Argos Actueel

AI aan de buitengrens & Big Tobacco in de Nederlandse wiet

Sat, 20 Jun 2026 20:14:00 +0200

(00:00) AI aan de buitengrens: hoe ver wil Europa gaan?

Europa wil strengere grenscontroles en experimenteert al jaren met hoe reizigers sneller én grondiger gescreend kunnen worden. Nederlandse bedrijven spelen, met hulp van Europese subsidies, een grote rol in het onderzoek naar de nieuwste grenstechnologie.

(40:00) Big Tobacco in de Nederlandse wiet

In de ‘onderzoeksjournalistieke etalage’ gaan we in gesprek met collega-onderzoeksjournalisten over spraakmakend en onthullend werk en hoe dat tot stand kwam. Dit keer schuift Daphné Dupont-Nivet (Investico) aan.

Research reportage: Michelle Salomons, Sofyan El Bouchtili, Bijou van der Borst

Research live-gesprek: Hansje van de Beek

Presentatie: Eric Arends

Wat zijn de praktische gevolgen van het Migratiepact?

Sat, 06 Jun 2026 15:56:00 +0200

Migratie prijkt al jarenlang hoog op de zorgenlijstjes van Nederlanders. En komende week is het zover: dan wordt het Europese migratiepact ingevoerd. Een pakket aan wet- en regelingeving die alle EU-landen grip moeten gaan geven op migratie. Er leven zorgen over dit nieuwe pact en dan met name over de manier waarop Nederland hem invoert. De Kinderombudsman, asieladvocaat Bart Toemen, onderzoeker Julia Verheul (Save The Children) en commissielid asiel en integratie Tabasum Westra (ChristenUnie Utrecht) schuiven aan.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research: Reinier Tromp

Fictieve facturen voor hulp aan statushouders & Wanneer ga je als journalist undercover?

Sat, 23 May 2026 16:07:00 +0200

(00:00) Fictieve facturen voor hulp aan statushouders

Het plan leek zo mooi. De gemeente Amsterdam ging asielzoekers met een verblijfsvergunning helpen om aan een baan te komen. Statushouders zouden bij een aantal geselecteerde bedrijven werkervaring opdoen, de taal beter onder de knie krijgen en een mbo-diploma halen. Maar het zogeheten ‘derde leerwegproject’ kwam voortijdig en abrupt ten einde. Argos ontdekte waarom.

(36:40) Wanneer ga je als journalist undercover?

Presentatie: Liesbeth Staats

Research reportage: Eric Arends

Research live-gesprek: Reinier Tromp

Hoe vervuilend is Defensie? & Dronepaniek in Europa

Sat, 09 May 2026 15:52:00 +0200

(00:00) Hoe vervuilend is Defensie?
Defensie hoort wereldwijd bij de grootste uitstoters van broeikasgassen. Door de oplopende geopolitieke spanningen en investeringen in defensie zal die uitstoot alleen maar toenemen. Toch beloven de NAVO en ook de Nederlandse krijgsmacht hun uitstoot drastisch te verlagen. Met schonere brandstoffen en zuinigere technologie, zonder dat dat ten koste mag gaan van de slagkracht. Maar kan dat wel – een krijgsmacht die duurzaam is én klaar voor oorlog? En kan Defensie de beloftes nakomen?

(35:08) Dronepaniek in Europa
In het najaar van 2025 stond het nieuws er vol van: drones die rondvlogen bij kritieke Europese infrastructuur. Luchthavens werden tijdelijk gesloten, publieke onrust nam toe en al snel wezen politici, bestuurders en media richting Rusland als afzender. Maar klopte dat wel? Factchecker Rien Emmery (VRT) en onderzoeksjournalist Tjebbe Venema (Medialogica) doken in de berichtgeving en ontdekten dat de werkelijkheid minder eenduidig was dan het leek.

Presentatie: Eric Arends
Research reportage Defensie: Pepijn Keppel
Research livegesprek drones: Hansje van de Beek

In de greep van de mantelzorger & Klopt het dominante verhaal over de Groningse bevingen wel?

Sat, 25 Apr 2026 15:55:00 +0200

(00:00) In de greep van de mantelzorger

Wat als je moeder, oma of eenzame buurvrouw langzaam onder controle komt van een familielid of een mantelzorger, die haar inpalmt, het testament aanpast, haar onterecht dement laat verklaren en het huis te koop zet? Argos onderzoekt een opmerkelijke zaak in Zoetermeer, waar een groep huisartsen en wijkverplegers de noodklok luidt.

(37:13) Klopt het dominante verhaal over de Groningse bevingen wel?

Voor de Correspondent beet journalist Jesse Frederik zich vast in het Groningse gasdossier en schreef een stuk dat lijnrecht ingaat tegen het verhaal dat we al jaren lezen en zien over de Groningers. Hij constateert dat er niet te weinig compensatie voor de bevingen is uitgekeerd, maar veel te veel.

Research reportage: Jan van Lieshout

Research live-item: Milan Doornekamp

Presentatie: Liesbeth Staats

Georganiseerde misdaad in Zuid-Limburg & zorgen om strafbaarstelling illegaliteit

Sat, 11 Apr 2026 15:45:00 +0200

(00:00) Georganiseerde misdaad in Zuid-Limburg
Op de ‘Onderwereldkaart’ van RTL-journalist Koen Voskuil kleurde Zuid-Limburg vorige maand alarmerend rood. Een van de belangrijke redenen: de grens is altijd dichtbij.

Criminelen rijden net zo makkelijk België of Duitsland in om uit handen van de politie te blijven. Voskuil en misdaadjournalist Bas Dingemanse van De Limburger lichten dit verder toe. Ook de Limburgse politiecommissaris Michel Öz schuift aan om te vertellen over een nieuwe samenwerking tussen de politiediensten van de drie landen. Kan zijn initiatief de kloof dichten?

(36:00) Zorgen om strafbaarstelling illegaliteit
De Eerste Kamer stemt binnenkort over de Asielnoodmaatregelenwet, die het strafbaar maakt om zonder geldige verblijfspapieren in Nederland te zijn. Dat kan grote gevolgen hebben voor mensen zonder verblijfsvergunning.

Uit onverwachte hoek klinkt stevige kritiek: de politie zelf waarschuwt dat deze wet juist tot méér criminaliteit kan leiden en ook burgemeesters van grote steden uitten hun zorgen. De zorgen worden onder andere ook gedeeld door het Landelijk Coördinatiecentrum Mensenhandel. Directeur Anne Kuik legt uit wat het probleem is.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research georganiseerde misdaad: Katinka van de Wall
Research strafbaarstelling illegaliteit: Nina van Raay & Milan Doornekamp

Bijstandsbende & Big tech in de cockpit

Sat, 28 Mar 2026 16:19:00 +0100

(00:00) Bijstandsbende
Volgens financieel adviseur Peter Kamp gaat er iets fundamenteel mis in de uitvoering van de bijstand: gemeenten verdelen de uitkeringen verkeerd. Dat zorgt voor ongelijkheid en andere financiële problemen bij de meest kwetsbare mensen. Kamp stond tientallen mensen bij die vastlopen in de bijstand, tot aan de rechter. Argos volgt hem in zijn strijd, dwars door een wirwar van wetten en regels, en rekende na: heeft hij gelijk? En zo ja: waarom heeft het ministerie niet naar hem geluisterd toen hij aan de bel trok?

(29:48) Big tech in de cockpit
Terwijl Europa werkt aan militaire onafhankelijkheid, kiest de Nederlandse luchtmacht opnieuw voor Amerikaanse defensietechnologie. Nederland wil namelijk mee gaan bouwen aan een nieuw onbemenst en AI gestuurd gevechtsvliegtuig: de Collabarative Combat Aircraft (CCA). Voormalig staatssecretaris van Defensie Gijs Tuinman tekende hier in oktober vorig jaar een intentieverklaring  voor. Laurens Dassen (Volt) en Michelle Jagtenberg (D66) stelden Kamervragen over deze nieuwe politieke samenwerking en schuiven aan om daarover te vertellen.

Presentatie: Eric Arends
Research bijstandsbende: Reinier Tromp
Research Big tech in de cockpit: Saskia Adriaens en Pamela Kalkman

Russische beïnvloeding in campagnetijd & ICT-organisatie van justitie gehackt

Sat, 14 Mar 2026 16:26:00 +0100

Russische beïnvloeding in campagnetijd & ICT-organisatie van justitie gehackt

(00:00) Russische beïnvloeding in campagnetijd
Het is dit voorjaar 10 jaar geleden dat Nederland ’nee’ stemde tijdens een referendum over een associatieverdrag met Oekraïne. Al langer is bekend dat Russische trollen tijdens de campagne het debat probeerden te sturen. Nu blijkt dat deze beïnvloeding nog groter was dan gedacht. Wat is er gebeurd? En met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur dient de vraag zich aan: wat kunnen we leren van toen?

(39:30) ICT-organisatie van justitie gehackt
De Justitiële ICT Organisatie blijkt het afgelopen jaar niet één, maar twee keer te zijn gehackt. Indringers hadden hierdoor de mogelijkheid om door te dringen tot verschillende overheidsorganisaties. Dat blijkt uit onderzoek van Argos. Interne adviezen om de systemen offline te halen werden niet opgevolgd. Eén van de redenen: het was onduidelijk of de enkelbanden van gedetineerden dan nog zouden werken.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research reportage Rusland: Laurens Groeneveld
Research livegesprek hack JIO: Saar Slegers

Gesjoemel in de wetenschap, hack bij DJI en bedelaars in Nederland

Sat, 28 Feb 2026 16:00:00 +0100

(00:00) Gesjoemel in de wetenschap
De druk op wetenschappers om zo veel mogelijk opzienbarende onderzoeken te publiceren, is groot. Hoe meer publicaties, des te hoger het aanzien en des te glansrijker de carrièrekansen. Die internationale competitie is inmiddels zo hard, dat er een complete sjoemelindustrie is ontstaan. En die dijt met de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) steeds verder uit. Welke wetenschappelijke publicaties zijn nog te vertrouwen? En waarom stonden er onder een artikel van een gerenommeerde Amsterdamse professor allerlei niet-bestaande referenties?

(36:52) Hack bij Dienst Justitiële Inrichtingen
Op vrijdag 27 februari bracht Argos dat de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is gehackt. Vijf maanden lang zouden digitale indringers toegang hebben gehad tot de systemen van de organisatie. En die toegang hebben ze waarschijnlijk nog steeds. Een update.

(38:44) Wie zijn de bedelaars in de winkelstraat?
Over de levens van bedelaars op Nederlandse en Belgische straathoeken is opvallend weinig bekend. Tenminste: tot nu toe. In het recent verschenen boek ‘Zichtbaar Onzichtbaar’ bundelen drie wetenschappers vier jaar onderzoek. Co-auteur Jan de Vries van het Nederlandse Straat Consulaat vertelt over nieuwe cijfers en onterechte criminalisering. Bovendien heeft hij een mogelijke oplossing voor steden die bedelen willen toestaan, maar al te vervelende handophouders tóch willen kunnen straffen: een verbod op ‘hinderlijk’ bedelen.

Presentatie: Eric Arends
Research reportage wetenschap: Eric Arends
Nieuws DJI: Saar Slegers
Research livegesprek bedelaars: Jochem van Staalduine

Big tech en gas - hoe komen we los van Amerika?

Sat, 14 Feb 2026 15:33:00 +0100

(00.00) Kunnen we wel zonder Amerikaanse big tech?

Onze overheid en bedrijven zijn sterk afhankelijk van Amerikaanse techbedrijven. Nu Amerika steeds vaker een onbetrouwbare bondgenoot blijkt , maken experts en politici zich zorgen. Kunnen we wel zonder Amerikaanse big tech? Kan Trump de stekker uit digitaal Nederland trekken? En kunnen we voorkomen dat commerciële partijen Nederland als een wingewest gebruiken voor energieslurpende datacenters?

Dat bespreken we met een tafel vol onderzoeksjournalisten: Carola Houtekamer (NRC), techjournalist Joost Schellevis (NOS), datajournalist Ada Homolová (Follow te Money) en Argos’ eigen specialist digitale veiligheid Saar Slegers. Marietje Schaake schreef er een boek over en is gealarmeerd maar strijdvaardig - zij is cyberexpert aan Stanford University en voormalig Europarlementariër.

(36.45) Steeds afhankelijker van Amerikaanse energie

Trump zit pas een paar maanden in het Witte Huis als hij Europa met een probleem opzadelt: er is een enorm handelstekort en dat zint hem niet. Om hem tevreden te stellen sluit de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, een megadeal: Tijdens Trumps termijn koopt Europa voor 650 miljard euro aan energie van Amerika. Het lijkt win-win, want de afhankelijkheid van Russisch gas was Europa een doorn in het oog. Maar een klein jaar later voelt die deal ineens een stuk minder comfortabel. Hebben we de ene gevaarlijke afhankelijkheid ingeruild voor de ander?
Pepijn Keppel doet voor Argos onderzoek naar de fossiele lobby. Met hem bespreken we hoe we in deze positie terecht zijn gekomen en belangrijker: of we nog van deze Amerikaanse afhankelijkheid af kunnen.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research big tech: Saar Slegers
Research gas: Pepijn Keppel

Wat is de prijs van een boom & Wet open overheid levert de samenleving miljarden op

Sat, 31 Jan 2026 15:21:00 +0100

(00:00) Wat is de prijs van een boom?
In Amsterdam-Oost proberen buurtbewoners bij de rechter de kap van zes bomen tegen te houden. Om kans te maken, moeten ze aantonen wat die bomen waard zijn. Maar hoe doe je dat?

Bomen houden water vast, filteren fijnstof en slaan CO₂ op. Maar kun je zulke voordelen ook in geld uitdrukken? Overheden experimenteren steeds vaker met het beprijzen van natuur, zodat bomen kunnen meetellen in beleid. Argos onderzoekt of het beprijzen van natuur helpt om bomen te beschermen – of juist nieuwe risico’s creëert.

(35:52) Wet open overheid levert de samenleving miljarden op

Politiek Den Haag ziet de Wet open overheid (Woo) vaak als een lastige kostenpost die ambtenaren overbelast. Onterecht, blijkt uit nieuw onderzoek van de Open State Foundation. Transparantie kost geen geld, maar levert de samenleving jaarlijks naar schatting 4,4 miljard euro op.

Volgens de onderzoekers voorkomt een open overheid kostbare beleidsfouten. Toch blijft de praktijk weerbarstig: burgers wachten lang op informatie en het kabinet wil de inzage in interne stukken zelfs verder beperken.

Waarom negeert de politiek de winst van transparantie? We bespreken dit met Bas van Beek, Woo-specialist bij Follow the Money.

Presentatie: Eric Arends
Research reportage: Pepijn Keppel
Research studiogesprek: Leon Zantinge

Thuiswerksoftware van overheid zo lek als een mandje & De F-35: bescherming of afhankelijkheid?

Sat, 17 Jan 2026 15:21:00 +0100

(00:00) Thuiswerksoftware van overheid zo lek als een mandje.

Citrix, de thuiswerksoftware van duizenden medewerkers binnen ministeries, gemeenten en andere overheden, heeft geen beste reputatie: volgens cybersecurityexperts is het zo lek als een mandje.

Zij keken er dus ook niet van op toen het Openbaar Ministerie afgelopen zomer via juist dat programma werd gehackt. Wekenlang ging het OM offline en het kampte nog maandenlang met ernstige ICT-problemen. Waar de software handig is voor medewerkers, is die ook ideaal voor hackers. Want wie eenmaal binnen is, kan bij alle vertrouwelijke informatie en kan bovendien gaan rommelen in de systemen.

Waarom wordt deze software nog gebruikt? En heeft de Nederlandse overheid haar digitale beveiliging überhaupt wel op orde?

(38:54) De F-35: bescherming of afhankelijkheid?

Amerika is al decennialang onze grootste militaire bondgenoot. Een belangrijk symbool voor dat bondgenootschap is de Joint Strike Fighter, nu beter bekend als de F-35, het geavanceerde Amerikaanse gevechtsvliegtuig waar Nederland er inmiddels 46 van heeft. Maar sinds de herverkiezing van Donald Trump en zijn harde taal richting Europa zijn er scheuren ontstaan in de vriendschap. Sinds de recente Amerikaanse inval in Venezuela rijzen ook de reële zorgen over een inval in Groenland, Europees grondgebied.

De vraag is dan ook: Was de aankoop van de F-35 wel zo’n goed idee? Wat gebeurt er als de Amerikanen op een dag niet meer aan onze kant staan - kunnen we onze straaljagers dan nog wel gebruiken?

Die vragen komen aan bod in de driedelige serie F-35: Onder Trumps vleugels, die Argos voor NPO Start maakte. Regisseur Saskia Adriaens komt erover vertellen.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research thuiswerksoftware: Saar Slegers
Research studiogesprek: Saskia Adriaens en Maarten van den Heuvel

Terugblik: een jaar in podcastseries

Sat, 03 Jan 2026 16:44:00 +0100

In deze uitzending gaat Argos in gesprek met alle makers. Zij geven een kijkje achter de schermen, delen reacties van luisteraars en vertellen welke nieuwe ontwikkelingen en updates er sinds de publicatie van de series zijn.

In Bouta’s laatste zet reconstrueren Sylvana van den Braak en Linda van der Pol, samen met Investico en De Groene Amsterdammer, hoe oud-president van Suriname Desi Bouterse tot zijn dood onder de radar kon blijven.

In Het Witte Goud onderzoekt Argos-journalist Hansje van de Beek de strijd rond babyvoeding en de belangen van flesvoedingsfabrikanten, de Wereldgezondheidsorganisatie, feministen en momfluencers. Wat is beter: moeder- of poedermelk?

In Olaf zit vast onderzoeken onderzoeksjournalisten Sanne Boer en Eric Arends de zaak van Olaf H., die tot levenslang is veroordeeld voor de moord op een echtpaar en hun kleindochter. Hij ontkent schuldig te zijn, en onomstotelijk technisch bewijs ontbreekt.

Beschermt het bedelverbod vooral de rijken? & Wie bepaalde het frame van de Maccabi-rellen?

Sat, 20 Dec 2025 15:22:00 +0100

(00:00) Beschermt het bedelverbod vooral de rijken?
Bedelen is in de meeste Nederlandse steden verboden. Dat lijkt logisch: bedelaars kunnen storend zijn en houden dankzij bedelen soms een drank- of drugsverslaving in stand. Bovendien zouden criminele bendes Roma-bedelaars dwingen met een bekertje de straat op te gaan. Een bedelverbod is dus eigenlijk een maatregel tegen verslaving en mensenhandel, stellen gemeentes.

Maar klopt dat wel? Helpen bedelboetes armen niet juist dieper de ellende in? Is er wel bewijs van Roma-uitbuiting? Of rechtvaardigen de argumenten vooral de bescherming van rijke mensen tegen minderbedeelden? Argos ontdekt dat sommige gemeentes de regels wel erg ver oprekken, soms tot voorbij wat wettelijk is toegestaan.

(36:34) Wie bepaalde het frame van de Maccabi-rellen?
Op 7 november 2024 speelde Ajax in Amsterdam een voetbalwedstrijd tegen het Israëlische Maccabi Tel Aviv. Tegen de achtergrond van de oorlog in Gaza zorgde de komst van de Maccabi-supporters voor een gespannen sfeer. Ongeregeldheden die avond werden al snel geframed als ‘jodenjacht’ en ‘een pogrom’. Maar klopte dat wel?
Het televisieprogramma Medialogica deed onderzoek naar de berichtgeving over de rellen en stuitte op de belangrijke rol van de Hasbara: de propagandamachine uit Israël. Medialogica maker Anneloor van Heemstra komt langs in ‘de onderzoeksjournalistieke etalage’.
Presentatie: Eric Arends
Research reportage: Jochem van Staalduine en Judith Konijn
Research studiogesprek: Judith Konijn

Gokken met CO2 onder de Noordzee & Klimaatfonds betaalt fossiele subsidies én boetes

Sat, 06 Dec 2025 16:09:00 +0100

(00:00) Gokken met CO2 onder de Noordzee: redmiddel of ramp?

Het is de belofte waar ons klimaatbeleid voor een groot deel op leunt: CO2 opvangen en voor altijd opslaan, bijvoorbeeld onder de Noordzee. Het heet Carbon Capture and Storage, ofwel CCS. Demissionair klimaatminister Hermans presenteert het als een van dé technieken die ons helpt om onze klimaatdoelen te halen.

Maar er is een probleem: nog nooit heeft deze techniek zijn belofte waargemaakt. Waarom zou dat onder de Noordzee wél lukken? Intussen spint de fossiele industrie er garen bij. Hoe hebben ze dat voor elkaar gekregen?

(35:50) Klimaatfonds betaalt fossiele subsidies én boetes

In 'de onderzoeksjournalistieke etalage’ zetten we belangrijk onderzoek van collega’s in de schijnwerpers. Dit keer onderzoeksjournalist Daphné Dupont-Nivet. Voor de tv-serie Wat houdt ons tegen dook ze in de wereld van fossiele subsidies.

Met WOO-documenten - verkregen in samenwerking met Argos - stuitte ze op iets opmerkelijks. Regelingen als de IKC, een subsidie voor energie-intensieve bedrijven, geeft het kabinet grote fossiele gebruikers korting op hun energiebelasting. Die fossiele subsidie wordt bovendien betaald uit het klimaatfonds, geld dat is bedoeld om de klimaatdoelen te halen.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research reportage: Pepijn Keppel & Leon Zantinge
Research studiogesprek: Pepijn Keppel & Leon Zantinge

Wie bepaalt wat goed is voor onze baby's?

Sat, 22 Nov 2025 15:37:00 +0100

Er woedt een felle strijd om de vraag wat beter is voor baby’s: moedermelk of poedermelk? Momfluencers, feministen, flesvoedingsfabrikanten, de Wereldgezondheidsorganisatie en borstvoedingsactivisten proberen je te overtuigen van de beste keuze. Dat gebeurt soms heel expliciet, maar vaker nog subtiel en tussen de regels door. Wie heeft er gelijk? En belangrijker: naar wie wordt er geluisterd?

In de podcastserie ‘Het witte goud’ zoekt onderzoeksjournalist Hansje van de Beek naar duidelijkheid in een doolhof van voeden, verleiden, verwijten en verdienmodellen. Hansje is vandaag te gast in de studio.

Vanaf vandaag verschijnt wekelijks een nieuwe aflevering in de podcastfeed 'Argos Series'.

Presentatie: Liesbeth Staats
Maker podcast Het witte goud: Hansje van de Beek

Vernietigend rapport mortierongeluk, meer PFAS in pesticiden & hack bij het OM

Sat, 08 Nov 2025 15:33:00 +0100

(00:00) Defensie handelde nalatig en verwijtbaar bij mortierongeluk Mali
Defensiemedewerkers handelden in de aanloop naar het dodelijke ongeluk met een mortiergranaat in Mali in 2016 elf keer nalatig en drie keer verwijtbaar. Ook heeft de top van het ministerie toegelaten dat de commissie die dit in 2018 al had moeten onderzoeken, afweek van haar opdracht - zonder hiervoor toestemming van de minister te vragen. Deze harde conclusies van de commissie Den Oudsten stelt minister Brekelmans voor de vraag: en nu? Wat gaat Defensie doen met de verantwoordelijken?

(34:35) Veel meer PFAS in pesticiden
PFAS-houdende pesticiden zijn in Nederland in vier jaar tijd meer dan verdubbeld. De groei kan doorzetten als een algeheel verbod op PFAS, zoals nu voorligt in Brussel, pesticiden blijft uitzonderen. De PFAS bereiken ook ons grond- en drinkwater. Als er niets verandert, vrezen drinkwaterbedrijven voor ‘onherstelbare verontreinigingen’.

(38:38) Hoe lang mag de overheid maximaal offline zijn na een hack?
Deze zomer lagen de systemen van het Openbaar Ministerie plat door een hack. Dit had grote gevolgen voor het strafrecht. Een hack kan elke organisatie overkomen. Maar hebben overheidsorganisaties wel een plan klaarliggen voor als het misgaat?

Presentatie: Eric Arends
Research mortierongeluk Mali: Eric Arends
Research PFAS: Leon Zantinge
Research hack OM: Saar Slegers

Waarom er nooit iets verandert in de jeugdzorg & Verkiezingsdossier: water en bodem

Sat, 25 Oct 2025 15:29:00 +0200

(00:00) Waarom er nooit iets verandert in de jeugdzorg
Kinderen in de jeugdzorg zijn onvoldoende veilig, bleek onlangs opnieuw uit een alarmerend rapport van de inspecties. Alle seinen staan op rood. Dit is niet nieuw: de inspecties roepen de politiek al jaren op tot actie. Ondertussen blijven de problemen voortduren; hulp blijft uit of is ongeschikt en problemen escaleren. Waarom zijn we in ons land niet in staat om dit urgente probleem aan te pakken? En wat kunnen we verwachten van deze verkiezingen?

(29:27) Verkiezingsdossier: Water en bodem
In de aanloop naar de verkiezingen duikt Argos in de plannen van de partijen. Met deze week: onze leefomgeving. Hoeveel aandacht hebben de verschillende partijen voor de kwaliteit van de Nederlandse bodem en het water? Hoe denken ze bijvoorbeeld over het gebruik van pesticiden in de landbouw, de uitstoot van giftige stoffen als PFAS en over stikstof?

Dat bespreken we met hoogleraar waterecologie Lisette de Senerpont Domis en Atoesa Farokhi, van Amsterdam Green Campus van de Universiteit van Amsterdam.

Presentatie: Liesbeth Staats
Research jeugdzorg: Judith Konijn en Barbara Schreuders
Research Verkiezingsdossier: Nina van Raay en Maarten van den Heuvel

Ongevraagd inwendig onderzoek

Mon, 13 Oct 2025 10:16:00 +0200

Dit is een goed verhaal van de redactie van Argos, de podcast waarin onze tv-researchers vertellen over hun onderzoek dat je ook kunt zien op NPO Start.

In deze aflevering vertelt Argos-journalist Nina van Raay over haar onderzoek naar hoe medisch studenten leren op patiënten die onder narcose zijn. Tijdens een behandeling kan het namelijk gebeuren dat een student, op aanwijzing van de arts, een inwendig onderzoek uitvoert zonder dat de patiënt daarvan op de hoogte is — niet voor diens eigen behandeling, maar om ervan te leren.

Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie & montage: Katinka van de Wall
Eindredactie: Nikki van der Westen
Techniek: Alfred Koster
Productie: Alex Heringa
Sound design: Joost Wesseling

Kijk ook Argos tv: ‘Ongevraagd inwendig onderzoek’ via argosonderzoekt.nl en NPO Start, geregisseerd door Martijn Kieft.

Is ons kiesstelsel bestand tegen Trumpiaanse toestanden? & Verkiezingsdossier: het klimaat

Sat, 11 Oct 2025 15:43:00 +0200

(00:00) Is ons kiesstelsel bestand tegen Trumpiaanse toestanden?

Vanuit Nederland kijken we met afgrijzen toe hoe van Amerika tot Brazilië en Moldavië politici verkiezingsuitslagen in twijfel trekken als die hen niet goed uitkomen. Maar in hoeverre zijn wij daar zelf tegen bestand? Met de Tweede Kamerverkiezingen op komst neemt Argos ons eigen kiesstelsel kritisch onder de loep.

(36:18) Verkiezingsdossier: het klimaat.

In de aanloop naar de verkiezingen duiken onze onderzoeksjournalisten op basis van hun dossierkennis in de plannen van de partijen. Wat beloven de partijen nu echt, en wat zijn die plannen waard? Met vandaag: het klimaat.

Pepijn Keppel dook in de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen en keek wat ze écht van plan zijn op het gebied van klimaat. Wat vooral opvalt: over de industrie – de grootste uitstoter – lopen de meningen flink uiteen. Moet Nederland haar vervuilende industrie behouden en vergroenen, of juist wegjagen met strenge klimaatmaatregelen? En wat betekent dat voor onze economie én onze klimaatdoelen? Daarover gaat Pepijn in gesprek met onderzoeker Boris Schellekens van SOMO, het kenniscentrum dat onafhankelijk onderzoek doet naar multinationals.

Presentatie: Eric Arends
Research reportage: Saar Slegers
Research studiogesprek: Pepijn Keppel

Wie heeft de macht over ons voedsel?

Mon, 29 Sep 2025 08:00:00 +0200

In Brussel woedt een stille strijd om de toekomst van ons voedsel. Aanleiding is een voorstel van de Europese Commissie om de strenge regels voor genetisch gemodificeerde gewassen te versoepelen – een langgekoesterde wens van de agro-industrie. Maar welke rol speelt Nederland in dit debat? En wat betekent minder toezicht op gentech voor kleine zaadveredelaars en de machtsverhoudingen in de voedselketen?

In deze aflevering vertelt Argos-journalist Pamela Kalkman over haar onderzoek naar de Brusselse lobby rondom gentech, dat ze samen met Gabriela Galindo en Jelena Prtorić uitvoerde.

Presentatie: Eric Arends
Redactie & montage: Katinka van de Wall
Eindredactie: Nikki van der Westen
Techniek: Alfred Koster
Productie: Alex Heringa
Sound design: Joost Wesseling

Kijk ook Argos tv: 'De stille strijd om ons zaad' via argosonderzoekt.nl en NPO Start, geregisseerd door Martijn Kieft.

De visumtruc: vrijwilligers als verdienmodel & Verkiezingsdossier: de rechtsstaat

Sat, 27 Sep 2025 16:02:00 +0200

(00:00) De visumtruc: vrijwilligers als verdienmodel
Een paar maanden vrijwilligerswerk doen in Nederland, kennismaken met een andere taal, samenleving en cultuur en nieuwe mensen leren kennen. Het klonk honderden jongeren van zowel binnen- als buiten de Europese Unie als muziek in de oren. Maar eenmaal aangekomen in Nederland komen ze bedrogen uit.
(35:27) Verkiezingsdossier: de rechtsstaat
In de aanloop naar de verkiezingen duiken onze onderzoeksjournalisten op basis van hun dossierkennis in de plannen van de partijen. Wat beloven de partijen nu echt, en wat zijn die plannen waard? Met vandaag: de rechtsstaat.
Eric Arends heeft de verkiezingsprogramma’s van de politieke partijen doorplozen en bespreekt samen met hoogleraar Rechtstheorie Elaine Mak in hoeverre deze ten goede komen of in strijd zijn met de regels van de rechtstaat. Heeft iedereen in gelijke mate toegang tot rechters en worden fundamentele mensenrechten gerespecteerd in de nieuwe plannen?

Presentatie: Liesbeth Staats
Research reportage: Sylvana van den Braak
Research studiogesprek: Eric Arends

Waterstof: groene belofte of list van de fossiele industrie? & Verkiezingsdossier: digitale veiligheid

Sat, 13 Sep 2025 15:32:00 +0200

(00:00) Groene belofte of list van de fossiele industrie?

Hét toverwoord om de klimaatcrisis te bezweren: waterstof. Schoon, veelzijdig, en volgens velen onmisbaar als we onze klimaatdoelen willen halen. In Nederland en Europa wordt er volop in geïnvesteerd. Tot er in 2021 uit wetenschappelijke hoek kritiek klinkt, want de waterstofbelofte is niet altijd zo duurzaam als hij lijkt. Shell schrijft een plan om de kritiek te kunnen counteren. Argos vond hun document en geeft een uniek inkijkje in de lobbystrategie van de fossiele industrie. Is waterstof de motor van de transitie – of het paard van Troje van de fossiele industrie?

(35:43) Verkiezingsdossier: digitale veiligheid

In de aanloop naar de verkiezingen duiken onze onderzoeksjournalisten op basis van hun dossierkennis in de plannen van de partijen. Wat beloven de partijen nu echt, en wat zijn die plannen waard? Met vandaag: digitale veiligheid.
Saar Slegers is Argos’ eigen specialist op dit gebied en bespreekt, samen met cybersecurity-expert Bert Hubert, wat haar het meest opvalt. Hoe haalbaar is die ‘digitale autonomie’ die veel partijen zo graag willen? Hoeveel geld willen ze eraan besteden? En heeft de politiek überhaupt wel voldoende ICT-kennis in huis om goed doordachte plannen te smeden?

Presentatie: Eric Arends
Research reportage: Pepijn Keppel en Leon Zantinge
Research studiogesprek: Saar Slegers

Wie mag er nog demonstreren op de universiteit?

Sat, 30 Aug 2025 15:28:00 +0200

Toegangspasjes, beveiligers in burger en registratielijsten voor het bezoeken van een discussiebijeenkomst. Dit soort veiligheidsmaatregelen zijn sinds 7 oktober 2023 op veel universiteiten standaardpraktijk.

Vaak wordt er extra scherp gekeken naar bijeenkomsten over Israël en de Palestijnse gebieden. Daar kleven immers extra veiligheidsrisico’s aan, zeggen universiteiten. Maar volgens critici botst dat met het open karakter van de universiteit en het academisch debat. Hoe gaan universiteiten om met dit licht ontvlambare onderwerp?

Argos onderzocht het beleid aan enkele universiteiten en ontdekte een patroon.

Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie: Or Goldenberg

De verborgen wereld achter illegale vapes

Sat, 16 Aug 2025 15:35:00 +0200

(00:00) De verborgen wereld achter illegale vapes

Steeds meer Nederlandse jongeren raken verslaafd aan vapen. Niet gek, want illegale vapes met zoete smaakjes en veel te veel nicotine zijn online kinderlijk eenvoudig te krijgen. Hoe kan dat?

Dit onderzoek kwam tot stand via een samenwerking tussen Argos, The Investigative Desk en Submarine en met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten (www.fondsbjp.nl).

(39:00) Waarom besteedt Nederland zijn beveiliging nog steeds uit aan Israël?

Nederland leunt nog altijd zwaar op Israëlische bedrijven voor cruciale veiligheidssystemen voor de politie. Denk aan tapkamers en digitale uitleesapparatuur. Maar ons gebruik van die techniek roept steeds meer vragen op – morele vragen, maar ook over onze eigen veiligheid.

We bespreken dit met technologie-expert en voormalig AIVD-toezichthouder Bert Hubert en hoogleraar Europees aanbestedingsrecht Elisabetta Manunza.

Ongetraind aan de bak in de bajes

Sat, 02 Aug 2025 15:20:00 +0200

Met groots opgezette campagnes probeert de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) personeel te werven voor gevangenissen, jeugdinrichtingen en tbs-klinieken. De nood is hoog, want de gevangenissen zitten vol en het tekort aan personeel is groot. Maar worden nieuwe medewerkers, eenmaal binnen, wel voldoende voorbereid op wat hen achter de muren te wachten staat? En wat zijn de risico’s voor het personeel én de gedetineerden als dat niet zo is?

Presentatie: Abdou Bouzerda
Redactie: Saar Slegers

ZOMERTIP: De moord op Patrick

Sat, 19 Jul 2025 07:00:00 +0200

Op Tweede Kerstdag 2002 wordt een 36 jarige tennisleraar dood gevonden in zijn appartement. Hij is met geweld om het leven gekomen. Twintig rechercheurs worden op de zaak gezet, maar het lukt hen niet om te achterhalen wie de moordenaar is. De moord op Patrick is daarmee een zogeheten cold case geworden. Onderzoeksjournalist Sanne Boer duikt in het leven van Patrick en analyseert hoe een politie-onderzoek naar een dodelijk misdrijf kan vastlopen. En daarbij ontdekt ze dat niets is wat het lijkt.

Luister de zevendelige podcastserie ‘De moord op Patrick’ via ‘Argos Series’ in jouw podcast-app.

ZOMERTIP: De Deventer Mediazaak

Sat, 05 Jul 2025 07:00:00 +0200

ZOMERTIP | De Deventer Mediazaak

Wat maakte dat een eenvoudige moordzaak uit 1999 uitgroeide tot een waar perstribunaal? Die vraag probeert Annegriet Wietsma te beantwoorden in De Deventer Mediazaak, een podcast die ze voor Argos maakte over de nasleep van de gewelddadige dood van de weduwe Wittenberg. Ze laat betrokkenen - journalisten, politiemensen, privé-speurders en Bekende Nederlanders – aan het woord over hun rol en sprak langdurig met Michael de Jong, ‘de klusjesman’, die in de media werd aangewezen als de dader. Annegriet is te gast, samen met onderzoeksjournalist Bas Haan, wiens boek De Deventer Moordzaak is verfilmd.

Luister de zesdelige podcastserie ‘De Deventer Mediazaak’ via ‘Argos Series’ in jouw podcast-app.

Geweld en dwang bij uitzettingen

Mon, 30 Jun 2025 08:00:00 +0200

Uitzetten is het politieke sleutelwoord van dit moment. Heb je geen recht op verblijf in ons land, dan moet je weg. Desnoods met dwang. Maar achter die ferme taal schuilt een complexe praktijk.

In deze podcast vertelt Argos-journalist Nina van Raay over haar onderzoek naar gedwongen uitzettingen. Ze las honderden interne verslagen van de Marechaussee, mocht achter de schermen op Schiphol en sprak met direct betrokkenen - van marechaussees tot mensen die zelf werden uitgezet.

Kijk ook naar Argos tv: ‘Geweld en dwang bij uitzettingen’ via argosonderzoekt.nl of NPO Start.

Presentatie: Eric Arends

Redactie & montage: Katinka van de Wall

Eindredactie: Nikki van der Westen

Techniek: Alfred Koster

Productie: Alex Heringa

Sound Design: Joost Wesseling

Hoe bereidt Nederland zich voor op natuurbranden? & IC-chef biedt oplossing voor ‘zieke zorg’

Sat, 21 Jun 2025 15:29:00 +0200

00:00

Dit voorjaar werden droogterecords gebroken. Nederland moet zich voorbereiden op het risico van grote natuurbranden door klimaatverandering. De brandweer alléén kan dat niet aan.  

Sinds 2002 ontbrak elk serieus overheidsbeleid. Geen regie, geen financiering, niemand eindverantwoordelijk — terwijl natuurgebieden hier vaak direct grenzen aan woonwijken, zorginstellingen, campings en industrie. 

In Argos duiken we in dit bestuurlijke gat. Hoe kon een levensbedreigend risico zo lang worden genegeerd? En waarom en hoe kwam uitgerekend in 2024 alsnog de omslag?  Is dat genoeg en zijn we daarmee écht veilig? 

36:36

Marktwerking zou de zorg beter, goedkoper en efficiënter maken, dat was het idee vanuit politiek Den Haag. Daarom werd het zorgstelsel twintig jaar geleden drastisch hervormd. Intensivist en hoogleraar Armand Girbes maakte de hele ontwikkeling van binnenuit mee en zag hoe het tegendeel gebeurde.

Afgelopen week kwam zijn boek ‘Zieke Zorg’ uit, waarin hij de balans opmaakt. Hoe komen we uit dit moeras en kan de zorg weer beter worden? Hij vertelt erover in Argos.

Presentatie: Eric Arends

Redactie: Barbara Schreuders, Gideon Levy & Judith Konijn

Olaf kreeg levenslang, maar is hij wel schuldig?

Sat, 07 Jun 2025 15:31:00 +0200

De Limburgse Olaf H. is veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor de moord op een echtpaar en een poging tot doodslag op hun 9-jarige kleindochter. Er zijn veel omstandigheden die erop wijzen dat hij inderdaad de dader is. Alleen: onomstotelijk technisch bewijs is er niet. Olaf zelf, die al 22 jaar vast zit, ontkent nog steeds schuldig te zijn. En hij krijgt daarbij steun van enkele vooraanstaande wetenschappers. Kan Olaf inderdaad onschuldig zijn en al die tijd onterecht gevangen zitten?

In de nieuwe zevendelige podcastserie 'Olaf zit vast' probeert Argos te ontrafelen hoe deze zaak in elkaar zit.

Presentatie Liesbeth Staats
Makers podcast: Sanne Boer & Eric Arends

Fitfluencers en cryptoboys: de Nederlandse ‘manosphere’ in kaart gebracht

Sat, 24 May 2025 15:33:00 +0200

Met de serie Adolescence is de discussie over de invloed van giftige 'manfluencers' zoals Andrew Tate opnieuw opgelaaid. Maar wie verkondigen zijn ideeën in Nederland? En hoeveel invloed hebben zij op Nederlandse jongeren?
Argos, De Groene Amsterdammer en Utrecht Data School duiken in de onlinewereld van afgetrainde lichamen, conservatieve denkbeelden en vrouwonvriendelijke denkbeelden.
Manfluencers spreken jonge mannen aan met verhalen over zelfverbetering, discipline en succes – en normaliseren gaandeweg traditionele, soms problematische ideeën over mannelijkheid. Wat is de invloed van deze stemmen op het wereldbeeld van hun volgers? Hoe snel werkt het algoritme? En welke impact heeft dat op een nieuwe generatie mannen?

Presentator: Eric Arends
Redactie: Or Goldenberg

Gekaapt door gas & Europees Hof oordeelt over uithuisplaatsingen

Sat, 10 May 2025 15:36:00 +0200

(00:00) Gekaapt door gas: hoe de fossiele lobby de Oekraine-oorlog gebruikte
De Russische invasie van Oekraïne in 2022 schokte Europa. Terwijl de energieprijzen stegen, zag de gaslobby haar kans schoon. Oude klimaatbeloftes werden opzijgeschoven voor nieuwe, miljarden kostende LNG-projecten. Hoe kreeg de fossiele industrie in crisistijd weer zoveel invloed in Brussel? Argos reconstrueert de strategie van de gaslobby. We ontdekken hoe zij de oorlog gebruikten om het Europese energiebeleid naar hun hand te zetten.

(37:00) Uithuisplaatsingen: Nederlandse overheid veroordeeld door Europees Hof
Nederland is onlangs flink tot de orde geroepen in een historische uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de Mens over uithuisplaatsingen. De uitspraak, samen met twee recente rapporten over uithuisplaatsen, legt bloot wat er niet functioneert in het systeem.

De moeder van een destijds éénjarig kind is onterecht het gezag ontnomen, oordeelt het Europees Hof. Er is geen goed onderzoek gedaan naar de situatie, en toch zijn er vervolgens ingrijpende beslissingen genomen. Deskundigen vinden de uitspraak belangrijk, omdat ze gelijkenissen zien met veel andere zaken. Dat blijkt ook uit het recent verschenen onderzoek ‘Terugplaatsing na gedwongen uithuisplaatsing’ en uit het rapport van de commissie-Hamer, die het verband onderzocht tussen de toeslagenaffaire en uithuisplaatsingen. Wat kan er beter en hoe? Hoogleraar Mariëlle Bruning en staatssecretaris Teun Struycken reageren.

Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie ‘fossiele lobby’: Pepijn Keppel en Ronja Boer
Redactie ‘uithuisplaatsingen’: Judith Konijn

Deze uitzending is tot stand gekomen met steun van Free Press/Postcode Loterij Fonds.

