere manieren opvoert. "Het eindspel van de protesten is afgelopen weekend weer een stapje dichterbij gekomen"

#459 - Trump-verhoren: ‘bombshell’-getuigenissen of 'hear say' gebakken lucht?

Fri, 15 Nov 2019 13:08:00 +0100

Amerikaanse media berichten ieder op hun eigen manier over de openbare verhoren in het afzettingsonderzoek naar president Trump. Maar ook de Republikeinen en Democraten kunnen er wat van. Beide partijen framen en spinnen er op los om de publieke opinie te doen kantelen. "In die informatiestrijd moet je als gewone Amerikaanse burger maar proberen te bepalen wat je denkt dat de waarheid is", zegt Amerikadeskundige Simone Tukker van EenVandaag. In De Dag zet ze op een rij wat er tijdens de verhoren is gebeurd en wat het meest opviel. Tukker: "Wat je er ook van vindt, het was een roerige week in Washington DC en zeker eentje die de geschiedenisboeken in gaat."

#458 - De rotmaatregelen waar het níet over ging

Thu, 14 Nov 2019 12:14:00 +0100

Een 'rotmaatregel' noemde premier Rutte gister het terugdringen van de maximumsnelheid naar 100 kilometer per uur. Een andere maatregel, om de hoeveelheid eiwit in veevoer te verlagen, bleef onderbelicht. Over dat veevoerbesluit spreken we in De Dag met hoofdredacteur Esther de Snoo van land- en tuinbouwvakblad Nieuwe Oogst en met Jan Dijkstra, universitair hoofddocent rundveevoeding bij Wageningen University & Research. Dijkstra denkt dat er veel winst te behalen valt met aangepast veevoer. "Boeren geven nu vaak iets meer eiwit dan nodig is dus deze maatregel is redelijk makkelijk in te voeren." Volgens De Snoo hebben weinig boeren problemen met de eiwitmaatregel, maar vinden ze wel dat het overheidsbeleid te vaak verandert. "Boeren hebben nu het idee dat ze met een blinddoek om aan het boeren zijn, dat ze niet precies weten waar het kabinet naar toe wil. Ze hebben juist behoefte aan stabiel beleid."

#457 - De president die zijn politieke erfenis verpestte

Wed, 13 Nov 2019 14:24:00 +0100

De afgetreden Boliviaanse president Morales kwam toen hij nog een cocaboer was regelmatig naar Nederland. "Het was een ingetogen en vriendelijke man", herinnert Latijns Amerika-correspondent Edwin Koopman zich. De twee spraken elkaar in die tijd regelmatig bij het koffiezetapparaat van de Nederlandse Wereldomroep. In De Dag neemt hij de politieke carrière van Morales onder de loep. Volgens Koopman heeft Morales veel maatregelen genomen die tot dan toe ondenkbaar waren. Zo was hij de eerste president die er in slaagde om geld dat buitenlandse bedrijven in Bolivia verdienden met gaswinning, grotendeels in het land zelf te houden. Koopman: "Morales heeft zijn land op een positieve manier radicaal veranderd, maar nu lijkt het wel alsof hij Bolivia bewust onbestuurbaar probeert te maken."

#456 - Keuzestress in streamingland, 'en het wordt alleen maar erger'

Tue, 12 Nov 2019 11:50:00 +0100

Disneyliefhebbers hebben lang uitgekeken naar vandaag: streamingdienst Disney+ is officieel beschikbaar. De pilot kwam twee maanden geleden uit in Nederland, maar vanaf nu kan de hele wereld onbeperkt kijken naar Mickey Mouse, Toy Story, alle superhelden uit het Marvel-universum en Star Wars. Dat betekent dat er voor kijkers wéér een streamingdienst bij is gekomen. Waar kies je voor en wordt het eigenlijk niet een beetje veel? We praten er in De Dag over met Jasper Stads van NOS op 3 en techredacteur Nando Kasteleijn. Stads is groot liefhebber van Disney en is blij dat al zijn favoriete films nu onder een dak te zien zijn. Al leidt die versnippering van de markt wel tot keuzestress. "Het is lastig om alles bij te houden." Kasteleijn beaamt dat, want als we even gaan tellen, dan komen we uit op minimaal tien verschillende diensten in binnen- en buitenland.