De vrouwen die Europa niet redde

Tue, 06 May 2025 08:58:00 +0200

Europese leiders praten de laatste tijd volop over de noodzaak tot meer samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie. Maar hoe veilig zijn EU-missies voor lokaal personeel? Afghaanse vrouwen die voor de Europese politiemissie werkten zitten vier jaar na de overname door de Taliban nog steeds ondergedoken, in afwachting van een evacuatie.

In deze aflevering vertelt Argos-journalist Pamela Kalkman over de achtergebleven vrouwen die zij sprak in onder andere Afghanistan. Wie is er verantwoordelijk voor hun lot? En wat betekent deze gang van zaken voor andere Europese missies in het buitenland?

Kijk ook naar Argos tv: ‘De vrouwen die Europa niet redde’ via argosonderzoekt.nl of NPO Start.

Presentatie: Eric Arends
Redactie en montage: Katinka van de Wall
Eindredactie: Nikki van der Westen
Techniek: Alfred Koster
Productie: Alex Heringa
Sound Design: Joost Wesseling

Hoe kon Desi Bouterse zijn straf ontlopen?

Sat, 26 Apr 2025 15:41:00 +0200

Hoe kon de Surinaamse oud-president Desi Bouterse, veroordeeld voor de Decembermoorden, tot zijn dood uit handen van justitie blijven? Waar dook hij onder, wie hielp hem, en waarom? Met het oog op de naderende verkiezingen in Suriname is die vraag juist nu belangrijk. Want degenen die hem hielpen, zitten mogelijk nog aan de knoppen.

Onderzoeksjournalist Sylvana van den Braak is te gast in Argos. Zij ontrafelt in de podcast ‘Bouta’s laatste zet’ van Argos en Investico, samen met Linda van der Pol, zijn laatste jaar op de vlucht.

Presentatie: Liesbeth Staats
Redactie: Sylvana van den Braak en Linda van der Pol

Moslims onder surveillance

Sat, 12 Apr 2025 15:35:00 +0200

In september 2023 stuurt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een opmerkelijke brief naar de Tweede Kamer. Het ministerie geeft erin toe onrechtmatig persoonsgegevens van mensen binnen de moslimgemeenschap te hebben verzameld. In de afgelopen maanden mochten de eerste betrokkenen hun dossier inzien. Het gaat, inderdaad, uitsluitend om moslims. Juist dit ministerie was vaak gesprekspartner van de moslimgemeenschap.

Argos kreeg inzage in een aantal van deze dossiers, sprak met betrokkenen en reconstrueerde: wat is hier gebeurd?

Presentatie: Eric Arends

Redactie: Rik Delhaas en Lara de Boer

Wetenschapper onder vuur

Sat, 29 Mar 2025 15:25:00 +0100

Steeds vaker moeten wetenschappers zich bij integriteitscommissies verantwoorden voor hun onderzoeken. Burgers beklagen zich daar over fraude of plagiaat. Maar gaan die klachten wel echt over integriteit? Of worden de procedures ook uitgevochten om onwelgevallige uitkomsten van onderzoek in diskrediet te brengen? En wie gebruikt zulke procedures eigenlijk?

Argos duikt in het grijze gebied van integriteitskwesties aan de universiteit. Worden wetenschappers monddood gemaakt?

Presentator: Liesbeth Staats

Redactie: Hansje van de Beek

Op vakantie in de Westbank

Thu, 27 Mar 2025 15:41:00 +0100

Wie nu op internet kijkt, kan rustig een vakantie-appartementje boeken op de bezette Westelijke Jordaanoever. Volgens het internationaal recht zijn de Israëlische nederzettingen illegaal. Hoe kan het Nederlandse bedrijf Booking.com daar dan toch zijn activiteiten voortzetten? En wat is de rol van ons eigen ministerie, dat officieel een ‘ontmoedigingsbeleid’ heeft?

In deze podcast vertelt Argos-journalist Nina van Raay over haar onderzoek naar vakantieverblijven in bezet gebied. En ze sprak anoniem met medewerkers van het bedrijf in Amsterdam.

Kijk ook naar Argos tv: ‘Booking in de Westbank’ via argosonderzoekt.nl of NPO Start.

Presentatie: Eric Arends
Redactie & montage: Katinka van de Wall
Eindredactie: Nikki van der Westen
Techniek: Alfred Koster
Productie: Alex Heringa
Sound Design: Joost Wesseling

Wordt ook jouw pensioen belegd in bedreigde diersoorten?

Sat, 01 Mar 2025 15:14:00 +0100

In december wordt op Schiphol de bagage van een passagier gecontroleerd door een douanier. In de koffer wordt een verdacht pakketje aangetroffen met traditionele Chinese medicijnen. Al snel komt de douanier tot de conclusie dat er mogelijk een bedreigde diersoort in het pakket zit: het schubdier, het meest verhandelde zoogdier ter wereld. Waar komt het pakketje vandaan? En waar was het naar onderweg?

Argos onderzoekt de wereld van de illegale handel in bedreigde diersoorten. Wat zijn de verwoestende gevolgen van deze handel? Hoe speelt Nederland een rol in dit wereldwijde probleem? En wie profiteert er eigenlijk van het uitsterven van deze dieren? We volgen het spoor van het geld en ontdekken dat Nederlandse pensioenfondsen een bijzondere rol spelen.

Presentatie: Eric Arends
Redactie: Pepijn Keppel en Hansje van de Beek

Zo spoorde de Rabobank terroristen op & Handelde de overheid illegaal bij verzamelen patiëntendata GGZ?

Sat, 15 Feb 2025 16:03:00 +0100

(00:00) Zo spoorde de Rabobank terroristen op
Wat gebeurt er als commerciële banken terroristen opsporen? Onze redactie krijgt een kijkje achter de schermen via een geheim document van de Rabobank. Met een lange lijst van soms zeer opmerkelijke ‘kenmerken’ van hun klanten zouden medewerkers terroristen moeten herkennen. Maar sommige van deze ‘red flags’ gelden voor wel heel veel mensen. Helpt dit echt om terroristen op te sporen? En wat zijn de gevolgen voor de bankklanten?

(46:43) Handelde de overheid illegaal bij verzamelen patiëntendata GGZ?

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) verzamelde persoonlijke gegevens van alle cliënten in de geestelijke gezondheidszorg in Nederland. Het ging uiteindelijk om de data van meer dan 500 duizend mensen die bij een psychiater en psycholoog in behandeling waren. De data werden gebruikt om een algoritme te ontwikkelen dat de zorg in Nederland moet verbeteren. Maar is het gebruik van zoveel data wenselijk, of zelfs toegestaan? En wordt de zorg er ook echt beter van?
Daarover bogen drie rechters zich onlangs in de eerste zitting aangespannen door bezorgde cliënten en behandelaars tegen de NZa. Argos was bij de zitting en geeft een update uit dit dossier.

Presentator: Rik Delhaas
Redacteur reportage: Saar Slegers
Redacteur studiogesprek: Nina van Raay & Jochem van Leeuwen

Wie ligt er dwars bij de aanpak van het klimaatprobleem?

Sat, 01 Feb 2025 15:33:00 +0100

Als we oud-politici mogen geloven, hadden we het klimaat eind jaren tachtig kunnen redden. Een belangrijk RIVM-rapport sloeg in als een bom en de eerste internationale klimaatconferentie vond plaats in Noordwijk. Nederland liep voorop met klimaatbeleid, maar uiteindelijk maakte dat beleid plaats voor economische groei. Hoe zijn we hier beland?

Presentatie: Eric Arends

Redactie: Anik See

De val door het vangnet: zo raken kwetsbare mensen hun zorgverzekering kwijt

Sat, 18 Jan 2025 15:19:00 +0100

Het kabinet halveert de subsidiepot voor zorg aan onverzekerden. Slecht nieuws voor kwetsbare groepen als daklozen, arbeidsmigranten en ex-gevangenen. Zij dreigen straks hun zorgkosten zelf te moeten betalen - ook als ze platzak zijn.

Argos onderzoekt hoe het kan dat in Nederland mensen door het vangnet vallen, en ontdekt: wie geen adres heeft, bestaat niet.

Presentatie: Rik Delhaas
Redactie: Gidi Pols en Jochem van Staalduine

Rectificatie: in de reportage spreken we abusievelijk over stichting Humanitas, dat moet zijn vereniging Humanitas.

Op de grens van preventie en repressie: gemeenten in strijd tegen radicalisering

Sat, 04 Jan 2025 15:32:00 +0100

Nederlandse gemeenten spelen een belangrijke rol in het tegengaan van radicalisering van personen die over dreigen te gaan tot het gebruik van geweld. Daarvoor is de zogenaamde ‘Persoonsgerichte Aanpak’ ontwikkeld. Hierbij kunnen vergaande bevoegdheden worden ingezet om in iemands persoonlijke leven te interveniëren. Maar deze aanpak stuit op vragen en kritiek. Zo kan je geen bezwaar maken.

Zo kan een sleutelpersoon worden ingezet die regelmatig met betrokkenen praat of kan er hulp worden aangeboden op maatschappelijk vlak of op school. Maar ook meer repressieve middelen als bezoek van een agent of het staande houden door de politie, praten met familie en vrienden. Het is een aanpak op de grens van preventie en repressie.

Arbeidsmigrant in de val

Sat, 21 Dec 2024 15:49:00 +0100

Stel, je valt tijdens je werk van een ladder en verbrijzelt allebei je onderbenen. Wat verwacht je dan van je werkgever? Waarschijnlijk niet dat hij je in het ziekenhuis opbelt met het bericht dat je contract niet wordt verlengd. En al helemaal niet dat hij stelt dat het je eigen schuld was: had je maar niet op die ladder moeten klimmen.

Presentatie: Eric Arends

Redacteur: Saar Slegers

Waarom Belgrado én Washington cruciale bewijzen over Srebrenica achterhielden

Sat, 07 Dec 2024 15:36:00 +0100

Hoe kon het drama in Srebrenica, de grootste genocide in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog, gebeuren? Wat wisten de inlichtingendiensten van de grote NAVO-landen over de ophanden zijnde aanval, en waarom werd die niet gestopt? Nog steeds zijn deze en andere prangende vragen rond de massamoord niet opgehelderd - ondanks tal van internationale onderzoeken, parlementaire enquêtes, processen bij het Joegoslavië Tribunaal, het NIOD-onderzoek en rechtszaken tegen de Nederlandse staat.

Argos houdt zich al meer dan twintig jaar met deze vragen bezig. Dat doen ook twee andere onderzoekers: professor Sir Geoffrey Nice, die de zaak tegen Milosevic bij het Joegoslavië Tribunaal als aanklager leidde, en Nevenka Tromp-Vrkic, die als onderzoeker van het Joegoslavië Tribunaal in Belgrado onder meer op zoek ging naar de geheime notulen van de Opperste Defensie Raad. Hoe gingen Nice en Tromp-Vrkic te werk om de waarheid te achterhalen? Welke tegenwerking kregen zij? En wat zijn hun bevindingen?

Presentator: Eric Arends
Redacteur: Huub Jaspers

De strijd om ons drinkwater

Sat, 23 Nov 2024 15:19:00 +0100

Na een recordnat jaar klinkt het onvoorstelbaar dat Nederland kampt met een dreigend watertekort. Drinkwaterbedrijven, boeren en natuurorganisaties strijden allemaal voor hun deel. In sommige provincies leidt dat inmiddels zelfs tot rechtszaken.

Hoe werd een eerste levensbehoefte het middelpunt van juridisch getouwtrek? Wie is daarvoor verantwoordelijk? En op welke manier houden alle partijen elkaar in de houdgreep? Argos onderzoekt de juridisering van drinkwater in een waterrijk land.

Presentatie: Eric Arends
Redactie: Pepijn Keppel

Nood in de noodopvang

Sat, 09 Nov 2024 15:33:00 +0100

Kun je je werk naar behoren doen in de noodopvang? Argos volgt de opbouw van een gigantische noodopvang in Biddinghuizen, waar 1200 vluchtelingen een half jaar zullen verblijven. We lezen en horen dagelijks over het tekort aan opvang, maar wie staan er, soms letterlijk, met de poten in de modder? (Oud-) medewerkers van de noodopvang geven een kijkje achter de schermen. Waar lopen zij tegenaan en hoe staan zij in dit precaire maatschappelijke debat?

Banken en hun risicoklanten: Hoe stichtingen de dupe zijn van antiterrorismebeleid

Sat, 26 Oct 2024 15:47:00 +0200

Een dorpshuis, tafeltennisvereniging of liefdadigheidsinstelling doet er in Nederland al snel een half jaar over om een bankrekening te kunnen openen. Tenminste - als het überhaupt lukt, want banken en andere financiële instellingen zijn dit soort klanten liever kwijt dan rijk.

De afgelopen jaren controleren banken hun klanten steeds strenger op witwassen en terrorismefinanciering. Maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk zijn extra vaak de klos. Zij worden internationaal in verband gebracht met terrorismefinanciering en worden door banken automatisch aangemerkt als 'hoog-risicoklanten', blijkt uit onderzoek van Argos.

Waar komt dit label vandaan? Is het risico van terrorismefinanciering reëel? En wat gebeurt er als maatschappelijke organisaties geen toegang meer hebben tot het financiële systeem?

Presentatie: Eric Arends

Redacteur: Saar Slegers

Barricades op de campus: een reconstructie van de studentenprotesten

Sat, 12 Oct 2024 15:39:00 +0200

De verontwaardiging over de oorlog in Gaza leidt dit voorjaar wereldwijd tot spontane of aangekondigde demonstraties, ook op universiteiten. Begin mei is het raak in Amsterdam. Wat begint als een vreedzame bezetting van een universiteitsterrein mondt uit in een grimmige sfeer in de stad en heftig politieoptreden. Hoe kon het zo uit de hand lopen? In samenwerking met Medialogica en Medialab reconstrueert Argos de studentenprotesten van begin mei in Amsterdam.

Presentator: Eric Arends
Redacteur reportage: Barbara Schreuders en Ronja Boer

Dolle Mina's van de Dood & Gaswinning in kleine velden

Sat, 28 Sep 2024 17:26:00 +0200

(00:00) ‘Dolle Mina's van de dood’

In de nieuwe podcastserie 'Dolle Mina's van de dood' zoekt Argos-journakist Hansje van de Beek naar de grenzen van hulp bij zelfdoding. Zelfdoding is niet strafbaar, maar het helpen daarbij wél. Begin dit jaar stonden zeven zeventigplussers voor de rechter, omdat ze een criminele organisatie zouden vormen. Allen waren lid van de Coöperatie Laatste Wil (CLW), een organisatie die zich inzet voor 'sterven in eigen regie'. Dolle Mina's van de dood is een reconstructie van hoe het zover heeft kunnen komen. Waar liggen de grenzen van hulp bij zelfdoding? Wat is Middel X? En wat is een humane dood?

(42:35) Gaswinning in kleine velden

Burgers zitten opnieuw klem in het belangenspel van Den Haag en de energie-industrie. Sinds in Den Haag de beslissing viel om niet langer gas uit Groningen op te pompen, worden op grote schaal elders in het land kleine gasvelden leeggehaald. 'Argos' ontdekte dat het ministerie van Economische Zaken en een Canadese gaswinner gezamenlijke belangen hebben. Den Haag geeft regionale en lokale bestuurders weinig ruimte om zich te verzetten. Journalist Nina vertelt over haar ondezoek naar gaswinning in kleine velden.

Presentator: Eric Arends

Gasten: journalisten Hansje van de Beek en Nina van Raay

Wat verwacht Ter Apel van 'het strengste asielbeleid ooit'? & Nieuwe ontwikkelingen 'Vriend van Volkert'

Sat, 14 Sep 2024 16:13:00 +0200

(00:00) Wat verwacht Ter Apel van 'het strengste asielbeleid ooit'?

‘Het strengste asielbeleid ooit', zo kondigde PVV-leider Geert Wilders het voorgenomen kabinetsbeleid aan. Wat denken ze daar in Ter Apel eigenlijk van? Met zijn aanmeldcentrum kan de Groningse plaats gezien worden als het epicentrum van de problemen. Argos reisde af naar Ter Apel om te horen wat de Ter Apelers verwachten van een kabinet met de PVV. En we zijn vooral benieuwd naar de mening van de kiezers die op de PVV stemden.

(36:00) Nieuwe ontwikkelingen 'Vriend van Volkert'

Op het pistool waarmee Volkert van der G. de moord op Pim Fortuyn pleegde, zat DNA-materiaal van een persoon die altijd onbekend is gebleven. Het Openbaar Ministerie heeft dit DNA-spoor onlangs opnieuw vergeleken met de Nederlandse DNA-databank, bleek uit de Argos-podcast ‘Vriend van Volkert’. Maar het OM weigert het DNA te vergelijken met databanken in het buitenland. Dit roept vragen op – van Pim Fortuyns broer Simon, én van NSC-Tweede Kamerlid Jesse Six Dijkstra.

Presentator: Eric Arends
Redacteur reportage: Rik Delhaas
Redacteur studiogesprek: Eric Arends

De Binnenlandse Veiligheidsdienst en de genocide in Indonesië

Sat, 31 Aug 2024 15:23:00 +0200

De Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) hield tijdens de bloedige decennia van de Soeharto-dictatuur in Indonesië tientallen Indonesiërs in de gaten, die voor korte of langere tijd in Nederland verbleven. Het gaat om vermeende communisten of om mensen die volgens de BVD contact onderhielden met communisten; mensen die in Indonesië moesten vrezen opgepakt, gemarteld en vermoord te worden. Alleen al in de periode van oktober 1965 tot april 1966 werden in Indonesië minstens een half miljoen ‘communisten’ vermoord.

Moeten de gigantische moordpartijen gekwalificeerd worden als genocide? Wie waren de Indonesiërs die door de BVD in de gaten werden gehouden? Wat is er met hen gebeurd? Welke informatie deelde de BVD met andere diensten? Kan de BVD medeplichtigheid aan genocide worden verweten?

Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Huub Jaspers, Yonah Sint Nicolaas, Teun Dominicus

ING discrimineert, maar is er een alternatief? & Luizen in de Pels: Saskia Bonger

Sat, 17 Aug 2024 16:08:00 +0200

(00:37) ING discrimineert, maar is er een alternatief?

“ING discrimineert een man op grond van ras”, oordeelt het College voor de Rechten van de Mens, nadat de bank een betaling had geblokkeerd vanwege een Arabisch klinkende naam in de omschrijving. Wat betekent deze uitspraak voor banken, die wettelijk verplicht zijn om betalingen te screenen op witwassen en terrorismefinanciering?

(23:28) Luizen in de Pels: Saskia Bonger

Op de TU Delft is het ‘onveilig’ en er is sprake van ‘wanbeheer’ door het bestuur van de universiteit. Dat constateert de Onderwijsinspectie begin dit jaar in een zeldzaam kritisch rapport. Hoe doe je daar verslag van als je, naast journalist, ook medewerker bent van die universiteit? Saskia Bonger, hoofdredacteur van universitair magazine Delta van de TU Delft, werd een luis in de pels van haar eigen werkgever. Met grote gevolgen.

Presentator: Rik Delhaas
Redacteur 'ING discrimineert, maar is er een alternatief?': Saar Slegers
Redacteur Luizen in de Pels: Barbara Schreuders

Wie leverde het wapen waarmee Fortuyn werd neergeschoten?

Sat, 22 Jun 2024 16:33:00 +0200

Vandaag in Argos hoor je de aftrap van de nieuwe Argos-podcast: Vriend van Volkert. Volkert van der G. is de moordenaar van Pim Fortuyn, maar wie hielp hem aan het pistool waarmee hij de aanslag pleegde? Die vraag kent na ruim twee decennia nog steeds geen bevredigend antwoord. Maar twintig jaar na dato krijgt Argos-journalist Eric Arends een vertrouwelijk politierapport in handen, met daarin opzienbarende details over een bijzondere verdachte.

Vriend van Volkert is een zoektocht naar antwoorden op openstaande vragen in een zaak die Nederland ten diepste schokte.

Te gast is Argos-journalist en podcastmaker van Vriend van Volkert: Eric Arends

Presentatie: Sophie Derkzen

De podcast Vriend van Volkert is te vinden in alle podcast-apps.

De strijd tegen PFAS rond Chemours & Export verboden pesticiden

Sat, 08 Jun 2024 15:32:00 +0200

(00:00) De strijd tegen PFAS rond Chemours

In een groot gebied rond de fabriek van Chemours in Dordrecht is vervuiling van PFAS aangetroffen. Waar en hoe ernstig de vervuiling is, moet nog voor een deel in kaart gebracht worden. Een deel van het gebied, zoals de moestuinen en een zwemplas in een recreatiegebied moeten gesaneerd worden. En bij ieder bouwproject in de gemeenten komt er weer vervuilde grond bij. De gemeente Dordrecht heeft in afwachting op een bruikbare techniek grond opgeslagen in depot. Hoe saneer je als er nog geen methode is om de PFAS uit bijvoorbeeld vervuilde grond te halen? En wat gaat dat allemaal kosten?

(41:20) Export verboden pesticiden

Hoewel bepaalde pesticiden hier in de EU verboden zijn voor gebruik, is de handel en export erin volstrekt legaal. De redactie van Argos deed hier de afgelopen maanden onderzoek naar en maakte de televisie-aflevering 'de Gifboomerang’. In deze podcast nemen wij hier vast een klein voorschot op. Want er waren plannen voor een Europees exportverbod, maar hoe is dat afgelopen?

Presentator: Chris Kijne
Redacteur reportage: Rik Delhaas
Redacteur studiogesprek: Nina van Raay

De NPO: de zwarte doos van de publieke omroep

Sat, 25 May 2024 16:23:00 +0200

De Nederlandse publieke omroep koopt een groot deel van zijn programma’s in bij zogenoemde ‘buitenproducenten’, commerciële bedrijven die niet tot het publieke bestel behoren. Daar zit een politieke gedachte achter. ‘Externe producenten leveren een belangrijke bijdrage aan de pluriformiteit,’ schreef toenmalig minister van Media Arie Slob in 2019 aan de Tweede Kamer. ‘Zij maken in opdracht van de omroepen programma’s die aansluiten op behoeften in de maatschappij. De Nederlandse productiesector heeft een enorm creatief potentieel dat kan bijdragen aan programmatische innovatie.’

In 2022 besteedde de NPO 266 miljoen euro bij buitenproducenten, naar eigen zeggen 40 procent van zijn totale programmabudget. Dat is veel meer dan de 25 procent die Slob als minimum verplicht stelde. Maar de regeling werkt averechts, zo ontdekte Argos. Kleinere onafhankelijke buitenproducenten komen bij de NPO steeds moeilijker aan de bak. Juist zij maken vaak de programma’s die de NPO onderscheiden van de commerciële omroepen, zoals documentaires, satirische shows en vernieuwend drama.

Dat komt doordat de bulk van de 266 miljoen naar een paar grote buitenproducenten gaat, meestal dochters van buitenlandse mediamultinationals als het Franse Banijay, het Amerikaanse Warner Bros en het Duitse Bertelsmann, eigenaar van RTL Nederland. Deze reuzen onderhandelen vaak rechtstreeks met de NPO, de koepel die het bestel aanstuurt, en hebben ontwikkelafdelingen die de NPO constant bestoken met programmavoorstellen.

Presentator: Chris Kijne
Redacteuren: Kim van Keken en Joost Ramaer

De hobbelige weg naar inclusief onderwijs

Sat, 11 May 2024 16:23:00 +0200

Passend onderwijs voor elk kind. Dat was tien jaar geleden het uitgangspunt van een nieuwe wet. Minder uitval door meer en betere ondersteuning op de gewone scholen en op termijn afbouw van het speciaal onderwijs. Dat doel is nog lang niet binnen handbereik. Wachtlijsten en personeelsgebrek in jeugdzorg en onderwijs helpen niet mee.

Vrijdag 10 mei publiceerde het Ministerie van Onderwijs nieuwe cijfers van het aantal thuiszitters, dat vorig schooljaar niet of slechts gedeeltelijk op school zat. De trend is dat dat er elk jaar niet minder maar meer zijn.

Nog steeds zijn er veel kinderen die geen of weinig (passend) onderwijs krijgen. In Argos de complexe werkelijkheid van een prachtig ideaal. Jongeren, ouders, scholen en gemeenten over de hobbelige weg naar inclusiever onderwijs.

Presentator: Rik Delhaas
Redacteur: Barbara Schreuders

Dorp onder het stof

Sat, 27 Apr 2024 15:19:00 +0200

In het Zeeuwse dorp Sluiskil wonen inwoners pal tegenover grote industriële bedrijven, met aanhoudende overlast als gevolg. Zo waait stof van metershoge bergen grijze verbrandingsas, opgeslagen in de buitenlucht bij het bedrijf Heros, over het dorp. Het daalt neer op ruiten en slaat op de longen van omwonenden.

Bewoners doen al jarenlang meldingen bij de lokale omgevingsdienst, maar dat levert weinig op. 'Argos' ontdekte hoe een regel uit een nieuwe wet de bewoners verder zou kunnen helpen.

Presentatie: Eric Arends
Redactie: Yonah Sint Nicolaas, Rosalyn Saab en Nikki van der Westen

Discriminatie of terrorismebestrijding?

Sat, 13 Apr 2024 15:20:00 +0200

In de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering zoeken banken naar ongebruikelijke of verdachte transacties. Deze werkwijze werkt redelijk bij de opsporing van witwassen, maar experts twijfelen of dit ook geldt voor de zoektocht naar terrorismefinanciering. Worden er echt terroristische aanslagen voorkomen? En wat zijn de gevolgen voor mensen die de pech hebben een ‘verdachte’ naam te hebben?

In Argos het verhaal van twee klanten van de ING Bank van wie de transacties door de bank werden onderzocht op het risico op terrorismefinanciering, enkel omdat in hun overboeking een verdachte (voor)naam voorkwam.

Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Saar Slegers

De vergeten kinderen van de arbeidsmigrant

Sat, 30 Mar 2024 15:28:00 +0100

In de wijk Transvaal in Den Haag wonen veel, heel veel, arbeidsmigranten. Zeker een op de vijf bewoners komt uit Midden- of Oost-Europa. Velen van hen wonen en werken in slechte omstandigheden. In de kassen in het Westland plukken zij tomaten, paprika’s en komkommers voor een laag salaris, soms zelfs onder het minimumloon.

Steeds vaker verhuizen hun kinderen ook mee naar Nederland. Met name over de Bulgaarse kinderen zijn de zorgen groot. De omstandigheden waarin hun ouders verkeren hebben grote invloed op hen. Zij leven ongezonder en komen moeilijker mee op school dan Nederlandse kinderen. In Argos een reportage vanuit de wijk Transvaal over de kinderen van de arbeidsmigranten.

Presentator: Eric Arends
Redacteur: Hansje van de Beek

Verdienen aan energiearmoede

Sat, 16 Mar 2024 16:18:00 +0100

De afgelopen twee jaar zijn de energieprijzen flink gestegen, met als oorzaak de inval van Rusland in Oekraïne. Dit zorgde ervoor dat veel huishoudens niet langer in staat waren om hun energierekening te betalen. De overheid nam diverse maatregelen om de rekening voor burgers toch betaalbaar te houden en trok hier maar liefst 150 miljoen euro voor uit. Maar hoe is dat besteed? En zijn dat wel de juiste methodes?

Om de energierekening betaalbaar te houden, nam de overheid diverse maatregelen. Bijvoorbeeld met het energieplafond, waarmee er een maximumtarief voor gas en elektriciteit kwam. Ook maakte het Rijk geld vrij om ‘kleine energiebesparende maatregelen’ aan te laten brengen bij de armste huishoudens in slechte huizen.

Argos deed samen met Follow the Money onderzoek naar de uitvoering van deze maatregelen, met de vraag wat er precies aan de woningen is veranderd en hoe effectief dit is om de energiearmoede aan te pakken.

Presentatie: Eric Arends

Redacteur: Rik Delhaas

De houdbaarheid van de ouderenzorg

Sat, 02 Mar 2024 15:49:00 +0100

Zo lang mogelijk thuis wonen als je oud bent: de overheid heeft er de laatste tien jaar actief op ingezet. Want het is wat mensen willen, zo wordt gezegd. Maar bovenal is het een bezuinigingsmaatregel. Hoe pakt dit beleid uit in de praktijk? En is het wel echt goedkoper? Voor de één is het een prettig idee om in de vertrouwde omgeving verzorgd te worden. Maar er is ook een groep ouderen die tussen wal en schip valt. Voor hen is de juiste zorg niet goed te organiseren thuis.

En wat als je geen sociaal netwerk hebt? Geen mantelzorgers, familie of betrokken buren. Wie helpt je dan? Maatschappelijk werkers en wijkverpleegkundigen uit het hele land schetsen een beeld van verwaarlozing en eenzaamheid van die specifieke groep en maken zich zorgen. Zij zien steeds meer mensen die wel verpleeghuiszorg nodig hebben, maar waar geen plek voor is. Samen met Follow the Money deed Argos onderzoek naar het beleid van langer thuis wonen voor ouderen.

Presentatie: Rik Delhaas
Redacteur: Judith Konijn

EXTRA: Zorgen om een drinkglas vol PFAS

Sat, 24 Feb 2024 08:00:00 +0100

Een deel van het water dat uit onze kraan stroomt, is afkomstig van oppervlaktewater. Drinkwaterbedrijven filteren het water uit Nederlandse sloten, rivieren, kanalen en grachten zodat het veilig is om te drinken. Maar uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er een stofje in ons oppervlaktewater zit, dat zich niet zomaar laat wegfilteren: TFA, de kleinste vorm van PFAS.

Hoe is TFA in ons oppervlaktewater terechtgekomen? En welke gevolgen heeft deze ontwikkeling voor de veiligheid van ons drinkwater? Argos sprak erover met emeritus-hoogleraar milieuchemie en toxicologie Jacob de Boer.

Redacteur: Yonah Sint Nicolaas

De val van de rector

Sat, 17 Feb 2024 15:26:00 +0100

De rector magnificus van de Radboud Universiteit trad in september vorig jaar, vlak voor zijn pensionering, terug. Zijn positie was onhoudbaar geworden nadat De Gelderlander onthulde dat een klacht wegens seksuele intimidatie gegrond was verklaard. De rector zou twee ongepaste opmerkingen hebben gemaakt tegen een vrouwelijke medewerker tijdens een wintermarkt. Stine Jensen sprak in haar column in de NRC van ‘een komisch misverstand’ dat veel weg zou hebben van een scene uit Van Kooten en De Bie. Maar was er in werkelijkheid niet toch méer aan de hand? In Argos een nauwgezette reconstructie van ‘De val van de rector’.

Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Huub Jaspers

EXTRA: De omstreden Nederlandse wapenexport aan Israel voor de rechter

Thu, 08 Feb 2024 12:06:00 +0100

Maandag 12 februari horen we of Nederland onderdelen voor het jachtvliegtuig F-35 aan Israël mag leveren of toch niet. Volgens drie organisaties (Oxfam Novib, Pax en The Rights Forum) worden de toestellen ingezet bij schendingen van het internationaal recht in de oorlog die Israël in de Gazastrook voert. En Nederland mag volgens de eigen regelgeving in dergelijke gevallen niet exporteren. De drie organisaties spanden een kort geding aan en maandag is de uitspraak in hoger beroep.

Hoe zit dat met die exportvergunningen voor wapentuig en is er met deze Algemene Vergunning voor de onderdelen van de F-35 niet iets merkwaardigs aan de hand? Argos vroeg het aan wapenhandel-expert Frank Slijper van vredesorganisatie PAX.

Redacteur: Rik Delhaas

Het raadsel van de Nederlandse zorgkwaliteit

Sat, 03 Feb 2024 15:37:00 +0100

Hoe maak je als patiënt de beste keuze voor passende zorg? De website ZorgkaartNederland.nl is een reviewplatform voor patiënten, waarop je waarderingen kunt vinden en geven aan zorgverleners. Er is ook al jaren kritiek van zorgverleners die de site als een schandpaal ervaren. Want vijftien jaar na oprichting van de site kan er nog veel beter.

Maandelijks bezoeken zo’n miljoen mensen de site. Ook hechten de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en zorgverzekeraars waarde aan de scores. Waarom worden er naast subjectieve meningen nog steeds geen objectieve data over zorgkwaliteit gedeeld? Argos over Zorgkaart.nl, schandpaal of schaamlap voor het gebrek aan transparantie in de zorg.

Presentatie: Eric Arends

Redacteuren: Louise Jens, Jennifer Mol en Barbara Schreuders

De verborgen paden van de transgenderzorg

Sat, 20 Jan 2024 15:46:00 +0100

Door de lange wachtlijsten in de transgenderzorg doet een grote groep mensen aan zelfmedicatie. Argos ontdekte dat honderden trans personen op dit moment klant zijn bij de buitenlandse private kliniek GenderGP. Via deze weg kan je na één á twee online gesprekken de gewenste hormonen in een Nederlandse apotheek ophalen.

Deze zorg staat in schril contrast met de Nederlandse transgenderzorg waar mensen een grondig, vaak maandenlang, traject doorlopen. De zorg van GenderGP wordt niet door de Nederlandse inspectie gecontroleerd omdat de kliniek in Singapore is ingeschreven. Wel heeft de Nederlandse inspectie vier meldingen over de kliniek ontvangen. Ze willen niet ingaan op de specifieke inhoud van deze meldingen, maar geven aan dat eruit blijkt dat het serieuze zorgen zijn over de kwaliteit van GenderGP.

Experts maken zich zorgen. “Deze vorm van zorg voldoet niet aan de Nederlandse kwaliteitsnormen” zegt Christa van Bunderen, internist-endocrinoloog bij het expertisecentrum voor Geslacht & Gender van het Radboudumc. Uit een intern onderzoek blijkt dat zeker 25 tot 30% van de patiënten van het Radboudumc aan een vorm van zelfmedicatie heeft gedaan. Van Bunderen vindt de zorg van GenderGP suboptimaal maar snapt wel dat trans personen zich tot deze kliniek richten. “Het is ook schrijnend dat je in Nederland twee jaar op zorg moet wachten. Dat is zeker iets dat onze aandacht heeft”.

Presentatie: Eric Arends
Redacteuren: Hansje van de Beek en Lieve Govers

De aflaathandel van het klimaat (deel 2)

Sat, 06 Jan 2024 15:34:00 +0100

CO2 wordt gezien als een van de belangrijkste veroorzakers van de klimaatverandering. Om hun CO2-uitstoot te compenseren, kopen bedrijven certificaten, waarmee elders in de wereld CO2-reductie gerealiseerd wordt, bijvoorbeeld door het aanplanten van bomen of het beschermen van bossen. Onderzoeksjournalist Ties Gijzel (Follow the Money) startte ruim een jaar geleden een onderzoek naar die handel met CO2-compensatiecertificaten.

Samen met zijn collega Bart Crezee en met journalisten van de Britse krant The Guardian, het Duitse weekblad Die Zeit, de Zwitserse publieke omroep SRF en het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker nam Ties Gijzel het Kariba-project in Zimbabwe onder de loep. Grote bedrijven zoals de Nederlandse groene energieleverancier Greenchoice kochten via het Zwitserse bedrijf South Pole voor honderd miljoen euro aan certificaten, waarmee de houtkap in de Kariba-regio moest worden gestopt en de bevolking alternatieve verdienmogelijkheden moest krijgen. Gijzel en zijn collega’s ontdekten dat de berekeningen van de CO2-reductie voor een groot deel op drijfzand waren gebaseerd.

Er rijzen steeds meer vragen rond het Kariba-project. Hoeveel van de opbrengsten van de certificaten zijn daadwerkelijk terechtgekomen bij de lokale bevolking in Zimbabwe? Hoe zit de jacht op olifanten, nijlpaarden en ander grootwild in de Kariba-regio? En maakt een van de partners van South Pole in China gebruik van Oeigoerse dwangarbeiders?

Presentatie: Eric Arends
Redacteur: Huub Jaspers

Eindejaarsinterview met minister Robbert Dijkgraaf

Sat, 30 Dec 2023 16:46:00 +0100

Robbert Dijkgraaf was bij aanvang van kabinet Rutte IV een van de opvallendste namen. Een vooraanstaande natuurwetenschapper die zijn carrière verruilde voor de politiek. “Soms in het leven stopt je trein en ik koos ervoor om uit te stappen” zei hij daar zelf over.

Hoe is deze overstap hem bevallen? Welke patronen ontdekte hij in de politiek? Heeft hij bereikt wat hij hoopte? En welke uitdagingen liggen er nog voor de volgende minister van Onderwijs en Wetenschap? We vragen het aan Dijkgraaf in een exclusief eindejaarsinterview.

Presentatie: Chris Kijne
Redacteur: Reinier Tromp

Luizen in de Pels: Roelof Bosma (Zembla)

Sat, 23 Dec 2023 16:51:00 +0100

Er wordt al decennia teveel PFAS geloosd in de Nederlandse wateren, en de risico’s van het giftige PFAS werden al sinds de jaren zestig geheim gehouden. Roelof Bosma (Zembla) en zijn collega Marco de Lange praatten met talloze mensen en spitten meters documenten door, voordat ze dat bloot legden. Hun ontdekkingen in het PFAS-dossier de afgelopen jaren werden groot nieuws.

Al zo’n twintig jaar werkt Roelof Bosma als onderzoeksjournalist, op onderwerpen als de GGZ, TBS en radicalisering. De laatste jaren vooral op gifdossiers. Daarbij heeft hij te maken met zware tegenkrachten van het grote geld. Hoe ga je daar als journalist mee om? Een gesprek over intimidaties van grote bedrijven, opmerkelijke ontdekkingen en de schoonheid van het vak.

Presentatie: Eric Arends

Redacteur: Judith Konijn

BVD-dossier Manusama: 40 jaar gezocht naar een speld in de hooiberg

Sat, 16 Dec 2023 15:15:00 +0100

Argos dook samen met OVT in het geheime persoonsdossier van ir. Johan Manusama die van 1966 tot 1993 president in ballingschap was van de RMS (Republiek der Zuid Molukken). Ook in de roerige jaren zeventig toen Molukse jongeren diverse keren tot gewapende actie overgingen. Manusama veroordeelde het geweld meermaals expliciet. Toch bestaat er een omvangrijk dossier over hem dat een periode van bijna 40 jaar beslaat. Naar welke informatie waren de diensten op zoek?

Presentatie: Eric Arends

Stikstofonzekerheid: boeren beter af met meer beesten

Sat, 09 Dec 2023 15:22:00 +0100

Het stikstofprobleem is in alle delen van de samenleving voelbaar. De woningbouw ligt stil, de natuur gaat achteruit, en boeren leven in onzekerheid. Terwijl Nederland nog in het midden van deze crisis zit, blijken stallen als paddenstoelen uit de grond te schieten. ‘Gooi je stallen vol’, wordt de boer geadviseerd. Hoe is dit nog mogelijk in het midden van de stikstofcrisis?

Presentatie: Eric Arends

In het spoor van digitale misdaadmiljoenen

Sat, 02 Dec 2023 16:34:00 +0100

Criminelen hebben de laatste jaren cryptomunten zoals Bitcoin ontdekt als handig middel om hun illegale winsten wit te wassen. Wereldwijd gaat het inmiddels om miljarden euro's. Argos dook samen met De Groene Amsterdammer in de wereld van de virtuele valuta. Een wereld vol omgekeerde pinautomaten, anoniem geld en technisch vernuftige goocheltrucs.

Presentatie: Eric Arends

Update ‘Het geheim van de spreekkamer’ & Een geschiedenis van kleur in blauw

Sat, 25 Nov 2023 15:32:00 +0100

(00:38) Update ‘Het geheim van de spreekkamer’

Sinds 1 juli 2023 legt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) een database aan met gegevens van ongeveer 800.000 mensen die in de periode van 1 juli 2022 tot 1 juli 2023 ggz-hulp ontvingen. Vaak zonder dat cliënten dit weten, zo bleek al in een eerdere uitzending van Argos. Mensen die dit betreft en daar bezwaar tegen hebben, zouden door middel van een privacyverklaring de deling kunnen voorkomen. Belangenvereniging MIND waarschuwt er voor dat een privacyverklaring achteraf indienen er niet toe leidt dat gegevens ook daadwerkelijk worden verwijderd.

(10:55) Een geschiedenis van kleur in blauw

In 2022 kwam de documentaire De Blauwe Familie uit, die leidde tot veel beroering bij de politie, in de politiek en de maatschappij. De documentaire stelde discriminatie en racisme binnen de politie aan de kaak. De politietop kwam gelijk met een belofte tot beterschap. De politie-organisatie zou een diverse, veilige werkomgeving worden, en wel snel. Maar dit kan toch niet een nieuwe ambitie zijn?

Argos dook in de veertig jaar lange, rijke geschiedenis van diversiteitsbeleid van de Nederlandse politie, en vond talloze experimenten, loze beloftes, en tegenvallende resultaten.

Presentatie: Eric Arends

Mensenrechtentoets uitbesteed bij versoepeling wapenexport & Uit de heilige doofpot

Sat, 18 Nov 2023 16:25:00 +0100

(01:01) Mensenrechtentoets uitbesteed bij versoepeling wapenexport

Tijdens het zomerreces, toen het kabinet Rutte IV al lang en breed demissionair was, kwam de regering met een brief om het Nederlandse wapenexportbeleid te versoepelen. Bij het strikte wapenexportbeleid wordt er getoetst of het defensiematerieel niet ingezet kan worden bij mensenrechtenschendingen door het land dat de spullen aanschaft. Het kabinet stelt nu voor om de exportvergunning te laten aanvragen in het land waar het complete wapensysteem wordt gemaakt, waardoor dé facto het Nederlandse strikte exportbeleid wordt afgeschaft.

(23:51) Uit de heilige doofpot: misbruik in de katholieke kerk

De Vlaamse televisieserie ‘Godvergeten’ heeft veel losgemaakt. In de serie vertellen slachtoffers van misbruik en mishandeling in de Katholieke Kerk in België wat hen als kind is overkomen, hoe zij tot de dag van vandaag lijden hieronder, en hoe de kerk ernstige misdaden systematisch met de mantel der liefde heeft bedekt en de slachtoffers in de kou heeft laten staan. Over de totstandkoming en de impact van de serie, over een aantal journalistieke keuzes en hoe het misbruik in België stukje bij beetje aan het licht is gekomen.

Ook ontdekten we dat een van de hoofdrolspelers bij het toedekken van het misbruik, die meer dan tien jaar van het toneel verdwenen was, terug is in Nederland en op zondag weer gewoon als priester de mis doet. Hoe is dit voor slachtoffers?

Presentatie: Rik Delhaas

De donkere wereld van illegale handel in zelfdodingsmiddelen & wie zit er achter de stemhulpen?

Sat, 11 Nov 2023 16:37:00 +0100

(00:18) De donkere wereld van illegale handel in zelfdodingsmiddelen

Wat als je klaar bent met leven maar niet in aanmerking komt voor euthanasie? Sommige mensen kiezen ervoor zelf op zoek te gaan naar een humane manier om te sterven. Online proberen zij daar de juiste middelen voor te vinden. Een van die middelen is het illegale medicijn Nembutal. Via talloze websites kun je dit bestellen. Maar er blijken mensen te zijn die misbruik maken van deze kwetsbare groep.

(35:16) Wie zit er achter de stemhulpen in Nederland?

In Nederland zijn er steeds meer tools en websites om je helpen bij je keuze bij verkiezingen. In 1989 was de Stemwijzer van ProDemos, toen nog op papier, de eerste stemhulp van Nederland. Maar tegenwoordig zijn er ook stemadvies-tools van allerlei belangenorganisaties en burgers. Wie zitten er achter deze websites? En in hoeverre is dit een goede trend?

Presentatie: Eric Arends

Marengo: over de grenzen van de rechtsstaat

Sat, 04 Nov 2023 16:33:00 +0100

Het Marengoproces tegen hoofdverdachte Ridaoun Taghi en 16 medeverdachten zet de afgelopen jaren de rechtsstaat op zijn kop. Drie mensen betaalden zelfs de hoogste prijs en werden vermoord, respectievelijk de broer van de kroongetuige, zijn advocaat Derk Wiersum en Peter R. de Vries, vertrouwenspersoon van kroongetuige Nabil B. Ook rechters en officieren van justitie voelen de dreiging van geweld en willen sommige zaken niet meer aannemen of denken er zelfs aan te stoppen met hun werk. Is onze rechterlijke macht eigenlijk wel opgewassen tegen dit ongebreidelde geweld?

Alle rechters en officieren en de advocaten van de kroongetuige leven permanent in beveiliging. De verhoudingen tussen advocatuur en het Openbaar Ministerie raken verhard door de inzet van nieuwe opsporingsmiddelen waarbij ook sommige advocaten in het vizier komen. De arrestatie, dit voorjaar, van advocaat Inez Weski, die Ridouan Taghi bijstond, is het voorlopig laatste dieptepunt tijdens Marengo.

In Argos doen we verslag van het onderzoek van platform Investico en De Groene Amsterdammer naar de beleving van de professioneel betrokkenen, advocaten, officieren en rechters bij de daverende grondvesten van de rechtsstaat tijdens het Marengoproces.

Presentatie: Eric Arends

Uithuisplaatsingen: Benito’s strijd voor een veiliger gezinshuis

Sat, 28 Oct 2023 15:40:00 +0200

Omdat Benito’s ouders niet voor hem konden zorgen, groeide hij op in een gezinshuis. Maar daar werd hij geestelijk mishandeld en verwaarloosd. Hij spande een zaak aan voor het Tuchtcollege van de Jeugdzorg, om te voorkomen dat meer kinderen hetzelfde zou overkomen.

15 jaar lang woonde Benito in dat gezinshuis, en nooit is er actie ondernomen om hem uit de onveilige situatie te helpen. Zowel het College van Toezicht als het College van Beroep van Stichting Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ) stelden hem later in het gelijk en oordeelden snoeihard: vanwege deze geestelijke mishandeling en verwaarlozing mag deze gezinshuismoeder haar werk nooit meer uitvoeren. Maar gebeurde dit vervolgens ook? In Argos vertellen Benito, verschillende betrokkenen en deskundigen over deze zaak, hoe je deze vorm van jeugdzorg veiliger maakt en het belang van luisteren naar jongeren.

Presentatie: Eric Arends

Hittestress & Drijvende flatgebouwen

Sun, 22 Oct 2023 11:47:00 +0200

(06:37) Hittestress

Hoe maken we onze woningen bestendig tegen steeds extremer weer? Het is tijd voor een isolatieoffensief. Maatregelen zoals isolatie en warmtepompen moeten klimaatverandering dempen. Voor de PvdA/GL is dit zelfs onderdeel van hun verkiezingsprogramma. Maar waar deze ingrepen in de herfst en winter helpen om energie te besparen, leiden ze in warme periodes juist tot hittestress. Huurders die proberen om de hitte buiten te houden worden niet geholpen en hitteplannen van overheden komen nauwelijks van de grond.

(18:44) Drijvende flatgebouwen

Wel of geen cruiseschepen in de stad? Terwijl Amsterdam en Rotterdam de meest vervuilende auto’s en vrachtwagens uit hun steden weren met milieuzones, meren in hun havens drijvende flatgebouwen aan die vervuilende stoffen uitstoten. Havens en rederijen stellen dat ze hun verantwoordelijkheid nemen door te investeren in walstroom en de ‘klimaatvriendelijke’ brandstof LNG. Maar volgens bezorgde burgers leiden dit soort schijnoplossingen alleen maar af van wat er echt moet gebeuren: het verbannen van cruiseschepen uit de stad.

Presentatie: Eric Arends en Jort Kelder

De jacht op Nissi #2: AIVD gaf cruciale informatie niet door

Sat, 14 Oct 2023 16:29:00 +0200

Op 8 november 2017 werd Iraanse activist Ahmad Mola Nissi voor zijn huis doodgeschoten. Inlichtingendienst AIVD erkent dat ze over informatie beschikte van een dreiging tegen hem, maar dat ze niet volgens eigen protocol hadden gehandeld en die informatie niet met het Openbaar Ministerie hadden gedeeld. Dat blijkt uit gesprekken die Argos en Follow the Money hadden met betrokkenen en de advocaat van de familie Barbara van Straaten.

De AIVD was op dat moment bezig met een onderzoek naar de dreiging tegen Nissi, maar kon dat niet afronden voordat hij op voor zijn huis in Den Haag van dichtbij werd doodgeschoten. ‘Volgens de eigen protocollen van de AIVD hadden zij eerder contact met het OM moeten opnemen en dat is niet gebeurd,’ zegt Van Straaten.

Presentatie: Eric Arends

Politiegeweld: hoe straffen het leren in de weg zit & MeToo op universiteiten #3: wat hebben de uitzendingen teweeg gebracht

Sat, 07 Oct 2023 15:47:00 +0200

(00:33) Politiegeweld: hoe straffen het leren in de weg zit

"Wij vinden het belangrijk om te leren van dit soort situaties en te kijken hoe we dit in de toekomst kunnen voorkomen”. Zo klonken de woorden van Frank Paauw, politiechef in Amsterdam, na het fatale incident met Sammy Baker. De jonge, Duitse toerist was in verwarde toestand aangetroffen. Bij een poging hem te overmeesteren, schoot de politie hem dood.

Politiechef Paauw spreekt namens de hele landelijke politie, wanneer hij zegt te willen leren van politiegeweld. In 2019 werd het héle stelsel rondom het melden en leren van geweld omgegooid bij de landelijke politie. Bij het beoordelen van politiegeweld zou het niet meer alleen gaan om "Mocht dat wel?", maar ook om "Was dat nou wel nodig?"

Argos dook in de hervormingen, beloftes en ambities van de politie: leren ze wel van hun eigen geweld? We stuitten op een dwarse korpscultuur, verstrengelde belangen, én wijdverbreide angst voor strafrechtelijke vervolging.

(34:30) MeToo op universiteiten #3: Wat hebben de uitzendingen teweeg gebracht

In het derde deel van onze serie over MeToo op universiteiten vertelt huidig decaan Evelyn Kroesbergen over wat het tweeluik van Argos teweeg heeft gebracht binnen de Radboud Universiteit. Kroesbergen is de decaan op dezelfde faculteit als waar de hoogleraar van ‘Fleur’ werkt. Wat vindt zij van onze uitzendingen? Ook gaan we in gesprek met Marijke Naezer, antropoloog en gespecialiseerd in onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag. Zij volgt de discussies over MeToo op de voet en deelde haar expertise ook in de eerdere uitzendingen.

Presentatie: Eric Arends

Het quad-ongeluk op de Leusderheide, Het laatste kwartier van Sammy en Journalisten onder de tap door nieuwe sleepwet

Sat, 30 Sep 2023 15:45:00 +0200

(00:44) Het quad-ongeluk op Leusderheide

Op 30 maart 2021 raakte een reservist van de mariniers levensgevaarlijk gewond tijdens een militaire oefening van het Korps Commandotroepen (KCT). Argos deed samen met NRC onderzoek naar het incident. Hoe kon het zo misgaan?

(28:50) Het laatste kwartier van Sammy

Deze week toonde Argos, in samenwerking met Forensic Architecture, aan dat het verhaal van politie OM over de dood van Sammy op cruciale punten niet klopt. Argos-journalist Nikki van der Westen schuift aan om meer achtergrond te geven bij de reacties van OM en politie op deze conclusie. En ze brengt een vertrouwelijk conceptrapport van een vooraanstaand psychiater, die kritisch oordeelt over het politieoptreden.

(38:40) Journalisten onder de tap door nieuwe sleepwet

Over twee weken stemt de Tweede Kamer over een nieuwe wet voor de geheime diensten. Het gaat om een wijziging van de zogenoemde ‘sleepwet’, waar Nederland in 2018 tegen stemde tijdens een referendum. Met deze wet is het makkelijker voor inlichtingendiensten om je apparaten binnen te dringen, omdat ze meeliften met de Russische hacker die dat eerder al was gelukt. Maar wat als het om een apparaat van een journalist, arts of advocaat gaat?

Presentatie: Eric Arends

MeToo op universiteiten #2: Steeds vaker naar de vertrouwenspersoon

Sat, 23 Sep 2023 16:18:00 +0200

Grensoverschrijdend gedrag in de wetenschap kan zeer ernstige gevolgen hebben. Niet alleen voor de personen die dit treft, maar ook voor de wetenschap. Talentvolle onderzoekers vallen uit of ze keren de wetenschap zelfs definitief de rug toe. Argos onderzocht de afgelopen maanden de sociale veiligheid op Nederlandse universiteiten.

Onlangs nog benadrukte demissionair minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Robbert Dijkgraaf het belang van een veilige leer- en werkomgeving op universiteiten. ‘Het moet een topprioriteit zijn’, riep hij tijdens een bijeenkomst met studenten in Utrecht.

In het tweede deel van de tweeluik over ‘MeToo op de universiteit’ maken we de resultaten bekend van de Argos-enquête onder alle Nederlandse universiteiten met de voornaamste vraag: Hoe vaak gebeurt dit? We spraken met expert Marijke Naezer, demissionair minister Robbert Dijkgraaf en de regeringscommissaris tegen seksueel geweld Mariëtte Hamer over de uitkomsten van de enquête. Ook horen we hoe een talentvolle jonge vrouwelijke hoogleraar werd weggepest.

Presentatie: Eric Arends

MeToo op universiteiten #1: Een gele kaart voor de hoogleraar

Sat, 16 Sep 2023 16:30:00 +0200

Argos onderzocht de afgelopen maanden grensoverschrijdend gedrag op Nederlandse universiteiten. In deze aflevering hoor je het verhaal van ‘Fleur’. Op haar verzoek hebben we haar naam veranderd.

Ze was een talentvolle jonge studente, die meer dan een jaar werd belaagd door een – meer dan twee keer zo oude - hoogleraar met ongepaste voorstellen en een stortvloed aan grensoverschrijdende app-berichten, terwijl hij nota bene haar eindscriptie nog moest beoordelen.

De hoogleraar kreeg uiteindelijk wel een tik op de vingers, maar de universiteit hield de zaak binnenskamers. Waarom werd er geen onderzoek ingesteld?

Presentatie: Tessel Blok

Een koel huis als luxeproduct & Het geheim van de spreekkamer

Sat, 09 Sep 2023 15:32:00 +0200

(00:28): Een koel huis als luxeproduct

In rap tempo zijn we in Nederland aan het isoleren, installeren we zonnepanelen en nemen huiseigenaren een warmtepomp in huis. Allemaal met het oog op de klimaatdoelen van 2050. Maar tegen die tijd krijgen we ook te maken met wel twee tot drie keer zoveel tropische dagen als nu. Is Nederland eigenlijk wel tegen hitte bestand?

(29:25) Het geheim van de spreekkamer

Sinds 1 juli worden door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de persoonlijke gegevens van 800.000 patiënten in de geestelijke gezondheidszorg in Nederland verzameld. Psychiaters en psychologen zijn namelijk verplicht om allerlei informatie uit de spreekkamer te delen met de overheid. De NZa gebruikt deze gegevens om een algoritme te trainen. Maar Argos ontdekte dat er fouten zijn gemaakt in aanloop naar deze verplichting. Onze televisie-uitzending maakte veel los. ‘Wat kun je hiermee als cliënt? En ligt de bal nu niet bij de politiek?’ Daarom zijn te gast: SP-Kamerlid Jimmy Dijk en Michou Benoist van cliënten-belangenvereniging MIND.

Presentatie: Eric Arends

Van hoop tot wanhoop: grote heibel over studies naar ziekte ME

Sat, 02 Sep 2023 15:29:00 +0200

Het zag er zo mooi uit. Patiënten die lijden aan de chronische vermoeidheidsziekte ME kregen het na jarenlang duwen en trekken voor elkaar dat de overheid diep in de buidel tastte om grondig onderzoek te laten doen naar hun mysterieuze, welhaast verlammende aandoening.

Maar op het moment dat de eerste miljoenen worden toegewezen, ontstaat er grote ruzie – tussen patiënten onderling én tussen patiënten en ZonMw, de instantie die medisch-wetenschappelijk onderzoek in Nederland financiert.

Vrijwel iedereen gaat inmiddels rollebollend over straat. Hoe konden miljoenen voor onderzoek naar de vermoeidheidsziekte ME leiden tot chaos en wanhoop?

Presentatie: Eric Arends

Luizen in de Pels: Ruben en Marieke Brugnera

Sat, 26 Aug 2023 15:32:00 +0200

In de laatste aflevering van onze zomerserie Luizen in de Pels zijn niet een, maar twee onderzoeksjournalisten te gast: de Vlaamse Ruben en Marieke Brugnera.

Ze werkten als vrijwilliger bij Poverello, een van de belangrijkste Vlaamse liefdadigheidsinstellingen en stuitten tijdens het rondbrengen van de koffie op een enorme mysterieuze berg geld. En dat terwijl de daklozen uiterst sober werden opgevangen. Het onderzoek werd beloond met de Loep, de belangrijkste prijs voor onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen.

Ruben en Marieke Brugnera zijn twee Vlaamse freelance onderzoeksjournalisten die de moeilijke dossiers niet schuwen. Van undercoverjournalistiek bij een liefdadigheidsinstelling tot waarheidsvinding in een kindermisbruikzaak.

Hoe ga je te werk als je eerst ergens werkt en plotseling de rol van journalist moet aannemen? Hoe traceerden ze de geldstromen van Poverello? En hoewel bij kindermisbruik in combinatie met echtscheidingen bij veel journalisten spontaan de rode vlag omhoog gaat, besloten zij de zaak tot op de bodem uit te zoeken. Hoe werken broer en zus samen om de waarheid boven tafel te krijgen in deze heikele dossiers?

Presentatie: Eric Arends

Luizen in de Pels: Johan Vollenbroek

Sat, 19 Aug 2023 16:05:00 +0200

In de zomerrubriek Luizen in de Pels is dit keer geen onderzoeksjournalist, maar ‘activist’ te gast. Johan Vollenbroek ‘stikstofstrijder des Vaderlands’ is een echte luis in de pels van de overheid, de veeteeltlobby en industrie.

Vollenbroek is mede-oprichter van Mobilisation for the Environment (MOB), een milieuorganisatie die haar doelen wil bereiken enkel en alleen met juridische middelen. En dat lukt MOB in talloze procedures tegen de overheid. De bekendste zaak is het stikstofarrest van de Raad van State in 2019, waarmee Nederland op stikstofslot ging, maar ook Chemours, Tatasteel en Schiphol kregen te maken met MOB als tegenstander.

Wat beweegt chemicus Vollenbroek, die de pensioengerechtigde leeftijd al ruim voorbij is, en hoe kijkt hij aan tegen de manier waarop we in Nederland omgaan met de natuur en het milieu? Waarom wil hij geen activist heten en hoezo is hij niet zo negatief over het succes van BBB?

Presentatie: Eric Arends

Luizen in de Pels: Wubby Luyendijk

Sat, 12 Aug 2023 16:27:00 +0200

Onze derde gast in de zomerserie Luizen in de Pels is Wubby Luyendijk. Luyendijk is onderzoeksjournalist bij de NRC, en niet zomaar eentje. Als 'primus inter pares' geeft zij leiding aan de omvangrijke, zwaar bezette onderzoeksredactie van de krant.

Onlangs won zij De Loep (de Vlaams-Nederlandse prijs voor onderzoeksjournalistiek) voor een samenwerking met het Dagblad van het Noorden. Nagenoeg exact tien jaar nadat zij voor het eerst de gaswinning in Groningen onderzocht - toen nog als correspondent Noord-Nederland - ontving Luyendijk de prijs als kroon op een decennium spitwerk.

Maar van Luyendijks hand én onder haar toezicht op de onderzoeksredactie, zijn nog talloze andere ontluisterende dossiers gepubliceerd. Neem het omvangrijke #MeToo-dossier, naar machtsmisbruik en seksueel wangedrag in de sportwereld, op universiteiten, in de kunst, én zelfs in de Tweede Kamer.

In Argos een interview met Luyendijk, over haar prille begin bij een 'schenenschopper' van een zondagskrant, de tekortkomingen van de regiojournalistiek én veelbesproken dossiers waar Luyendijk aan (mee)werkte.

Presentatie: Rik Delhaas

Luizen in de Pels: Thomas Muntz

Sat, 05 Aug 2023 15:31:00 +0200

In de tweede aflevering van onze serie ‘Luizen in de Pels’, is Thomas Muntz te gast. Hij is bijna twee jaar hoofdredacteur van onderzoeksplatform Investico.

Thomas Muntz schreef de afgelopen tien jaar over onder meer energie en klimaat(scepsis), privatisering van het onderwijs en handel in schulden. Voor onderzoek naar robotrechter e-Court won hij samen met collega’s de Jacques van Veen-prijs 2019.

In Argos een gesprek over de ontwikkelingen in de onderzoeksjournalistiek en zijn kritiek op de 'constructieve journalistiek'.

Presentatie: Rik Delhaas

Luizen in de Pels: Tim Hofman

Sat, 29 Jul 2023 16:17:00 +0200

In de eerste aflevering van onze zomerserie Luizen in de Pels is programmamaker en journalist Tim Hofman te gast. Hofman won afgelopen jaar zo ongeveer elke journalistieke prijs.

Hij werd uitgeroepen tot Journalist van het Jaar en zijn programma #BOOS won naar aanleiding van de aflevering over grensoverschrijdend gedrag bij The Voice of Holland de Zilveren Nipkowschijf en De Tegel in de categorie Onderzoek.

Hofman begon zijn carrière met programma’s met een flinke dosis humor zoals Tim Tv, Spuiten en Slikken en #BOOS. Maar inmiddels maakt hij verhalen waar niets te lachen valt en diepgang de boventoon voert. In Argos gaan we in op Hofmans journalistieke methodes, inspiratiebronnen en ambities.

Presentatie: Chris Kijne

Uithuisplaatsingen: politie voor de deur

Sat, 24 Jun 2023 16:35:00 +0200

Het is een woensdagavond in februari, een vrouw loopt net naar buiten om haar zoon naar de voetbal te brengen, als ze ziet dat de politie bij haar buren het huis binnen probeert te komen met een stormram. Voor ze het weet, wordt ze getuige van een uithuisplaatsing. ‘Ik dacht, zouden ze enig idee hebben hoe het overkomt op kinderen als je zo blijft staan in opperste staat van paraatheid?’

Jaarlijks worden duizenden kinderen uithuisgeplaatst en soms gebeurt dat met assistentie van de politie. Inzet van politie maakt zo’n gebeurtenis extra aangrijpend. Niet alleen voor ouders en kinderen, ook voor de politie zelf is het een van de meest aangrijpende dingen om te doen. Volgens deskundigen zou het aantal uithuisplaatsingen met politie-inzet omlaag kunnen en moet er bovendien beter worden gekeken naar alternatieven.

Argos onderzocht hoe vaak het gebeurt, wat de overwegingen zijn om politie in te zetten en hoe het is voor de betrokkenen.

Presentatie: Eric Arends

De belaste erfenis van het Toeslagenschandaal

Sat, 17 Jun 2023 15:19:00 +0200

Het Toeslagenschandaal treft niet alleen ouders, maar ook hun kinderen. Jongeren hebben door hun armoedige jeugd vaak zelf schulden gemaakt en veel gewerkt om eerste levensbehoeften voor zichzelf en het gezin te kunnen betalen.

Ze zagen hun ouders ongelukkig zijn of afglijden. Sommigen gleden zélf af naar de wereld van het snelle geld, anderen zijn vervreemd geraakt van thuis of zelfs uithuisgeplaatst.

Steeds meer gedupeerde meerderjarige kinderen komen voor zichzelf op en organiseren zich. Ze willen net als hun ouders met een schone lei aan de rest van hun leven kunnen beginnen. De geboden compensatie aan de kinderen is daarvoor niet toereikend.

Argos over de belaste erfenis van het Toeslagenschandaal.

Presentatie: Eric Arends

Het cadeau dat de overheid meer dan 90 miljoen kostte

Sat, 10 Jun 2023 15:29:00 +0200

De kosten van een ICT-systeem dat gratis aan het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) werd geschonken, lopen in de komende jaren waarschijnlijk op tot 94,7 miljoen euro. Dit blijkt uit een vertrouwelijke kosten-batenanalyse dat consultancybureau PwC voor het ministerie schreef en dat in handen is van Argos.

Het systeem PGB 2.0, waarmee mensen met een persoonsgebonden budget hun administratie kunnen regelen, werd in eerste instantie gebouwd door zorgverzekeraar DSW en gefinancierd door Zorgverzekeraars Nederland. Vervolgens is het 'om niet' overgedragen aan het ministerie van VWS. Na oplevering bleek echter dat het systeem nog verder ontwikkeld moest worden. Bovendien blijkt dat de implementatie van het systeem, dat begin 2018 klaar zou zijn, opnieuw vertraging heeft opgelopen.

Deze week in Argos een reconstructie van het al jaren vertraagde project dat tientallen miljoenen meer kost dan van te voren gepland was.

Presentatie: Eric Arends

Op zoek naar de PFAS-lozers in de Maas

Sat, 03 Jun 2023 15:33:00 +0200

Het blijkt buitengewoon moeilijk om te achterhalen welke bedrijven in Nederland allemaal PFAS lozen. PFAS is de verzamelnaam voor een groep chemische verbindingen, die in heel veel producten worden gebruikt maar schadelijk zijn voor de gezondheid en het milieu.

Inmiddels wordt er bijna overal PFAS aangetroffen in de bodem, lucht en ook in het water. Nederland heeft samen met een aantal andere Europese landen voorgesteld om op termijn helemaal met PFAS te stoppen. Om PFAS te mogen lozen, moet een bedrijf een vergunning hebben. Maar de diensten die over die vergunningen gaan, hebben de zaak vaak niet op orde.

En dus is de vraag of de Tweede Kamer nog voor de zomer een volledige inventarisatie krijgt van zogenaamde PFAS-emissies. Waarom is het zo lastig om erachter te komen wie de PFAS-lozers zijn?

Presentatie: Eric Arends

Kind in de noodopvang

Sat, 27 May 2023 16:38:00 +0200

Hoe vergaat het alleenstaande minderjarige asielzoekers in ons land? Er heersen grote zorgen over hoe het is gesteld met deze jongeren, die worden opgevangen in noodopvang-locaties door het hele land. De omstandigheden in de opvang zijn vaak slecht, in combinatie met dagelijkse onzekerheid en zorgen van de jongeren zorgt dit voor een onhoudbare situatie.

Argos volgt zes Eritrese jongens terwijl ze van noodopvang naar noodopvang verplaatsen. Hoe gaat het er precies aan toe op de noodopvang-locaties? En wat moet er veranderen?

Een productie van: Sanne Terlingen. Deze uitzending is gemaakt door onderzoekscollectief Lost in Europe, waar Argos onderdeel van is.

Presentatie: Tim de Wit

Assad woont ook in Nederland: deel 2

Sat, 20 May 2023 15:07:00 +0200

Stel je voor dat je vlucht uit Syrië, je hier veilig waant en ineens degene tegenkomt die je in één van de gevangenissen gemarteld heeft. Een reëel scenario blijkt uit onderzoek van Argos.

Al meer dan 50 jaar worden Syriërs op vaak oneigenlijke gronden opgepakt en maanden- of zelfs jarenlang stelselmatig gemarteld door handlangers van het Assad-regime. Het gaat om zo’n acht procent van de Syrische bevolking. De martelingen hebben regelmatig de dood tot gevolg. Duizenden slachtoffers die het wel kunnen navertellen wonen ook in Nederland.

Om hoeveel potentiële daders gaat het in Nederland en hoe actief is het Team Internationale Misdrijven op zoek naar hen?

Het eerste deel van Assad woont ook in Nederland werd op 1 oktober 2022 uitgezonden. Hierin gaat het om duizenden getraumatiseerde martelslachtoffers die in Nederland wonen en niet de juiste hulp krijgen om hun trauma's te verwerken.

Presentatie: Eric Arends

Vriend of Vijand #5: Artikel 1

Sat, 13 May 2023 16:03:00 +0200

Minister Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werkt aan een nieuwe wet, waardoor de overheid vanaf 2025 onderzoekers kan screenen die van buiten de EU komen die op Nederlandse universiteiten willen werken met gevoelige kennis. Een ingrijpend plan dat duizenden onderzoekers zal raken.

Hoe effectief is de voorgestelde maatregel? Hoe verhoudt die zich tot Artikel 1 van de Grondwet? En wat zijn de gevolgen voor de Nederlandse universiteiten? We vroegen het aan Robbert Dijkgraaf, zelf jarenlang kennismigrant in de VS, nu minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW).

Te gast in de studio zijn Tara van Viegen, raadsmedewerker van de Adviesraad voor wetenschap, technologie en innovatie (AWTI), en Saar Slegers, maker van de podcast Vriend of Vijand.

Presentatie: Eric Arends

Getuigenissen uit de gevangenissen van Assad & Vriend of Vijand #4

Sat, 06 May 2023 16:30:00 +0200

(00:32): Assad woont ook in Nederland: de getuigenissenbank

In het zogeheten Syrische Oral history project van het NIOD, het instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, hebben 85 gevangenisslachtoffers en 30 daders van het regime van vader en zoon al-Assad gedetailleerd hun verhaal verteld. Unieke getuigenissen van slachtoffers woonachtig in Nederland die niet eerder toegankelijk waren voor een groter publiek. Drie ex-gevangen, allen woonachtig in Nederland, vertellen hun verhaal.

(10:58): Vriend of Vijand #4: Lalaland

Een Iraanse wetenschapper uit Luik wordt tijdens een vakantie in zijn vaderland benaderd door de Iraanse geheime dienst met de vraag of hij hun informant wil worden. Het is een vraag die zijn hele leven op zijn kop zet. Kan hij nee zeggen?
Inlichtingendiensten waarschuwen voor spionage op Nederlandse universiteiten. Maar hoe maak je het onderscheid tussen de mensen met goede bedoelingen en de mensen die er een dubbele agenda op nahouden?

Presentatie: Eric Arends

De banken en hun risicoklanten & Vriend of Vijand #3

Sat, 29 Apr 2023 15:41:00 +0200

(00:30) De banken en hun risicoklanten: een zaak voor de rechter

Elke dag raken zo’n 10 bedrijven in Nederland hun bankrekening kwijt omdat hun bank hen niet meer vertrouwt. Verdachte transacties, connecties met veroordeelde criminelen, onverklaarbare omzetstijgingen: allemaal schijnbaar voldoende reden voor banken om afscheid te nemen van een klant. Maar kunnen banken doorslaan in het bestrijden van witwaspraktijken? Kan dit zó belangrijk worden, dat de toegang tot het financiële stelsel eronder lijdt? We bespreken het met Joras Ferwerda van de Universiteit van Utrecht, expert op gebied van banken en witwassen.

(16:20) Vriend of Vijand #3: Een kloppend hart

‘Kennis is het kloppend hart van onze samenleving’, zegt minister Robbert Dijkgraaf. Het is een hart dat we moeten beschermen, maar niet mogen verstikken. Maar het beschermen van kennis blijkt in de praktijk lastiger dan gedacht. Want welke kennis vormt precies een gevaar voor de nationale veiligheid? En moeten universiteiten wel vast blijven houden aan hun ideaal van open kennisdeling?

Presentatie: Eric Arends

Geen school voor mijn kind & Vriend of Vijand #2

Sat, 22 Apr 2023 16:30:00 +0200

(01:00) Geen school voor mijn kind

Steeds meer ouders kiezen voor een vrijstelling van de leerplicht op basis van hun levensovertuiging. Kinderen zitten dan thuis en niemand weet of ze nog onderwijs krijgen of hoe het met ze gaat. Leerplichtconsulenten door het hele land maken zich zorgen over de ontwikkeling van deze kinderen.

(14:00) Vriend of Vijand #2: ‘Een grote niks'

Nederland heeft nogal een slechte reputatie als het gaat om kennisveiligheid sinds bekend werd dat de veiligheidsdiensten in de jaren ’70 de Pakistaanse atoomspion Abdul Khan lieten lopen. Met de geheime Nederlandse technologie die hij stal, ontwikkelde Pakistan een atoombom en was de wereld een kernmacht rijker. Mede daarom zijn de inlichtingen- en veiligheidsdiensten tegenwoordig extra scherp op kennisspionage. Maar hoe ver moeten we gaan in risicopreventie? En mag je discrimineren als de nationale veiligheid op het spel staat?

Presentatie: Eric Arends

Vriend of Vijand #1: Een gevaar voor de nationale veiligheid

Sat, 15 Apr 2023 15:51:00 +0200

Op Nederlandse universiteiten werken wetenschappers van over de hele wereld. Hun motto: kennis delen, dan kom je verder. Maar wat als er ook mensen tussen zitten die hier vooral komen om kennis te halen? Of zelfs te stelen?

Het is verboden om onderzoekers en studenten te weren op basis van hun nationaliteit. Maar om het weglekken van gevoelige kennis te voorkomen, trekken universiteiten zich daar soms niks van aan. Hoe kan dat? En waarom komen die buitenlandse onderzoekers en studenten überhaupt zo graag naar Nederland?

Wetenschapsjournalist en maker van de podcast Vriend of Vijand Saar Slegers sluit aan in de studio en vertelt meer over haar nieuwe podcastserie.

Presentatie: Eric Arends

Deense drugsmiljoenen voor Hollandse ondernemers

Sat, 08 Apr 2023 16:08:00 +0200

Wat hebben een Nederlandse zuivelgigant, Deense drugsbendes en Iraakse ondernemers met elkaar gemeen? Alle drie zijn ze verwikkeld in een internationaal witwasnetwerk, en maar één van hen heeft er weet van. Uit onderzoek van Argos en Platform Investico blijkt dat het Nederlandse bedrijfsleven zich op grote schaal voor het karretje laat spannen van de Deense georganiseerde misdaad.

Argos ploos maandenlang een goudmijn aan banktransacties uit en spraken met de FIOD (de opsporingsdienst van de Belastingdienst) en landelijke recherche. Experts bij de grootbanken bevestigen dat deze witwasmethode een blinde vlek is voor hen. Onder het motto follow the money trokken Argos en Platform Investico naar Irak, op zoek naar de bron van deze gloednieuwe, welhaast ontraceerbare vorm van witwassen.

Spaanse tomaten met een luchtje & De journalist als spion 3.0

Sat, 01 Apr 2023 14:53:00 +0200

(00:35) Spaanse tomaten met een luchtje

Veel tomaten die in de supermarkt te koop zijn, komen uit de provincie Almería in Zuid-Spanje. Daar ligt een gigantisch kassengebied, zes keer zo groot als alle kassen bij elkaar in het Westland. Almería wordt dan ook ‘de groentetuin van Europa’ genoemd. Er werken tienduizenden Afrikaanse migranten. Maar de omstandigheden zijn er bar. Welke Nederlandse supermarkten verkopen deze tomaten uit Almería? Voelen deze supermarkten zich verantwoordelijk voor de werk- en leefomstandigheden van de arbeidsmigranten? Hoe transparant zijn ze daarover? En gaat de Europese initiatiefwet, die Europarlementariër Lara Wolters in Brussel heeft ingediend, de problemen oplossen?

(42:17) De journalist als spion 3.0

Argos berichtte al eerder hoe geheime diensten journalisten voor hun karretje proberen te spannen als informanten en zelfs agenten. Nu heeft NRC-journalist Joep Dohmen nieuwe ontdekkingen gedaan. Hij vertelt over zijn onthullingen in Argos.

Buurtzorg door de dames van Slotervaart & Zwarte dag van Hans: vervolg

Sat, 25 Mar 2023 16:56:00 +0100

(00:32): De dames van Slotervaart: wordt informele zorg op waarde geschat?

Van een luisterend oor en een kop koffie tegen de eenzaamheid tot hulp bij het aanvechten van een parkeerboete. Met koffie, thee en koekjes zitten ‘de dames van Slotervaart’ drie ochtenden in de week vrijwillig klaar voor alle hulpvragen van bewoners uit de buurt. Hun werk wordt ook wel informele zorg genoemd. Door de vergrijzing en de personeelstekorten in de zorg en in wijkteams wordt onze afhankelijkheid van die informele zorg steeds groter, terwijl het aantal vrijwilligers al jaren afneemt. Wordt de informele zorg wel genoeg op waarde geschat?

(36:45): De zwarte dag van Hans: een nieuwe wending

Op 5 februari 2021 wordt het dode lichaam van Hans van de Ven zittend in bad gevonden in zijn huis in Amstelveen. Terwijl de politie het huis binnenstapt, probeert een vrouw via de achterdeur te vluchten. Toch stelt het Openbaar Ministerie geen strafrechtelijk onderzoek in en wordt Hans van de Ven begraven. Zaak gesloten. Totdat misdaadverslaggever Koen Voskuil een jaar later een veelbeluisterde podcastserie over de zaak maakt onder de titel ‘De zwarte dag van Hans’. Die leidt ertoe dat het OM de zaak heropent en het lichaam laat opgraven. Zij concluderen dat er geen aanwijzingen zijn dat Van de Ven om het leven is gebracht. Toch blijft Voskuil met vragen achter. In Argos bespreekt hij de nieuwe wendingen in de zaak.

Presentatie: Eric Arends

Ayahuasca: een toverdrank of een total loss?

Sat, 18 Mar 2023 15:58:00 +0100

Op het internet wemelt het van de aanbieders van ayahuasca-retraites. Voor meestal een paar honderd euro kun je een weekend boeken waar de sjamanistische drank ayahuasca wordt geschonken. Een aftreksel van twee plantjes uit het Amazonegebied, dat meestal zorgt voor een heftige #psychedelische ervaring. Deskundigen waarschuwen voor de gevaren van de drank voor de geestelijke gezondheid.

Vooral mensen met een psychische aandoening wordt door deskundigen afgeraden ayahuasca te drinken. Toch claimen aanbieders van de drank op het internet dat het heilzaam is, ook voor mensen met bijvoorbeeld een depressie. En ook in de wetenschap is er discussie of en hoe ayahuasca eventueel toch zou kunnen helpen bij bepaalde psychische aandoeningen, zo blijkt uit het onderzoek van Argos.

Slim fraude-algoritme Rotterdam ontleed & curieuze ontwikkelingen zaak Poch

Sat, 11 Mar 2023 16:15:00 +0100

(00:34): Hoe Rotterdam haar burgers op de digitale snijtafel legt

De gemeente Rotterdam kent bijna 30.000 mensen in de bijstand. Zo’n 1.000 daarvan worden elk jaar onderworpen aan een uitgebreide controle vanwege een verdenking van ‘onrechtmatigheden’. Bijvoorbeeld omdat ze een cadeau aannemen, een betaalde klus niet doorgegeven of een formulier verkeerd invullen. Maar welke 1.000 mensen controleer je? Een ‘slim’ algoritme hielp de gemeente daarbij. Voor het eerst in de geschiedenis leggen journalisten een fraude-algoritme in zijn geheel op de snijtafel.

(34:55): Soap rond het Poch-archief krijgt steeds curieuzere trekjes

Hoe staat het met de transparantie van de overheid? Duizenden documenten uit het archief over de Poch-zaak blijven op last van minister Yesilgöz geheim, ondanks de stellige belofte van haar voorganger Grapperhaus om het archief ter beschikking te stellen aan de Tweede Kamer. De reden: er was een ‘dringend signaal’ binnengekomen. Een signaal van de politie. Meer wil Yesilgöz er niet over kwijt. Wat betekent dit? Moeten Kamerleden zich hierbij neerleggen? Of worden zij met een kluitje in het riet gestuurd?

Presentatie: Eric Arends

Een levensgroot geschenk: orgaandonatie na euthanasie & Iedereen betaalbaar onderdak

Sat, 04 Mar 2023 15:35:00 +0100

(00:21): Een levensgroot geschenk: orgaandonatie na euthanasie

In de zomer van 2020 ging de veelbesproken nieuwe donorwet in. Mensen die hun keuze niet bij de overheid opgeven, zijn automatisch donor. Ondanks een recordaantal orgaandonaties is de wachtlijst nog lang. Een manier om donor te worden die onderbelicht is, is orgaandonatie na euthanasie. Deze vorm komt nog heel weinig voor. Maar als alle geschikte mensen hun organen zouden afstaan, zou er binnen een jaar geen wachtlijst meer bestaan. Argos onderzoekt waarom de theorie zo ver van de praktijk ligt.

(29:19): Iedereen betaalbaar onderdak

Afgelopen weekend was er weer een woonprotest, dit keer in Amsterdam, waar voor de zoveelste keer werd gedemonstreerd tegen de woningnood in Nederland. Het is moeilijker dan ooit om aan betaalbare woonruimte te komen. Woonminister Hugo de Jonge wil hier iets aan doen. Hij lanceerde de afgelopen weken nieuwe ambitieuze plannen om de woningmarkt in Nederland te reguleren. Gemeenten worden verplicht meer betaalbare woningen te bouwen en bij reeds bestaande woonruimte wordt scherper toegezien op de hoogte van de huren. Verhuurders die aantoonbaar huisjesmelkers blijken, riskeren straks hoge boetes. Maar hoe haalbaar zijn deze plannen?

Presentatie: Eric Arends

Ziek zonder verblijfsvergunning: te complex voor zorg & De aflaathandel van het klimaat

Sat, 25 Feb 2023 16:17:00 +0100

(00:28): Ziek zonder verblijfsvergunning: te complex voor zorg

Iedereen in Nederland heeft recht op medisch noodzakelijke zorg, ook mensen zonder verblijfsvergunning. Toch werden Selam, Eden en Rahwa weggestuurd door de huisarts. Hulporganisaties zien dat het probleem toeneemt: door het stijgende huisartsentekort vallen ongedocumenteerden als eerste buiten de boot. Moeten we een apart systeem opzetten zodat deze mensen de zorg krijgen waar ze recht op hebben? Of plaatsen we een kwetsbare groep dan nog meer buiten het systeem?

(32:34): De aflaathandel van het klimaat

Grote bedrijven maken graag mooie sier met de claim dat ze klimaatneutraal produceren of op zijn minst een deel van hun CO2-uitstoot compenseren. Dat doen ze bijvoorbeeld door bomen aan te planten of bossen te beschermen. Want: bomen halen CO2 uit de lucht en helpen bij het aan banden leggen van klimaatverandering. Maar kloppen de berekeningen van de CO2-reductie van het klimaatadviesbureau South Pole wel? En kreeg de inheemse bevolking ook werkelijk het deel van de opbrengst dat was beloofd?

Presentatie: Eric Arends

Wat is de impact van een jaar oorlog op Europa?

Sat, 18 Feb 2023 15:49:00 +0100

Op 24 februari is de oorlog in Oekraïne een jaar aan de gang. Ook Europa heeft te maken met de gevolgen van de Russische inval: niet alleen door een energiecrisis en vluchtelingenstromen, maar ook moet er opnieuw nagedacht worden over de Europese defensie. En waar het eerst nog ging over de levering van helmen en scherfvesten om Oekraïne in staat te stellen zichzelf te verdedigen, gaat het inmiddels over de modernste tanks en jachtvliegtuigen.

Argos sprak een aantal experts over de vraag welke impact dit conflict heeft op het Europese bestuur, de gevolgen voor de Europese en Nederlandse defensie en de gevolgen voor de Europese energievoorziening en energiemarkt. Er wordt wel gezegd dat de Europese Unie crises nodig heeft om voortgang te kunnen boeken, en met het grootste conflict sinds de Tweede Wereldoorlog op Europese bodem lijkt dat nu inderdaad het geval.

Presentatie: Eric Arends

Geen tijd om te wachten op euthanasie

Sat, 11 Feb 2023 13:00:00 +0100

Steeds meer mensen in Nederland willen euthanasie en dat zorgt voor problemen. Op papier is alles goed geregeld, maar in de praktijk moeten mensen vaak langer wachten dan hen lief is.

In 2021 hielpen artsen 7.666 mensen met het beëindigen van hun leven. Een flinke stijging van 10% met het jaar daarvoor. Naast de landelijke groei valt nog iets op: het aandeel van de euthanasiegevallen die huisartsen uitvoeren neemt af. In 2011 voerden de huisartsen nog 90% uit, in 2021 was dat 80%.

Het Expertisecentrum Euthanasie, voorheen de Levenseindekliniek, voert een steeds groter deel van alle euthanasiegevallen uit. En dat zorgt ervoor dat het centrum harde keuzes heeft moeten maken. Door een gebrek aan capaciteit ondersteunen zij huisartsen niet langer in de vakantieperiode. Mensen moeten daardoor, soms wekenlang, wachten tot hun huisarts terug is van vakantie.

Mensen die euthanasie willen omdat zij psychisch lijden, moeten nog veel langer wachten. Maar weinig psychiaters zijn bereid patiënten te helpen bij hun levensbeëindiging. Uit onderzoek uit 2016 blijkt dat 63% van de psychiaters het ondenkbaar vindt om ooit hulp bij zelfdoding uit te voeren. Het overgrote deel van de patiënten dat naar eigen zeggen ondraaglijk lijdt vanwege een psychiatrische stoornis, komt dus uit bij het Expertisecentrum Euthanasie. De wachttijd voor deze groep patiënten is nu gemiddeld twee jaar.

In Argos onderzoeken we de oorzaken en effecten van de groei van euthanasiegevallen in Nederland.

Heb je een hulpvraag rond euthanasie of psychische problematiek en wil je hier met een professionele hulpverlener over praten? Dat kan gratis en anoniem bij MIND Korrelatie via mindkorrelatie.nl

Uithuisplaatsingen: nieuwe richtlijn geeft hoop

Sat, 11 Feb 2023 13:00:00 +0100

Er zijn veel problemen in de jeugdbescherming, maar soms is er ook reden tot optimisme. Recent kwam er een nieuwe richtlijn uit voor jeugdhulpprofessionals. Die laat zien dat het bewustzijn rond de risico’s van uithuisplaatsen eindelijk lijkt toe te nemen binnen de jeugdbescherming.