#455 - All the single daytjes - koopgekte in China. Volgt Nederland?

Mon, 11 Nov 2019 11:44:00 +0100

Beyoncé had het vast niet zo bedoeld toen ze haar liedje Single Ladies schreef, maar speciaal voor alle vrijgezellen vliegen de koopjes je vandaag om de oren. In China dan vooral, want daar is Singles Day het grootste shop-evenement van het jaar. In Nederland is het zo ver nog niet, al komen er ieder jaar steeds meer winkels bij die zich toch wagen aan Singles Day. In De Dag vragen we aan hoogleraar bedrijfskunde Cor Molenaar of dit relatief nieuwe fenomeen hier ooit net zo groot kan worden als bijvoorbeeld Black Friday. Of is de markt inmiddels wel verzadigd met allerlei speciale koopjesdagen? En hoe zit dat in China? Het begon ooit als een dag waarop vrijgezellen een beetje extra aandacht voor zichzelf hebben. Totdat webwinkel Alibaba yuan-tekens zag in het concept. Correspondent Sjoerd den Daas neemt ons mee in de shopmania die Singles Day heet.

#454 - 'Oost-Berlijn was een soort klein paradijsje'

Fri, 08 Nov 2019 11:37:00 +0100

Op 9 november 1989 gebeurde er in Duitsland iets dat de bevolking voor lange tijd onmogelijk hield: de grens tussen Oost en West was er ineens niet meer. De Muur werd doorbroken en vrijheid was in een klap een feit. Ulrike Nagel groeide als een gelukkig kind op in Oost-Berlijn. Ze was tien toen het IJzeren Gordijn viel. In De Dag blikt ze terug op die tijd en hoe het was toen ze voor het eerst in West-Berlijn kwam. "Iemand drukte wel vijftig rietjes in mijn handen bij de McDonald's en zei: 'die mag je hier gratis meenemen!'." De grensovergangen waren dertig jaar geleden dan wel open, de Muur en alles daar omheen stond er nog. Er was in heel Europa maar één bedrijf met een enorme betonknipper die de klus kon klaren en dat was Stolwerk in Breda. Sjef Snelders werd naar Berlijn gestuurd en hij vertelt hoe dat was.

#453 - Nee, de boeren zijn niet boos op jou

Thu, 07 Nov 2019 11:27:00 +0100

De dierenactivisten die eerder dit jaar een stal in de gemeente Boxtel bezetten hebben gisteren een veel te lage straf gekregen, vindt veehouder Sieta van Keimpema van Farmers Defence Force. Ze is net als veel andere boeren boos, maar niet op jou. "We voelen ons door de politiek en het rechtssysteem in de steek gelaten, niet door de burger", zegt ze in De Dag. En wees gerust, dit is geen boze-boeren-podcast. Met Van Keimpema bespreken blikken we terug op de afgelopen weken en vooruit. Want hoe ziet de toekomst van de agrarische sector er eigenlijk uit?

#452 - 100 jaar radio in vijf opmerkelijke fragmenten

Wed, 06 Nov 2019 12:52:00 +0100

Als klein jongetje zat radiorecensent Vincent Bijlo al aan de radio gekluisterd. "Ik vond het fascinerend hoe radio tot leven kwam in mijn kamer", vertelt hij in De Dag. Het is vandaag precies 100 jaar geleden dat de eerste publieke radio-uitzending te horen was. Bijlo loodst je langs de meest opmerkelijke fragmenten uit de Nederlandse radiogeschiedenis. Met onder meer een uitzending vanaf een zinkend Veronica-schip, gortdroge waterstanden en een emotionele Frénk van der Linden vanaf het Plein van de Hemelse Vrede in Peking.

#451 - Hoe gaat een gemeenschap verder na een grote kerkbrand?

Tue, 05 Nov 2019 10:48:00 +0100

Het is een groot drama voor de kerkgemeenschap in Hoogmade. Gisteren brandde de Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk volledig af. Vicevoorzitter van het parochiebestuur Paul Snoek vertelt hoe hij the day after beleeft. Drie jaar geleden brandde de torenspits van de Sint Laurentius-kerk in Weesp volledig af. De Noord-Hollandse plaats was in een klap een gezichtsbepalend symbool kwijt. Eigenaar Cees van Vliet blikt terug op de brand en legt uit hoe hij alles op alles gezet om de spits te herstellen.

#450 - Wat de vakbond?! De kunst van het onderhandelen

Mon, 04 Nov 2019 11:28:00 +0100

Een landelijke onderwijsstaking. Dat was het plan. Maar na een toegezegde 460 miljoen euro, trok de Algemene Onderwijsbond die stakingsoproep in. Daarna kwam een storm aan kritiek, met als gevolg opnieuw een stakingsoproep. Wat ging hier mis? En hoe verloopt zo'n onderhandeling normaal? We praten met Doekle Terpstra. Hij was tot 2005 voorzitter van de vakcentrale CNV.

#449 - De Belgische rechter besloot al over terughalen IS-vrouwen

Fri, 01 Nov 2019 13:16:00 +0100

In Den Haag dient vandaag een politiek geladen kort geding. Een groep van 23 Nederlandse IS-vrouwen en hun 56 kinderen willen de Nederlandse Staat met de rechtszaak dwingen om ze op te halen uit Koerdische gevangenkampen in Noord-Syrië. De Belgen zijn al een stapje verder. In een soortgelijk kort geding is al een uitspraak gedaan. En er ligt een draaiboek klaar voor IS-kinderen, waardoor in een eerder stadium al meerdere kinderen uit het kalifaat zijn teruggekeerd naar België. In De Dag vergelijken verslaggevers Mattijs van de Wiel (NOS) en Anne Vanrenterghem (VRT) beide zaken.

#448 - Met trillende handen voorouders zoeken in het slavernijregister

Thu, 31 Oct 2019 14:02:00 +0100

Ze heeft nooit het gevoel gehad dat ze afstamde van tot slaaf gemaakten. Toch zag actrice en presentatrice Gerda Havertong de namen van haar voorouders staan in het Surinaamse slavenarchief. "Mijn hand begon te trillen. Zo duidelijk zien hoe mijn voorouders niet meer als mens werden behandeld, daarvan ga je bibberen", zegt ze in De Dag. Vanaf vandaag zijn de Surinaamse slavenregisters volledig online beschikbaar. Een project dat historicus en initiatiefnemer Coen van Galen zeker 2,5 jaar kostte. Ook hem spreken we. Havertong is blij met het register en vindt dat slavernij meer plek moet krijgen in het onderwijscurriculum van Nederland. "Als je dit soort dingen niet onderwijst, missen mensen kennis over hoe de huidige maatschappelijk verhoudingen tot stand zijn gekomen."

#447 - Versplinterd Libanon verenigd in protest, voor nu

Wed, 30 Oct 2019 12:05:00 +0100

In Libanon wordt al dertien dagen achter elkaar gedemonstreerd. De betogers zijn de huidige regering helemaal zat en willen dat het land een andere koers gaat varen. Inmiddels is premier Hariri gezwicht, hij stapt op. Maar wat gaat er nu gebeuren? Die vraag proberen we in De Dag te beantwoorden met correspondent Daisy Mohr en Libanonkenner Wafa Al Ali. Het begon allemaal met een protest tegen plannen van de regering om een belasting in te voeren op apps als Whatsapp en Facebook. De demonstraties groeide uit tot een revolutie van een omvang die niemand aan had zien komen. "Zelfs de achterban van Hariri ging de straat op", vertelt Mohr.

#446 - 'Iedereen heeft een beetje PFAS in zijn lijf'

Tue, 29 Oct 2019 13:37:00 +0100

Morgen trekken bouwbedrijven naar Den Haag om te demonstreren over nog een hoofdpijndossier van de overheid. Naast stikstof is er namelijk ook PFAS. Dat zit niet alleen in anti-aanbakpannen en in regenkleding, maar ook in de grond.

In De Dag vertelt Joke Herremans van het RIVM wat PFAS is en waar we het allemaal tegenkomen. Zelfs pizzadozen blijken niet veilig. En verslaggever Hans Andringa kijkt naar de politieke parallellen tussen de PFAS- en stikstofproblematiek.