De richtlijn voor uithuisplaatsen is vernieuwd. Deze richtlijn is een handvat voor jeugdprofessionals rond het beslissen over uithuisplaatsen en verschilt erg van de vorige versie. Oud-kinder- en jeugdpsychiater Peter Dijkshoorn, die eraan meeschreef, vertelt in Argos wat dit betekent en waarom dit goed nieuws is.

Naast de vernieuwde richtlijn, werkte Dijkshoorn ook mee aan een recent verschenen onderzoek naar het proces rond een uithuisplaatsing. Uit dat onderzoek blijkt onder andere dat gezinnen vaak de verkeerde hulp krijgen, omdat onvoldoende met ouders en kinderen zèlf wordt gepraat.

Het einde van de ontwikkelingssamenwerking?

Sat, 04 Feb 2023 13:00:00 +0100

Een school bouwen in een Afrikaans dorpje, hulp in de landbouw, medisch materiaal opsturen naar een afgelegen ziekenhuis in nood. Ontwikkelingswerk zoals we dat nu kennen bestaat nu zo’n vijfenzeventig jaar. Maar is het in de huidige vorm nog wel van deze tijd? Of is het, met alle crises in de wereld, juist meer nodig dan ooit?

De Nederlandse koers is vaak veranderd, wat ontwikkelingssamenwerking betreft. Waar we ooit Friese koeien stuurden die ten onder gingen aan het Afrikaanse klimaat, liepen we later wereldwijd voorop met onze ontwikkelingshulp. In 2013 raakte Nederland door ongekende bezuinigingen die koppositie definitief kwijt, en zetten we vooral in op hulp door handel.

Er is veel discussie over het huidige beleid, zeker nadat de inspectie van Buitenlandse Zaken de resultaten van de afgelopen tien jaar kraakte in een kritisch rapport. Toch houdt de minister vast aan haar koers, tot verbazing van experts uit de ontwikkelingssector. Daarnaast is er steeds meer kritiek op de koloniale ondertoon van veel ontwikkelingsactiviteiten - van grote overheidsprojecten tot een Ghanees schooltje gesponsord door een Nederlandse buurtvereniging. Zitten landen nog wel op de westerse hulp te wachten?

In Argos een gesprek met experts over het belang van ontwikkelingssamenwerking, de rol die koloniaal denken daarin speelt en wat de lessen zijn voor de toekomst.

Wie betaalt de rekening van de logopedist?

Sat, 28 Jan 2023 13:00:00 +0100

Van de wieg tot het graf, op elk moment in je leven kun je te maken krijgen met spraak- en slikproblemen. Van kinderen die stotteren of niet willen drinken tot ouderen die zich telkens gevaarlijk verslikken. Iedereen kan ineens een logopedist nodig hebben, maar dan moet je die natuurlijk wel kunnen vinden.

Logopedie is laagdrempelige eerstelijnszorg die wordt vergoed via de basisverzekering. Hier is veel vraag naar. Helaas worden de wachtlijsten steeds langer, omdat het aantal logopedisten slinkt. Veel minder jongeren kiezen voor het vak en steeds meer praktijken sluiten, want de kosten zijn hoger dan de gemiddelde tarieven die zorgverzekeraars willen betalen.

De zorgverzekeraars proberen de premiestijgingen voor verzekerden in toom te houden door te beknibbelen op tarieven voor eerstelijnszorg. Individuele logopedisten zijn machteloos en kunnen de alsmaar stijgende praktijkkosten soms ternauwernood betalen, laat staan dat ze zelf voldoende overhouden om van te leven.

Het kan toch niet de bedoeling zijn dat de logopedisten en andere paramedici hun vak als hobby moeten gaan bedrijven?

Yesilgöz houdt zich doof voor verzoek om inzage Poch-documenten

Sat, 28 Jan 2023 13:00:00 +0100

Al bijna twee jaar vraag de Tweede Kamer aan de minister van Justitie om inzage in documenten over de zaak-Poch. Nadat Ferd Grapperhaus in 2021 beloofde om het archief van deze zaak ‘zo snel mogelijk’ naar de Kamer te sturen, wil zijn opvolger Dilan Yesilgöz dit toch geheimhouden. Ook na politieke aanmaningen geeft Yesilgöz geen krimp.

Over de zaak van de oud-Transavia-piloot Julio Poch, die ruim acht jaar onschuldig in een Argentijnse gevangenis zat, en de omstreden rol die Nederland hierbij speelde, zijn dikke rapporten geschreven. Hieruit bleek dat de Nederlandse overheid niks te verwijten viel, maar daar denken verschillende vooraanstaande rechtsgeleerden anders over.

Daarom wil de Tweede Kamer de documenten inzien om zelf een oordeel te kunnen vellen. Afgelopen woensdag trok de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid voor de zoveelste keer aan de bel.

Deze wens gaat echter niet in vervulling, als het aan Yesilgöz ligt. De bewindsvrouw meent dat ‘meerdere betrokkenen’ bij openbaarmaking van de documenten ‘onevenredig benadeeld’ zouden worden.

Vraag is of dat een valide argument is. De Kamer wil inzage in de documenten met een beroep op Artikel 68 van de Grondwet. Die bepaalt dat een bewindspersoon de gevraagde informatie alleen kan weigeren indien openbaarmaking in strijd is met het belang van de Staat.

Hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans gaat in op deze kwestie en het Grondwetsartikel waar de Kamer zich op beroept. Moet Yesilgöz niet doen wat de meerderheid van de Kamer haar vraagt? En hoe nu verder?

Toch geen fraudeur

Sat, 21 Jan 2023 13:00:00 +0100

Je komt bij het loket om bijstand aan te vragen en nadat je de nodige vragen hebt beantwoord, zegt de gemeenteambtenaar: u ziet er best aardig uit, maar we verdenken u van fraude. Twee uur later staat de sociale recherche in je huis en trekt alle laden en kastjes open.

158 gemeenten maakten tot 2020 gebruik van ‘de fraudescorekaart’. Een kaart die punten geeft op basis van een aantal kenmerken. Ben je kapper, alleenstaande moeder, woon je in een huurwoning, of heb je schulden: grote kans dat de kaart je als fraudeur bestempelt. Tot vorige jaar maakten nog zeker vijf gemeenten gebruik van deze kaart. We maakten daar eerder dit jaar een uitzending over. Naar aanleiding van die uitzending richtte de vakbond FNV een meldpunt op.

Wij spraken met twee mensen die zich bij de FNV meldden. Wat gebeurde er toen zij bijstand aanvroegen en onterecht werden aangemerkt als fraudeur?

Luizen in de Pels: Joep Dohmen

Sat, 07 Jan 2023 13:00:00 +0100

In onze rubriek Luizen in de Pels spreken we onderzoeksjournalisten over hun vak. Dit keer is Joep Dohmen te gast in de studio. Hij begon zijn journalistieke carrière bij het Limburgs Dagblad en dagblad De Limburger. Sinds hij daar in 1999 vertrok werkt hij als onderzoeksjournalist bij het NRC. Dohmen schreef – en schrijft – over een breed scala aan onderwerpen: van chaos bij de belastingdienst en mestfraude in Brabant en Limburg, tot fraude in de bouwwereld en misbruik binnen de katholieke kerk. Zijn werk resulteerde in maar liefst zeven boeken. Maar de nasleep van zijn laatste boek, over de Limburgse politiek, nam een onverwachte wending.

We spreken Dohmen in de studio in Limburg. Ondanks het feit dat zijn carrière hier 42 jaar geleden begon, zou je het nu het hol van de leeuw kunnen noemen. Zijn onderzoeks- en schrijfwerk leverde hem namelijk niet alleen verschillende prijzen op. Na zijn verschillende onthullingen over vriendjespolitiek en corruptie in de Limburgse politiek in de jaren ‘90, blikt hij in zijn laatste boek terug op wat er veranderd is in dit politieke landschap. Zijn conclusies werden hem niet in dank afgenomen en hij kreeg de wind van voren van de Limburgse politiek. Het kwam tot een kookpunt toen een oud-CDA-gedeputeerde een meldpunt opende voor klachten over de NRC-journalist. Een unicum. Dohmen vertelt hoe het is om als journalist zelf het middelpunt van de belangstelling te worden.

30 jaar Argos

Sat, 31 Dec 2022 13:00:00 +0100

Argos bestaat dit jaar 30 jaar. We kijken terug op een aantal spraakmakende uitzendingen van de afgelopen jaren. Wat is de impact van het werk van Argos? Wat is er veranderd na die uitzendingen?

Oud-minister van Defensie Eimert van Middelkoop kijkt nog een keer terug op zijn beschuldiging op het 15-jarig jubileumfeestje van Argos: dat het programma UFO-journalistiek zou bedrijven. Hij beloofde een klacht bij de Raad voor de Journalistiek. Die kwam er uiteindelijk, maar verloor het ministerie.

Bart Nijpels en Huub Jaspers vertellen over de impact van hun tv-documentaire Waarom Srebrenica moest vallen van 29 juni 2015. Oud-eindredacteur Kees van den Bosch vertelt over de impact van zijn uitzendingen over gif in containers. En tot slot vertelt Geesje van Haren over het lopende project Lost in Europe. Over kinderen die verdwijnen uit de asielopvang, om als moderne slaven tewerkgesteld te worden.

Achter de voordeur met de fraudevoorspellingen van de overheid

Sat, 24 Dec 2022 13:00:00 +0100

Je woont in een buurt met problemen en een team fraudecontroleurs van de overheid komt onaangekondigd aan de deur, want je bent geselecteerd voor een huisbezoek. Ze vertellen je niet dat je in beeld bent gekomen omdat uit de data blijkt dat je sinds een tijdje een alleenstaande moeder bent, je woning behoorlijk groot is voor iemand met een bijstandsuitkering en iemand een melding over je heeft gedaan.

In stadswijken in heel Nederland vinden overheidsprojecten plaats om uitkerings- en toeslagenfraude op te sporen. Bijkomend doel: achter de voordeur komen van bewoners met wie het misschien niet goed gaat of mogelijk crimineel gedrag vertonen, om zo de leefbaarheid in de wijk te verbeteren. Dit gebeurt onder de vlag van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams.

Uit onderzoek van Argos en Lighthouse Reports blijkt dat gemeenten, Belastingdienst, uitkeringsorganisaties en zelfs politie risicosignalen en privacygevoelige informatie uitwisselen, om adressen in beeld te krijgen die voor een huisbezoek in aanmerking komen. Is deze methode te verantwoorden? En wat betekent dit voor het vertrouwen van de bewoners van deze wijken in de overheid?

Toegang langdurige zorg piept en kraakt

Sat, 17 Dec 2022 13:00:00 +0100

Iedereen kent wel iemand die zorg krijgt uit de Wet langdurige zorg, de Wlz. Bijvoorbeeld een dementerende buurman of een gehandicapt kind van een collega. Bijna 350.000 mensen zijn voor de rest van hun leven afhankelijk van het geld dat ze krijgen op grond van deze wet.

Maar wie bepaalt of deze mensen daarvoor in aanmerking komen? Dat doet het Centrum Indicatiestelling Zorg, het CIZ. Een onafhankelijke uitvoeringsorganisatie van het ministerie van Volksgezondheid. Zij geven indicaties af zowel voor de toegang als voor de zorgzwaarte. Dan gaat het vaak om vele tienduizenden euro’s per jaar per persoon en eenmaal in de Wlz is dat vaak voor altijd. Door de vergrijzing groeit het aantal aanvragen elk jaar.

Komt het CIZ zijn belofte na: ‘Passende zorg voor nu en in de toekomst'? En is dat eigenlijk wel realistisch? Argos deed samen met platform Investico, De Groene Amsterdammer en Trouw onderzoek naar de zorgvuldigheid van deze beoordelingen.

Nationaal Rapporteur Conny Rijken wil onderzoek naar Vietnamese mensenhandel

Sat, 17 Dec 2022 13:00:00 +0100

38 van de 39 dodelijke slachtoffers van het koeltruckdrama in oktober 2019 in het Britse Essex zijn op enig moment in Nederland geweest. Dit bleek vorige week uit het jaarrapport van Myria, de Belgische nationaal rapporteur mensenhandel. Volgens Nationaal Rapporteur Mensenhandel Conny Rijken moeten er antwoorden komen op de vele onopgehelderde vragen. ‘Het is nu aan Nederland om opheldering te verschaffen. Er moet een onderzoek komen.’

Het Belgische rapport is grotendeels gewijd Vietnamese mensensmokkel naar Europa en mensenhandel met - deels minderjarige - Vietnamezen. Het rapport roept veel vragen op over die 38 slachtoffers en in het bijzonder over twee van hen: de minderjarige jongens Hieu en Quyen. Zij zaten vijf maanden in de beschermde opvang in Limburg. De Belgische taxi die hun in Maastricht oppikte werd tot in Brussel gevolgd door een observatieteam van de Nederlandse politie. En toch greep niemand in. Twaalf dagen later werden de jongens dood gevonden in Essex.

Argos en Lost in Europe ontdekten eerder dat honderden Vietnamese minderjarigen in Europa verdwenen zijn. En we reconstrueerden ook ‘De laatste reis van Hieu en Quyen’.

Onvoldoende controle en zicht op vervuiling oppervlakte- en rioolwater

Sat, 10 Dec 2022 14:00:00 +0100

In Nederland wordt zo’n 40 procent van het drinkwater gewonnen uit oppervlaktewater uit bijvoorbeeld de rivieren de Maas en Rijn of uit het IJsselmeer. Met enige regelmaat worden er vervuilingen aangetroffen waardoor de inname van water moet worden gestaakt en een ingewikkelde zoektocht begint om welke stof het precies gaat en wie de veroorzaker is.

Over het algemeen komt de vervuiling door lozingen door bedrijven. Soms kost het weken of maanden om vast te stellen om welke stof het precies gaat. De industrie produceert honderdduizenden stoffen. Ook is het niet altijd duidelijk welk bedrijf de stof heeft geloosd. Daarbij is het ook de vraag of dat bedrijf wel een vergunning heeft voor die lozing. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) moest dit jaar de inname bij haar innamestation in Heel, vlakbij Roermond, een recordaantal dagen staken. Gelukkig heeft WML een grote voorraad en kan er altijd overgeschakeld worden naar het oppompen van meer grondwater.

Drinkwaterbedrijven hebben onvoldoende inzicht in welke vergunningen er allemaal zijn afgegeven, waardoor het soms moeilijk is een lozing te achterhalen. Dat komt door een ingewikkeld vergunningenstelsel en omdat veel van die informatie lang niet altijd beschikbaar is.

Het omroepstelsel dat verdwaalt in zijn eigen complexiteit

Sat, 03 Dec 2022 13:00:00 +0100

Het is onrustig binnen de Nederlandse Publieke Omroep (NPO). Berichtgeving over een onveilige werksfeer, tijdelijke contracten en verschillende belangen in de omroeptop passeren de revue en zorgen voor veel kritiek, zowel binnen als buiten de omroepen.

Een van de namen die regelmatig genoemd wordt, is de naam van Frans Klein, directeur video van de NPO. Na de zoveelste onthulling legde hij zijn werk ‘tijdelijk’ neer, in afwachting van een onderzoek over het reilen en zeilen binnen de NPO. Dat onderzoek zal ook aantonen wat de rol van Klein - toentertijd mediadirecteur van de VARA - was in de misstanden binnen De Wereld Draait Door.

Hoeveel macht heeft een NPO-baas? Wat hebben de omroepen te zeggen? Wie doet wat en is waar verantwoordelijk voor? En wie bepaalt nou eigenlijk welke programma’s en presentatoren op de beeldbuis en de radio te zien en horen zijn?

In Argos legt journalist en oud-NPO-baas Ton F. Van Dijk uit hoe het complexe omroepsysteem in elkaar steekt. Ook zijn journalisten Kim van Keken (Vrij Nederland) en Nikki van der Westen (Argos) en mediadirecteur van de AVROTROS Bart Barnas te gast.

Schimmige handel in digitale kunst

Sat, 26 Nov 2022 13:00:00 +0100

Digitale kunst in de vorm van zogenaamde Non-Fungible Tokens (NFT’s) is nieuw, niet alleen in artistieke zin, maar ook in de strijd tussen de boef en de politieman. Want voordat een leek snapt waar het over gaat, kunnen er met deze NFT’s al grote hoeveelheden geld worden witgewassen. Dat gebeurt ook wel met traditionele kunst, maar de waarde van NFT’s is veel minder goed in te schatten en dat maakt het bijzonder aantrekkelijk voor duistere praktijken.

De prijzen van deze digitale plaatjes kunnen enorm stijgen en dalen en niemand die helemaal begrijpt waarom of hoe. Het is een beetje wat de gek er voor geeft en dat maakt het interessant voor criminelen. Nieuwe kopzorgen dus voor opsporingsdiensten, maar ook kunstenaars, verzamelaars en kenners zijn niet blij met de slechte naam die deze ongezonde aandacht van de onderwereld met zich mee brengt. Argos duikt in de digitale kunstscene en gaat op zoek naar de artistieke én naar de criminele waarde van NFT’s.

'Alcohollobby krijgt te veel ruimte bij ministerie'

Sat, 26 Nov 2022 13:00:00 +0100

Jaarlijks komen zo'n 29 duizend Nederlanders met een alcoholverslaving binnen bij de verslavingszorg, en zijn er 22.100 behandelingen op spoedeisende hulp door ongelukken veroorzaakt door alcohol. Ook veroorzaakt alcohol maar liefst 7 verschillende soorten kanker. Het gevolg: jaarlijks sterven er in Nederland zo’n 5000 mensen aan de gevolgen van alcohol. Daarom nam ons eigen kabinet zich al in 2018 voor om het aantal overmatige drinkers in 2040 met de helft terug te dringen.

Toch komt er van die ambities weinig terecht, concludeert het RIVM. Zo weinig, dat staatssecretaris Van Ooijen dit najaar de overlegtafel van alcoholindustrie en gezondheidspartijen ophief wegens gebrek aan resultaat. Hoe kan dat? Met een beroep op de wet open overheid vroeg Argos alle correspondentie met de alcoholindustrie rondom deze overlegtafel op. Uit de stukken blijkt glashelder welke strategieën de industrie gebruikt om het alcoholbeleid te proberen te beïnvloeden.

En er is nog iets geks aan de hand. Terwijl naast Nederland, ook de Europese Commissie plannen lanceert voor strenger alcoholbeleid, blijkt dat tegelijkertijd ieder jaar miljoenen Europees geld via subsidies bij de alcoholindustrie terechtkomen. Argos maakte een optelsom van publiek geld waarvan de industrie gebruikmaakt. En komt tot de schokkende conclusie dat de mooie woorden op het gebied van preventie, niet stroken met het huishoudboekje.

Gekleurde IQ-testen bij vluchtelingenkinderen

Sat, 19 Nov 2022 13:00:00 +0100

Vluchtelingenkinderen van twaalf jaar en ouder die nog maar net in Nederland zijn, worden doorgaans op een lager onderwijsniveau ingedeeld dan ze aan zouden kunnen. Zo krijgen leerlingen met een niet westerse migratieachtergrond zes keer zo vaak praktijkonderwijs als niet-migranten. En dat heeft niet alleen te maken met de taalachterstand.

Die te lage inschatting begint vaak met het afnemen van een intelligentietest bij nieuwkomers in de middelbare schoolleeftijd, om in te schatten op welk onderwijsniveau ze in kunnen stromen.

Klinisch psycholoog Victor Kouratovsky slaat alarm over non-verbale IQ-testen bij vluchtelingenkinderen. Testen waarbij taal geen rol speelt zouden discriminatie in de hand werken. Hij spreekt uit eigen ervaring maar ook namens het Nederlands Instituut van Psychologen, het NIP, waar hij voorzitter is van de commissie culturele diversiteit.

In de studio Samuel Tekeste, directeur van Nieuwlander in Rotterdam, een organisatie die nieuwkomers traint en begeleidt. Waaronder ook veel kinderen.

TIB-voorzitter Moussault: ‘Nieuwe inlichtingenwet is een gemiste kans’

Sat, 19 Nov 2022 13:00:00 +0100

De overheid wil de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (de WIV) aanpassen. Het eerste plan stuitte in maart vorig jaar echter op veel tegenstand, met name van de toezichthouders die de inlichtingendiensten controleren. Inmiddels lijkt een definitief wetsvoorstel dichtbij, maar zijn er voldoende verbetering aangebracht?

De Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, kortweg de WIV, werd in 2018 ingevoerd. Dat ging gepaard met een hoop onvrede en reuring in de samenleving: in een raadgevend referendum stemde de meerderheid van de kiezers tegen de invoering van de sleepwet, zoals tegenstanders de WIV noemden. Om critici tegemoet te komen, voegde de regering waarborgen toe die ervoor moesten zorgen dat burgerrechten goed beschermd zouden worden. Er zouden bijvoorbeeld geen hele wijken afgeluisterd worden, en er zou alleen gericht getapt worden.

In maart vorig jaar maakte de regering echter bekend de WIV aan te willen passen, waardoor de eerder gemaakte beloftes in de prullenbank leken te belanden. Het plan stuitte dan ook op forse kritiek: de toezichthouders noemden het eerste voorstel zelfs onacceptabel. Een van de critici was Mariëtte Moussault. Zij is voorzitter van de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden, oftewel de TIB. Moussault legt in de uitzending uit waarom ze bezwaren had en heeft tegen dit plan.

Inmiddels wachten de betrokken partijen al maanden op een definitief wetsvoorstel. Welke verbeteringen zijn er in de laatste versie aangebracht? Is deze versie wel acceptabel voor de toezichthouders? En worden de toezeggingen die de overheid in 2018 deed nou wel of niet overboord gegooid?

387 miljoen dollar voor spionage-operatie van Qatar tegen de FIFA

Sat, 12 Nov 2022 13:00:00 +0100

De Zwitserse omroep SRF onthulde vorige week dat Qatar een enorme spionage-operatie heeft laten uitvoeren tegen de FIFA. De operatie moest ervoor zorgen dat het WK voetbal, vanwege alle kritiek op de mensenrechten in Qatar en omkoping van FIFA-functionarissen, niet als nog zou worden toegekend aan een ander land.

Global Risk Advisors, een door een voormalige CIA-agent opgericht Amerikaans bedrijf, kreeg de opdracht voor deze operatie en een budget van 387 miljoen dollar. Iedereen die ertoe deed moest worden overtuigd van de gedachte: ‘Het WK in Qatar is goed voor de wereld’. Zo staat het letterlijk in de geheime documenten over de operatie die de SRF in handen kreeg. Critici binnen de FIFA, bijvoorbeeld de president van de Duitse voetbalbond Theo Zwanziger, moesten worden ‘geneutraliseerd’.

De operatie had een looptijd van tien jaar. Er werden computers van FIFA-bestuurders gehackt, gesprekken afgeluisterd en tientallen agenten ingezet. Zelfs familieleden van FIFA-bestuurders werden betaald om die bestuurders te beïnvloeden.

In de documenten over de spionage-operatie staat ook de naam van oud-KNVB-voorzitter Michael van Praag. Hij wordt als een ‘threat’ gezien, een bedreiging voor Qatar. Van Praag had zich kritisch uitgelaten over de toekenning van het WK aan Qatar en wilde zich 2015 kandidaat stellen voor het voorzitterschap van de FIFA.

Fiona Endres, hoofd onderzoek van de SRF, vertelt over de onthulling. Michael van Praag reageert.

Moeders in de houdgreep van jeugdhulpverlening

Sat, 12 Nov 2022 13:00:00 +0100

Een lijst met jongeren waarvan de gemeente vermoedt dat ze crimineel gaan worden. De Top400 wordt door de gemeente Amsterdam gepresenteerd als een baanbrekend project dat probleemkinderen op het rechte pad houdt. Een unieke combinatie van zorg en controle met meer oog voor preventie. Een sympathiek verhaal zou je zeggen. En ook de gemeente schermt met klinkende resultaten. Maar moeders van deze kinderen vertellen een heel ander verhaal.

De IDFA-documentaire ‘Moeders’, geproduceerd door de VPRO vertelt de ervaringen van deze moeders. Over de angst bij het bonzen op de deur: zou het weer politie zijn? En over de verstikkende werking van hulpverleners: ‘in plaats van naast je te gaan staan, gaan ze bovenop je zitten’. Het doel van de Top400 is om jongeren en hun gezin te helpen, maar in de praktijk betekent het vooral: controle. Speciale straatcoaches worden ingezet om gedrag te rapporteren aan de politie. En ook school geeft door wanneer gespijbeld wordt.

In de studio praten we hierover met mensenrechtenadvocaat Jelle Klaas. Klaas deed onderzoek deed naar de top400. Hij maakt zich grote zorgen over het feit dat kinderen nog vóór ze zijn veroordeeld, een stempel opgedrukt krijgen van hun overheid. Ook als dat goedbedoeld is.

Nog steeds spraakverwarring in de spreekkamer

Sat, 12 Nov 2022 13:00:00 +0100

Zorgverleners en patiënten die elkaar niet kunnen verstaan. Sinds het kabinet Rutte 1 de tolkenfinanciering wegbezuinigden is het staande praktijk in de Nederlandse spreekkamers.

Het was slechts een kleine pennenstreek in de Haagse boekhouding, maar één met grote gevolgen. Voor jonge kinderen bijvoorbeeld die sindsdien voor tolk moeten spelen voor hun ouders. En voor zwangere vrouwen die de taal nog niet goed spreken en zich nu te laat melden bij de verloskundige als er iets mis is met de baby.

Argos besteedde hier in twee eerdere uitzendingen aandacht aan. En nadien werd een motie kamerbreed aangenomen die kabinet opdracht gaf om met een oplossing te komen. Hoe staat het met die oplossingen? Is er inmiddels verlichting voor de verloskundigen die we spraken? Een onderzoeksdossier met lichtpuntjes: er is daadwerkelijk wat veranderd. Maar er hangen nog donkere wolken boven de spreekkamers. Experts vrezen met de nieuwe tolkplannen van het kabinet een bureaucratisch oerwoud voor zorgmedewerkers. En wat voor consequenties heeft dat voor bijvoorbeeld voor een 11-jarig jongetje dat gesprekken voor zijn vader in de spreekkamer bij de huisarts moet vertalen?

Donkere wolken boven korpsleiding politie

Sat, 05 Nov 2022 13:00:00 +0100

De plannen van de top van de Nationale Politie voor de hervorming van de Landelijke Eenheid stuiten op forse kritiek van politiemedewerkers. Het rapport dat korpschef Henk van Essen deze week naar de minister van Justitie en Veiligheid stuurde, voldoet volgens hen niet aan de adviezen van de commissie-Schneiders, die de Landelijke Eenheid onderzocht. Een eerdere versie van het plan werd vorige maand al van tafel geveegd door zowel de minister als de commissie en de vakbonden.

SP-Tweede Kamerlid Michiel van Nispen reageert vanmiddag in de uitzending van Argos op de kritiek op het hervormingsplan.

EU in de ban van spyware

Sat, 05 Nov 2022 13:00:00 +0100

Het bespioneren van journalisten, de oppositie of andere criticasters door het inzetten van spyware: het gebeurt steeds vaker. Al in zeker vier Europese lidstaten zijn deze schandalen aan het licht gekomen. Het Europees Parlement stelde in maart dit jaar een onderzoekscommissie in die onderzoek moest doen naar het gebruik van spyware binnen de EU-lidstaten. Komende week verschijnt het rapport.

Het gaat om zeer moeilijk op te sporen spyware, zoals Pegasus en andere surveillance software, die mobiele apparaten totaal kunnen overnemen. In Griekenland speelt al maanden een schandaal omdat journalisten en leden van de oppositie door veiligheidsdiensten met dit soort software bespioneerd werden. Het hoofd van de inlichtingendienst moest daarom aftreden.

Ook in Spanje, Polen en Hongarije speelden schandalen, waar mogelijk illegaal gebruik is gemaakt van deze software, vaak onder het mom van ‘nationale veiligheid’. Daarnaast werden ook een aantal Eurocommissarissen en medewerkers slachtoffer van de hackaanvallen of de pogingen daartoe.

Sophie in ’t Veld (D66) is lid van de Pega-commissie, de commissie die het onderzoek uitvoerde. Zij vertelt hierover in Argos. Cybersecurity expert Joeri Blokhuis van beveiligingsbedrijf Responder zit in de studio om uitleg te geven over alle technische ins en outs en geeft commentaar op een kleine enquête die Argos deed onder alle ministeries over het digitaal veiligheidsbeleid.

Rusland en het sprookje van de nucleaire afschrikking

Sat, 29 Oct 2022 12:00:00 +0200

Sinds de inval in Oekraïne dreigde Rusland diverse keren met de inzet van kernwapens. En president Poetin voegde daar in september aan toe ‘dat het geen bluf is’. Dat dreigement van Rusland klinkt niet voor het eerst, maar nu het westen indirect betrokken is bij het conflict in Oekraïne zijn de risico’s op escalatie wel groter.

Dreigen, bluffen en afschrikken, zijn altijd onderdeel geweest van de krachtmeting tussen de kernmachten tijdens de Koude Oorlog. Dat is tot nu toe altijd net goed gegaan. Maar geldt diezelfde logica vandaag ook nog met het Rusland van Vladimir Poetin?

Argos over de paradox van de nucleaire afschrikking, over de Koude Oorlog waar het ook wel eens bijna mis ging en over hoe de wereld verzeild is geraakt in een steeds verder oplopende escalatie met een dreiging van een worstcasescenario.

Gebrekkige zorg voor de zorgmedewerker

Sat, 22 Oct 2022 12:00:00 +0200

De werkdruk voor ziekenhuismedewerkers is hoog. Ondertussen zijn er grote zorgen over het stijgende ziekteverzuim en personeelsverloop in ziekenhuizen en andere zorginstellingen. Extra belangrijk dus, dat er goed voor deze medewerkers wordt gezorgd. Maar dat is niet in elk ziekenhuis vanzelfsprekend.

Arbodiensten ondersteunen werkgevers en werknemers bij ziekteverzuim, re-integratie en preventie van uitval. Bij academische ziekenhuizen zijn dat bijna altijd interne arbodiensten, omdat het heel grote, complexe organisaties zijn met veel risico’s. Niet alleen voor het zorgpersoneel, maar ook voor personeel in laboratoria en onderzoeksruimtes.

Het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum, met zo’n 16000 medewerkers een van de grootste academische ziekenhuizen van het land, wil echter sinds het voorjaar van 2020 af van haar interne arbodienst. Midden in de eerste lockdown zijn er de eerste geluiden over een reorganisatie, die vanaf dat moment zorgen voor grote onrust. De chaos is compleet als het definitieve plan recent wordt afgeschoten door de Ondernemingsraad van het Erasmus MC.

Wat speelt er precies bij het Erasmus MC? En wat zijn de gevolgen van deze bonje bij de arbodienst voor de zorgmedewerkers waar, juist nu, zo goed voor gezorgd moet worden? In Argos een reconstructie aan de hand van tientallen interne documenten en gesprekken met (ex-)medewerkers. Ook gaan we op bezoek bij Jaap Maas (bedrijfsarts bij het Amsterdam UMC) en bij Liane Hoogendoorn (vakbondsbestuurder regio Rotterdam voor de FNV).

Toch onderzoek naar rol Defensie in fataal Mali-drama

Sat, 22 Oct 2022 12:00:00 +0200

De militairen Henry Hoving (29) en Kevin Roggeveld (24) kwamen in 2016 om het leven door een mortierongeluk in Mali. Minister Hennis van Defensie trad in 2017 af omdat er grote fouten waren gemaakt. Zo was de munitie ondeugdelijk en zelfs niet volgens de regels getest. In haar laatste dagen als minister kondigde Hennis een onafhankelijk onderzoek aan naar nalatigheid en verwijtbaar handelen. Maar dit werd op mysterieuze wijze nooit uitgevoerd.

Argos maakte onlangs een reconstructie. Het bleek dat de ambtelijke top van het ministerie van Defensie het onderzoek nooit heeft gewild. De hoogste ambtenaren speelden zelfs een belangrijke rol bij het afzwakken ervan, terwijl de nieuwe minister hier niet mee had ingestemd.

Dit leidde tot Kamervragen en een brief van de nabestaanden aan de politiek, met de oproep het onderzoek toch uit te voeren. En dat zorgde deze week voor resultaat: minister Ollongren belooft dat er alsnog een onafhankelijke commissie komt én dat er niet opnieuw obstructie zal worden gepleegd. Maar hoe gaat zij dit doen en waarom wachtte zij zo lang?

De journalist als spion?

Sat, 15 Oct 2022 12:00:00 +0200

‘Journalisten beschikken van nature over een informatiepositie waar anderen niet makkelijk op natuurlijke wijze aan kunnen tippen. Ze hebben voor inlichtingenwerk een heerlijk cover.’ Dit zei een voormalige AIVD-medewerker in de Argos-uitzending ‘De journalist als spion’ in november 2011. Voor een inlichtingendienst is het geen enkel probleem als een journalist informatie doorspeelt. Voor een journalist geldt dit als een doodzonde. Maar gebeurt het ook niet?

In 2011 onthulde Argos dat Wim Bartelds, die als journalist voor het ANP en het Algemeen Dagblad had gewerkt, een geheim agent van de militaire inlichtingendienst MIVD was. Enkele maanden later lekte uit dat zeven Nederlandse sportverslaggevers, die naar de Olympische Spelen in China waren afgereisd, waren benaderd door de AIVD om informatie door te spelen, tegen betaling. Slechts een van die zeven zou dit hebben geweigerd.

Joep Dohmen van NRC sprak de afgelopen maanden met tientallen redacteuren en correspondenten die over onderwerpen publiceren of in landen werken waar de diensten speciale belangstelling voor hebben. In Argos vertelt hij over zijn onderzoek, dat vandaag (zaterdag) in NRC staat.

Olaf Koens, correspondent voor RTL Nieuws in het Midden-Oosten, vertelt hoe hij als beginnend freelance journalist werd benaderd door de AIVD. Koens woonde toen in Moskou. Hij was overdonderd en wist eerst niet goed hoe hij moest reageren. Hij zei Nee, omdat hij het principieel onjuist vond. Terugblikkend is hij verontwaardigd over de wijze waarop hij door de AIVD werd benaderd. ‘Het is totaal onacceptabel dat de inlichtingendienst probeert te rekruteren onder journalisten, zeker als dat gebeurt bij jonge, onervaren journalisten. Journalisten moeten de macht controleren en niet de macht influisteren. Ze moeten onafhankelijk hun werk kunnen doen.’

Zombiebedrijven door staatssteun?

Sat, 15 Oct 2022 12:00:00 +0200

Klimaatminister Jetten heeft de afgelopen maanden op één ding gehamerd: iedere Nederlander moet energie besparen. Maar de spotjes op de radio, televisie en sociale media lijken niet gericht op het bedrijfsleven. Hoe kan de overheid ondernemers, van kleine winkeliers tot de grote industrie, toch tot energiebesparing zetten? In de studio komt Imane Nadif, gemeenteraadslid voor GroenLinks in Amsterdam, vertellen over de maatregelen die haar partij wil nemen.

Meerdere Europese landen hebben steunregelingen aangekondigd voor het bedrijfsleven. Gister kwam ook onze eigen minister van Economische Zaken met een plan om delen van het mkb te compenseren voor de hoge energieprijzen. Is dat wel verstandig? En als Nederland ook de zware industrie gaat steunen, zoals in andere landen gebeurt, wat betekent dat voor de lange termijn? Hans Stegeman, econoom en strateeg bij Triodos, vertelt over de risico's die staatssteun heeft in een crisis die juist kansen biedt.

Het Defensieonderzoek dat er niet mocht komen

Sat, 08 Oct 2022 12:00:00 +0200

Twee Nederlandse soldaten kwamen in 2016 om bij een mortierongeluk in Mali. Dat leidde tot forse kritiek op Defensie. Die was ‘ernstig tekortgeschoten’ in haar plicht om de veiligheid voor militairen te waarborgen, concludeerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid. Minister Hennis wilde weten of medewerkers van Defensie nalatig waren geweest of verwijtbaar hadden gehandeld. Maar de commissie-Van der Veer die dat moest onderzoeken, voerde die opdracht niet uit. Waarom niet?

Argos kreeg de beschikking over interne mails van hoge Defensiefunctionarissen en notulen van de onderzoekscommissie, en maakte op basis daarvan een reconstructie van de gebeurtenissen. Topambtenaren van het ministerie van Defensie blijken in de aanloop naar het onderzoek een dubieuze rol hebben gespeeld. Een rol die binnenskamers forse kritiek heeft gekregen.

Ruim zes jaar na het dodelijke incident is nu nog steeds onduidelijk of het mortierongeval wellicht (deels) de verantwoordelijkheid is van Defensie-medewerkers. Tot groot verdriet van de nabestaanden.

In de reportage komen aan het woord hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans, advocaat Michael Ruperti en nabestaanden Kees Roggeveld en Greetje Groenbroek. In de uitzending reageert SP-Tweede Kamerlid Jasper van Dijk.

Assad woont ook in Nederland

Sat, 01 Oct 2022 12:00:00 +0200

In Nederland wonen steeds meer mensen aan wie niets te zien is, maar trauma’s hebben omdat zij gemarteld zijn in hun land van herkomst. In ons land krijgen zij vaak niet de juiste hulp om met deze herinneringen te leven. Met alle gevolgen en gevaren van dien: voor henzelf, maar ook voor onze samenleving.

In Argos gaat het over ex-gevangenen van het schrikbewind van de Syrische president Bashar al-Assad. Duizenden van hen wonen in Nederland. Hoe kunnen zij zich weer mens voelen? Wat is het stille verdriet van deze nieuwe buren, die wij tegenkomen op straat, op het werk of in de winkel?

Deze uitzending bevat schokkende fragmenten. Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Komt er een sleepwet 2.0?

Sat, 24 Sep 2022 12:00:00 +0200

De inlichtingendiensten gaan niet ongericht hele wijken afluisteren, er wordt alleen heel gericht getapt. En er komt een extra strenge toezichthouder, de TIB. Die moet alle operaties van de geheime diensten vooraf goedkeuren. Dit waren toezeggingen die de regering in 2018 deed, toen de meerderheid van de kiezers in een raadgevend referendum 'Nee' zei tegen de nieuwe Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV), de zogenoemde sleepwet. De regering zei toen: we doen het toch, maar er komen extra waarborgen om de privacy van de burgers niet onnodig te schenden.

Nu wil de regering een aantal belangrijke wijzigingen aanbrengen in die wet. In tegenstelling tot 2018, toen er een groot maatschappelijk debat gevoerd werd over de sleepwet, lijkt het nu vrij stil. Maar achter de schermen wordt er wel degelijk heftig gediscussieerd. Wat is er mis met de wet? Waarom lijkt die in de praktijk niet te werken? Is het strenge toezicht een sta in de weg voor de inlichtingendiensten om hun werk goed te kunnen doen? En wat is de regering nu van plan? Worden de eerdere toezeggingen om de burgerrechten te beschermen nu in de prullenbak gegooid?

Wij spraken de afgelopen maanden met tal van betrokkenen - privacywaakhonden; juristen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en van de toezichthouders; medewerkers van zowel de AIVD als de MIVD; en technisch experts die de afgelopen vier jaar betrokken zijn geweest bij het toezicht op de inlichtingendiensten.

Argos in de wondere wereld van de WIV.

Argos op tv: Narcobrigade Grapperhaus was gedoemd te mislukken

Sat, 17 Sep 2022 12:00:00 +0200

Op woensdag 14 september was de eerste tv-uitzending, van een reeks van vier, van Argos te zien op NPO2. Argos maakte een reconstructie van de oprichting van het zogeheten Multi Disciplinair Interventieteam (MIT). Na de moord op advocaat Derk Wiersum richtte toenmalig minister Grapperhaus dit samenwerkingsverband van allerlei opsporingsdiensten op. Het team zou de georganiseerde misdaad nu echt keihardgaan aanpakken, maar dat liep al vanaf het begin meteen spaak. Er valt nog meer over deze anti-misdaadbrigade te brengen. Argos-journalist Nikki van der Westen is te gast in de uitzending en vertelt wat er nog aan te vullen valt.

Uithuisplaatsingen: kinderbeschermingswet beschermt niet

Sat, 10 Sep 2022 12:00:00 +0200

De kinderbeschermingswet is niet goed uitvoerbaar en de rechtsbescherming van de kwetsbaarste kinderen en ouders is onvoldoende. Noodgrepen en urgente actie zijn noodzakelijk. Dat zijn de conclusies van een dik rapport dat deze week verscheen. Wat betekent dat voor gezinnen, ouders en kinderen?

Alleenstaande moeder Chantal kan daarover meepraten. Ze heeft drie kinderen, die drie jaar geleden uithuisgeplaatst zijn. Sindsdien doet ze er alles aan om de kinderen weer thuis te krijgen. Maar dat is moeilijk. Waar loopt zij tegenaan? En hoe heeft haar oudste dochter Zoë, die nu in een grote instelling woont, maar haar moeder erg mist, de uithuisplaatsing met alle gevolgen vandien ervaren?

Argos kijkt deze week met een aantal hoofdpersonen naar de stevige conclusies van het rapport over de kinderbeschermingswet, dat is uitgevoerd door onderzoekers van de Universiteit Leiden, in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Wat zijn de problemen en hoe zijn die op te lossen? Met hoofd onderzoeker Mariëlle Bruning, bestuurder van een jeugdbeschermingsorganisatie Pim Croiset van Uchelen, Jeugdrechter Susanne Tempel en Minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind.

Waarom het de zedenpolitie niet lukt om op te schalen

Sat, 03 Sep 2022 12:00:00 +0200

Woon je in Zeeland of West-Brabant en ben je slachtoffer van verkrachting? Grote kans dat je langer moet wachten dan ergens anders in Nederland, mocht je besluiten aangifte te doen. Door het hele land zijn er afgelopen jaren ondanks miljoeneninvesteringen niet meer zedenrechercheurs bijgekomen, blijkt uit onderzoek van Argos.

Wie aangifte doet van een aanranding of verkrachting, kan zomaar twee of drie jaar moeten wachten voordat de zaak op zitting komt. Vanwege capaciteitstekorten kampt de zedenpolitie met achterstanden van honderden plankzaken. In 2019 kwam daarom structureel 15 miljoen beschikbaar om de zedenrecherche op orde te krijgen, waaronder het werven van 60 zedenrechercheurs. Afgelopen mei stelde minister van Justitie en Veiligheid Yesilgöz nog dat die werving op koers lag.

Maar de capaciteit van de zedenrecherche blijkt helemaal niet te zijn toegenomen sinds 2019. Tijdens de werving gingen namelijk veel zedenrechercheurs met pensioen. Netto kwamen er slechts 8,5 fte zedenrechercheurs bij: dat is verwaarloosbaar met een stijging van 2% op de gehele werkkracht.

Intussen waarschuwde de Inspectie van Justitie en Veiligheid in 2020 dat, mede door de hoge werkdruk, de bejegening van zedenslachtoffers onder de maat is. Zo worden slachtoffers onvoldoende geïnformeerd over hun zaak. Ook slachtoffer Nelly die wij spraken, werd er niet van op de hoogte gebracht toen de verdachte in haar zaak gehoord werd.

Daarbij zijn er grote verschillen tussen de regionale Teams Zeden in wachttijden voor aangiftes, blijkt uit cijfers die Argos opvroeg. Wat is er aan de hand bij de zedenrecherche? Waarom is het niet gelukt om de capaciteit op te schalen, en is er zicht op een oplossing?

Foto: ANP – Remko de Waal

Luizen in de Pels: Jan Meeus

Sat, 27 Aug 2022 12:00:00 +0200

Hij is naar eigen zeggen altijd ‘een schijterd’ geweest. Toch houdt hij zich als journalist alweer jaren bezig met zaken die veel van zijn collega’s liever aan zich voorbij laten gaan. NRC-verslaggever Jan Meeus geldt als een van de beste misdaadjournalisten van Nederland.

Begonnen als economieredacteur stortte hij zich vanaf 2014 op de georganiseerde misdaad. Hij publiceerde het spraakmakende interview met Astrid Holleeder, die daarin zeer belastende verklaringen aflegde over haar broer Willem. Hij onthulde dat de FBI de Nederlandse autoriteiten had gewaarschuwd dat Ridouan Taghi vanuit zijn zwaarbeveiligde gevangeniscel ongezien kon communiceren met de buitenwereld - en ook daadwerkelijk contact had gehad met een lid van de Italiaanse maffia.

Ook hij schreef over de Nederlandse Piet Costa, die van relatief kleine kruimelaar opklom tot topfiguur in de internationale cocaïnehandel en dit voorjaar werd veroordeeld voor zijn betrokkenheid bij de veelbesproken ‘martelcontainers’ in de buurt van Roosendaal.

Hoe is het om in de wereld van gewelddadige criminelen journalistiek te bedrijven? Hoe ga je om met de gevaren die daarbij op de loer liggen? En valt de strijd tegen de internationale drugs-syndicaten ooit nog te winnen?

Luizen in de Pels: Ton F. van Dijk

Sat, 20 Aug 2022 12:00:00 +0200

Het is een van de spraakmakende onthullingen die onderzoeksjournalist Ton F. van Dijk afgelopen maanden op zijn naam zette: de vakantie van de toenmalige baas van de publieke omroep met de toenmalige staatssecretaris van mediazaken. Een privé-tripje naar Israël. Pikant, omdat de staatssecretaris elk jaar een slordige 900 miljoen euro aan de publieke omroep (NPO) beschikbaar stelt. Zo’n reis moet dus worden gemeld, om roddels en gesmoes te voorkomen. Maar dat had de NPO-baas niet gedaan, ontdekte Van Dijk.

Hij publiceert dit soort onthullingen in zijn column in HP/De Tijd, in een podcast van BNR of op social media. Een video-opname die hij maakte van boze boeren bij het huis van stikstofminister Christianne van der Wal werd op Youtube honderdduizenden keren bekeken en haalde nieuwsprogramma’s over de hele wereld.

De journalistieke loopbaan van Van Dijk begon hij in de jaren negentig als televisiejournalist bij de KRO-programma’s Brandpunt en Reporter. Samen met zijn in 2001 overleden collega Steven de Vogel bracht hij grote onthullingen, onder meer over het nazi-verleden van een Duitse topwetenschapper en de dubbele petten van vooraanstaande politici als de toenmalige CDA-lijstrekker Elco Brinkman en VVD-politicus Frits Bolkestein. Daarna werd Van Dijk een van de topmanagers van de publieke omroep, als baas van Nederland 1, Nederland 2 en vervolgens als algemeen televisiedirecteur.

In het kader van onze zomerreeks Luizen in de Pels een uitgebreid gesprek met Ton F. van Dijk. Maar: is hij luis of is hij pels? Wat drijft hem? Hoe ziet hij de taak van de onderzoeksjournalistiek? En hoe gaat hij te werk?

Luizen in de Pels: Marcel Haenen

Sat, 13 Aug 2022 12:00:00 +0200

Al bijna veertig jaar schrijft hij voor NRC: onthullingen over de IRT-affaire, het drugs-imperium van Desi Bouterse, discriminatie bij de politie en de omstreden liefdesaffaire bij het openbaar ministerie, die de top van de organisatie in grote verlegenheid bracht. Marcel Haenen geldt als een van de best ingevoerde journalisten op het gebied van politie en justitie. In de zomerserie van Argos ‘Luizen in de pels’ vertellen collega onderzoekjournalisten over hun werk, hun scoops en hun werkmethode.

Luizen in de Pels: Misha Wessel en Thomas Blom

Sat, 06 Aug 2022 12:00:00 +0200

In de zomerserie van Argos ‘Luizen in de pels’ vertellen collega onderzoekjournalisten over hun werk, hun scoops en hun werkmethode. Vandaag zijn Misha Wessel en Thomas Blom te gast die samen onderzoeksjournalistieke televisie-documentaires maken.

Het duo maakte onder andere onthullende portretten over de oud-premiers Ruud Lubbers en Wim Kok, maar ook een documentaire over doping in de Tour de France van 1998 toen de TVM-ploeg van Cees Priem uit de strijd werd gehaald.

Een van hun laatste documentaires gaat over de jacht op de verdwenen miljarden van Muammar Gaddaffi, de Libische dictator die in 2011 ten val kwam. Vlak voor zijn val verscheepte hij maar liefst 12,5 miljard in contanten die nooit werden teruggevonden. In de film zijn rivaliserende teams van premiejagers op zoek naar het geld. ‘The hunt for Gaddaffi’s billions’ werd genomineerd voor een Emmy award en ze wonnen er een prestigieuze Rockie award mee voor onderzoek.

Luizen in de Pels: Wendelmoet Boersema

Sat, 30 Jul 2022 12:00:00 +0200

Wendelmoet Boersema is sinds dit voorjaar adjunct-hoofdredacteur van dagblad Trouw, maar ze begon haar loopbaan in 2000, het eerste jaar van Poetins bewind, als correspondent in Moskou. De geboren Groningse werkte daarna afwisselend op de buitenland -en economieredactie, was chef van het katern de Verdieping en tot vorig jaar politiek redacteur in Den Haag.

Het verhaal centraal stellen met de feiten en cijfers als fundament, dat is haar visie op de toekomst van de onderzoeksjournalistiek.

Om te laten zien hoe dat moet schreef Boersema in de coronaperiode een boek over het heil en het drama van het Groningse gas en over de hartelijke gasrelatie van Nederland met het Rusland van Poetin. En toen dat boek, Gronings Goud, geheten, net verschenen was, toen rezen de gasprijzen de pan uit en viel Rusland begin dit jaar Oekraïne binnen.

Bijstandsfraudebingo

Sat, 25 Jun 2022 12:00:00 +0200

Bent u kapper, bouwvakker of heeft u een schoonmaakbedrijf gehad? Bent u alleenstaand, laag opgeleid en woont u in een mindere buurt? Grote kans dat u verdacht wordt van bijstandsfraude, mocht u een uitkering willen aanvragen.

Dat is de gedachte achter de fraudescorekaart, een inmiddels omstreden methode die jaren is gebruikt in 158 gemeentes om bijstandsfraude aan te pakken. In 2020 riep het ministerie van Sociale Zaken de gemeentes op om te stoppen met het gebruik ervan. Het systeem bleek ‘in strijd met de AVG en in het algemeen in het denken over kunstmatige intelligentie.’ Argos ontdekte dat nog minstens vier gemeentes het systeem toch zijn blijven gebruiken.

Samen met onderzoekscollectief Lighthouse Reports kreeg Argos de fraudescorekaart in handen en spitte door alle variabelen en formules. Voor het eerst is zichtbaar op basis van welke variabelen burgers door de overheid worden beoordeeld. Een reconstructie van een systeem dat honderdduizenden mensen profileerde. Kamerlid Pieter Omtzigt: ‘Nog een keer profilering, zoals we dat bij de toeslagenaffaire gezien hebben.’

Ademnood in de zorg

Sat, 18 Jun 2022 12:00:00 +0200

Hashtag Personeelsgebrek was trending deze week, uw vliegvakantie gaat misschien niet door, uw kind kan niet meer naar de opvang en de treinen rijden ook niet meer zoals vroeger. Oorzaak: personeelsgebrek!

In tijden van corona is een sluipende personeelscrisis zichtbaar geworden, eerst in de zorg, daarna ook bij andere publieke diensten en nu eigenlijk overal.

Het gebrek aan zorgmedewerkers nu en straks heeft gevolgen voor iedereen. Wachtlijsten worden steeds langer in de zorg, maar ook studenten die zich melden bij de zorgopleidingen staan inmiddels op een wachtlijst. Verpleegkundigen, studenten en opleiders luiden de noodklok, want de naschokken van corona leiden tot ademnood in de zorg.

Nog steeds grote tekorten bij zedenpolitie

Sat, 18 Jun 2022 12:00:00 +0200

Iemand die bij de politie aangifte doet van aanranding of verkrachting moet maandenlang en soms meer dan een jaar wachten voordat de politie de zaak doorstuurt naar het Openbaar Ministerie.

Op 10 mei informeerde minister van Justitie en Veiligheid Yesilgöz (VVD) de Tweede Kamer dat er door extra geld inmiddels 40,5 nieuwe fulltime zedenrechercheurs zijn bijgekomen.

Die groei heeft te maken met een motie die in 2019 unaniem door de Tweede Kamer werd aangenomen, de motie Klaver. Na die motie beloofde het kabinet dat er flink geïnvesteerd zou worden in de zedenteams om de achterstanden weg te werken en dat er in totaal 60 nieuwe fulltime banen zouden worden gecreëerd. Met het cijfer van 40,5 nieuwe banen lijkt de minister aardig op weg om het doel voor het einde van de kabinetsperiode te halen. Maar is dat ook echt zo?

Argos vroeg op basis van de Wet Openbaarheid van Bestuur allerlei cijfers op bij de tien verschillende regio’s van de politie. Het blijkt dat de capaciteitsgroei in de praktijk veel minder rooskleurig is dan het cijfer van de minister suggereert. Er is namelijk een verschil tussen de banen die er op papier zijn en de zedenrechercheurs die daadwerkelijk inzetbaar zijn. Als we naar de daadwerkelijk inzetbare rechercheurs kijken is het aantal daarvan met nog geen 2% gestegen. De doorlooptijden van de zedenaangiftes zijn gemiddeld gesproken dan ook niet korter maar juist langer geworden. Bovendien blijken er grote regionale verschillen te zijn.

In de uitzending reageren Hanneke van der Werf (Tweede Kamerlid van D66) en Jan Struijs (voorzitter van de Nederlandse Politiebond) op onze bevindingen.

Een onzichtbare muur

Sat, 11 Jun 2022 12:00:00 +0200

Said uit Gouda merkt vanaf 2018 dat zijn leven ingrijpend verandert. De politie heeft ongebruikelijk veel belangstelling voor hem en buitenlandse reizen leveren hem steeds grotere problemen op. Argos volgde ruim een half jaar lang Saids pogingen om te achterhalen wat er aan de hand is.

De IT-consultant blijkt tot zijn ontsteltenis bij de autoriteiten in beeld te zijn geweest in verband met jihadisme. Terwijl hij nooit terrorismeverdachte is geweest en geen strafblad heeft.

Omdat niets helpt om zijn problemen met buitenlandse reizen op te lossen, stapt hij uiteindelijk naar de rechter. Experts en advocaten zeggen dat er meer gevallen zijn zoals Said. ‘Als het woord terrorisme valt, ligt de lat om informatie te delen heel erg laag. En de lat om mensen uit systemen te halen heel hoog’.

Een gebroken belofte?

Sat, 04 Jun 2022 12:00:00 +0200

Rusland voelt zich bedonderd door de uitbreiding van de NAVO naar het oosten van Europa en gebruikt dit als rechtvaardiging voor de oorlog in Oekraïne. Wat hebben Westerse regeringen na de val van de Berlijnse muur precies aan Moskou beloofd?

Uit diplomatieke rapportages, die in 2017 in Washington werden vrijgegeven, blijkt dat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker beloofde dat de NAVO niet verder naar het oosten zou uitbreiden, indien de Sovjet-Unie de eenwording van Dutsland zou accepteren. ‘Not One Inch’, zijn de iconische woorden die Baker in 1990 sprak. Ook de Duitse minister Hans Dietrich Genscher deed herhaaldelijk soortgelijke toezeggingen.

Maar waarom zijn deze toezeggingen niet vastgelegd in de internationale verdragen die vervolgens zijn gesloten over de Duitse eenwording? En wat is de exacte betekenis van de woorden die Baker en Genscher spraken? Hadden die alleen betrekking op het grondgebied van Oost-Duitsland, de toenmalige DDR? Of golden die ook voor landen als Polen, Tsjechië, Hongarije en de Baltische staten, die de afgelopen decennia lid van de NAVO zijn geworden? Hierover woedt een verhit debat onder historici. In Duitsland zijn onlangs nieuwe bewijzen op tafel gekomen.

Argos reconstrueert een gebroken belofte op basis van documenten en interviews met: Horst Teltschik (toenmalig topadviseur van de Duitse bondskanselier Kohl); Jaap de Hoop Scheffer (voormalig secretaris-generaal van de NAVO); Jan Pronk (minister in het toenmalige kabinet Lubbers-3); Andreas Zumach (diplomatiek correspondent voor diverse kranten in Duitsland en Zwitserland); en Hubert Smeets (van het platform Raam op Rusland en oud-Rusland-correspondent van NRC Handelsblad).Klinkt het fluitje in de reportage je bekend in de oren?

Over de wereldhit 'Wind of Change' van The Scorpions doet al jaren een hardnekkig gerucht de ronde: niet de Duitse powerrockers, maar de CIA zou ervoor verantwoordelijk zijn. Decennia na de bestorming van de hitparade ontleedt onderzoeksjournalist Patrick Radden Keefe de oorsprong van het gerucht en checkt: is het waar?

Curaçaos roulette

Sat, 28 May 2022 12:00:00 +0200

Waagt u weleens een gokje bij een internetcasino of online wedkantoor? Een potje blackjack of de voorspelling dat Ajax wint van Feyenoord? Misschien staat u er niet bij stil, maar er kan een wereld schuilgaan achter deze flitsende websites.

Soms zijn het zelfs criminelen en andere types die hun geld liever verborgen houden. In die schimmige wereld zijn Argos, onderzoeksplatform Investico en De Groene Amsterdammer samen gedoken. Het spoor leidde naar Curaçao, Caribisch land in het Koninkrijk der Nederlanden.

Het eiland heeft een enorme gokbranche. De overheid kijkt nauwelijks mee. Terwijl de sector bol staat van de risico’s: ook voor Curaçao zelf. Is hier sprake van roulette, met een heel land als inzet? Voordat wij u erover konden vertellen, werden wij tot onze eigen verbazing eerst nog voor de rechter gedaagd door een Curaçaos gokbedrijf.

Uithuisplaatsingen: vijf kinderen, een huis en hun voogd

Tue, 24 May 2022 22:00:00 +0200

Vijf uithuisgeplaatste kinderen, tussen de twaalf en zestien jaar oud, wonen al jaren samen. Ze zijn als broertjes en zusjes. Ze voelen zich fijn op de plek waar ze wonen: een woonboerderij aan de rand van een Noord-Limburgs dorp. Maar hun voogden, dat zijn hun wettelijke vertegenwoordigers, zijn minder blij met deze woonplek. Ze moeten er weg. Wat nu?

Als een kind uithuisgeplaatst is, verliezen na een poosje de biologische ouders het ouderlijk gezag. Vanaf dat moment is de voogd, in dienst van een voogdijinstelling, degene die alle grote beslissingen neemt voor het kind. Vaak gaat dat goed. Maar soms zijn kinderen het niet eens met hun voogd. Waar kan een kind dan terecht?

In Argos het verhaal van de vijf kinderen en de talloze organisaties die het voor deze kinderen proberen op te nemen. De realiteit blijkt weerbarstig. Kinderen onder voogdijschap zijn kwetsbaar. ‘Als je geen geluk hebt met je voogd, dan loopt het spaak. Er is niemand met mandaat die kan zeggen: ik stop deze denderende trein. Het systeem mist een noodrem.’

‘Het verhaal achter de foto’ van Eddy van Wessel deel 3

Sat, 21 May 2022 12:00:00 +0200

Fotograaf Eddy van Wessel vertrok vier weken geleden opnieuw naar Oekraïne, waar hij onder andere een audiodagboek voor Argos bijhoudt. Elke week evalueert hij zijn foto’s en vertelt het verhaal erachter. Inmiddels is hij weer thuis om even op adem te komen.

De foto’s waar hij over vertelt zijn ook te zien op de website. Van Wessel staat bekend om zijn indringende zwart-wit foto’s, waar hij al veel prijzen mee heeft gewonnen. Zo won hij al drie keer de Zilveren Camera. Vorige week reisde hij per auto vanuit de Donbas regio terug naar Kyiv, waar zijn reis begon. Een tien uur durende reis door de vele kapotte bruggen en wegen, met een herkenbaar landschap.

De foto van deze week:

Nog steeds veel meldingen over grensoverschrijdend gedrag in jeugdzorg

Sat, 14 May 2022 12:00:00 +0200

In de Tweede Kamer heerst grote verontwaardiging over de honderden kinderen die weggehaald zijn bij gedupeerden van de toeslagenaffaire. Maar wat gebeurt er met kinderen nadat ze eenmaal uithuisgeplaatst zijn? Wordt er dan goed voor ze gezorgd en zijn ze veilig?

Argos vroeg bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) recente cijfers op van meldingen over seksueel grensoverschrijdend gedrag in de jeugdzorg. De aantallen zijn ‘schokkend’ volgens hoogleraar Micha de Winter, die in de uitzending reageert op onze bevindingen. De Winter publiceerde in 2019 een onderzoeksrapport over fysiek, psychisch of seksueel geweld in de jeugdzorg tussen 1945 en 2019.
Zijn commissie concludeert daarin dat signalen van 'systematisch geweld' de Inspectie wel bereikten, maar dat daarop onvoldoende werd gereageerd. Is het toezicht sinds het verschijnen van het rapport verbeterd?Lees ook het artikel

Jezidi trauma's onbehandeld

Sat, 14 May 2022 12:00:00 +0200

Islamitische Staat mag dan zijn verdreven, voor de overlevenden in Sinjar beheerst het schrikbewind nog altijd hun leven. Veel Jezidi vrouwen en meisjes zijn jarenlang vastgehouden als sexslaaf van IS’ers en kampen met ernstige trauma’s. In de vluchtelingenkampen zijn nauwelijks psychologen en traumaspecialisten.

Journalist Thijs Broekkamp reisde voor Argos naar Noord-Irak. Hoe staat het er met de wederopbouw, bijna acht jaar na de massamoord op de berg Sinjar? En wordt het geld dat Nederland en andere landen sturen voor ontwikkelings- en traumahulp goed besteed?

Ook kijken we naar onze buurlanden Duitsland en Frankrijk, die een speciaal humanitair hulpprogramma zijn gestart. Omdat in het gebied te weinig professionele hulp aanwezig is, worden ernstig getraumatiseerde Jezidi’s hier in Europa behandeld. Het Nederlandse kabinet heeft tot nu toe geweigerd zo’n programma te starten, omdat ons land via de VN-organisatie UNHCR al vluchtelingen opvangt die in de eigen regio van zorg verstoken zijn.

In de studio reageert Jasper van Dijk, Tweede Kamerlid SP.

Dit is het tweede deel in een serie over het lot van Jezidi-overlevenden in Sinjar. Afgelopen januari stonden we in Argos-stil bij de zoektocht naar Nederlandse daders van de genocide. Wie stelt de getuigenissen van Jezidi’s veilig?

‘Het verhaal achter de foto’ van Eddy van Wessel, deel 2

Sat, 07 May 2022 12:00:00 +0200

Fotograaf Eddy van Wessel vertrok twee weken geleden opnieuw naar Oekraïne, waar hij onder andere een audiodagboek voor ons bijhoudt. Van Wessel staat bekend om zijn indringende zwart-wit foto’s, waar hij al veel prijzen mee heeft gewonnen. Zo won hij al drie keer de Zilveren Camera.

Vorige week hoorde u deel 1. Elke week evalueert hij zijn foto’s en vertelt het verhaal erachter. Afgelopen week reisde hij per auto van Kharkiv, heel dicht bij de Russische grens, richting Zaporizja ten noordwesten van Marioepol.

Inmiddels is Eddy van Wessel weer terug in Kyiv, waar hij ook deze reis begon.

De coverfoto is gemaakt door de Deense oorlogsfotograaf Jan Grarup. Op de site van Argos vindt u de foto's van deze week.

Het geautomatiseerde wantrouwen van de overheid

Sat, 07 May 2022 12:00:00 +0200

Hoe bepaalt de overheid wie een potentiële fraudeur is en wie niet? Die vraag houdt ons bij Argos al een tijdje bezig. Sinds de toeslagenaffaire weten we dat geautomatiseerde risicoprofielen zelf ook niet zonder risico zijn. Duizenden ouders belandden in de kaartenbak van de afdeling fraudeopsporing. Afkomst of een laag inkomen konden daarin een rol spelen.

Welke andere overheidsdiensten maken gebruik van dit soort risicoprofilering? En op basis van welke kenmerken wordt dat risico bepaald? Wantrouwt de overheid haar burgers? Het bracht ons ertoe om samen met de onderzoeksjournalistieke organisatie Lighthouse Reports de overheid op grote schaal te bevragen, gebruikmakend van de Wob. Van de Belastingdienst tot gemeenten en van Sociale Zaken tot de Immigratie- en Naturalisatiedienst.

En bij die laatste kwamen we onlangs wat meer te weten. Jarenlang blijkt bij de IND een systeem te hebben gedraaid om het frauderisico in te schatten van bedrijven die kennismigranten naar Nederland willen halen. In dit systeem, zo ontdekten wij, werd ook afkomst van de bedrijfsbesturen geregistreerd: Nederlands, westers en niet-westers. Hoe zit dat?

‘Het verhaal achter de foto’ van Eddy van Wessel

Sat, 30 Apr 2022 12:00:00 +0200

Fotograaf Eddy van Wessel vertrok vorige week opnieuw naar Oekraïne om verslag te doen van de oorlog. Hij staat bekend om zijn indringende zwart-wit foto’s, waarmee hij vaak in de prijzen valt. Zo won hij al drie keer de Zilveren Camera.

Voor Argos evalueert hij elke week zijn foto’s en vertelt het verhaal erachter. De foto’s waar hij over vertelt zijn ook te zien op de website. https://bit.ly/3s10YQg

Momenteel is van Wessel in Charkov heel dicht tegen Rusland aan in het Noordoosten van Oekraïne.

Het bewijs tegen Jos B.

Sat, 30 Apr 2022 12:00:00 +0200

Begin dit jaar werd Jos B. tot 16 jaar cel veroordeeld voor het misbruiken en doden van de 11-jarige Nicky Verstappen. De voorlopige apotheose in een cold case die Nederland meer dan 23 jaar in zijn greep hield. Maar is het bewijs tegen B wel voldoende voor een veroordeling? Wetenschappers uiten stevige kritiek in Argos.

De bewijsmiddelen die in de strafzaak-Nicky Verstappen zijn gebruikt om Jos B. te veroordelen, bewijzen niet dat hij de dader is. Ze passen even goed bij een alternatief scenario waarin Jos B. onschuldig is en de werkelijke dader moet worden gezocht onder de toenmalige leiders van het zomerkamp waar Nicky om het leven kwam. Andere bewijsmiddelen passen zelfs beter bij dat onschuldscenario, maar die zijn tijdens de strafzaak tegen Jos B. niet of nauwelijks aan de orde gekomen.

Dit zeggen emeritus-hoogleraar rechtspsychologie Peter van Koppen en oud-advocaat Leonie Ebbekink zaterdag in Argos. Van Koppen en Ebbekink bestudeerden samen met rechtspsycholoog en universitair docent strafrecht Robert Horselenberg het complete dossier in de zaak-Verstappen. Het onderzoek verschijnt vandaag in boekvorm, onder de titel De fietser op de hei.

De drie deskundigen uiten scherpe kritiek op het openbaar ministerie en de rechters die de strafzaak tegen Jos B. hebben behandeld. ‘Wij doen geen uitspraak over de vraag of deze man terecht of onterecht veroordeeld is’, zegt Peter van Koppen. ‘Maar wel over de vraag: heb je nou je werk gedaan, als rechter? En het antwoord is: dat heeft het hof niet gedaan.’

Jos B. werd begin dit jaar in hoger beroep door het gerechtshof in Den Bosch veroordeeld tot 16 jaar gevangenisstraf wegens de vrijheidsberoving, het plegen van ontucht en doodslag op Nicky. Eerder legde de rechtbank Limburg hem 12,5 jaar cel op. B. is tegen het vonnis van het Hof in beroep gegaan.

De advocaat van Jos B, Gerald Roethof, legt in Argos uit waarom hij publicatie van het boek niet vóór de procedure van het Gerechtshof in Den Bosch wilde hebben.

Het sociale werkbedrijf staat in het rood

Sat, 23 Apr 2022 12:00:00 +0200

Iedereen aan de bak, dat was kortweg de belofte van de Participatiewet. Wie kan werken, moet aan een baan worden geholpen. Ironisch genoeg zitten nu meer mensen met een arbeidsbeperking thuis en kampen sociale ontwikkelbedrijven met grote financiële tekorten.

De sociale ontwikkelbedrijven zijn allang niet meer de sociale werkplaats van voorheen: plekken waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt eenvoudige handarbeid doen. In veel opzichten lijken ze op een gespecialiseerd uitzendbureau, bedoeld om mensen die niet zelfstandig aan een baan kunnen komen de arbeidsmarkt op te helpen.

Een kleine minderheid van de sociaal ontwikkelbedrijven schrijft nog zwarte cijfers. Het overgrote deel staat in het rood of zelfs dieprood, blijkt uit recent onderzoek van de branche. Sinds de komst van de Participatiewet zijn de beschikbare budgetten namelijk aanzienlijk lager, terwijl de tijd, aandacht en energie die het kost om de doelgroep aan het werk te helpen niet minder zijn geworden.

Veel gemeenten vullen de tekorten nu nog aan, maar de vraag dringt zich: hoe houdbaar is dat op lange termijn? En wat is de impact op de mensen die, vanwege psychische problemen, schulden of verslaving, behoefte hebben aan beschut werk?

Argos over de waarde van werk.

Huisartsen verdwalen in vastgoedjungle

Sat, 23 Apr 2022 12:00:00 +0200

Huisartsenpraktijken barsten uit hun voegen. Steeds meer taken belanden namelijk op het bordje van de eerstelijnszorg: denk aan lichte GGZ-problemen, maar ook veel taken die vroeger in het ziekenhuis plaatsvonden.

In hun eentje kunnen ze dat niet meer aan. Moderne huisartsen bestieren daarom een heel team aan ondersteunend personeel, maar plek om die te huisvesten hebben ze vaak niet. Zo’n zeventig procent van de huisartsen ervaart hierdoor problemen, bleek eerder dit jaar uit een onderzoek van de Landelijke Huisartsenvereniging. Hun praktijken zijn te krap en op de oververhitte vastgoedmarkt zijn nauwelijks alternatieven te vinden.

Praktijkhouders lopen tegen hun grenzen aan bij het aannemen van personeel, het opleiden van huisartsen en ook het aannemen van nieuwe patiënten.

Wat doen we met ons kernafval?

Sat, 16 Apr 2022 12:00:00 +0200

Kernenergie staat weer helemaal op de agenda. De Britten willen in de komende tien jaar acht nieuwe kerncentrales bouwen en ook de Nederlandse regering ziet een rol voor kernenergie om de uitstoot van CO2 terug te dringen.

In het regeerakkoord spraken de coalitiepartijen af de huidige centrale bij Borsele langer open te houden en daarnaast stappen te zetten voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales.

De vraag wat we doen met het radioactieve afval krijgt minder aandacht. Nederland wil in 2050 klimaatneutraal zijn, maar de deadline voor een permanente ondergrondse opslag is gesteld op 2130, over meer dan honderd jaar dus.

Is dat verantwoord? En zijn de opties die nu op tafel liggen –opslag in zoutkoepels, kleilagen en graniet - wel realistisch? Duitsland kampt met de gevolgen van instabiele zoutmijnen, waardoor lekkende vaten kernafval die er in de vorige eeuw zijn opgeslagen, moeten worden verplaatst. Een miljardenproject dat tot nu toe weinig succes heeft gehad.

Argos over de zoektocht naar een veilige opslag voor het radioactieve afval van nu en van de toekomst.

Fotograaf Pierre Crom vreest voor de toekomst van de Balkan

Sat, 16 Apr 2022 12:00:00 +0200

Hij was als eerste aanwezig op de rampplek met de MH17 en maakte daar de iconische en bekroonde foto van de verkoolde overblijfselen van het landingsgestel van het vliegtuig. Sindsdien volgt hij de clash tussen Oost en West in landen uit het voormalige Warschaupact.

Pierre Crom, Nederlands-Frans fotograaf en ‘visueel onderzoeker’ is nu weer even in Nederland, maar was in Kiev toen de Russen op 24 februari de aanval inzetten op Oekraïne. Hij volgt de ontwikkelingen in het land sinds Rusland in 2014 de Krim bezette.

Crom focust zich niet alleen op Oekraïne, maar op alle Oost-Europese landen die (nog) geen lid zijn van de NAVO en/of de Europese Unie. Hij probeert de effecten van de invloed van zowel Rusland als het westen in die landen te analyseren en te vangen in beelden. Dat werk is te zien op zijn website subjectio.org [LINK].

Crom maakt zich zorgen over de uitstraling van de oorlog in Oekraïne in landen als Bosnië, Servië en Montenegro. Landen op een geopolitiek kruispunt, waar ook het westen soms de democratische ontwikkeling ondergeschikt maakt aan het belang van stabiliteit in de regio en waar Rusland gretig met religieuze en nationalistische sentimenten speelt. Crom ziet hoe beeldvorming sluipt in taalgebruik, herkent patronen en ziet paralellen met het gewelddadige verleden. ‘Niks is toevallig’, zegt hij zowel over zijn werkwijze als over zijn werkgebied. Vandaag is hij te gast in Argos om daarover te vertellen.

Heibel op Almeerse IC bedreigde patiëntveiligheid

Sat, 02 Apr 2022 12:00:00 +0200

De lijst met gedocumenteerde gebreken is lang, blijkt uit een intern rapport in handen van Argos. Een gedetailleerde beschrijving van een ernstige crisis op de IC, op het hoogtepunt van de coronapandemie. Hoewel de situatie sindsdien is verbeterd, hebben verpleegkundigen van de IC-afdeling alle vertrouwen verloren in het ziekenhuisbestuur. Ze willen dat de raad van toezicht en de inspectie harder ingrijpen.

Hoe kon de intensive care van een middelgroot ziekenhuis afzakken tot een afdeling waar de patiëntenzorg zo ernstig in gevaar kwam dat de IC eigenlijk dicht moest, maar vanwege de covid-crisis toch openbleef? Waar mogelijk patiënten onnodig zijn overleden en meldingen over medische incidenten niet goed zijn afgehandeld. Waar de groep van intensivisten als eenheid ‘ernstig disfunctioneert’ en waar zelfs de meest basale omstandigheden ontbraken die voor Nederlandse intensive care afdelingen gelden.

Sprekers
-Jan Klein, emeritus-hoogleraar veiligheid in de zorg, verbonden aan de TU Delft.
-Jan Bakker, hoogleraar intensive care geneeskunde. Verbonden aan het ErasmusMC, New York University en Columbia University in New York en de Katholieke Universiteit in Santiago, Chili.

Ga voor meer informatie, een reactie van het Flevoziekenhuis en diverse achtergronddossiers naar Vpro.nl/Argos

Waarom Washington de Pakistaanse atoombom niet tegenhield

Sat, 26 Mar 2022 13:00:00 +0100

Door de oorlog in Oekraïne zijn we ons er opnieuw van bewust dat ze er nog steeds zijn en welke gevaren ervan uitgaan: kernwapens. Negen landen beschikken erover, waaronder Pakistan. Hoe dat land een nucleaire macht werd en welke rol Nederland daarbij speelde, is nooit helemaal opgehelderd. Vrijgegeven diplomatieke berichten van het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken lichten een tipje van de sluier op.

Het gaat om de affaire rond Abdul Qadeer Khan - in Pakistan gevierd als ‘vader van de Pakistaanse atoombom’, in Nederland gebrandmerkt als atoomspion. Khan werkte in de jaren zeventig bij het bedrijf Urenco in Almelo, een bedrijf dat via de ultracentrifuge-technologie verrijkt uranium produceert, dat nodig is voor de opwekking van kernenergie maar dat ook gebruikt kan worden voor het maken van een atoombom.

Argos maakte er een aantal spraakmakende uitzendingen over, toch is de spionageaffaire niet helemaal opgehelderd. Heeft Nederland inderdaad Khan zijn gang laten gaan op verzoek van Washington, zoals wijlen premier Ruud Lubbers eerder in Argos vertelde? En waarom liet Nederland kans op kans schieten om Khan in de gevangenis te zetten?

Geheime documenten die een aantal maanden geleden door de Amerikaanse regering zijn vrijgegeven schetsen een onvertelde geschiedenis. Met drie voormalige ministers en een voormalige CIA-officier houden we het non-proliferatiebeleid van de jaren zeventig en tachtig tegen het licht. Hoe een ‘historische vergissing’ Pakistan een zetje gaf op weg naar atoommacht.

Voor het uitgebreide achtergrondartikel rondom deze uitzending én het dossier dat we de afgelopen jaren opbouwde ga je Vpro.nl/Argos

De student en het boek van de hoogleraar, deel 2

Sat, 19 Mar 2022 13:00:00 +0100

Vorig jaar maakte Argos een uitzending over geschiedenisstudent Daan den Braven die passages uit zijn eigen onderzoek terugzag in een boek van terrorismewetenschapper Beatrice de Graaf.

De Universiteit Utrecht vond een onafhankelijk onderzoek niet nodig. Waarom eigenlijk niet? En heeft de Universiteit zorgvuldig gehandeld nadat vraagtekens zijn gezet bij de wetenschappelijk integriteit van deze hoogleraar?

Verder spreken we met het Promovendi Netwerk Nederland (PNN) over de positie van jonge onderzoekers, die geconfronteerd worden met inbreuken op de gedragscode. Vijf procent van de 1600 ondervraagde promovendi zegt wel eens geconfronteerd te zijn met intergriteitsschendingen. Toch vinden die maar mondjesmaat hun weg naar de commissie die zich voor de universiteit over zulke kwesties buigt.

Ga naar Vpro.nl/Argos voor een uitgebreid achtergrondartikel over deze kwestie, inclusief het vergelijkingsdocument tussen boek en scriptie. Daar is ook de reactie van de Universiteit Utrecht te lezen.

De mooiste hondenbaan die er is

Sat, 12 Mar 2022 13:00:00 +0100

Woensdag mag er weer gestemd worden voor de gemeenteraden. Gemeenteraadsleden mogen op hun beurt nieuwe wethouders voor de komende vier jaar benoemen. Alleen vallen die wethouders steeds vaker voortijdig uit.

Van burnouts tot moties van wantrouwen, genoeg redenen om te (moeten) stoppen. In 2021 haakte een recordaantal van 199 wethouders voortijdig af.

De werkomstandigheden van de bestuurders zijn verre van ideaal. Zo krijgt 40% van alle wethouders wel eens te maken met intimidatie, bedreiging of verbale agressie. Daarnaast is het wethouderschap een stuk complexer geworden door een toename aan taken en verantwoordelijkheden.

Waarom zou iemand nog wethouder willen worden? En hoe is het om wethouder te zijn?

Vier wethouders delen hun ervaringen met Argos.

De miljonair, het dorp en de megastal

Sat, 05 Mar 2022 13:00:00 +0100

Terwijl de meeste melkveehouders zich zorgen maken over hun toekomst en er vooral gesproken wordt over afname van het aantal koeien, steekt multimiljonair Kees Koolen zijn geld in het opkopen van boerenbedrijven en landbouwgrond.

Koolen was eerder investeerder en directeur van hotel-website Booking.com. Zijn ambitie nu: de grootste koeienboer ter wereld worden. Hoe staat het met die ambitie? Waarom investeert deze succesvolle ondernemer in een sector die alleen maar krimpt? Is landbouwgrond een lucratief beleggingsobject voor investeerders? En wat zijn de gevolgen voor de boeren?

In de studio een gesprek met Sergio Nieto Solis van The Investigative Desk. Hij deed samen met Tomas Vanheste onderzoek naar Vreba Melkvee, het bedrijf van de familie Van Bakel uit het Limburgse Vredepeel, dat samenwerkt met investeerder Kees Koolen. Vreba behoort tot de grootste ontvangers van Europese landbouwsubsidies. Dragen die subsidies bij aan het doel om de landbouw duurzamer te maken?

Het artikel over Vreba verschijnt zaterdag (5 maart) op de website van Follow The Money | Lees ook het achtergrondartikel met meer informatie over dit onderwerp via Vpro.nl/Argos

Uithuisplaatsingen: doorgeplaatst

Sat, 26 Feb 2022 13:00:00 +0100

Als Cheyenne acht jaar oud is, gaat ze wat nachtjes uit logeren. Althans, dat is wat haar verteld wordt. In werkelijkheid wordt ze die dag uithuisgeplaatst. Ze komt terecht in een jeugdzorginstelling, en dat zal zeker niet het laatste adres zijn waar Cheyenne gedurende haar kindertijd zal komen te wonen.

Een veiligere en stabielere woonsituatie. Dat is het uitgangspunt van jeugdzorg wanneer een kind uithuisgeplaatst wordt. Toch weten we dat veel uithuisgeplaatste kinderen niet op eenzelfde locatie blijven wonen, maar vaak van plek naar plek moeten verhuizen. Bijvoorbeeld omdat ze geen aansluiting vinden in het pleeggezin, of omdat de instellingsplaats maar tijdelijk is. ‘Ik denk dat de meeste kinderen te maken hebben met doorplaatsen’, zegt Kinderombudsman Margrite Kalverboer. Het aantal doorplaatsingen loopt uiteen. Sommige kinderen verhuizen één keer, maar anderen wel twintig.

Doorplaatsingen zijn schadelijk voor de ontwikkeling van kinderen, komt uit studies naar voren. Waarom wordt er dan toch zoveel doorgeplaatst binnen de jeugdzorg? En wat is er nodig om dit te veranderen?

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Drama bij evacuatie Kabul

Sat, 19 Feb 2022 13:00:00 +0100

Twee Afghaanse zussen, Spoozhmay en Storai staan op 23 augustus 2021 aan de rand van het afwateringskanaal bij het vliegveld van Kabul. Ze hebben bijna ‘Holland spot’ bereikt, waar Nederlandse militairen evacués verder helpen richting het evacuatievliegtuig naar Nederland. Kabul is 8 dagen eerder in handen gevallen van de Taliban. Op het laatste moment durft zus Storai niet door het met rioolwater vervuilde kanaal te waden en blijft achter. Spoozhmay, die een Nederlands paspoort heeft, komt de volgende dag aan in Nederland, Storai, met een Afghaans paspoort, keert terug naar haar ouderlijk huis in Kabul.

Beide zussen hadden kort daarvoor een schriftelijke bevestiging van Buitenlandse Zaken dat ze geëvacueerd zouden worden. Maar als Storai twee maanden later alsnog weet te ontkomen naar Abu Dhabi en een aanvraag doet voor een visum, ontkent Buitenlandse Zaken dat ze ooit op een evacuatielijst heeft gestaan.

De dertigjarige Storai was vrouwenrechten activist in Kabul en werd bedreigd door de Taliban. Enkele collega’s zijn volgens haar recentelijk in Kabul gedood. In Abu Dhabi verblijft ze in een gesloten opvangkamp met meer dan 10 duizend andere Afghaanse vluchtelingen, zonder enig uitzicht op een oplossing.

Na de machtsovername van de Taliban nam de Tweede Kamer een motie aan waarin ook “mensenrechten- en in het bijzonder vrouwenrechten verdedigers” naar Nederland zouden kunnen komen. Die motie werd ingediend door D’66 Kamerlid Salima Belhaj en leidde tot een groot aantal aanvragen bij Buitenlandse Zaken. Dat Ministerie zegt nu dat in die eerste dagen na de motie ook mensen op de evacuatielijst zijn gekomen die bij nader inzien geen recht hadden op evacuatie. Daarom is die lijst eind augustus in Den Haag opgeschoond. Mogelijk werd Storai’s naam toen alsnog doorgestreept.

Het Ministerie bevestigde vlak voor de mislukte vluchtpoging van beide zussen zowel mondeling als schriftelijk dat ze geëvacueerd konden worden. Nu zegt Buitenlandse Zaken dat Storai nooit op de evacuatielijst heeft gestaan. Of dat ook zo is valt niet te controleren, die lijsten zijn vertrouwelijk.

Argos over het politieke spel na de geruchtmakende motie Belhaj en een persoonlijk drama dat daar het gevolg van was.

Onderzoek naar Nederlandse IS’ers te terughoudend

Sat, 12 Feb 2022 13:00:00 +0100

De grondleggers van het Team Internationale Misdrijven (TIM), voormalig staatssecretaris van Justitie Fred Teeven en oud-teamleider Martijn van de Beek, zijn kritisch over de werkwijze van het TIM op dit moment. Zij zeggen dat de politie en het openbaar ministerie veel meer kunnen doen om Nederlandse IS-verdachten te vervolgen voor misdrijven tegen de Jezidi-bevolking.

Teeven en Van de Beek hadden tussen 2003 en 2006 samen de leiding bij de opsporing en vervolging van oorlogsmisdadigers uit diverse delen van de wereld - Teeven als officier van justitie, Van de Beek als politieleider van het TIM.

Drie weken geleden meldden diverse onderzoeksorganisaties in Argos dat meerdere Nederlandse IS-leden mogelijk betrokken zijn geweest bij de ernstige misdaden in 2014 tegen de Jezidi-bevolking in Noord-Irak.

Komende week, op 17 februari, is er een rondetafelgesprek over de situatie van de Jezidi’s, Kamerleden worden bijgepraat door experts.

De lange arm van Riyad

Sat, 12 Feb 2022 13:00:00 +0100

De Saoedische inlichtingendienst heeft in Nederland betaald voor anti-Iraanse demonstraties en een omstreden satellietzender in Rijswijk. Ook is er in ons land gespioneerd tegen mogelijke tegenstanders. Dat blijkt uit onderzoek door Argos, de Deense publieke omroep DR en het Noorse NRK.

Details staan in geheime politiedocumenten uit een rechtszaak in Denemarken tegen drie kopstukken van de separatistische Arabisch-Iraanse beweging ASMLA. Zij zijn schuldig bevonden aan spionage en financiering van terrorisme in Iran, in samenwerking met en betaald door de Saoedische inlichtingendienst. Een presentator van het tv-station in Rijswijk werd vorig jaar veroordeeld omdat hij terreuraanslagen had gecoördineerd in Iran.

Het zijn de laatste ontwikkelingen in wat gerust een proxy-oorlog tussen twee aartsrivalen uit het Midden-Oosten op Europese bodem genoemd kan worden. En waarbij in Nederland ook al een dode viel. Zaterdag meer in Argos.

Lees meer in het dossier op argosonderzoekt.nl

De zwarte dag van Hans

Sat, 29 Jan 2022 13:00:00 +0100

Een man wordt dood aangetroffen in zijn bad. Een vrouw die in het huis verblijft, probeert bij binnenkomst van de politie te vluchten en wordt gearresteerd. Toch concludeert de politie dat nader onderzoek niet nodig is, de man zou een natuurlijke dood zijn gestorven.

Het oordeel van de schouwarts ter plaatse is dat de man waarschijnlijk is overleden aan een gescheurde aorta. Dat blijkt echter niet te kloppen. De man had geen gescheurde aorta, blijkt uit een contra-expertise op verzoek van nabestaanden. En er zijn meer vreemde omstandigheden. Enkele dagen na de vondst van het dode lichaam wordt er ingebroken in het huis van de man en verdwijnt zijn attachékoffertje.

Koen Voskuil, misdaadjournalist van het
Algemeen Dagblad, deed maandenlang onderzoek naar de zaak en doet in een
8-delige podcast verslag van zijn bevindingen. Wie is de vrouw die in het huis
van de dode man verbleef? Heeft zijn dood en het beperkte politieonderzoek hiernaar
te maken met zijn verleden bij de militaire inlichtingendienst?

De eerste twee afleveringen van ‘De zwarte
dag van Hans’ zijn te beluisteren op ad.nl/zwartedag

Jezidi-getuigenissen ongehoord

Sat, 22 Jan 2022 13:00:00 +0100

Afgelopen zomer erkende de Tweede Kamer de misdaden van terreurbeweging Islamitische Staat tegen de Jezidi’s als genocide. Waarschijnlijk zijn daar ook Nederlandse IS-ers bij betrokken. Wordt de Jezidi-gemeenschap actief benaderd om hun getuigenissen veilig te stellen, zoals voormalig minister Stef Blok in 2020 aan de Kamer beloofde?

Op
3 augustus 2014 viel terreurgroep Islamitische Staat de regio Sinjar binnen in
Noord-Irak. Duizenden Jezidi’s
vluchtten de berg op, waar ze in de
val liepen van IS-strijders. Jezidi-vrouwen werden tot slaaf gemaakt, hun
kinderen gekidnapt en opgeleid tot jihad-strijders - de mannen werden gedood.

Argos ging op zoek naar overlevers in Sinjar. Wat merken zij van
de Nederlandse belofte om actief op zoek te gaan naar getuigenissen ten behoeve
van toekomstige strafprocessen? En hoe werkt dat in praktijk?

In
de studio reageert Michiel van Nispen, Tweede Kamerlid SP.

Een reportage van journalist Thijs Broekkamp en
Argos-redacteur Ellen van den Berg, met medewerking van Khalid
Barkat.

Uithuisplaatsingen: komen de kinderen ooit weer thuis?

Sat, 15 Jan 2022 13:00:00 +0100

Als jeugdbeschermer Esmay de opdracht krijgt om het gezag van moeder Helena over haar uithuisgeplaatste kinderen te beëindigen, krijgt ze twijfels. Is er wel voldoende gewerkt aan terugplaatsing? Tegen het plan in van haar werkgever, de jeugdbeschermingsorganisatie, probeert ze er alles aan te doen om de kinderen in de buurt van hun moeder te houden.Volgens de richtlijnen moet er na een uithuisplaatsing snel worden toegewerkt naar terugplaatsing. Hoe gaat dit in de praktijk? En weten we eigenlijk wel hoe het er voorstaat in Nederland? We vroegen cijfers op, we hoorden verhalen van ouders en kinderen, en spraken met vele deskundigen. Krijgen kinderen die uit huis zijn geplaatst wel voldoende kans om weer bij hun eigen ouders te wonen? Al twee jaar doet Argos onderzoek naar uithuisplaatsingen. In lijn met vele rapporten en onderzoeken constateerden we dat er rondom uithuisplaatsingen veel misgaat. Een tekort aan personeel, lange wachtlijsten en een gebrek aan rechtsbescherming frustreren eerlijke kansen voor ouders en kinderen.

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie

Een jaar na de Capitoolbestorming: NYT-onderzoeksjournalist Christiaan Triebert over Day of Rage

Sat, 08 Jan 2022 13:00:00 +0100

Op zes januari is het precies een jaar geleden dat een woedende menigte het hart van de Amerikaanse democratie bestormde. Fanatieke Trump-aanhangers breken door de politielinies bij het Capitool en dringen tot diep in de kantoren van de Senaat door. Een politieke schokgolf die zich nu, een jaar later, nog altijd laat voelen.

De Nederlandse Christiaan Triebert is onderzoeksjournalist
bij de New York Times en lid van het Visual Investigations Team. Een
groep verslaggevers, editors en technici die zich specialiseren in het
minutieus reconstrueren van nieuwsgebeurtenissen op basis van openbare bronnen:
video, social media, geluidsfragmenten, etc. Vanaf het moment dat de protesten
bij het Capitool uit de hand lopen, schiet het team in actie. Ze stellen uren
aan videomateriaal veilig, archiveren conversaties op twitter, facebook,
telegram en andere chatkanalen. Een enorme bak data waarin ze in de maanden die
volgen graven op zoek naar antwoord op vragen: hoe georganiseerd was deze
geweldsuitbarsting? Welke gekende milities waren er aanwezig? En hoe zijn die
weer verbonden met de inner-circle van inmiddels ex-president Trump.

Het digitale monnikenwerk resulteert in een reeks interactieve artikelen en een documentaire, waarin de gebeurtenissen van die dag van minuut tot minuut zijn gereconstrueerd. Day of Rage: How Trump Supporters Took the U.S. Capitol is inmiddels meer dan zes miljoen keer per bekeken op Youtube en valt mogelijk in de prijzen bij de Oscars later dit jaar. Vlak voor de kerstdagen maakte de organisatie bekend dat de film op de shortlist is geplaatst voor ‘Best Documentary Short’.

Het is de tweede film waar Triebert aan meewerkt. In 2018
was hij als lid van onderzoekscollectief Bellingcat te zien in de documentaire Beliingcat:
Truth in a Post-Truth World.

Nederlandse vreemdelingendetentie is 'schadelijk' en in strijd met internationale normen

Sat, 08 Jan 2022 13:00:00 +0100

Mensen zonder verblijfspapieren die ons land moeten verlaten, maar dat niet doen, komen vaak in vreemdelingendetentie terecht. Officieel is zo’n centrum geen gevangenis, maar in praktijk worden vreemdelingen die wachten op uitzetting wel aan hetzelfde regime onderworpen.

Volgens hulpverleners is de
manier waarop mensen zonder verblijfspapieren in vreemdelingendetentie worden
behandeld zeer schadelijk. Dat schreven Amnesty
International, Dokters van de Wereld en de Nationale
Ombudsman al – en inmiddels heeft ook De
Nederlandse Vereniging voor Psychiaters (NVvP) een brandbrief gestuurd naar Den Haag. Mensen die in
vreemdelingendetentie vastgehouden worden om ze te kunnen uitzetten worden
volgens de NVvP te makkelijk, te vaak en te lang en voor straf in isolatiecellen
geplaatst. Dat kan ernstige psychische en gezondheidsschade opleveren.

Desondanks verandert de praktijk
nauwelijks, signaleert onder meer het Meldpunt Vreemdelingendetentie, dat deze
week een gloednieuw
rapport naar buiten bracht waarin de
effecten van het strafrechtelijke regime op individuele gedetineerden wordt
beschreven. Een regime dat bovendien strijdig is met internationale normen van
onder meer de Raad voor Europa en de Europese Committee for the Prevention of
Torture [CPT].

Luizen in de Pels: Harm Ede Botje

Sat, 01 Jan 2022 13:00:00 +0100

Jarenlang werkte hij met hart en ziel voor Vrij Nederland, tot hij in 2019 ontslagen werd, omdat het weekblad ter ziele ging en de redactie gedecimeerd. Onderzoeksjournalist Harm Ede Botje ging niet bij de pakken neerzitten, maar wierp zich samen met zijn eveneens ontslagen collega Mischa Cohen op het schrijven van een politieke biografie van een van de meest besproken mannen in dit land, Thierry Baudet.

Dat boek, Mijn meningen zijn feiten, verscheen ruim een jaar geleden. Daarna ontrolde zich een bijna Shakespeariaans drama rond Baudet en zijn Forum voor Democratie, waar Botje en Cohen van binnenuit verslag van bleven doen. Baudet jaagt vanaf de flanken een groeiend gevoel van wantrouwen aan in de samenleving ten opzichte van de overheid en de ‘mainstream media’. Hoe ga je als onderzoeksjournalist met dat onbehagen om? Want kritisch zijn en verslag doen van dingen die mislopen of doelbewuste fouten, doe je als journalist niet om de democratische rechtsstaat omver te werpen, maar juist om die rechtsstaat te vervolmaken.

Genoeg te bespreken over heden en verleden met Harm Ede Botje, die op dit moment als onderzoeksjournalist werkt voor Nu.nl, maar zijn carrière als onderzoeksjournalist bijna dertig jaar geleden startte bij dit programma, Argos.

Medialogica: De strijd om transgenderzorg

Sat, 25 Dec 2021 13:00:30 +0100

Afgelopen zomer protesteert de transgendergemeenschap tegen de problemen in de Nederlandse transgenderzorg. In media krijgen de activisten de ruimte om hun zorgen en grieven hierover te uiten. Ze pleiten voor een fundamenteel andere inrichting van de zorg. Maar voor mogelijke keerzijden of afwegingen binnen dit thema is volgens critici weinig ruimte in de Nederlandse media.

Argos Medialogica besloot de transgenderzorg te onderzoeken naar aanleiding van een opiniestuk in het NRC Handelsblad. Mediasocioloog Peter Vasterman betoogde daarin dat de journalistiek niet breed en kritisch genoeg zou berichten, bijvoorbeeld over de mogelijke rol van sociale invloeden bij de keuze van jongeren om in transitie te gaan. Een discussie die volgens Vasterman in het buitenland wel wordt gevoerd, maar in Nederland nauwelijks aandacht krijgt.

Volgens transactivisten verspreiden media door aandacht te besteden aan die kritische vragen juist transhaat. In hoeverre betekent dit dat je er als journalist niet over moet publiceren? Of er geen onderzoek naar moet doen als wetenschapper? Medialogica duikt in het transgenderdossier en onderzoekt of er inderdaad meer speelt binnen de transgenderzorg dan we in de Nederlandse pers zien en horen. En of een open gesprek hierover eigenlijk wel mogelijk is.

Spraakverwarring bij de bevalling

Sat, 25 Dec 2021 13:00:00 +0100

Elke dag bevallen in Nederland 472 vrouwen van een baby. Maar hoe moet dat als de aanstaande moeder geen Nederlands spreekt?

De 23-jarige Nihad heeft zoveel pijn dat ze tijdens haar bevalling meermaals flauwvalt. Ze is bang dat ze doodgaat. De verpleegkundigen proberen haar gerust te stellen, maar ze verstaat ze niet.

Verloskundige Floor Erlings probeert zwangere vrouwen de juiste informatie te geven. Het is belangrijk dat zij weten dat ze meteen moeten bellen als ze de baby niet voelen bewegen. Is dat wel uit te leggen, met handen- en voetenwerk? Goede communicatie in de zorg is een basisrecht. Het is zelfs vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst, dat artsen verplicht zijn om patienten goed te informeren. Maar sinds in 2012 de overheidsfinanciering voor de tolkentelefoon in de zorg is afgeschaft moeten zorgverleners en hun patiënten zelf maar zorgen dat ze elkaar kunnen verstaan.

In februari 2021 maakte Argos de reportage ‘spraakverwarring in de spreekkamer’, waaruit bleek dat ouders noodgedwongen hun jonge kinderen inzetten om te vertalen bij intieme en emotionele gesprekken. Is er sindsdien iets veranderd? In een schrijnend kerstverhaal luiden deskundigen de noodklok over taalbarrières in de geboortezorg.

In het vizier van het algoritme

Sat, 18 Dec 2021 13:00:00 +0100

De overheid gebruikt algoritmes om te voorspellen of iemand misschien fraudeert. Dat dit mis kan gaan weten we inmiddels van de Toeslagenaffaire: er bleek sprake van discriminatie van mensen met een tweede nationaliteit en vooral mensen met lage inkomens werden op de korrel genomen.

Maar ondanks dit schandaal is er niet veel bekend
over dit soort systemen. De overheid wil burgers meestal niet wijzer maken,
omdat ze anders controles zouden kunnen ontlopen door hun gedrag aan te passen.

Maar in Rotterdam is de gemeente er wél open over.
Er is inmiddels flinke, democratische discussie over een algoritme om
bijstandsfraude op te sporen.

Argos neemt in deze uitzending dit Rotterdamse
systeem ook onder de loep, en diende met onderzoekscollectief Lighthouse
Reports een Wob-verzoek in. Kenmerken als leeftijd, geslacht, woonwijk, taal en
zelfs aanwijzingen voor psychische, medische en financiële problemen blijken
een voorspellende waarde te hebben.

De nieuwe gedetineerde

Sat, 11 Dec 2021 13:00:00 +0100

Medewerkers in gevangenissen en jeugdgevangenissen luidden in oktober de noodklok in een brandbrief aan hun bazen. De werkdruk is sterk opgelopen door personeelstekort en een hoog ziekteverzuim en de onveiligheid neemt toe, zo waarschuwen zij.

In deze brief staat ook een opmerkelijk fenomeen beschreven. De ‘veranderende doelgroep’ in de gevangenissen speelt een flinke rol.

Dat zijn volwassenen en jongeren die veel meer aandacht vragen dan vroeger. Een steeds groter deel van de volwassenen én jongeren kampt met problemen. Lichte verstandelijke beperkingen, verslavingen en psychische problematiek. Maar er is ook sprake van verharding, door zware georganiseerde criminaliteit.

Hoe gaan de Nederlandse gevangenissen om met deze nieuwe gedetineerden? Wie zijn deze gevangen eigenlijk? Vanwaar deze verschuiving? Podcastmaker Marjolein Knol ging op onderzoek uit.

Wordt Nederland gebruikt om Amerikaanse sancties tegen China te omzeilen?

Sat, 11 Dec 2021 13:00:00 +0100

China pleegt genocide in Xinjiang tegen de Oeigoeren. Dat concludeerde het Britse ‘Oeigoeren tribunaal' donderdag op basis van uitgebreide getuigenissen van slachtoffers en eigen onderzoek. Al eerder legden Westerse landen sancties op aan Chinese officials en bedrijven vanwege betrokkenheid bij ernstige mensrechtenschendingen in de provincie Xinjiang.

Betekent dat ook dat Westerse bedrijven op hun tellen passen bij het zakendoen in China? En hoe houdt Nederland toezicht op de investeringen van bedrijven in sectoren die kennis en techniek leveren aan het leger of de politie in China? Tijdens ons onderzoek stuitten we op rode vlaggen. Zoals een Nederlandse firma, gevestigd in Den Bosch, die samenwerkt met een Chinees telecombedrijf dat door de de Verenigde Staten op een zwarte lijst is geplaatst voor vermeende betrokkenheid bij de onderdrukking van de Oeigoerse minderheid.

In november won deze ‘joint venture’ zelfs een aanbesteding voor de levering van computertechnologie aan de politie in Xinjiang. Worden hiermee de Amerikaanse sancties omzeild? Argos onderzocht ruim 1100 Nederlandse bedrijven die in China investeren via een joint venture of dochteronderneming. Met ruim 16 miljard euro is Nederland op papier een van de grootste Europese investeerders in China. ‘We moeten voorkomen dat Nederland via joint ventures betrokken raakt bij mensenrechtenschendingen in China en dat China haar militaire capaciteiten versterkt,’ zegt Ruben Brekelmans, woordvoerder Buitenlandse Zaken voor de VVD in de Tweede Kamer. Nederland zou volgens Brekelmans een voortrekkersrol moeten nemen om het Europees beleid op dit terrein aan te scherpen.

De overdosis bij baby Naeel

Sat, 04 Dec 2021 13:00:00 +0100

Naeel is veel te vroeg geboren. Hij belandt in de zomer van 2020 op de Neonatologie intensive care van het VUMC ziekenhuis. Het lijkt goed met hem te gaan, hij heeft alleen wat hulp nodig om goed adem te halen.Na acht dagen krijgt baby Naeel een wondermiddel. Helaas veel te veel. En dan verandert alles. Ging het mis met baby Naeel door dit medicijn? Of was het ’t resultaat van de vroeggeboorte? De ouders van Naeel zetten alles op alles om de waarheid boven tafel te krijgen.Hoe gaan ziekenhuizen om met calamiteiten? En welk effect heeft dat op patiënten of hun nabestaanden? Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Morele schade op de Intensive Care

Sat, 27 Nov 2021 13:00:00 +0100

Met code zwart als dreigend vooruitzicht moeten verpleegkundigen en artsen steeds vaker dingen doen of laten die indruisen tegen diepgewortelde morele overtuigingen of beroepscodes. Herhaaldelijke frustratie of stress daarover leidt tot ‘morele verwondingen’.

Personeel in ziekenhuizen wordt steeds vaker ziek van hun werk. Niet alleen fysiek, doordat ze bijvoorbeeld zelf covid krijgen, maar ook burnouts en PTSS komen vaak voor. Daarnaast is morele stress tijdens de covid-periode aan de orde van de dag. Zeker op de Intensive Care. Morele schade kan op de lange duur leiden tot het verlaten van het vak.

Om te voorkomen dat er straks niemand meer wil of kan zorgen voor anderen, moet er veel veranderen. Verpleegkundigen zijn onmisbaar en willen graag naast meer waardering en ondersteuning, ook een grotere stem in de organisatie van hun werk en bij de keuzes die gemaakt worden in de ziekenhuizen.

In Argos vertellen IC-verpleegkundigen over hun werk in de coronacrisis en over de mentale en morele stress, die ze elke dienst weer de baas moeten zien te blijven. En hoe het beter en anders moet en kan.

Buitengesloten, aflevering 4: De belofte van de staatssecretaris

Sat, 20 Nov 2021 13:00:00 +0100

In 2019 lanceerde het Ministerie van Volksgezondheid een ambitieus actieplan om het grote aantal zwerfjongeren terug te dringen: voor 2022 alle dak- en thuisloze jongeren van straat en niemand meer langer dan drie maanden in de opvang.

De explosieve toename van het aantal dakloze jongeren baarde - nu - demissionair staatssecretaris Paul Blokhuis ernstige zorgen. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek groeide tussen 2009 en 2018 het aantal jongvolwassenen zonder thuis explosief, tot ruim 12.5 duizend. Een verdrievoudiging in tien jaar tijd.
Maar die trend lijkt te zijn gekeerd, meldde datzelfde CBS een paar weken terug: het aantal dakloze jongvolwassenen - tussen de 18 en 27 - is in vijf jaar tijd gehalveerd.

Hoewel opvangorganisaties dit beeld niet herkennen, claimt Blokhuis zijn succes. Gemeenten hebben inmiddels jongerenregisseurs in dienst om de jonge daklozen door het woud aan hulploketten te gidsen en ook kregen ze extra middelen om in ijltempo 10.000 nieuwe woonplekken te creëren.

Argos-redacteuren Joline Cramer en Remy van den Brand nemen het resultaat onder de loep. Voor hun serie Buitengesloten volgden ze de afgelopen twee jaar van dichtbij de lange weg die veel jongeren afleggen om hun leven weer op de rit te krijgen. In deze aflevering steken ze hun licht op in Den Haag, één van de veertien zogeheten pilotgemeenten die met het actieplan aan de slag gingen.

Meer weten over dit dossier?

op argosonderzoekt.nl/buitengesloten vind je de hele serie verhalen, te luisteren, lezen of bekijken. Ook kun je via het tipformulier in contact komen met makers Joline Cramer en Remy van den Brand.

Dagboek van een IC-Chef, afl. 48 - Toekomst met Covid

Sat, 20 Nov 2021 13:00:00 +0100

Het aantal besmettingen stijgt - weer - tot recordhoogte. Ziekenhuizen moeten wéér reguliere zorg afschalen en de uitval van zorgpersoneel is dusdanig hoog dat code zwart, net als tijdens vorige pieken, een realistisch scenario wordt. In een nieuwe aflevering van zijn audiodagboek reflecteert IC-arts Armand Girbes op deze golf.

Na bijna twee jaar vechten tegen het coronavirus vindt Armand Girbes het tijd dat we de feiten onder ogen gaan zien: covid blijft voorlopig onder ons en zal net als griep een nare ziekte zijn waar we mee moeten leven. We moeten ons er daarom op instellen dat een deel van de bevolking elk jaar een prik moet halen. En ook dat elk jaar opnieuw covid-patiënten op de IC en andere verpleegafdelingen terechtkomen.

Dat betekent dus blijvende extra last voor ziekenhuizen. Girbes roept het kabinet daarom op tot actie. ‘Als je dat weet, ga dat dan organiseren, zou ik zeggen. Er overkomen ons nu telkens allerlei dingen. We laten ons verrassen. En dat geeft de bevolking heel veel wantrouwen. Ik denk dat het belangrijk is dat een aantal mensen het perspectief schetsen: zo gaat het eruitzien.’

Girbes pleit nog steeds voor covid-ziekenhuizen en maatregelen om zorgmedewerkers te ‘ontzorgen’ – zoals de baas van Cirque du Soleil doet met zijn circusartiesten.

In plaats daarvan ziet hij met lede ogen aan dat er opnieuw wordt gesteggeld over de beste neusmondmaskers voor het verplegend personeel; dat de nodige hulptroepen zich niet meer eenvoudig laten overhalen om op de IC bij te springen; dat dokters en verplegers zelf besmet raken en dat het formatiedocument dat Gert Jan Segers van de ChristenUnie in de trein liet liggen, weinig hoop op verbetering biedt. ‘En wat staat er in het concept-regeeraakkoord over de zorg? Helemaal niets! Dan denk je: dat kan niet waar zijn!’

Argos - De strijd om kleinere klassen

Sat, 13 Nov 2021 13:00:00 +0100

Kleine groepen leerlingen, veel persoonlijke aandacht en meer rust in de klas, dat wil iedere school wel. De miljarden die het Rijk beschikbaar stelde om leerachterstanden als gevolg van de coronapandemie weg te werken, gebruiken veel middelbare scholen dan ook gretig om klassen te verkleinen. Maar er is één schoolbestuur dat gelooft dat het moet kunnen om de klassen klein en onderwijstijd ruim te houden, zónder extra overheidsgeld.

De slepende sloopkwestie van de kerncentrale in Dodewaard

Sat, 13 Nov 2021 13:00:00 +0100

In 1997 werd de kerncentrale in Dodewaard stilgelegd, maar hij zou pas in 2045 worden gesloopt, omdat het dan goedkoper zou zijn. In een reeds langlopende procedure heeft de Raad van State vorige week een uitspraak gedaan dat de eigenaar van de kerncentrale te weinig geld opzij heeft gelegd voor de sloop van de centrale in 2045. En dat op het moment dat kernenergie weer in het vizier komt om de klimaatdoelen te kunnen halen. De partijen die over een nieuw kabinet onderhandelen zouden volgens berichten in de pers zelfs concreet praten over nieuwe kerncentrales in Nederland.

Waar blijft de nieuwe bestuurscultuur?

Sat, 06 Nov 2021 13:00:00 +0100

De toeslagenaffaire legde het falen van de democratische rechtsstaat bloot. Begin dit jaar volgde daarom de belofte van een nieuwe bestuurscultuur. Maar de weg ernaartoe blijkt lang.

Een belangrijke toezegging was meer transparantie. Informatie is de zuurstof voor de democratie en daaraan had het jarenlang ontbroken. De Tweede Kamer kreeg maar mondjesmaat de stukken waar zij om vroeg. Burgers en journalisten ontvingen zwartgelakte documenten als zij bij de overheid naar gevoelige onderwerpen informeerden.

In Argos komen politici, ambtenaren, journalisten en burgers aan het woord. Merken zij al verbetering? Waar komt bij ambtenaren de terughoudendheid vandaan om informatie openbaar te maken? En wat is er eigenlijk nodig voor een echte nieuwe en open politieke cultuur?

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Nederlandse wateren meest vervuild van heel Europa

Sat, 30 Oct 2021 12:00:00 +0200

Medeverantwoordelijk hiervoor zijn de 21 waterschappen. Niet alleen zorgen zij ervoor dat wij droge voeten houden, ook gaan zij over de waterkwaliteit en de duurzame bescherming van ecosystemen. Wat gebeurt er als we er niet rap voor zorgen dat ecosystemen in de meren en slootjes weer gaan floreren, dat er meer soorten planten en vissen terugkomen? En hoe dringen we chemische stoffen in ons oppervlaktewater zoals medicijnresten, bestrijdingsmiddelen en PFAS terug?

Verdachten van Essex-drama in België voor de rechter

Sat, 30 Oct 2021 12:00:00 +0200

In de rechtbank van Brugge is deze week het proces begonnen tegen de verdachten, die volgens de Belgische Justitie betrokken waren bij het fatale transport van 39 Vietnamezen naar het Britse Essex. Het is twee jaar geleden dat hun dode lichamen door de Britse politie werden gevonden in een koelcontainer.

Onder de doden waren twee minderjarige jongens, Quyen en Hieu, die vijf maanden in de beschermde opvang in Nederland hadden gezeten. Argos reconstrueerde eerder hoe ze via Keulen, Hoek van Holland, Cadier en Keer en Brussel uiteindelijk in die vrachtwagen terecht waren gekomen.

Een observatieteam van de Nederlandse politie reed tot in Brussel achter de Belgische taxi aan, die de jongens in Maastricht had opgehaald. Waarom werden de jongens niet gered? En waarom faalde de samenwerking tussen de Nederlandse en de Belgische justitie? Er zijn drie verschillende officiële versies hierover, die haaks op elkaar staan.

KAMER TE DUUR

Sat, 23 Oct 2021 12:00:00 +0200

Wie een kamer huurt, is al snel 500 euro per maand kwijt. Met een beetje pech betaal je in 700 of soms zelfs wel 1000 euro per maand. Te duurbetaalde vierkante meters, want volgens de huurwet behoren kamers tot de sociale huursector. Dat betekent dat je niet meer hoeft te betalen dan wat de kamer volgens de wet waard is. Daarvoor is een puntenstelsel ontworpen, dat de maximale huurprijs bepaalt.

In dat stelsel worden punten gegeven aan allerlei zaken zoals de oppervlakte van de kamer, de grote van de gedeelde ruimtes, de vraag hoe de kamer verwarmd wordt, of er een eigen keuken is, en met hoeveel mensen de badkamer gedeeld wordt. Maar wordt het puntenstelsel ook toegepast in de praktijk? Om die vraag te kunnen beantwoorden, bouwde Argos een scraper, een speciaal computerprogramma, waarmee we een data-onderzoek konden doen.

We analyseerden alle kamers op Kamernet, de grootste aanbieder in Nederland. Veel verhuurders blijken de wet aan hun laars te lappen. De schaarse kamers in studentensteden zijn vaak honderden euro’s duurder dan de wettelijk toegestane huurprijs. Is daar iets tegen te doen? Hoe en waar kunnen huurders hun recht te halen?

Belangenstrijd bij de waterschappen

Sat, 16 Oct 2021 12:00:00 +0200

Tweede Kamerlid Laura Bromet van GroenLinks diende vorig jaar een initiatief wetsvoorstel om de zogeheten geborgde zetels af te schaffen: plekken die van oudsher gereserveerd zijn voor boeren en bedrijven in een gebied. Daarnaast stemde de Unie van Waterschappen unaniem in met een plan om de heffingen voor huurders en huiseigenaren omlaag te brengen. Tegen beide voorstellen is veel weerstand.

Werkgeversorganisatie VNO-NCW voert een actieve lobby om de hervormingen in de kiem te smoren. De geborgde zetels zijn er om specialistische kennis te behouden en het nieuwe heffingenplan zou niet goed zijn voor het MKB, stellen zij.

In deze reportage gaan we in op deze twee slepende discussies. Betekent het afschaffen van de geborgde zetels broodnodige democratisering of worden de saaie waterschappen er juist door gepolitiseerd? En hoe ziet een eerlijke en rechtvaardige lastenverdeling er eigenlijk uit?

In de studio reageert Kim van Keken, onderzoeksjournalist. Samen met Dieuwertje Kuijpers schrijft ze een reeks artikelen over de waterschappen voor De Groene Amsterdammer, waarvan de eerste komende week verschijnt.

Uithuisplaatsingen: voor de rechter

Sat, 09 Oct 2021 12:00:00 +0200

De drie kinderen van Chantal zijn twee jaar geleden met spoed uithuisgeplaatst. Haar zoons wonen sindsdien in een gezinshuis, haar dochter in een instelling. Argos maakte vorig jaar een uitzending over de impact op het gezin. Nu bezoeken we Chantal opnieuw. Hoe meer tijd verstrijkt, hoe verder zij en haar kinderen verstrikt raken in het web van de jeugdbescherming. De kans dat haar kinderen terug naar huis kunnen wordt alleen maar kleiner.

In de studio reageert Hoogleraar Jeugdrecht Mariëlle Bruning op de reportage. Zij maakt zich al jaren zorgen over de toepassing van het jeugdrecht in Nederland. Er worden meer kinderen uit huis geplaatst dan nodig zou zijn. Bruning werkte mee aan een kritisch advies van de Raad voor de Strafrechtspleging en Jeugdbescherming (RSJ) dat onlangs verscheen. De RSJ stelde dat de rechten van ouders en kinderen momenteel onvoldoende beschermd worden. Volgens de Raad moet de jeugdbescherming grondig veranderd worden en moet er beter worden geluisterd naar ouders en kinderen. Hoe moet het verder met het jeugdrecht? En kunnen ouders en kinderen wel hun recht halen als ze tegenover jeugdbeschermers staan?

Waarom Grapperhaus plots met geld voor Julio Poch over de brug komt

Sat, 02 Oct 2021 12:00:00 +0200

In Argos een reconstructie van dit opmerkelijke en onverwachte besluit. Met fragmenten uit het Kamerdebat (o.a. minister Grapperhaus en Kamerleden Van Nispen en Sjoerdsma van respectievelijk SP en D66) en interviews met advocaat Geert Jan Knoops, universitair hoofddocent strafrecht Klaas Rozemond en VVD-kamerlid Ulysse Ellian. Lees hier verder.

'Lastig voor Máxima': Poch en het koningshuis

Sat, 02 Oct 2021 12:00:00 +0200

Een vraag die nog boven de markt zweeft is of het koningshuis zich bemoeid heeft met de affaire rond de geplaagde oud-piloot. Daar zijn aanwijzingen voor en de Tweede Kamer wil er opnieuw onafhankelijk onderzoek naar laten uitvoeren. Hoe groot is de kans dat de onderste steen boven komt? Peter Rehwinkel, oud-Kamerlid voor de PvdA, staatsrechtdeskundige en schrijver van het recent verschenen boek over de geschiedenis en de toekomst van de monarchie Amalia, de plicht roept, reageert. Lees hier verder.

Diagnose kindermishandeling komt moeizaam tot stand

Sat, 25 Sep 2021 12:00:00 +0200

Max komt op zijn vierde verjaardag thuis met blauwe plekken op zijn armen en onder zijn oksel. Hij is het weekend bij zijn vader geweest. Max is angstig en zegt niet te weten hoe hij zo gebutst is geraakt. Na een consult bij de dienstdoende huisarts bij de spoedpost, besluit de moeder van Max aangifte te doen van mishandeling.

In 2020 werden er volgens het CBS 62470 meldingen gedaan bij Veilig Thuis van vermoedens van kindermishandeling. Bijna 7000 meer dan in het jaar ervoor. Die stijging zal iets met de lockdowns te maken hebben, maar het laat onverlet dat elke melding moet worden onderzocht. En daar hapert de machine, zien forensisch artsen van het NFI. Wanneer zij de medische dossiers van kinderen met ernstig letsel bestuderen, duikt vaak een geschiedenis op van eerdere, niet logische verklaarbare botbreuken en blauwe plekken.

Het is niet eenvoudig voor artsen en andere hulpverleners om signalen van kindermishandeling op te merken en tijdig hulp in te roepen. De spreekwoordelijke blauwe plekken kunnen natuurlijk ook ontstaan bij wilde spelletjes, daar hoeft geen volwassene schuld aan te hebben. En heeft een druk, opstandig kind ADHD of wordt het thuis emotioneel verwaarloosd? Bij Max is er bijna een jaar later nog steeds niet duidelijk wat er precies is gebeurd. En hij is niet het enige kind waar de diagnose ‘kindermishandeling’ niet of zeer moeizaam tot stand komt. In Argos het verhaal van Max en deskundigen die de noodklok luiden over het gat tussen het onderzoek naar meldingen en de aanpak van kindermishandeling.

Meer lezen? Ga naar https://www.vpro.nl/argos/lees/onderwerpen/artikelen/2021/blauwe-plekken-verklaren.html

‘Versplinterde kamer, tanende controle’

Sat, 18 Sep 2021 12:00:00 +0200

De Koning opent aanstaande dinsdag met Prinsjesdag het nieuwe jaar voor de Tweede Kamer. Negentien fracties telt die Kamer inmiddels. Een recordaantal. Kwantitatief meer smaken om te kiezen. Is dat een goede zaak voor de democratische vertegenwoordiging, of gaat het ten koste van de kwaliteit?

Het aantal partijen in de Kamer heeft dit jaar twee keer het eigen record verbroken. Na de verkiezingen van maart waren er 17 verkozen fracties. En met de afsplitsingen van Groep Van Haga en Groep Omtzigt, nu maar liefst 19.
Diversiteit is mooi, maar de versplintering leidt ook tot een heel andere werkwijze. Als lid van een kleine fractie kun je niet alles doen en moet je keuzes maken, of samenwerken. Wat voor een effect heeft dat op de kwaliteit van het Kamerwerk?

Argos vraagt het politicoloog Simon Otjes, Kamerleden Laurens Dassen (Volt) en Don Ceder (CU) en oud-Kamerlid van de PvdA Hans Spekman.

Verder lezen? Ga naar argosonderzoekt.nl

Dr. Bones, een pathologische leugenaar

Sat, 18 Sep 2021 12:00:00 +0200

Hij stapelde leugen op leugen: gaf zich uit voor luitenant-kolonel, was zogenaamd een internationaal bekroond tennisser en verzon dat hij in Afghanistan een bomaanslag had overleefd. Maar zijn fopperij wordt strafbaar wanneer hij zich gaat voordoen als arts en forensisch patholoog, en het hem zelfs lukt om bij te springen bij vliegrampen waarbij tientallen passagiers om het leven kwamen. Dr. Bones, zoals de man zichzelf noemde, werd uiteindelijk veroordeeld wegens oplichting, maar wat voerde hij allemaal uit in zijn rol van forensisch patholoog? Hoe dicht kwam hij bijvoorbeeld bij de stoffelijke overschotten van mensen?

In de nieuwe Argos-podcast ‘Dr. Bones’ proberen onderzoeksjournalisten Hansje van de Beek en Michelle Salomons te achterhalen hoe een serieleugenaar toonaangevende organisaties wist binnen te komen. Van de Beek en Salomons vertellen in de Argos-radio-uitzending over hun speurtocht en laten fragmenten van de eerste aflevering horen.

De podcast is vanaf nu te beluisteren in je favoriete podcast app. Verder lezen? Ga naar argosonderzoekt.nl

20 jaar na 9/11: De hardhandige ‘ondervragingstechnieken’ van de CIA

Sat, 11 Sep 2021 12:00:00 +0200

De War on Terror begon exact twintig jaar geleden. De Verenigde Staten had wraak gezworen voor 9/11 en terrorisme-verdachten werden overgebracht naar geheime CIA-gevangenissen. In 2014 bekende president Obama publiekelijk dat er gevangenen waren gemarteld. De excessen werden neergezet als incident. Maar is dat wel zo?

Argos interviewt oud-New York Times-journalist Stephen Kinzer over zijn boek over de scheikundige Gottlieb, die ten tijde van de Koude Oorlog het brein achter het geheime programma MK Ultra was. Hij voerde gruwelijke experimenten uit op gevangenen en andere mensen die niet gemist zouden worden. Het zijn de memo’s van Sidney Gottlieb die de basis vormden voor de ‘verbeterde ondervragingstechnieken’ die de CIA inzette na 9/11.

Argos-redacteur Rik Delhaas en mensenrechtendeskundige Quirine Eijkman vertellen hoe na 9/11 de bewijzen van mensenrechtenschendingen door de CIA boven water zijn gekomen.

Verder lezen? Kijk op argosonderzoekt.nl

Dood door schuld?

Sat, 04 Sep 2021 12:00:00 +0200

De nabestaanden van twee militairen die in 2016 in Mali om het leven kwamen door een ondeugdelijke mortiergranaat, strijden al jaren voor onderzoek naar de schuldvraag.

Chris De Stoop: een zachtaardige luis in de pels

Sat, 28 Aug 2021 12:00:00 +0200

Hij ontving kort geleden de oeuvreprijs van de Vereniging van Onderzoeksjournalisten, maar ‘journalist’ voelt Chris De Stoop zich al jaren niet meer. Dus werkt de Vlaamse boerenzoon niet meer voor het toonaangevende weekblad Knack, maar wijdt hij zich aan het schrijven van boeken die – dat dan weer wel – alom geprezen worden om hun gedegen journalistieke onderzoek.Hij ging undercover in de seksindustrie en legde zo een netwerk van internationale vrouwenhandel bloot. Hij reconstrueerde vanuit Irak de eerste zelfmoordaanslag gepleegd door een westerse vrouw. Hij berichtte over Vietnamese bootvluchtelingen, de oorlog in Bosnië en de genocide in Rwanda, maar de laatste jaren zoekt hij zijn onderwerpen dichter bij huis: de teloorgang van het boerenland en -leven in België en de roofmoord op zijn oom Daniel.In de Argos-rubriek ‘Luizen in de pels’ een uitgebreid gesprek met Chris De Stoop, over de impact van zijn werk, het belang van een goed verteld verhaal en wat er anders moet in de huidige journalistiek. Meer weten over Chris De Stoop? www.argosonderzoekt.nl.

De apocalyptische voorspellingen van het IPCC

Sat, 21 Aug 2021 12:00:00 +0200

Overstromingen in Limburg, Duitsland en België; temperaturen boven de 48 graden in de VS, Canada en Zuid-Europa; enorme bosbranden in Rusland, Griekenland en Turkije. Extreem weer komt steeds vaker voor en klimaatwetenschappers zeggen dat dat de mens hier de oorzaak van is.Wat moet er gebeuren om te voorkomen dat grote delen van de aarde onleefbaar worden? In Argos een uitzending die volledig in het teken staat van de Nederlandse klimaataanpak.We luisteren naar de ideeën van Extinction Rebellion tijdens een actiekamp. En we spreken met de voorzitter van het voortgangsoverleg over het Klimaatakkoord: oud-minister en VVD-fractieleider Ed Nijpels. Klimaatwetenschapper Heleen de Coninck, kunsthistorica Eva Rovers en klimaatjournalist Jelmer Mommers van De Correspondent reageren in de studio.

Argos doet ook onderzoek naar klimaatverandering. Nederlandse zomers worden steeds warmer, met grote gevolgen voor de temperatuur in steden. In vergelijking met het platteland kan het hier tot 8 graden warmer worden. Wat die hittestress betekent voor kwetsbare groepen lees je op de website van Argos. Je vindt hier ook meer informatie over ons project Thermo-Staat. www.argosonderzoekt.nl

De duistere wereld van groene smokkel

Sat, 14 Aug 2021 12:00:00 +0200

De panda, de tijger, de orang oetan. Als je aan bedreigde soorten denkt, denk je het eerst aan dit soort dieren. Maar veruit de meest bedreigde soorten op de planeet zijn planten. Meer dan 30-duizend plantensoorten op de aarde worden met uitsterven bedreigd, zoals traag groeiende cactussen, orchideeën of uiterst zeldzame coniferen.
En net zoals in ivoor, slangenhuiden of papegaaien, wordt er ook illegaal gehandeld in beschermde planten. De schatting van Interpol is dat er wereldwijd voor 20 miljard dollar per jaar omgaat in de illegale handel in planten en dieren. In deze reportage richten wij ons op de stroperij van zeldzame planten en de wereldwijde handel in zulke soorten.

Welke rol speelt Nederland? Op welke schaal komen bedreigde en beschermde planten ons land binnen? En wat is de kans dat je bij het tuincentrum een plant koopt die illegaal is verkregen? Een reportage van verslaggever Mijke van Wijk. In de studio reageert wetenschapper Barbara Gravendeel. Zij is orchidoloog bij Naturalis en tevens bijzonder hoogleraar Plant Evolution aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Gravendeel en haar team van promovendi deed de afgelopen jaren onderzoek naar de handel in orchideeën.

De Iraanse jacht op een politiek activist

Sat, 19 Jun 2021 12:00:00 +0200

De moord in Den Haag op de Nederlands-Iraanse politiek activist Ahmad Mola Nissi was in november 2017 internationaal nieuws. De dader is nooit gepakt, maar volgens Nederland heeft Iran opdracht gegeven voor de liquidatie.Nissi werd al langer bedreigd en zijn nabestaanden vinden dat Nederland niet genoeg heeft gedaan om zijn veiligheid te garanderen. Inmiddels heeft Argos nieuwe informatie over de zaak. Hebben de Nederlandse autoriteiten signalen gemist over een Iraans moordplan?

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Peperdure vriendjespolitiek aan Nederlandse universiteiten

Sat, 19 Jun 2021 12:00:00 +0200

Voormalig decaan Arie de Ruijter van Tilburg University staat in Amsterdam voor de rechter. Hij is aangeklaagd wegens valsheid in geschrifte en oplichting. Volgens het Openbaar Ministerie heeft hij de universiteit voor meer dan een miljoen Euro opgelicht. De officier van justitie heeft een forse straf tegen de 75-jarige emeritus hoogleraar geëist: twee jaar onvoorwaardelijk naar de gevangenis.Argos onthulde in februari 2017 dat De Ruijter voor honderdduizenden Euro’s een schoonheidssalon van een familielid had ingeschakeld voor de ‘ondersteuning van promoties’. Wat is er in de rechtszaak allemaal aan het licht gekomen? Hoe ging De Ruijter te werk? Waarom heeft de universiteit de betalingen toegestaan? En wat deed Arie de Ruijter bij Universiteit Utrecht, waar hij als hoogleraar was aangesteld voordat hij in Tilburg aan de slag ging?

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Hoe moet het verder met de sleepnetwet?

Sat, 05 Jun 2021 12:00:00 +0200

De Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (WIV) geeft de AIVD en de MIVD bevoegdheden om grote hoeveelheden data van internetverkeer en telefooncommunicatie te tappen. Dit ondanks het raadgevend referendum, waarbij de meerderheid van de stemmers de ‘sleepnetwet’ afwees. Als tegenwicht tegen de nieuwe bevoegdheden werd het toezicht op de diensten verscherpt en kwam er - naast de bestaande Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) - een tweede toezichthouder: de TIB, de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden.Maar werkt dit toezicht wel? Wat doen de diensten met de ‘bulkdata’ die ze binnenhalen? En kunnen ze met de beschikbare middelen hun taken uitvoeren en tegelijk voldoen aan de vereisten van de nieuwe wet?

We interviewden drie hoofrolspelers: generaal-majoor Jan Swillens (directeur MIVD), Nico van Eijk (voorzitter CTIVD) en professor Bart Jacobs (lid van de commissie Jones-Bos, die de nieuwe WIV in opdracht van de regering evalueerde).SyriëDie bulkdata heeft een bepalende rol gespeeld in het onderzoek naar aanvallen met het gifgas sarin in Syrië, vertelt Swillens in het gesprek met Argos. Op basis van telefoongegevens identificeerde de MIVD vijf hoge officieren uit het chemische wapenprogramma van de Syrische leider Assad.

Meer weten? Ga naar argosonderzoekt.nl

Zakendoen in Qatar

Sat, 29 May 2021 12:00:00 +0200

Hoewel het al lang bekend is dat het beroerd is gesteld met de mensen- en arbeidsrechten van de honderdduizenden migrantenarbeiders in de Golfstaat, wijst FIFA in 2010 Qatar aan als organisator van het WK voetbal in 2022. In de tien jaar die volgen, overlijden meer dan 6500 arbeiders die werken aan de bouw van stadions en bijbehorende infrastructuur, meldt de Britse krant The Guardian eerder dit jaar.

Tweede Kamerleden stemmen voor een boycot van het evenement en ook voor Sigrid Kaag, demissionair minister van Buitenlandse handel en Ontwikkelingssamenwerking is de maat vol. Toch worden Nederlandse bedrijven gestimuleerd zaken te doen in Qatar, via de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Ze moeten zich dan natuurlijk wel aan richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen houden. Kan dat wel, vraagt onderzoeksjournalist Bart Nijpels zich af. Voormalig Tweede Kamerleden Sadet Karabulut (SP) en Joël Voordewind (CU) pleiten voor streng toezicht op naleving van die richtlijnen door bedrijven en willen dat zien verankerd in een wet. In de studio legt regiospecialist Gertjan Hoetjes uit hoe lastig is het is om géén vuile handen te maken, bij zakendoen in de Golfstaat. 

Ga naar de website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Nog steeds kan het boek over de zaak-Poch niet dicht

Sat, 29 May 2021 12:00:00 +0200

Internationaal strafrechtdeskundigen betwijfelen of Nederland rechtmatig heeft gehandeld in de zaak van oud-Transavia-piloot Julio Poch. Een onderzoekscommissie concludeerde in februari dat de Nederlandse Staat niets te verwijten viel. Maar vooraanstaande wetenschappers plaatsen daar kanttekeningen bij.

Hoewel het boek over de kwestie-Poch eerder dit jaar gesloten leek, blijkt de discussie over de rol van Nederland in volle hevigheid te zijn voortgezet door juridische grootheden. Hoogleraren, universitair hoofddocenten, oud-rechters en de officier van justitie in de zaak-Poch kruisen al maanden de degens met uitputtende stukken in juridische vakbladen. Voorlopig slotstuk in de polemiek verschijnt binnenkort in het Nederlands Tijdschrift voor Strafrecht. Daarin betogen hoogleraar internationaal strafrecht Harmen van der Wilt (UvA) en universitair hoofddocent strafrecht Klaas Rozemond (VU) dat Nederland in 2009 anders had moeten reageren op het veelbesproken rechtshulpverzoek van Argentinië, dat uitmondde in de omstreden arrestatie van Poch en zijn uitlevering aan Buenos Aires, waar hij acht jaar onschuldig gevangen zat. Nederland had de heikele beslissing over dat rechtshulpverzoek moeten overlaten aan een uitleveringsrechter, vinden Van der Wilt en Rozemond. Door dit niet te doen, zijn essentiële rechten van Poch mogelijk geschonden.

Klaas Rozemond licht dit standpunt in Argos toe. Met reacties van Poch’ advocaat Geert-Jan Knoops en SP-Tweede Kamerlid Michiel van Nispen. Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

De student en het boek van de hoogleraar

Sat, 22 May 2021 12:00:00 +0200

Dagelijks zijn docenten en studenten aan universiteiten in de weer om onderzoek te doen en dat leidt tot wederzijdse kruisbestuiving en mooie resultaten. Maar wat als je als student denkt dat je hoogleraar jouw werk heeft gebruikt, zonder dat ze je naam noemt? Dit overkwam Daan, die passages uit zijn eigen onderzoek terugzag in een boek van terrorismewetenschapper Beatrice de Graaf. Een zeer heikel thema in de academische wereld. Welke stappen heeft hij genomen, waar liep hij tegenaan en in hoeverre heeft hij recht van spreken?Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

De boer kan geen kant op (maar laat zich ook niet opkopen)

Sat, 15 May 2021 12:00:00 +0200

In de stroom coronanieuws zouden we dat andere politieke hoofdpijndossier bijna vergeten: het Nederlandse stikstofprobleem. Dé reden waarom de bouw van nieuwe woningen plotseling stokte en woedende boeren op hun trekker naar Den Haag afreisden. Maar wie denkt dat die problemen ondertussen stilletjes zijn opgelost, heeft het mis.

Vanuit Den Haag worden er allerlei maatregelen getroffen om de stikstofcrisis het hoofd te bieden. Een belangrijke pijler in het stikstofbeleid is het opkopen van 'piekbelasters’. Door boerderijen rond stikstofgevoelige gebieden op te kopen, wil de overheid kwetsbare natuur beschermen en herstellen. Alleen zo ontstaat weer ruimte voor infrastructuur en bouwprojecten. En er is haast bij. Al in 2025 moet 40% van de bedreigde natuur voldoende zijn hersteld. Zo niet dreigt Nederland weer op het stikstof-slot te gaan. Maar onder boeren is de animo beperkt om zich vrijwillig te laten opkopen, blijkt uit een rondgang door Argos. Hoe effectief is deze regeling? En dreigt een nieuw ‘stikstofinfarct’? Meer informatie vind je op onze website argosonderzoekt.nl

Vogelvrije wetenschappers

Sat, 15 May 2021 12:00:00 +0200

Er ligt een vergrootglas op het werk van wetenschappers. Steeds vaker krijgen ook zij te maken met bedreiging en intimidatie.

Universiteiten moeten daar veel meer oog voor hebben en hun medewerkers in bescherming nemen, dat vindt Ineke Sluiter, president van de Koninklijke Academie van Wetenschappen. Martijn Dekker, politicoloog aan de UVA ondervond hoe het is om op de site Vizier op Links te staan. En Remko Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden kwam erachter dat zijn doodvonnis in Noord-Korea reeds getekend was. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Een deltaplan voor een stuwmeer aan patiënten

Sat, 08 May 2021 12:00:00 +0200

Al een jaar houdt Armand Girbes, hoogleraar intensive care geneeskunde en IC-chef van het Amsterdamse VU Medisch Centrum, een audiodagboek bij over werk tijdens coronatijd. In deze editie: Doordat medewerkers op de IC-afdeling ziek worden of anderszins uitvallen, kampt Armand Girbes voortdurend met een dreigend tekort aan ziekenhuisbedden. Noodgedwongen houdt hij soms een bed vrij, omdat er op dat moment onvoldoende personeel beschikbaar is om de patiënt te verzorgen. Maar dan klopt de functionaris aan van het landelijke coördinatiecentrum patiëntenspreiding. ‘Jullie moeten een patiënt overnemen want jullie zitten één bed onder jullie taks.’ Dokter Girbes beschrijft wat er dan gebeurt. ‘Het vreemde is dat we dit soort telefoontjes alleen maar krijgen over reguliere en Long-COVID-patiënten. Een normaal mens zou denken dat hier sprake is van discriminatie.’ Hij doet een oproep om snel een plan te maken voor al die reguliere patiënten die straks, na de COVID-crisis, alsnog de medische hulp nodig hebben die nu wordt uitgesteld. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

De hervonden herinneringencampagne van de LEBZ

Sat, 08 May 2021 12:00:00 +0200

Update - In december 2023 hebben VPRO en HUMAN besloten om het volledige onderzoeksdossier naar het bestaan van ritueel misbruik offline te halen. Een belangrijke reden daarvoor is dat we hogere eisen hadden moeten stellen aan hard bewijs. In deze uitzending wordt zijdelings gerefereerd aan een verhaal uit dit dossier met de titel ‘Het verhaal van Lisa’. Omdat het zwaartepunt in deze uitzending bij een ander onderzoek ligt, laten we deze uitzending online staan.
___

Toen de Vlaamse schrijfster Griet op de Beeck in De Wereld Draait Door vertelde dat ze misbruikt is door haar vader viel een leger van columnisten en geheugenwetenschappers over haar heen. Was het wel waar wat ze vertelde? Is het misbruik aangepraat door haar therapeut?Opvallend was dat niemand van de criticasters Op de Beeck persoonlijk kende of haar verhaal had onderzocht. Toch beweerden ze stellig dat haar verhaal niet kon kloppen. Op de Beeck was er maanden ziek van.Argos kreeg e-mails in handen van de LEBZ, de Landelijke Expertisegroep Bijzondere Zedenzaken die het Openbaar Ministerie adviseert bij complexe zedenzaken. De e-mails werpen nieuw licht op de mediastorm die destijds ontstond. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

De laatste loodjes

Sat, 01 May 2021 12:00:00 +0200

Lood is hartstikke lekker spul om mee te werken. Het is onderhoudsarm, stevig doch buigbaar - en het lekt niet. Nadeel: het is giftig. Aldus zit het niet meer in de benzine en zijn waterleidingen nu van koper, in plaats van lood. Althans, de meeste waterleidingen. Want in oude woningen, kúnnen nog – gedeeltelijk – loden leidingen liggen. Dat is een probleem, zeggen Fred Woudenberg van de GGD Amsterdam en wethouder Laurens Ivens van Amsterdam. Hoe dat kan dat die laatste loodjes maar niet verdwijnen, onderzochten Emiel Woutersen en Thomas Muntz van onderzoeksjournalistiek platform Investico in samenwerking met Argos. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar argosonderzoekt.nl

Jonge asielzoekers belanden nog steeds op straat door foute leeftijdsregistratie

Sat, 01 May 2021 12:00:00 +0200

Een groep Eritrese asielzoekers belandt nog altijd in de illegaliteit door fouten in de leeftijdsregistratie. Hierdoor staan ze als volwassene te boek, terwijl ze zelf zeggen kind te zijn. Nederland leunt bij het beoordelen van hun leeftijd teveel op de foutgevoelige data uit andere Europese landen, signaleert de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken. Hierdoor kunnen kinderrechten in het geding komen.In Argos een reportage vanuit een Amsterdams jongerenproject en we blikken terug op een eerder onderzoek dat we deden naar Eurodac, de database waarin de leeftijden van jongeren bij aankomst in Europa worden vastgelegd. Toen al bleek dat er foute geboortedata in die database terecht kunnen komen, met mogelijk rampzalig consequenties voor kinderen die hier asiel aanvragen.Kinderen hebben altijd recht op onderdak, onderwijs en een voogd. Worden ze voor de wet als volwassen beschouwd, dan lopen ze het risico om in de illegaliteit te verdwijnen. Met: hulpverlener Savannah Koolen van Here to Support, Mark Klaassen – lid van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken en natuurlijk de jongeren zelf.Een reportage in ons dossier Lost in Europe. De afgelopen drie jaar zijn zeker 18.000 kinderen vermist geraakt na aankomst in Europese opvangcentra, becijferde het journalistencollectief onlangs. Ook in Nederland gebeurt dat. Alleen al in 2020 verdwenen 323 kinderen uit de Nederlandse asielopvang. Meer weten over het dossier lost in Europe? Ga naar argosonderzoekt.nl

Brief aan de informateur: meer woningen nodig voor dak- en thuislozen

Sat, 24 Apr 2021 12:00:00 +0200

Gemeenten bouwen nog steeds onvoldoende woonplekken voor dak- en thuislozen, terwijl het Rijk daarvoor wel miljoenen uittrok.

Dat blijkt uit een rondgang van ‘boegbeelden’ Bert Frings en Leen van Dijke langs gemeentes en woningbouwcorporaties. Zij werden aangesteld door Paul Blokhuis, nadat hij afgelopen jaar 200 miljoen euro vrijmaakte om het aantal dak- en thuislozen tegen te gaan. Belangrijk doel is de bouw van 10.000 woonplekken met begeleiding, nog dit jaar. Gemeentes konden plannen indienen over hoe en waar dat te doen. Maar vooralsnog tellen die plannen op tot nog niet eens de helft van die beoogde 10.000, zeggen Frings en Van Dijke. Hun bevindingen en adviezen schreven ze op – en stuurden ze eerder deze week naar de informateur in Den Haag. Joline Cramer sprak met het duo.

Zelfmoord leidt tot nieuwe spanningen bij Landelijke Eenheid

Sat, 24 Apr 2021 12:00:00 +0200

Het lijkt een filmscenario: een politie-infiltrant die diep doordringt in een criminele organisatie en aan zijn lot wordt overgelaten. Toch is dat wat er lijkt te zijn gebeurd met een undercoveragent van een speciaal politieteam dat opereert onder de veelzeggende naam ' werken onder dekmantel'. De man pleegde zelfmoord en dit zou te maken kunnen hebben met zijn werk voor dat geheime team. Het is het zoveelste debacle binnen een afdeling van de Landelijke Eenheid van de politie. Eerder berichte Argos al over de crisis binnen de dienst DLIO waar twee informanten de dood vonden en de baas moest vertrekken. Betrokken collega's brengen de problemen in verband met falend leiderschap binnen de dienst.

Onbeschermde persoonsgegevens

Sat, 17 Apr 2021 12:00:00 +0200

Er gaat geen dag voorbij of er wordt een datalek ontdekt waarbij persoonsgegevens open en bloot op straat liggen. Ook Argos vond er weer een: een ‘gat’ in de beveiliging bij ARS Traffic & Transport Technology, een bedrijf dat onder meer digitale wegcontroles uitvoert voor overheid en bedrijfsleven. Met mogelijk grote gevolgen voor duizenden automobilisten.We bekijken het lek met computerbeveiligingsdeskundige Dave Maasland. Hoogleraar Recht en Informatisering Corien Prins analyseert welke wetten zijn overtreden, welke risico’s hierdoor zijn ontstaan en hoe het anders kan en moet. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

‘Code zwart’ dreigt in de jeugdpsychiatrie

Sat, 17 Apr 2021 12:00:00 +0200

Corona is slecht voor de geestelijke gezondheid van iedereen, maar vooral jongeren raken in toenemende mate hevig in de stress van de voortdurende lockdown.De crisisdiensten (Intensive Care van de GGZ) draaien overuren, maar na een acute situatie staat een kind er vaak weer alleen voor, op een ellenlange wachtlijst.We vragen jeugdpsychiater Olivier van Strien, geneesheer-directeur van Kenter Jeugdzorg in Noord- Holland of ‘code zwart’ inderdaad aanstaande in de jeugdpsychiatrie en wat er moet gebeuren om het tij te keren? Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Kostenstijging F-35 maakt tekorten bij krijgsmacht nog nijpender

Sat, 10 Apr 2021 12:00:00 +0200

Hoe moet het verder met de F-35, het nieuwe gevechtsvliegtuig van de Koninklijke Luchtmacht, nu zelfs in de Verenigde Staten nut en noodzaak van dit peperdure toestel in twijfel wordt getrokken? De opvolger van de F-16, ook bekend onder de naam Joint Strike Fighter, wordt alsmaar duurder. En dat terwijl de Nederlandse krijgsmacht toch al met gigantische tekorten kampt.

In Washington is in het Huis van Afgevaardigden maar ook in de militaire top een discussie losgebarsten of niet een deel van de taken kunnen worden uitgevoerd met goedkopere vliegtuigen. Maar als de Amerikanen minder F-35-toestellen gaan aanschaffen,zullen de kosten voor Nederland naar verwachting alleen maar stijgen. De NAVO legde in oktober een vlijmscherpe analyse van de slagkracht van de Nederlandse krijgsmacht op tafel, waarin een somber beeld geschetst wordt. Vooral de landmacht heeft grote problemen.

In Argos een reconstructie van de rommelige politieke besluitvorming rond dit mijarden-project, een analyse van de problemen en een discussie over mogelijke oplossingen. Met: luitenant-generaal b.d. Ton van Loon, militair historicus Christ Klep en generaal-majoor Andre Steur, directeur plannen op het Ministerie van Defensie.

De ADHD-wasstraat

Sat, 03 Apr 2021 12:00:00 +0200

In één dag van diagnose tot behandeling. Met die slimme formule boeken maken de zorgondernemers van ADHDcentraal flinke winsten. Vrijwel niemand komt uit hun ‘ADHD-wasstraat’ zónder een diagnose. Oud-medewerkers beschuldigen de ggz-instelling van overdiagnosticering.

Met ‘geavanceerde testen’ komt ADHDcentraal tot ‘uiterst zorgvuldige diagnose in een dag’, aldus hun website. Over behandeling hebben ze een duidelijke mening: medicatie is verreweg de beste optie. Cliënten melden zich ’s ochtends voor een gesprek en zitten ’s avonds met een zak pillen op de bank. Oud-medewerkers zetten grote vraagtekens bij die aanpak. Psychologen die twijfelden aan de ADHD-diagnose, zeggen dat hun oordeel aan de kant werd geschoven. ‘Hier werd er zoveel mogelijk ADHD vastgesteld, tenzij het écht, écht, écht heel duidelijk iets anders was’.

Na een tip via klokkenluidersplatform Publeaks doken Argos en onderzoeksplatform Investico in de wereld van supersnelle ADHD-diagnoses. Kun je zo’n ingewikkelde stoornis echt zo snel vaststellen? En hoe kon dit bedrijf in korte tijd zoveel meer winst maken dan andere ggz-instellingen?

Lees het artikel. Oud-werknemers GGZ-instelling: ‘Volwassenen krijgen veel te snel ADHD-etiket’ Ook (anoniem) tippen? Lees hier hoe je dat veilig kunt doen

Medialogica van het toeslagendrama

Sat, 03 Apr 2021 12:00:00 +0200

Je zou het bijna vergeten in de huidige politieke chaos, maar het Kabinet Rutte III was begin dit jaar al eens afgetreden vanwege de toeslagenaffaire. Zondag 4 april reconstrueert Medialogica dit drama als start van een nieuwe reeks afleveringen.

Waarom duurde het zo lang voordat de impact op de levens van gedupeerden van de belastingdienst in volle hevigheid naar buiten kwam, wat was de rol van de politiek en van de media. En wie hadden er allemaal boter op het hoofd? Programmamaker Hansje van de Beek vertelt erover.

Over 'Het toeslagendrama in drie aktes' en meer Medialogica lees op op argosonderzoekt.nl/medialogica

Het mediacircus draait door: de Deventer moordzaak als mediatribunaal

Sat, 27 Mar 2021 13:00:00 +0100

Voor de moord op de ‘Weduwe’ Wittenberg in 1999 wordt boekhouder Ernest Louwes in hoger beroep veroordeeld tot 12 jaar gevangenisstraf. Na eerst te zijn vrijgesproken door de rechtbank in Zwolle. Daar ligt de kiem van de twijfel over de schuld van Louwes, twijfel die al snel publiekelijk de kop op steekt. De zaak moet opnieuw worden bekeken. Louwes wordt vrijgelaten in afwachting van een nieuw proces. Tegen alle verwachtingen in wordt de veroordeling van ‘de boekhouder’ bekrachtigd en volgt er geen vrijspraak.

Het wanhopige geschreeuw van Louwes in de rechtbank staat in het collectieve geheugen gegrift. De pers volgt de zaak uiteraard op de voet, vooral omdat er in die jaren meer gerechtelijke dwalingen spelen, waar onschuldigen veroordeeld zijn geweest. Opiniepeiler Maurice de Hond wakkert de argwaan aan en wijst een andere dader aan, Michael de Jong, de ‘klusjesman’ van mevrouw Wittenberg. Maurice de Hond gebruikt het dan relatief nieuwe medium internet voor het verspreiden van zijn alternatieve theorieën over de moord en krijgt veel gehoor in de media. Ook justitie is niet doof voor zijn campagne en opent in 2006 het graf van de weduwe op zoek naar een mes, dat niet werd gevonden. De ‘klusjesman’ is sindsdien vogelvrij. Tot de dag van vandaag is zijn leven getekend door de Deventer Mediazaak. Hij heeft levenslang zonder ooit veroordeeld te zijn.

Podcastmaker Annegriet Wietsma maakte een zesdelige podcast over de ‘Deventer Mediazaak’. Deel 5 verscheen deze week en gaat over de manier waarop de media zich liet meeslepen in het frame van Maurice de Hond. In Argos een gesprek met ‘klusjesman' Michael de Jong en met mediasocioloog Peter Vasterman en met Sven Brinkhoff, hoogleraar Strafrecht aan de Open Universiteit.

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

‘Heilige’ terrorismewetenschappers

Sat, 20 Mar 2021 13:00:00 +0100

Nederlandse terrorismewetenschappers spelen een grote rol in ons beeld van extremisme. Ze nemen veelvuldig deel aan het publieke debat, door in talkshows aan te schuiven of columns te schrijven. Maar klopt het beeld dat ze schetsen?

Kloof tussen wetenschap en praktijk
Hun onderzoek heeft ook invloed op overheidsbeleid bij de aanpak van radicalisering en terrorisme. Staan Nederlandse terrorismewetenschappers voldoende met hun poten in de modder?

In de studio Willem Wagenaar, onderzoeker naar rechts-extremisme bij de Anne Frank Stichting, over het belang van vroegtijdige signalering bij radicalisering bij politiek extremisme.

De Tweede Kamer: een karige controleur van de regering

Sat, 13 Mar 2021 13:00:00 +0100

Waar lopen onze volksvertegenwoordigers tegenaan bij het controleren van de regering? Een kleine week voor de verkiezingen maakt Argos de balans op: Waar gaat het mis, waar kan het beter?De Toeslagenaffaire heeft de schijnwerpers op het functioneren van de overheid gezet – óók van de Tweede Kamer. De regering houdt de Kamer informatie achter, maar het schuurt regelmatig ook tussen Kamerleden onderling – met name tussen parlementariërs van coalitie en oppositie. ‘Er wordt van coalitie-Kamerleden verwacht dat zij altijd het belang van de regering dienen. Dat is niet goed.’ En hoe goed zijn Kamerleden eigenlijk in die andere belangrijke kerntaak: wetten controleren? Uit onderzoek door onze collega's van Investico blijkt dat er tussen de dagelijkse relletjes door, maar weinig tijd overblijft voor het parlementaire ambacht.Een reportage en een studiogesprek, met medewerking van Tweede Kamerleden Renske Leijten (SP) en Joël Voordewind (CU), oud-Kamerlid Keklik Yücel (PvdA), hoogleraar staats- en bestuursrecht Wim Voermans en Karlijn Kuipers en Thomans Muntz van Investico.

Meer weten over dit onderwerp? Ga naar onze website argosonderzoekt.nl voor meer informatie.

Pubers en pooiers: onderzoek naar jonge mensenhandelaren

Sat, 27 Feb 2021 13:00:00 +0100

Daders van seksuele en criminele uitbuiting zijn opvallend jong, schrijft de Nationaal Rapporteur Mensenhandel in zijn meest recente ‘dadermonitor mensenhandel’. Deskundigen zien dat ze vaak dezelfde achtergrond hebben, van trauma’s, instabiele gezinnen, schulden en schooluitval – en dat ze elkaar opzoeken. ‘Jammer genoeg verplaatsen we heel veel kinderen in de jeugdzorg. En sommige kinderen hebben in allerlei voorzieningen gezeten en kennen elkaar daarvan’, zegt Anke van Dijke. Zij is bestuurder bij Fier, een organisatie die zich bezighoudt met geweld in relaties, waaronder seksuele uitbuiting. Keetie Saman, zorgcoördinator in Zeeland ziet dat deze jongeren elkaar via sociale media opzoeken. ‘Ze kennen elkaars kwetsbaarheden. Ze weten dat dit meiden of jongens zijn die bijvoorbeeld al eens geprostitueerd zijn of al eens in de drugs hebben gewerkt. Dus nou, die willen dat misschien wel weer doen. Dus ze gaan naar mekaar op zoek’.

Lees meer op www.argosonderzoekt.nl

Een handboek in de strijd tegen nepnieuws

Sat, 27 Feb 2021 13:00:00 +0100

We staan onder grote druk, zeker nu de lockdown voortduurt en de onzekerheid over de toekomst woekert. Een vruchtbare bodem voor manipulatie, bedrog, misleiding en complottheorieën. Middenin de coronacrisis publiceert Criminoloog Peter Klerks een boek over de geschiedenis van misleiding.Door leugens verleid is een handboek in de strijd tegen nepnieuws. Met behulp van tientallen voorbeelden hoopt Klerks de maatschappij weerbaarder te maken tegen desinformatie, nepnieuws en bedrog. Wat te doen, hoe kun je je wapenen tegen nepnieuws, hoe ga je de uitdaging aan om anderen te overtuigen dat leugens sneller zijn dan de waarheid? Hoe weerbaar zijn we eigenlijk en kunnen we onze gemeenschappelijke waarden en normen in stand houden in de strijd tegen desinformatie? Zaterdag gaat Peter Klerks het gesprek aan in Argos.

Lees meer op: https://www.nporadio1.nl/achtergrond/29952-peter-klerks-bewapent-nederland-in-de-strijd-tegen-nepnieuws

Spraakverwarring bij de verloskundige

Sat, 20 Feb 2021 13:00:00 +0100

Sinds de tolkenfinanciering in 2011 werd afgeschaft, moeten verloskundigen handen en voeten gebruiken om zich verstaanbaar te maken in hun praktijk. Zwangere vrouwen die de Nederlandse taal niet spreken lopen daardoor vaak met meer vragen de spreekkamer uit, dan dat ze erin kwamen.Verloskundigen maken zich daarom grote zorgen over de kwaliteit van de zorg die ze aan deze vrouwen geven. Uit een enquête die Argos hield onder 160 verloskundigen blijkt dat 97% vindt dat een kosteloze tolkinzet hun zorgkwaliteit zou verbeteren.Verloskundige Nelleke Gosker werkt al 25 jaar in een kleine praktijk in Meppel en vertelt hoe het gebrek aan professionele tolk ervoor zorgt dat zij ‘zorg onder de maat levert’.Live in de studio reageert Charlotte de Schepper, directeur van de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV). Hoe denkt zij dat het tolkenprobleem voor haar beroepsgroep kan worden opgelost en welke stappen gaat de KNOV daarvoor zetten? Meer weten over dit onderwerp? Ga naar argosonderzoekt.nl

De spyware van Teheran draait in Holland

Sat, 20 Feb 2021 07:00:00 +0100

Nederland is een belangrijke schakel in een grote cyberoperatie waarmee Iran tegenstanders in de hele wereld bespioneert. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van cybersecuritybedrijf Bitdefender in samenwerking met Argos.Het onderzoek naar de spionage-operatie begon vorig jaar na de ontvoering van de Zweeds-Iraanse politiek activist Habib Chaab. Met zijn telefoon werden na zijn verdwijning berichten verstuurd die een computervirus bleken te bevatten. De ontvangers: andere tegenstanders van het Iraanse regime. In deze uitzending een reconstructie van de doortrapte wijze waarop de Iraanse geheime dienst Chaab vanuit Zweden naar Turkije lokte. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar argosonderzoekt.nl hier vind je ons volledige dossier over de lange arm van Iran.

Spraakverwarring in de spreekkamer

Sat, 13 Feb 2021 13:00:00 +0100

Stel, je bent ziek en je moet naar een arts, maar je spreekt de taal niet. Dan is het handig om een tolk in te schakelen, die je helpt om je klachten uit te leggen en de juiste medische hulp te vinden. Alleen, vind maar eens een tolk. Sinds het kabinet Rutte I het mes zette in de vergoeding voor zorgtolken, zijn ze zo goed als verdwenen uit de Nederlandse spreekkamers.

Dat leidt tot onwenselijke en soms ook gevaarlijke situaties, signaleren zorgverleners in Argos. Om hun patiënten te verstaan en de juiste zorg te bieden, moeten ze in praktijk improviseren. Bijvoorbeeld door jonge kinderen voor tolk te laten spelen. Ingewikkelde dossiers, intieme en emotionele gesprekken die je normaal alleen voert met je arts, allemaal door je kind vertaald. Wat doet dat met deze kinderen? En hoe kon de financiering van de tolken worden wegbezuinigd? In Argos: spraakverwarring in de spreekkamer. Meer weten over dit onderwerp? Ga naar argosonderzoekt.nl

Joep Dohmen over de Wereld van Dion Graus

Sat, 13 Feb 2021 13:00:00 +0100

Hij zit al sinds 2006 in de Tweede Kamer voor de PVV. En ook dit jaar staat Dion Graus weer op de kieslijst. Maar uit een in NRC Handelsblad verschenen artikel komt een verontrustend beeld van de PVV’er naar voren.
Zijn Kamerlidmaatschap ging tot op heden al niet zonder slag of stoot voorbij. Er waren aangiftes van ex-geliefden, vanwege onder andere mishandeling en er was een affaire over het onrechtmatig innen van de verblijfkostenregeling voor Kamerleden. Graus zelf ontkende altijd alles maar nu ligt er een dossier bij de Rijksrecherche met onthutsende details.
NRC-journalist Joep Dohmen onderzocht de zaak samen met collega Wubby Luyendijk en vertelt erover in de uitzending.

Puinhoop bij de politie

Sat, 30 Jan 2021 13:00:00 +0100

Het is een puinhoop bij de politiedienst die onmisbaar is voor de bestrijding van de internationale misdaad. Dat concludeerde de Inspectie Veiligheid en Justitie deze week in een vernietigend rapport. De centrale informatiedienst DLIO van de Landelijke Eenheid functioneert niet en dat is al jaren zo. Dit heeft zelfs het imago van de Nederlandse politie in het buitenland aangetast. Sturing door de leiding ontbrak en noodkreten van medewerkers dat het slecht ging zijn genegeerd. Argos berichtte al in 2019 over misstanden maar de toenmalige chef van DLIO ontkende dat de kwaliteit van het werk eronder leed. Een gesprek over de bevindingen van de inspectie en hoe nu verder.Op argosonderzoekt.nl lees je meer over het onderzoek 'Puinhoop bij de politie'.

Blijvende mysteries in de zaak-Poch

Sat, 30 Jan 2021 13:00:00 +0100

Na bijna twee jaar onderzoek publiceert de commissie-Machielse deze week haar bevindingen over de rol van Nederland in de zaak van Julio Poch. De oud-Transavia-piloot zat ruim acht jaar onschuldig vast op verdenking van ernstige misdaden tijdens de Argentijnse dictatuur.Welke politieke bemoeienis hebben de opeenvolgende ministers van Justitie in deze zaak gehad? Stond Nederland in z’n recht toen het besloot alles uit de kast te treken om Poch in Spanje te laten arresteren en vandaaruit te laten uitleveren aan Argentinië? In Argos een analyse aan de hand van de laatste details, met onder anderen Poch’ advocaat Geert-Jan Knoops en hoogleraar internationaal strafecht Harmen van der Wilt.Op argosonderzoekt.nl lees je meer over de zaak-Poch.

De laatste reis van Quyen en Hieu

Sat, 23 Jan 2021 13:00:00 +0100

In oktober 2019 worden in Essex - vlakbij Londen - 39 dode lichamen gevonden in een koeltruck. De slachtoffers zijn allen afkomstig uit Vietnam. Ze zijn door oververhitting en verstikking om het leven gekomen. Twee van hen, Tran Ngoc Hieu (17) en Dinh Dinh Thai Quyen (net 18), blijken twaalf dagen eerder te zijn weggelopen uit de Beschermde Opvang vlakbij Maastricht. Een Belgische taxi haalde de jongens op bracht hen naar een safehouse in Anderlecht. Ze werden daarbij achtervolgd door een observatieteam van de Nederlandse politie. De agenten volgden de taxi tot bij het safehouse. Daar bleven de jongens nog elf dagen zonder dat iemand ingreep.

Argos besteedt zaterdag opnieuw aandacht aan het lot Vietnamese kinderen na hun aankomst in Europa. Twee jaar geleden onthulden we dat zeker zestig Vietnamese kinderen vermist raakten uit opvangcentra die hen zouden moeten beschermen tegen mensenhandelaren. Na die uitzending werd een groot onderzoek opgestart naar ‘de aard en omvang van Vietnamese mensenhandel in Nederland’. Ook in België en Duitsland zetten collega-journalisten het onderwerp op de politieke agenda.

Hoe kon het – ondanks de aandacht van politiek en politie - toch zo slecht aflopen met Hieu en Quyen? Voor het eerst vertelt de advocaat van Quyen en Hieu hun verhaal. En vinden we, met hulp van Belgische en Duitse collega’s van Lost in Europe, nieuwe puzzelstukjes over de laatste, fatale reis van de twee jongens.

De transformatie van Angela B.

Sat, 09 Jan 2021 13:00:00 +0100

Angela B. is sinds deze week terug in Nederland. Zij veranderde van een onopvallend pubermeisje in een van de meestbesproken Syriëgangers. Inmiddels is ze aangehouden en terrorismeverdachte. Hoe is Angela eigenlijk geradicaliseerd? Was het meer dan een grenzeloze naïviteit? Verslaggever Ellen van den Berg sprak ruim een jaar geleden met de moeder van Angela. Een terugkeer was toen nog niet aan de orde. ‘Ineens hoorde ik geen rapmuziek meer uit de kamer komen, maar citaten uit de koran.'

Het perstribunaal in 'De Deventer Mediazaak'

Sat, 02 Jan 2021 13:00:00 +0100

De verkeerde afslag die gesloten jeugdzorg heet

Sat, 19 Dec 2020 13:00:00 +0100

Het opsluiten en isoleren van kinderen zonder strafblad in gesloten jeugdzorginstellingen is het gevolg van ‘een verkeerde afslag’, zegt Peer van der Helm, lector Residentiële Jeugdzorg aan de Hogeschool Leiden. Kinderen verblijven er om te worden behandeld, of omdat ze moeten worden beschermd tegen de buitenwereld. “Het is heel traumatiserend elke keer weer naar je kamer te moeten en dat die deur op slot gaat.”Wat Van der Helm betreft is het dan ook hoog tijd om te stoppen met het opsluiten van kinderen die feitelijk niets strafbaars hebben gedaan. Sanne Kleeven, hoofd behandeling van de gesloten jeugdzorginstelling De Koppeling in Amsterdam, is het met hem eens. Haar streven is dat geen enkel kind meer achter gesloten deuren wordt gezet in de regio Amsterdam. “We willen onszelf misbaar maken.”Sinds jaar en dag kampen jeugdzorginstellingen met hoge aantallen 'weglopers'. Kinderen die verdwijnen uit jeugdzorginstellingen en daarna niet zelden verstrikt raken in een loverboycircuit. Op argosonderzoekt.nl lees je er meer over.

De omstreden banden tussen de tabaksindustrie en de wetenschap

Sat, 19 Dec 2020 13:00:00 +0100

Nicotine werkt mogelijk tegen Covid-19, beweerden academici dit jaar. Diezelfde wetenschappers tonen zich pleitbezorger van ‘rookloze’ alternatieven, zoals de e-sigaret, om de schade van het traditionele roken tegen te gaan. Argos en Le Monde kwamen erachter dat de instituten waar deze onderzoeken worden gedaan, zijn gefinancierd door de tabaksindustrie. Wat betekent dat voor de betrouwbaarheid van dergelijke beweringen? Journalist Ties Keyzer van de Investigative Desk en Esther Croes, epidemioloog bij het Trimbosinstituut, zijn te gast. Het volledige artikel met alle bevindingen van Keyzer en zijn collega's vind je op argosonderzoekt.nl

De appjes van de ayatollah

Sat, 12 Dec 2020 13:00:00 +0100

Iran jaagt in Europa op tegenstanders die worden beschuldigd van terrorisme. Cyberspionage speelt een belangrijke rol. Teheran probeert op dit moment op geraffineerde wijze in de computers te komen van politiek activisten In Nederland en Europa. Dit blijkt uit onderzoek van Argos met cyberveiligheidsexpert Rickey Gevers. ‘Het is heel doelgericht. Ze plunderen alles. Het enige wat je merkt is dat je computer langzamer wordt’.

Uithuisplaatsingen: luister naar ouders en kinderen

Sat, 12 Dec 2020 13:00:00 +0100

Jeugdhulpinstanties luisteren slecht naar ouders en kinderen bij het zoeken van hulp voor gezinnen. Dit stellen deskundigen in Argos. Dat vergroot het risico dat de hulp die aangeboden wordt, niet werkt. Daardoor escaleren situaties eerder en worden kinderen sneller onder toezicht gesteld van jeugdzorg of uithuisgeplaatst. Uit een eerdere uitzending van Argos over uithuisplaatsingen in de jeugdzorg werd al duidelijk dat het aantal uithuisgeplaatste kinderen onnodig hoog is. Er wordt te weinig gedaan om kinderen en ouders tijdig te helpen. Ook is er onvoldoende passende hulp beschikbaar. In deze vervolguitzending vertellen Kinderombudsman Margrite Kalverboer en onderzoeker Cora Bartelink over de manier waarop met ouders en kinderen gecommuniceerd wordt, door bijvoorbeeld de jeugdbeschermers. ‘Als je onvoldoende luistert naar een gezin, zie je onvoldoende wat er speelt,’ zegt Margrite Kalverboer.

Eerste televisie-uitzending van Argos over 'De lange arm van Iran'

Sat, 05 Dec 2020 13:00:00 +0100

Iran spioneert en gebruikt in Nederland geweld tegen oppositiegroepen die het regime in Teheran ‘terroristisch’ noemen. In 2015 werd Ali Motamed en in 2017 Ahmad Mola Nissi hier geliquideerd. Nederland lijkt daarmee het strijdtoneel te worden van het Iraanse regime en zijn tegenstanders. Argos-journalist Jacco Versluis reconstrueert de moorden in deze eerste televisie-uitzending van Argos. Meer informatie op argosonderzoekt.nl/iran

De wereld achter CO2-neutrale houtsnippers

Sat, 05 Dec 2020 13:00:00 +0100

We halen hout uit Estland voor een beter klimaat. Schepen vol met houtige biomassa, in de vorm van fijngeperst hout die 'pellets' worden genoemd, arriveren in Nederlandse havens om vervolgens te worden verbrand in kolencentrales. En dat doen we netjes, volgens de Nederlandse regering. Maar wat gebeurt er werkelijk in de Baltische bossen? We stuitten op een ingewikkeld web van eisen, wetten, kaders, certificering en verificatie. Betrokken partijen verwezen ons gauw door naar een ander. Dus reisden we naar Estland, om zelf een blik te werpen op de wereld achter CO2-neutrale houtsnippers. We zagen natuurgebieden die in rap tempo kaalgekapt worden, bezochten lokale bewoners die steeds vaker in opstand komen en spraken met Estse politici, bosbouwers en pelletproducenten die volhouden dat alles volgens de regels gaat. Argos, over de ondoorgrondelijke wereld van duurzaam hout.

Gepiepeld door de politie

Sat, 28 Nov 2020 13:00:00 +0100

Medewerkers van de politie moeten uitblinken in integriteit. Maar die eis leidt regelmatig tot excessen.Bij het minste geringste onderwerpt de politie haar mensen aan een integriteitsonderzoek. Zo’n onderzoek kan er stevig inhakken. En zelfs leiden tot strafontslag. Maar gebruikt de politieleiding het middel af en toe ook niet om van dwarsliggers af te komen? In een recent rapport van de politie staat dat de procedure niet altijd zorgvuldig worden uitgevoerd. In Argos het verhaal van Ben, die na een lange loopbaan bij de politie werd beschuldigd van diefstal en verduistering. Hij vecht zijn strafontslag aan, omdat het onderzoek volgens hem slecht is uitgevoerd en sterk gekleurd werd door invloed van zijn leidinggevenden. In de uitzending reageren verder voorzitter van de politievakbond ACP Gerrit van de Kamp en kamerlid (en oud-politieman Chris van Dam). Meer lezen? Op de website van Argos vind je een achtergrondartikel (https://www.vpro.nl/argos/lees/nieuws/2020/de-integriteitsonderzoeken-van-de-politie.html#) over deze opmerkelijke zaak, met daarin ook de volledige reactie van de politie. Ook leggen we je uit (https://www.vpro.nl/argos/lees/nieuws/2020/tip-ons-via-publeaks.html) hoe je ons anoniem kunt tippen.

De munitieberg van Defensie

Sat, 21 Nov 2020 13:00:00 +0100

Defensie staat drie jaar nadat verbeteringen werden aangekondigd nog altijd voor een grote opgave om de veiligheid van vervoer en opslag van gevaarlijke stoffen te verbeteren. Dit blijkt documenten die Argos heeft opgevraagd.

De interne toezichthouder van Defensie meldt nog altijd veel overtredingen. Controleurs waarschuwden de afgelopen jaren op niet mis te verstane wijze voor de mogelijke gevaren.

Hoe kan het dat het mis blijft gaan met munitie en gevaarlijke stoffen? Is het erg als er een bordje ontbreekt bij een munitiebunker? En hoe gaat het met een grote hoeveelheid stokoude munitie die al jaren op het depot in Coevorden blijkt te liggen? Argos gaat op onderzoek uit en spreekt met betrokkenen én verantwoordelijken.

Cryptoleaks: Zwitserland speelde actieve rol in spionage-operatie

Sat, 21 Nov 2020 13:00:00 +0100

De Zwitserse inlichtingendienst participeerde als junior partner van de CIA in de spionage-operatie Rubicon, maar de Zwitserse regering werd daar slechts mondjesmaat over geïnformeerd. Dit concludeert de onderzoekscommissie van het Zwitserse parlement in haar rapport ‘Fall Crypto AG’.

De commissie spreekt over ‘een inlichtingendienst binnen de inlichtingendienst’, die een ‘joint venture’ met de Amerikaanse inlichtingendiensten aanging nadat de Duitse BND in 1993 uit Operatie Rubicon was gestapt. De commissie constateert dat ‘buitenlandse inlichtingendiensten’ het neutrale imago van Zwitserland gebruiken als dekmantel voor spionage-operaties.

Operatie Rubicon wordt in een ‘Top Secret’ intern evaluatierapport van de CIA ‘de inlichtingencoup van de eeuw’ genoemd. Daarbij werden in versleutelingsapparaten van het Zwitserse bedrijf Crypto AG stiekem achterdeurtjes ingebouwd. De operatie werd op 11 februari 2020 onthuld door de Washington Post, het Duitse ZDF, de Zwitserse publieke omroep SRF en Argos.

In Argos nu deel zeven in deze serie. Een verslag over het onderzoek van de Zwitserse onderzoekscommissie en een interview met SRF-collega Fiona Endres.

De haperende screening van Syrië-financiering

Sat, 14 Nov 2020 13:00:00 +0100

Al jarenlang krijgt Labib al-Nahhas, de voormalige ‘buitenlandchef’ van de jihadistische groepering Ahrar al-Sham, geld van Nederland voor een vredesproject in Syrië. Dat onthulde Argos begin oktober. De financiering loopt via het European Institute of Peace. Het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt bij dit soort projecten volledig te vertrouwen op dergelijke partnerorganisaties, zo’n 3000 in totaal. Maar hoe betrouwbaar zijn deze partners? Screenen zij de mensen met wie ze werken in vredesprojecten wel goed genoeg? En wat had het ministerie zelf kunnen doen?

De strijd om IC-bedden

Sat, 14 Nov 2020 13:00:00 +0100

De dag waarop Nederland twee coronapatiënten per helikopter naar Duitsland overplaatste, telde Nederland 125 onbezette IC-bedden. Hoe zit dat? Vanuit het Flevoziekenhuis worden op 23 oktober twee patiënten verplaatst naar het Duitse Münster. Alle IC's in Nederland lagen vol, luidde de boodschap. Argos-redacteuren Reinier Tromp en Marit Koopmanschap vertellen over een reconstructie die zij maakten van die dag.

Gesteggel over de kosten van de covid-zorg

Sat, 14 Nov 2020 13:00:00 +0100

Ziekenhuizen maken veel extra kosten voor de zorg aan patiënten die zijn besmet met het coronavirus. Maar zij verkeren in grote onzekerheid over de vraag of verzekeraars die kosten wel op tijd vergoeden. In de studio: Hans Feenstra, afzwaaiend voorzitter van de raad van bestuur van het Martini-ziekenhuis in Groningen.

Uithuisplaatsingen: is de schade niet groter dan de winst?

Sat, 07 Nov 2020 13:00:00 +0100

Met de Jeugdwet van 2015 werd besloten dat minder kinderen uithuisgeplaatst moesten worden. Toch is het aantal uithuisplaatsingen in de jeugdzorg, sinds die tijd toegenomen. In Argos vertelt alleenstaande moeder Chantal (niet haar echte naam) hoe haar drie kinderen een jaar geleden met spoed uithuisgeplaatst werden. Een kinderpsychiater constateert dat het ontbreekt aan samenwerking tussen ouders, hulpverleners en het netwerk om de kinderen heen. Bovendien worden volgens een onderzoeker de richtlijnen die zijn opgesteld rondom uithuisplaatsing niet altijd nageleefd. Verder schetst een jeugdbeschermer hoe lastig de praktijk kan zijn voor hulpverleners en een kinderrechter vertelt over haar onafhankelijke rol en de afwegingen die in korte tijd de revue passeren voor een besluit tot uithuisplaatsing bekrachtigd wordt. Argos over uithuisgeplaatste kinderen, ouders, de rol van vooroordelen en over de vraag of en hoe kan worden voorkomen dat kinderen ergens anders dan bij hun ouders moeten opgroeien.

De dubieuze coronacollecte van de Eritrese ambassade

Sat, 24 Oct 2020 12:00:00 +0200

Stel: je voormalige landgenoten lijden onder het coronavirus en jij kan daar iets tegen doen door geld te doneren. Dat is toch een verzoek dat je niet kan weigeren? Met die boodschap probeert het regime in Eritrea donaties op te halen onder de Eritrese gemeenschap in Nederland. Maar hoe vrijwillig is dat? Wat gebeurt er met het geld? En bestaat er eigenlijk wel een corona-probleem in het Afrikaanse land?

‘Eten en gegeten worden’ in het spiegelpaleis van de geheime diensten

Sat, 24 Oct 2020 12:00:00 +0200

Nederland profiteerde volop mee van wat door de CIA ‘de inlichtingencoup van de eeuw’ wordt genoemd: Operatie Rubicon. Een operatie van de Amerikaanse en Duitse inlichtingendiensten, waarbij decennialang de meest gevoelige overheidscommunicatie van meer dan 130 landen werd afgeluisterd.Rubicon werd in februari onthuld door de Washington Post, het Duitse ZDF, de Zwitserse omroep SRF en Argos. Wij onthulden dat de afluisterdienst van Nederland vanaf eind jaren zeventig informatie van de Duitsers kreeg, waardoor ook Nederland de vertrouwelijke communicatie van landen als Argentinië, Indonesië, Iran en Saudi-Arabië kon kraken. ‘In de wereld van de inlichtingendiensten is het eten of gegeten worden’, was een veel gehoorde reactie. En gelukkig zat Nederland – in tegenstelling tot bijvoorbeeld België, Italië en Spanje – als mee-eter aan tafel. Maar is dit wel het hele verhaal? In geheime documenten ontdekte Argos spannende details, die nieuw licht werpen op de rol van Nederland. “In het spiegelpaleis van de inlichtingendiensten zit achter elk geheim kamertje nog een geheim kamertje, en daarachter waarschijnlijk nog weer een geheim kamertje”, zegt inlichtingenexpert Jelle van Buuren van de Universiteit Leiden als we hem de bewijsstukken laten zien.

Een nieuw hoofdstuk in de schaduwoorlog tussen Iran en Saoedi-Arabië

Sat, 17 Oct 2020 12:00:00 +0200

Nederland en Denemarken zijn het toneel van moorden en pogingen daartoe op tegenstanders van het Iraanse regime. Welk steekspel gaat er schuil achter deze acties? De Iraanse televisiepresentator en activist Eisa uit Delft was vorig jaar in Argos omdat hij doelwit was van de Iraanse geheime dienst. Maar in februari werd Eisa zelf gearresteerd, op verdenking van betrokkenheid bij terrorisme in Iran. Zelfs een link met een geruchtmakende aanslag op een militaire parade in 2018 in Iran is niet uitgesloten. De zaak is een opzienbarende ontwikkeling in de spionageoorlog tussen Iran en Saoedi-Arabië in Europa.

Kamer wil onderzoek naar georganiseerd sadistisch kindermisbruik

Sat, 17 Oct 2020 12:00:00 +0200

De Tweede Kamer nam afgelopen dinsdag een motie aan, waarin de regering wordt verzocht een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar ‘de aard en omvang van georganiseerd sadistisch misbruik van kinderen’. Alle partijen, van links tot rechts, stemden vóór. Terwijl de regering de motie eerder had ontraden. Zoiets gebeurt niet vaak in de politiek. Initiatiefnemers zijn de oppositiepartijen: GroenLinks, SP en PvdA. Eerder al stelden deze drie partijen schriftelijke vragen naar aanleiding van de Argos-uitzending van 27 juni over ritueel misbruik. In de studio een gesprek met kamerleden Niels van den Berge (GroenLinks) en Michiel van Nispen (SP). De afgelopen weken spraken zij zélf met slachtoffers en hulpverleners. Waarom vinden zij het belangrijk dat dit omstreden onderwerp wordt onderzocht? En hoe is het ze gelukt om Kamerbreed steun te krijgen voor een onderzoek?

Ex-kopstuk van terroristische organisatie krijgt Nederlands geld

Sat, 10 Oct 2020 12:00:00 +0200

In maart 2013 verandert Syrische stad Raqqa plotsklaps. Jihadistische strijdgroepen nemen de macht over en schenden op grote schaal mensenrechten. Ontvoeringen, martelingen en moorden zijn aan de orde van de dag. Een voormalig kopstuk van deze jihadisten krijgt al jaren geld van Nederland, blijkt uit documenten in handen van Argos. En dat terwijl de rechtbank de groepering als een terroristische organisatie ziet. Hoe kan dat? En wie is de man die door Nederland wordt gefinancierd?

Argos radio - De schaduwmacht in het ziekenhuis

Sat, 10 Oct 2020 12:00:00 +0200

Fabrikanten van medische hulpmiddelen bedienen zich van agressieve marketing om hun producten in de operatiekamers te krijgen, beschikken over een leger aan geroutineerde verkopers en zorgen dat de artsen aan hun zijde staan. Dit tot grote frustratie van inkopers van ziekenhuizen, die buitenspel worden gezet. Ilona Dahl vertelt over het onderzoek dat zij voor Argos deed. Ook aanwezig zijn Jaap van den Heuvel, die als directeur van het Rode Kruis Ziekenhuis de invloed van dichtbij meemaakt, en PvdA-Tweede Kamerlid Lilianne Ploumen. Zij wil dat financiële banden tussen zorgverleners en leveranciers van medicijnen en instrumenten inzichtelijker worden.

Bron- en contactonderzoek loopt vast, maar niet in Zuid-Limburg

Sat, 03 Oct 2020 12:00:00 +0200

Minister Hugo de Jonge noemt het de belangrijkste verdedigingslinie tegen het coronavirus: het bron- en contactonderzoek. Deze week bleek dat 21 van de 25 GGD'en niet genoeg mankracht hebben om het bron- en contactonderzoek volledig te kunnen blijven uitvoeren. Waar het wél goed blijft gaan is de GGD in Zuid-Limburg. Christian Hoebe - Arts-epidemioloog Maatschappij & Gezondheid Infectieziektebestrijding bij de GGD Zuid-Limburg - en collega's leggen uit hoe dat kan.

De omstreden subsidie aan RadboudUMC

Sat, 03 Oct 2020 12:00:00 +0200

Ter ontwikkeling van een speciale gel voor de behandeling van brandwonden, kreeg het academische Radboud-ziekenhuis een miljoen euro overheidsgeld toegezegd van subsidie-instantie ZonMw. Het onderzoeksproject ontaardde echter in een gigantische ruzie, en Argos ontdekte in 2018 dat Radboud tal van voorwaarden voor de subsidie had geschonden. ZonMw zei hiermee rekening te zullen houden bij de definitieve vaststelling van de subsidie, en eventueel geld van Radboud te zullen terugvorderen. Maar uit documenten die Argos in handen kreeg, blijkt een heel ander verhaal.

Wakker van de windmolen

Sat, 26 Sep 2020 12:00:00 +0200

Bijna overal waar windturbines worden gebouwd, ontstaat verzet van omwonenden. Het mechanische geluid van de draaiende wieken houdt bewoners uit hun slaap en kan leiden tot ergernis en stress. Maar windturbines veroorzaken ook zeer laagfrequent geluid: tonen die zo laag zijn dat lang niet iedereen ze hoort. De lange golven reiken kilometers ver en worden onderweg niet geabsorbeerd door de bodem, gebouwen of andere obstakels. Ook op ruime afstand van een windmolen is het geluid in woningen waarneembaar. Niet als hoorbare brom, maar wel als trilling. In hun verzet tegen de bouw van windparken wijzen tegenstanders al langer gezondheidsrisico’s van die laagfrequente trillingen, maar tot nu toe vonden zij - op enkele controversiële studies na - weinig steun in de wetenschap. Ook het RIVM achtte in eerdere rapporten het verband tussen gezondheidsschade en laagfrequent geluid niet aannemelijk. Toch vinden onderzoekers steeds meer aanwijzingen dat voortdurende blootstelling aan ‘onhoorbaar’ geluid, zoals dat van windmolens, van invloed is op de gezondheid van omwonenden. Argos peilt de stand van de wetenschap: hoe schadelijk is windmolenlawaai en bieden de Nederlandse geluidsnormen voldoende bescherming?

Meer weten?
Ga voor meer achtergronden bij deze uitzending naar de website van Argos. Je vindt daar onder andere interviews met de Deense wetenschapper Aslak Poulsen en geluidsambtenaar Jan van Muijlwijk, die van bromtonen zijn specialisme heeft gemaakt. vpro.nl/argos

De Amerikaanse vrienden van Baudet

Sat, 26 Sep 2020 12:00:00 +0200

Wie waren er die avond? En wat was er gebeurd? Met die basale vragen ging Coen van de Ven, redacteur bij weekblad de Groene Amsterdammer, aan de slag, toen hij hoorde dat van Forum voor Democratie begin september een bijeenkomst had georganiseerd in de Amerikaanse Ambassade. Wat bleek? FvD toonde die avond campagnefilmpjes aan ondernemers die waren uitgenodigd door de fondsenwerver van de partij én door de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra. Het ging om een select gezelschap dat eerder al aan Forum hadden gedoneerd, of dat in de in de toekomst zouden kunnen doen. In Argos vertelt Van de Ven over zijn onderzoek, de commotie die het veroorzaakte en hoe innig de relatie is tussen de partij van Thierry Baudet en Trump-aanhanger Hoekstra. Ook te gast is Harm Ede Botje, journalist en coauteur van de binnenkort te verschijnen biografie over Baudet.

Meer onderzoeksjournalistiek?Ga voor nieuws en achtergronden bij de uitzendingen naar vpro.nl/argos

Naschrift:
In de uitzending vertelde journalist Harm Ede Botje dat ondernemer Mick de Vlieger ook aanwezig was op de partijbijeenkomst van Forum voor Democratie. Dit is onjuist. Zie tweets hieronder.

Deel 2 - Argos special: de moord op Patrick

Mon, 07 Sep 2020 13:54:55 +0200

In een twee uur durende special blikken we met podcastmaker Sanne Boer terug op het onderzoek naar de moord op Patrick van der Bolt, spreken we met gasten over de aanpak van cold cases en behandelen we prangende vragen van luisteraars. We gaan het hebben over de rol van DNA-onderzoek, hoe coldcaseteams te werk gaan en welke rol het publiek kan spelen bij het oplossen van oude moordzaken. Meer weten? Ga naar vpro.nl/patrickspecial voor meer achtergronden.

Deel 1 - Argos special: de moord op Patrick

Mon, 07 Sep 2020 13:32:32 +0200

'Buitengesloten', aflevering 3: Thuis

Sat, 22 Aug 2020 12:00:00 +0200

In het laatste deel van ons drieluik over dakloze jongeren volgen we opnieuw Damian en 'Amber'. Zoals veel lotgenoten hebben ze beiden een verleden in jeugdzorg. In deel 2 hoorden we hoe Damian en Amber zich een weg proberen te banen door een jungle van regels, loketten, ambtenaren en hulpverleners. Het is de ‘systeemwereld’ waar duizenden zwerfjongeren langdurig in verkeren, alle actieplannen van voorgaande kabinetten om de hulpverlening te stroomlijnen ten spijt. Zal staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid Welzijn, Sport) er wél in slagen zijn ambitie waar te maken? Hij wil binnen een paar jaar circa 12.000 zwerfjongeren zoals Damian en ‘Amber’ van straat krijgen, of tenminste niet langer dan drie maanden in de opvang. In het sluitstuk van deze serie spreken Argos-journalisten Joline Cramer en Remy van de Brand met de staatssecretaris over zijn actieplan en volgen we de ontknoping. Vinden Damian en Amber een thuis?Wil je meer weten over dit onderzoek? Op vpro.nl/buitengesloten vind je het volledige dossier.

Regionale podcasts in het zonnetje: Project 46

Sat, 22 Aug 2020 12:00:00 +0200

Wat zijn de verhalen achter de korte krantenberichtjes over verkeersongelukken met dodelijke slachtoffers? Wat is er precies gebeurd, wie waren de overledenen en hoe vergaat het de nabestaanden? Dat vroegen Rik van Hulst en Judith Janssen van De Limburger zich af, toen ze vernamen dat er in 2018 46 dodelijke verkeersslachtoffers in het Limburgse verkeer vielen. Ze spoorden de nabestaanden op, sommigen wilden niet meewerken, anderen meteen. Die verhalen verwerkten ze tot artikelen voor hun krant, en ze maakten een aangrijpende podcastserie. Ze wonnen met dit project de journalistieke prijs De Tegel in de categorie regionale journalistiek. De makers vertellen over hun onderzoek naar het grote verdriet achter vierregelige berichtjes in de krant.Zin om door te luisteren? De complete serie (met links naar de podcasts) vind je hier

Datajournalist Reinier Tromp over de laatste coronacijfers

Sat, 15 Aug 2020 12:00:00 +0200

Het aantal besmettingen loopt weer hard op en de zorgen over een tweede golf nemen toe. Datajournalist Reinier Tromp is de coronawatcher van Argos. Sinds deze week publiceert hij ook dagelijks de laatste stand van zaken in het live-blog van NPO Radio 1. Cijfers over aantallen besmettingen, ziekenhuisopnames en overlijdens. Maar ook: hoe snel verspreid het virus zich nu onder de bevolking? En hoe betrouwbaar is die data nu het bron- en contactonderzoek van de GGD's steeds verder onder druk komt te staan? In Argos licht Reinier de laatste inzichten toe.

'Buitengesloten', aflevering 2: Op straat

Sat, 15 Aug 2020 12:00:00 +0200

Het is niet altijd even zichtbaar, maar ook in een welvarend land als Nederland slapen duizenden jonge mensen op straat. Sterker nog, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn het er sinds 2009 drie keer zoveel geworden. Naar schatting hadden ruim 12 duizend jongvolwassenen in 2018 geen eigen woning. Ze slapen buiten, ‘bankhoppen’ bij familie en vrienden of verblijven langdurig in de crisisopvang. De cijfers veroorzaken een schokgolf van verontwaardiging, maar roepen ook veel vragen op. Hoe raken die jongeren dakloos? Hoe is deze groep precies over het land verdeeld?In deel 2 van het radiodrieluik volgen we opnieuw de route van Damian en Amber, die beide kort na hun achttiende jaar dakloos werden. Zoals zoveel lotgenoten van hun leeftijd hebben ze een verleden in jeugdzorg. De overgang naar volwassenheid verloopt voor veel van deze zwerfjongeren niet zonder hobbels en eenmaal 18+ raken ze verstrikt in een woud aan regels, loketten, hulpverleners en ambtenaren. Een 'systeemwereld' die met ieder actieplan om dakloosheid terug te dringen steeds groter wordt.

Journalistieke rechercheurs in de regio: podcastmaker Marjolein Knol

Sat, 15 Aug 2020 12:00:00 +0200

In een driedelige zomerserie zetten we in Argos onderzoeksjournalistieke podcasts in het zonnetje. Er wordt veel moois gemaakt door regionale onderzoeksjournalisten en het zou zonde zijn als de rest van Nederland daar niet van kan meegenieten.    We kozen voor podcasts die in aard en methode een beetje lijken op zaken waar we in Argos mee bezig zijn of die vanwege originaliteit in de prijzen vielen.   In de tweede aflevering bespreken we: Binnen de muren - hoe (over)leef je in de gevangenis? Journalist Marjolein Knol mocht vrijwel zonder beperkingen een half jaar rondkijken in de gevangenis Essenheem in Veenhuizen. In Argos vertelt ze over de zevendelige podcastreeks die ze maakte voor RTV Drenthe over het leven binnen de muren van ‘misschien wel de beste bajes van Nederland’. Luister hier de eerste aflevering terug.

Buitengesloten, aflevering 1: De weg naar volwassenheid

Sat, 08 Aug 2020 12:00:00 +0200

Het is niet altijd even zichtbaar, maar ook in een welvarend land als Nederland slapen duizenden jonge mensen op straat. Sterker nog, het zijn er sinds 2009 drie keer zoveel geworden, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek vorig jaar. Naar schatting hadden ruim 12 duizend jongvolwassenen in 2018 geen eigen woning. Ze slapen buiten, ‘bankhoppen’ bij familie en vrienden of verblijven langdurig in de crisisopvang. De cijfers veroorzaken een schokgolf van verontwaardiging, maar roepen ook veel vragen op. Hoe raken die jongeren dakloos? Ook is het onduidelijk hoe deze groep precies over het land verdeeld is. Dat was voor Argos-redacteuren Joline Cramer en Remy van den Brand reden genoeg om op onderzoek uit te gaan. In maart begonnen zij hun project ‘Buitengesloten’. Met hulp van het publiek en in samenwerking met de journalisten van Vers Beton en OPEN Rotterdam brachten ze in kaart waar de schoen precies wringt. In de voorbije maanden ontvingen ze talloze tips, verhalen en ervaringen; van hulpverleners, beleidsmakers en natuurlijk jongeren zelf. En nu is er een radio-drieluik, over hoe jonge mensen op straat belanden – en via welke hobbelige wegen ze uiteindelijk weer een thuis weten te bemachtigen.

Aandacht voor journalistieke rechercheurs in de regio

Sat, 08 Aug 2020 12:00:00 +0200

In een driedelige zomerserie zetten we in Argos onderzoeksjournalistieke podcasts in het zonnetje. Er wordt veel moois gemaakt door regionale onderzoeksjournalisten en het zou zonde zijn als de rest van Nederlands daar niet van kan meegenieten. We kozen voor podcasts die in aard en methode een beetje lijken op zaken waar we in Argos mee bezig zijn of die vanwege originaliteit in de prijzen vielen.In de eerste aflevering bespreken we: 'In het hart geraakt' - De moord op Els Slurink'. Verslaggevers Willem Dekker en Jeroen Kelderman van Dagblad van het Noorden vertellen in Argos over hun speurtocht en over de mogelijkheden en de grenzen van journalistieke recherche.

De moord op Patrick - aflevering 7

Sat, 01 Aug 2020 12:00:00 +0200

In Argos staan we deze week stil bij onze populaire podcast 'De Moord op Patrick'. Het is een jaar na de laatste aflevering. De moord op tennisleraar Patrick van der Bolt is inmiddels opgenomen op de coldcasekalender. De politie looft, 18 jaar na de moord, een beloning uit van 15.000 euro voor de gouden tip. Het lijkt alsof er beweging zit in de zaak, want naast de felbegeerde plek op de kalender komt er ook een telefoontje binnen. Het coldcaseteam Limburg zoekt voor het eerst zelf contact, in plaats van andersom. Ze willen spreken met een vrouw die zich naar aanleiding van de podcast heeft gemeld met interessante informatie.Meer afleveringen luisteren? Abonneer je via je favoriete podcast-app. Ook vind je hier achtergronden bij de afleveringen tot nu toe. Zo sprak Argos-redacteur Sanne Boer in de aanloop naar aflevering 7 met de leider van het succesvolle Rotterdamse coldcaseteam.

Look-a-like praktijken bij kankerfonds

Sat, 20 Jun 2020 12:00:00 +0200

Het Koningin Wilhelmina Fonds (KWF) krijgt honderden klachten die bedoeld zijn voor het Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WKOF). Dat laatste fonds maakt bij de jacht op donaties bewust misbruik van het feit dat de afkortingen op elkaar lijken. Een look-a-like heet dat. Argos toonde eerder al aan dat er bij het WKOF sprake was van belangenverstrengeling en zelfverrijking. Nog steeds maakt het fonds zich schuldig aan onoorbare praktijken, blijkt uit nieuw onderzoek.

Subsidieoorlog in Zambia

Sat, 20 Jun 2020 12:00:00 +0200

Ontwikkelingshulp combineren met steun aan Nederlandse ondernemers. Het is een voorbeeld van ‘hulp & handel’, een van de kernactiviteiten van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid. Om dit te stimuleren zijn er verscheidene subsidieprogramma’s opgezet waar Nederlanders met een project dat werkgelegenheid en kennisoverdracht stimuleert aanspraak op kunnen maken. Maar hoe ziet dit gedroomde huwelijk er in praktijk uit? Journalist Olivier van Beemen reisde voor Argos naar Zambia, waar twee voormalige zakenpartners in een felle strijd zijn verwikkeld, met als inzet: een goed gevulde zak Nederlands ontwikkelingsgeld.

Vooruitblik Medialogica

Sat, 30 May 2020 12:00:00 +0200

Medialogica maakt een reconstructie van het conflict dat vorig jaar ontstond tussen de gemeente Amsterdam en het islamitische Cornelius Hagalyceum. In Argos een vooruitblik op de uitzending die aanstaande dinsdag wordt uitgezonden op NPO2.

AVG

Sat, 30 May 2020 12:00:00 +0200

Instellingen en bedrijven verzamelen steeds meer data van burgers en consumenten. Sinds 25 mei 2018 is Europese wetgeving van kracht die allerlei voorwaarden en beperkingen stelt aan die datahonger, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dit om Big Brother-achtige toestanden te voorkomen. Zo moeten de verzamelingen van persoonsgegevens aan controleerbare doelstellingen voldoen en goed worden afgeschermd tegen oneigenlijk gebruik. En de inzagemogelijkheden voor burger zijn verbeterd, om fouten te kunnen corrigeren. De AVG is nu twee jaar van kracht. Hoe staat het met de naleving ervan? Heeft de Nederlandse toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), voldoende menskracht en middelen? Houdt de overheid zelf zich eigenlijk aan de wet? En waarom ontspringen juist grote techbedrijven als Facebook en Google, die een onstilbare datahonger hebben, meestal de dans? We spraken met privacy-experts en onderzoekers, met Europarlementariër Sophie in ‘t Veld en met de baas van de Autoriteit Persoonsgegevens Aleid Wolfsen. Samen met studenten van de Universiteit van Amsterdam onderzochten we of de toezichthouders van de 355 Nederlandse gemeenten überhaupt wel serieus worden genomen.

Reservoir van 50.000 strafzaken door lockdown

Sat, 23 May 2020 12:00:00 +0200

Bijna twee maanden waren alle rechtbanken dicht. Door de coronacrisis is het reservoir van strafzaken dat al bestond, nog verder volgelopen. Tienduizenden verdachten wachten op het moment dat ze zich alsnog voor de rechter moeten verantwoorden. Sinds 11 mei is de anderhalvemeterrechtspraak van kracht. Die kent vele beperkingen: spatschermen, looproutes, geen publiek, nauwelijks ruimte voor de pers. En het uitgangspunt is: we doen zoveel mogelijk op afstand. Ineens moest togadragend Nederland via Skype met verdachten in conclaaf. Allesbehalve een ideale situatie. Vooral de advocatuur voelde zich bekocht. De rechten van hun cliënten waren in het geding als gevolg van de nieuwe maatregelen. De vrees bij veel betrokkenen is dat de achterstanden niet meer zijn in te lopen. De meest vergaande oplossing zou een generaal pardon zijn. Alle oude strafzaken schrappen, zodat de rechter met een schone lei kan beginnen? Het is hier en daar al voorzichtig geopperd, maar druist in tegen ieders rechtsgevoel en zal vermoedelijk niet worden gepikt.Hoe ver willen onze juridische bestuurders gaan?

Luister naar een debat over de oplossingen voor de crisis in het strafrecht. Met Rinus Otte lid van het College van procureurs-generaal; Petra van Kampen van de Nederlandse Orde van Advocaten en emeritus hoogleraar strafrecht en strafrechtproces Theo de Roos.

Lees ( en luister) meer via: vpro.n/argos

Fabrikanten van bekkenbodemmatjes aan de operatietafel

Sat, 16 May 2020 12:00:00 +0200

Duizenden vrouwen kregen zonder dat ze dit wisten een experimenteel implantaat: een kunststof bekkenbodemmatje, ook wel Mesh genoemd. Ze ervaren dagelijks veel pijn, kunnen amper bewegen en zijn arbeidsongeschikt geraakt. Mesh-fabrikanten, waaronder Johnson & Johnson, hielpen gynaecologen bij de operaties waardoor de beruchte matjes op grote schaal geplaatst konden worden. Pas jaren na de ingreep ontdekten de patiënten de innige samenwerking in de operatiekamer tussen artsen en de Mesh-fabrikanten, toen ze hun ziekenhuis aansprakelijk stelden voor de geleden schade, toen ze hun patiëntdossiers opvroegen vanwege de lopende rechtszaken of gewoon door stom toeval. “Ik voelde mij een proefkonijn, omdat ik niet wist dat mijn arts tijdens mijn operatie assistentie nodig had van een verkoper.”Hoogleraar patiëntveiligheid Jan Klein en voorzitter van patiëntenorganisatie MeshedUp, Maria Smit, reageren in de uitzending. Lees ook het achtergrondartikel: https://tinyurl.com/y92sofrn

30.000 testen per dag voldoende?

Sat, 16 May 2020 12:00:00 +0200

30.000 testen per dag zijn per 1 juni nodig om de Nederlandse intelligente lockdown te versoepelen. Dat zei minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge vorige week woensdag. Het is spannend of dat gaat lukken en de vraag is ook of 30.000 testen inderdaad genoeg zijn. Onze datajournalist Reinier Tromp dook in de cijfers.

‘Ziektebeeld’, Medialogica over de media en corona

Sat, 16 May 2020 12:00:00 +0200

De coronacrisis zorgt voor een ongekende mediaconsumptie en journalisten hollen soms letterlijk achter de feiten aan. Betekent dat ook dat er andere journalistieke afwegingen ontstaan in het ‘nieuwe normaal’? En welke invloed heeft de anderhalvemetersamenleving op de media? Aanstaande dinsdag 19 mei probeert Medialogica een antwoord te krijgen op die vragen. Programmamaker Jacco Versluis licht alvast een tipje van de sluier.

Versnippering in labland

Sat, 09 May 2020 12:00:00 +0200

Opeenvolgende kabinetten werken al tien jaar aan steeds verdergaande marktwerking in de laboratoriumdiagnostiek. Het doel: de prijs voor het testen van buisjes bloed, urine en andere lichaamsvloeistoffen verlagen. Nieuwe prijsvechters op de markt gingen concurreren met de traditionele streek- en ziekenhuislaboratoria. Waar er vroeger één lab per regio was, gaat het bloed uit één provincie nu soms naar wel vijf verschillende laboratoria. Dat maakt het bewaren van overzicht op bacterie- en virusuitbraken een stuk lastiger. En lopen we het risico dat een nieuwe infectieziekte te laat zal worden opgespoord.Argos en onderzoeksplatform Investico doken samen in het versnipperde landschap van laboratoriumdiagnostiek.

Hoe de negentienjarige Carmen dakloos werd

Sat, 09 May 2020 12:00:00 +0200

Met het onderzoeksproject Buitengesloten probeert Argos een vinger te krijgen achter het groeiende aantal dak- en thuisloze jongeren in Nederland. In de zoektocht naar oorzaken voor dit probleem, komen we in contact met Carmen. Zij werd op negentienjarige leeftijd dakloos en sliep buiten, bij kennissen en in de crisisopvang. Waar gaat het mis in de hulp voor deze kwetsbare jongeren? En wat is de oplossing? In Argos een gesprek met Carmen en Marleen van der Kolk van Stichting Zwerfjongeren Nederland. Lees meer over ons onderzoeksproject via: vpro.nl/buitengesloten

Wie vult het online winkelmandje?

Sat, 02 May 2020 12:00:00 +0200

Nu consumenten massaal online boodschappen doen, is de druk op de distributiecentra van grote supermarktketens toegenomen. Het zijn veelal arbeidsmigranten die hier werken. Ze wonen samen in wooncontainers of in caravans op vakantieparken, ze rijden opeengepakt in busjes naar hun werk en terug. Daar worden ze geacht te voldoen aan de productienorm, ook tijdens de huidige crisis. Gebeurt dat onder veilige omstandigheden? Lukt het hen om 1,5 meter afstand van elkaar te houden? Argos en onderzoeksplatform Investico onderzochten samen de arbeidsomstandigheden bij de online supermarkt.GroenLinks Tweede Kamerlid Paul Smeulders reageert in de uitzending.

Dagboek van een IC-chef

Sat, 02 May 2020 12:00:00 +0200

Armand Girbes, hoofd van de Intensive Care van het VuMC houdt sinds het begin van de Corona-crisis een dagboek bij.

De datahonger van politieke partijen

Sat, 25 Apr 2020 12:00:00 +0200

Hoe meer informatie je hebt over mensen die het internet afstruinen of apps gebruiken, hoe nauwkeuriger je kiezers kunt benaderen met op hen toegesneden politieke advertenties. En hoe beter je ze kunt beïnvloeden. Bijvoorbeeld via sociale media als Facebook.Microtargeting heet dat. Het is komen overwaaien uit het buitenland, maar het gebeurt ook in Nederland.Met nieuwe Tweede Kamerverkiezingen op komst in Nederland, maart volgend jaar, en weinig regelgeving op dit gebied doken Argos en weekblad De Groene Amsterdammer in de wereld van de politieke microtargeting. Wat kan er en wat gebeurt er op dit gebied in Nederland en moet alles wel mogen wat kan?

Rekenkamer heeft geen zicht op effect aanpak jeugddakloosheid

Sat, 18 Apr 2020 12:00:00 +0200

In Argos een gesprek met Rekenkamer-lid Ewout Irrgang. Sinds 2002 rapporteerde die Rekenkamer binnen acht jaar maar liefst zeven keer over de zorgelijke stijging van het aantal dak- en thuisloze jongeren. De adviezen van destijds zijn volgens Irrgang nog immer actueel. Recente cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek wijzen erop dat het probleem eerder groter dan kleiner is geworden. Gemeenten spreken niet dezelfde taal als het om zwerfjongeren gaat en dat maakt het volgens de rekenmeester lastig om zicht te krijgen op het probleem. Sterker nog: de Rekenkamer, maar ook het ministerie, de Tweede Kamer en gemeenteraden kunnen volgens Irrgang niet nagaan of belastinggeld goed besteed wordt.

De 'sluipmarketing' van de tabaksindustrie

Sat, 18 Apr 2020 12:00:00 +0200

Het is ‘breaking news’ begin april. Tabaksfabrikant British American Tobacco komt positief in het nieuws. De producent van onder andere Lucky strike en Camel gaat meehelpen in de strijd om een vaccin tegen het coronavirus. De tabaksplant lijkt eigenschappen te hebben die kunnen bijdragen aan het maken van vaccins. In juni zouden de eerste vaccins al beschikbaar zijn, mits proeven slagen, dan weten we of dit een slimme marketing truc is of dat de fabrikant echt levens gaat redden…Ondertussen staan we in Nederland aan de vooravond van maatregelen om het gebruik van tabak te ontmoedigen. Zoals de invoering van merkloze verpakkingen. Hoe opereert de tabaksindustrie in een wereld waarin ze vrijwel niets meer mag? Want wat moet de tabaksindustrie zoals British American Tobacco (BAT), Japan Tobacco International (JTI) en Philip Morris nu met al die marketingbudgetten? Dat zocht Argos samen met De Onderzoeksredactie (Investigative Desk) uit. Argos over de marketing-sluiproutes van sigarettenfabrikanten.

Maximator – Geheim Europees afluistergenootschap

Sat, 11 Apr 2020 12:00:00 +0200

Nederland maakt deel van uit van een Europees afluistergenootschap. De naam is Maximator. Naast Nederland zijn Duitsland, Frankrijk, Zweden en Denemarken lid. Het samenwerkingsverband bestaat al sinds de jaren zeventig en is al die tijd geheim gebleven. De Nijmeegse hoogleraar Bart Jacobs deed hier - deels samen met Argos-redacteur Huub Jaspers - onderzoek naar. Wat is het verhaal achter Maximator?

Corona Dagboek IC Chef Armand Girbes, deel 14

Sat, 11 Apr 2020 12:00:00 +0200

'Onderzoek optie van aparte ziekenhuizen voor corona-patiënten'

Wat doet Corona met de seksindustrie?

Sat, 11 Apr 2020 12:00:00 +0200

Eerst gingen de seksclubs en de bordelen dicht. Toen kwam het verbod op contactberoepen, van kappers tot sekswerkers. En gisteren kondigde de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb aan dat hij aan minister Grapperhaus gaat vragen om sekssites uit de lucht te halen die nog advertenties voor thuisseks plaatsen. Maar daarmee neemt de vraag niet af. Wat doet Corona met de seksindustrie?

Het Corona-drama in krantenland

Sat, 04 Apr 2020 12:00:00 +0200

Het water staat lokale kranten aan de lippen. Door de coronacrisis zijn de advertentie-inkomsten waar zij afhankelijk van zijn grotendeels opgedroogd. Als de ‘lokale sufferdjes’ verdwijnen heeft dat grote gevolgen voor met name kleine en middelgrote gemeenten. Als ze al niet de laatst overgebleven onafhankelijke controleurs zijn van de lokale democratie, dan zijn ze in ieder geval een heel belangrijke verbindende factor in deze kleinere gemeenschappen. De krant kent iedereen en iedereen kent de krant.

Corona-dagboek van IC Chef Armand Girbes (deel 11)

Sat, 04 Apr 2020 12:00:00 +0200

Armand Girbes is hoofd van de Intensive Care van het VuMC in Amsterdam. Hij deelt zijn zorgen sinds het begin van de Corona-uitbraak in Nederland via een audiodagboek, dat hier te beluisteren is. Vandaag deel 11.

Reconstructie: Nederland zette eigen vaccinonderzoek in de verkoop

Sat, 04 Apr 2020 12:00:00 +0200

Terwijl de jacht op een vaccin tegen het coronavirus in volle gang is staat het laatste onderdeel van het Nederlands Vaccin Instituut te koop. In tien jaar tijd heeft Nederland de productie en het grootste deel van het onderzoek naar vaccins uit handen gegeven. Vaccinvoorziening blijft echter een taak van de overheid. Kan zij deze taak nog wel vervullen nu de farmaceutische industrie de ontwikkeling van vaccins in handen heeft? Belia Heilbron en Karlijn Kuijpers van onderzoeksplatform Investico reconstrueerden hoe de vaccinkennis uit Nederland verdween. Kuijpers gaat in Argos in gesprek met Xander Koolman, gezondheidseconoom aan de Vrije Universiteit.

CIA en BND luisterden voorbereiding terreuraanslagen af

Sat, 28 Mar 2020 13:00:00 +0100

Er zijn nieuwe documenten opgedoken over Operatie Rubicon, de grote spionage-operatie van de CIA en de Duitse BND, die Argos medio februari samen met de Washington Post, het ZDF en de Zwitserse publieke omroep onthulde.Orlando Letelier, de oud-minister van Buitenlandse Zaken van Chili, was na de militaire coup van 1973 naar de Verenigde Staten gevlucht. Op 21 september 1976 werd hij samen met zijn assistente in Washington door een autobom om het leven gebracht. Bij de voorbereiding van die dubbele moord werd gebruik gemaakt van apparaten waar versleuteld mee werd gecommuniceerd. De apparaten waren geleverd door het Zwitserse bedrijf Crypto AG, maar de Amerikaanse en de Duitse afluisterdiensten hadden er stiekem achterdeurtjes ingebouwd. In Argos deel drie van de Cryptoleaks-affaire.

Aanwijzingen mensenhandel bevestigd

Sat, 28 Mar 2020 13:00:00 +0100

Tientallen Vietnamese kinderen verdwenen uit een beschermde opvanglocatie die hen zou moeten beschermen tegen mensenhandel. Nadat Argos dit vorig jaar onthulde vroeg de complete Tweede Kamer om een onderzoek. Dat onderzoek is deze week naar de Tweede Kamer gestuurd. Hoe grondig is het onderzoek gedaan? Wat is er ontdekt? En is dat door staatssecretaris Ankie Broekers-Knol wel netjes aan de Kamer gepresenteerd? Argos zoomt in op de voornaamste bevindingen. Ook Nationaal Rapporteur Mensenhandel Herman Bolhaar reageert op het rapport: “de aanwijzingen voor mensenhandel in Vietnamese kinderen zijn bevestigd.”

Coronadagboek van IC-chef Armand Girbes

Sat, 28 Mar 2020 13:00:00 +0100

Armand Girbes is hoofd van de Intensive Care van het VuMC in Amsterdam. Hij deelt zijn zorgen sinds het begin van de Corona-uitbraak in Nederland via een audio-dagboek, dat te beluisteren is op de site. Vandaag deel 6.

De Corona-monologen-dagboek van een Intensive Care chef

Sat, 21 Mar 2020 13:00:00 +0100

Kunnen we de toestroom van patiënten nog aan? Doen we wel het goede? Zullen we mensen ooit moeten weigeren? En wanneer komen er eindelijk nieuwe mondkapjes? Nu het coronavirus snel om zich heen grijpt, zijn dit vragen die Armand Girbes dagelijks door het hoofd spelen. Girbes is hoogleraar intensive care-geneeskunde en hoofd van de IC-afdeling van het VU Medisch Centrum (VUmc) in Amsterdam. Speciaal voor Argos houdt hij een audiodagboek bij van zijn werkzaamheden op zijn afdeling. Overpeinzingen in z’n auto terug naar huis, na een lange dienst in het ziekenhuis. Vandaag deel 1. Bekijk onze website voor meer coronadagboeken: https://buff.ly/2xTj6SZ

Nederlandse rechtspraak voor de Russen

Sat, 21 Mar 2020 13:00:00 +0100

Nu het moeilijker is geworden om met belastingtrucs internationale bedrijven naar ons land te lokken, schuift Nederland de rechterlijke macht naar voren om bedrijven aan te trekken. In onze rechtbanken spelen jaarlijks naar schatting zeker duizend tot tweeduizend zaken die vrijwel niets met Nederland te maken hebben; vaak aangespannen door bedrijven die hier alleen met een brievenbus zijn gevestigd. Dat zijn gemiddeld vier tot acht rechtszaken per dag. De service aan brievenbusbedrijven kost de rechterlijke macht volgens een conservatieve schatting jaarlijks zeker 33 tot 66 miljoen euro. Dit bedrag is een tot twee keer het gehele begrotingstekort van de Nederlandse rechtspraak, die geplaagd wordt door capaciteitsgebrek en financiële tekorten. De overheid blijft deze vorm van rechtspraaktoerisme niettemin welwillend ondersteunen. In Amsterdam is daar zelfs een speciaal hof voor opgericht: het Netherlands Commercial Court. Wat haalt Nederland zich op de hals? Hoe kunnen onze rechters een oordeel vellen over conflicten die duizenden kilometers verderop spelen, in landen waar documenten worden vervalst, rechters worden omgekocht en getuigen worden vermoord? Lees hier meer over het gezamenlijk onderzoek van Platform voor Onderzoeksjournalistiek Investico, De Groene Amsterdammer en Argos: https://buff.ly/397y84z